V VỊ CHN NHN

Toại Khanh 

 

- Đy xuống đ khng xa nhưng bất tiện đường s đ cầu, c lẽ mỗi năm con chỉ c thể về thăm thầy một lần thi. Xin thầy bảo trọng v khi c chuyện cần, xin nhờ người nhắn tin gấp cho con. Chậm lắm cũng trong hai ngy l con đ về tới rồi.

- Cm ơn con, ta thấy vậy nhưng khng sao đu. Quanh ta by giờ cn c cc huynh đệ khc của con. Điều quan trọng l ở đu v lc no cũng hy nghĩ l c ta bn cạnh. Đừng lo lắng g, con lớn rồi, trước sau g cũng phải xa thầy để đi lm ci g đ. Đạo nghiệp của chng ta khng phải chỉ c chuyện truyền thừa tại chỗ, m cn hoằng ha mun phương nữa. Con nhớ chứ!

Gi đm mơn man quanh thảo bạt như để mang đi cu chuyện trao đổi của hai vị sơn tăng ra khắp ni rừng. Nh sư trẻ ci cho lo ha thượng lần nữa rồi bước xuống chn thang. Đi được vi bước, thầy nghe tiếng sư phụ đằng hắng:

- Qun nữa, con cũng nn đến cho lo Cm lần cuối trước khi đi, xem lo c dặn d thm điều g

- Thưa, phải ạ, bạch sư phụ, c lẽ l vo hm con đi ạ!

Lao sơn l một ngọn ni cao nhất trong vng, nhưng khch xa đến viếng hầu như khng ch đến chiều cao đ. Với họ, ci bắt mắt nhất vẫn l một ngi cổ tự nằm cheo leo bn sườn ni với một mi ngi cong vt như lưỡi đao v những hnh lang bằng gỗ như gắn hờ trn vch đ thẳng đứng nhn qua đ thấy chng mặt. Chẳng biết người khai sơn xưa kia đ nghĩ g khi chọn lấy chỗ hiểm địa kỳ khu thế ny, nhưng r rng ngi cha hiện tại đ l chốn danh thắng nổi tiếng, d nhiều người chỉ c thể đứng nhn từ xa. V ngắm trăng từ sơn tự Lao Sơn l một kỳ th của bao cao sĩ mặc khch quanh vng.

Nhưng đối với một t người trong số đ, hấp lực của Lao Sơn chnh l một thảo x tồi tn nằm trơ trọi dưới chn ni. Chủ nhn l một tiều phu tc trắng m người quen biết vẫn gọi l lo Cm. Hiếm người ghe thấy lo mở miệng bao giờ, nn hầu hết cứ gọi lo Cm. Lu ngy, những người biết chuyện cũng gọi lo như thế. Kỳ thực, lo chỉ l người thậm t ni, khi ni cũng khng mấy lời v chỉ ph lệ mở miệng với rất t người. Đ vậy, lời lo giản phc như gi rừng, mơ hồ như sấm k. C điều, cng ngẫm nghĩ cng thấy kỳ lạ, xi đu cũng được, hiểu sao cũng xong.
Đặt nhẹ tay đy hnh l xuống đất, Tm Huyền hắng giọng gọi khẽ:

- Lo trượng! Tm Huyền đến cho biệt ng đy, mai mốt chắc l t c dịp gặp lại ng.

Lo Cm đang ngồi xoay lưng ra ng v h hục nặn đất lm thứ g đ như l mấy ci nồi gốm. ng quay người lại, nheo mắt nhn:

- Cho thầy, lại đi ? Bao xa? Bao lu?

- Dạ, sau hm mn kha, ha thượng dạy ti xuống D Trấn dựng cha. Lần đầu dm đương chuyện ny một mnh cũng thấy bất an. Ngi bảo ti đến gặp ng.

- Đội ơn ha thượng xem trọng lo, lo khng dm đu thầy.

- Chuyến ny đi xa chỉ c một mnh, cũng c cht bối rối, nếu c được đi lời của ng th ti chắc dạ hơn

Lo Cm vo ve cht đất th trong tay, mắt nhn xuống, thong thả:

- Từ chỗ khng chi m c cht g đ kh. Khi c rồi lại đủ sức trở về với ci khng chi một cch bnh tm th cng kh hơn. Nhưng cả hai việc kh ấy đều l chuyện phải lm.

- Xin lo ni r hơn ạ!

