DẤU XƯA

Toại Khanh

 

Giữa những ba đo x động của cuộc sống hm nay, c một lc no đ trong đời mỗi người, bỗng dưng tiếng vọng của qu khứ nghe ra tuyệt diệu qu chừng. Một chiếc lược gy trong rổ may của b ngoại đ khuất, chiếc o cũ đ sờn của mẹ hay cặp knh lo của người ng nay khng cn nữa, v c khi chỉ l một l thư đ nhe mực, Thương lắm. N chứa trong đ cả một trời xưa, dấu cũ của đời kiếp. C lẽ đ cũng l một phần l do khiến giữa thế giới điện tử cực kỳ tinh vi hiện đại hm nay vẫn cn lắm người cứ nấn n những tn gọi L Bối, Phương Bối, Luy Lu, Xm Hạ,

Trộm nghĩ sống theo tinh thần tỉnh thức của Phật gio l đối diện thực tại, nhưng những hồi ức lnh mạnh hướng thượng cũng khng phải l xấu nếu đng lc v hữu ch. Hồi xưa đức Phật cũng từng nhắc lại dăm kỷ niệm cũ trong tinh thần đ: Thế Tn Ca-diếp từng tĩnh tọa chỗ ny, nay kể thm ta th ở đy đ ghi dấu hai đức Phật. Chưa hết, ngy Phật về Kusinara để vin tịch, Ngi cũng nhắc lại một tiền thn lm vua ở đy v xc nhận đy l lần thứ tm bỏ xc chỗ ny. Những hoi niệm đ c lợi cho người nghe. V nghe rồi, người ta cng thm phần tinh tấn.

Ti c một thi quen ngộ nghĩnh l khi đọc sch về những danh nhn m mnh c cảm tnh thường để xem họ sống được bao lu. Thọ th khng ni g, nếu người đ đi sớm qu, tự nhin nghe lng ray rức lạ lng. D thường khi họ l người của xứ no đ, chẳng phải người Việt. Ray rức rồi tự nghĩ về mnh. D đến tận lc ny, ti vẫn chưa c dịp hầu tr cho danh nhn no, ni g l..

Ci chết l kỳ thi cuối