- Dm v danh khi c thể hữu danh th phải l bậc đại hng. Ai cũng c thể ni cu sự thnh thn thoi, nhưng khng phải ai cũng c thể đứng trong bng đm m vun xn cho đời. Ni nhẹ nhng th cũng v tiếc cng. Chỉ c bậc đại nhn mới c thể đứng sau thin hạ m qun mất cng tch của chnh mnh. Niềm vui đ lớn lắm, v tri kỷ của mnh lc đ phải l bậc đại hiền. Hng cao sĩ mới nếm được ci th cao nh ny. Nhưng ni gọn lại th g cũng chỉ l b cỏ qua sng!

Một khch tăng xem chừng cũng người uyn bc đến Lao Sơn cầu php với ha thượng. Gặp lc kh ở trong người, ngi chỉ tiếp một buổi rồi co bệnh để nhập thất tĩnh dưỡng sau khi gợi vị ny xuống gặp lo Cm. Được khc hỏi về cc truyền thống kinh điển để xem đu l php nhũ Phật thn, lo Cm cười bằng mắt:

- Lời Phật xưa l tiếng ni đi ra từ sự thể nghiệm chứ khng phải tưởng tượng, v v nhắm thẳng kẻ hữu duyn nn gy gọn v thm hậu như những tm ấn xuyn thấu lng người. người hậu học hm nay nếu c thiện duyn vẫn c thể nhận được những huyền nghĩa đ. Thế Tn biết chỗ phải đến l đu nn tuyệt chẳng cần chi thứ ngn phong l luận khoe mẽ của loi mọt sch vốn đầy dẫy trong cc ngụy thư. Ngữ khi của ngi c ci hng lực tự nhin của sấm st. Xưa nay cc ln chớp trn trời chỉ đơn giản một hnh rễ cỏ m uy lực khn lường. Những tr h luận của phm phu chỉ l dấu hiện của những cơn phấn khch trn từng sở đắc c nhn. Một số kẻ giống người lượm củu tnh cờ tm thấy một hang động ẩn khuất đ thơ ngy nghĩ mnh l người duy nhất pht hiện ra ci ring mầu nhiệm ấy. Họ nhặt nhạnh, lắp ghp v t vẽ cht t rồi tự xem l một thnh tựu. H luận của phm phu từ đ lan man sa đ rồi lạm pht nguy hiểm. ngưu tầm ngưu v m tầm m, trẻ con ham chơi cứ tm đến với nhau m qun chuyện khn lớn. Chng tung h nhau bằng những tr cờ lau tập trận rồi thậm xưng nọ kia l những qun cng chiến tch, ngươi danh tướng để ta anh hng.

- Xin hỏi nếu bỏ đi những g c vẻ đơm đặt của đời sau th liệu phần tinh khi cn lại c qu t oi chăng?

- Những thứ thiết yếu cho sinh mạng con người c thể chỉ đơn giản vi thứ như cơm nước, rau, tri, nắng gi. t chăng? Liệu ta c chịu ăn, chịu thở đng mức những thứ căn bản đ để nn vc nn hnh hay chưa m lại đi tm thm những linh đơn b dược để thin hạ thm nguy cơ ngộ độc. Trong từng thứ hoa xun, l hạ, sương đng vốn đ c đủ đất trời huyền hữu. Ta đ chịu thấm tha hết mnh với chừng đ bi học chưa m lại ham chuyện chuốt lục t hồng thực tại để mong tm ra những phương trời lạ chỉ khiến mất thời gian. Nếu mọi sự chỉ l nỗi ngộ nhận ring mang th đ l đng trch, ni chi việc cố dối thế gạt người lại cng nặng tội lắm thay. Bi kịch lớn nhất của thời mạt php l nhiều m cứ thiếu, khi thnh hiền xưa t m vẫn đủ!

- Xin hỏi liệu đơn giản như thế c thể thch ứng kịp thời với lng người hm nay v nn chăng một hnh hi mới mẻ cho Phật php như l phương tiện hoằng đạo?

- Ảo ha cả thi. V hy cẩn trọng kẻo by ra được m khng dẹp được. Phm phu c lm sao cũng khng ra khỏi bn tay đức Phật. Lời ngi d chỉ t như một nắm l cũng thừa chỗ cho ta nghn kiếp ruổi dong. Một hơi thở c bi c tr cũng l cnh cửa dẫn vo đất Phật. Chừng đ vẫn chưa đủ chăng? Hai bn chn b bỏng của ta c thể cng lc đặt ln được bao nhiu con đường chứ. Thấy trọn vẹn một thứ sẽ gặp gỡ bao nhiu thứ khc. Muốn nhăng cuội để lập gio ư? Để lm g v cho ai? Nhặt vội dăm chiếc l trong vườn Phật để ghp một bức tranh rồi vung vt mạo nhận mnh đ tạo ra một sơn h ring biệt liệu c nn chăng? Đ l chưa ni đến những cạm bẫy tn độc của ai đ muốn gy nn cảnh huynh đệ tương tn m đối tượng đầu tin của họ l những tm hồn nng nỗi ưa nhn hiệu. Thỉnh thoảng cũng c người hiểu được sự tnh th cũng v mặc cảm c nhn m đnh suốt kiếp đuổi theo mũi lao đ phng.

- Xin hỏi nếu thm thắt ci mới l chuyện chẳng nn, th việc lược bỏ đi điều truyền thống m giờ xem ra c chỗ lỗi thời, liệu c nn chăng?

- Lời Phật được dạy bằng Phật tr nn chẳng hề c chỗ thiếu, chỗ thừa để c thể thm hay bớt. Biết sao gọi l lỗi thời? Tập kh của chng sinh thời no cũng thế, như bệnh tật hay đi kht l những thứ vốn chẳng c tuổi tc nn trn căn bản, thuốc men v thực phẩm thời no cũng thế. Vả chăng, lời Phật chỉ mới chừng ấy năm thng sao lu bằng được cốt kh phiền no của phm phu, m c thể ni l lỗi thời? Như người thời nay c thể v hon cảnh m phải sinh hoạt theo thời thế rồi từ đ đi khi lại thấy Phật php c chỗ lỗi thời, cổ hủ. Nhưng chuyện thực khng như họ nghĩ. Chẳng hạn một mảnh bạc vụn hay miếng bnh nhỏ cất lại qua đm vốn chẳng được php. Luật ấy chừng như c chỗ khắt khe qu đng. Nhưng ngẫm m xem, lng phm sao tự biết giới hạn. Giữ được cht t rồi ra c lc nn cả gia ti. Sa mn khi c sản nghiệp ti vật ai biết được sẽ sinh thm những chuyện g. Ln cao một cht, bất luận sở đắc no khc d thuộc tinh thần cũng được Phật cảnh bo l b cỏ qua sng, dẫu đ c l đức hạnh, kiến văn hay thắng tr thiền định, tất thảy đều l của tạm, chẳng được cưu mang tm đắc. Chỉ một cht bm vu, đạo nghiệp giải thot cn đu. Lời Phật kỳ thực chỉ gi gọn trong hai điều gio hối nn lm v chẳng nn lm. Đ l lầm lỗi biết sao gọi l nhiều, thế no gọi l t. T lửa cũng đủ chy rừng. Xt đến như thế th bn chi đến chỗ lỗi thời hay cập nhật trong Phật php để tha hồ thao tng thm bớt? Ring mnh c thể v tội căn m thối đọa, nhưng tuyệt chẳng nn viện l rồi cng khai uốn nắn lời Phật. Nếu cc thế hệ cổ đức ngy xưa đ theo thời m ty tiện thm bớt Phật php th dm hỏi ci gọi l kinh điển nguyn thủy m ta gặp được hm nay đ c hnh th ra sao?
Ny giờ khch cứ trn mắt nhn lo Cm, lắng nghe đến như qun thở. Rồi thấy ng bất chợt im lặng khng ni nữa, khch sực tỉnh v vẫn ngước nhn thnh knh:

- Lo đng l bậc long tượng trong chốn tng lm nhưng xin hỏi v sao cứ l một cư sĩ ẩn tch thế ny để chng sinh thiệt thi tội nghiệp?

Giờ đến phin lo Cẩm nhn khch ngạc nhin một lt, rồi thủng thỉnh đưa tay phủi o m trong mắt vẫn như đang c một nụ cười:

- Chắc l kiếp xưa từng c lần phạm tội Ba La Di nn đời ny ngại đắp y chăng!

Chủ khch cng cười lớn một trng di. L rụng bn hin. Khch chia tay lo Cm xuống lng, tnh cờ gặp b lo hng nước ven đường. Thấy khch ra từ miếng rẫy, b mời một chn nước v hỏi c gặp lo Cm, ng gật đầu. B lo ra chiều suy nghĩ:

- Người ngợm g thật lạ, lo cứ tư ma lặng thinh như đ ni, ai đối xử ra sao cũng khng ni g. Sống ngho mọt mnh trong gc ni, c lẽ lo buồn qu rồi ha cuồng chăng?

Khch lắc đầu, mắt nhn về pha ni:

- Nếu c cuồng th l ai khc chứ khng phải lo Cm đu b ạ. Với ring ta, giữa thời mạt php ny, người như lo đng l V Vị chn nhn đấy, thưa b.


Toại Khanh
 

 

BACK

 

Home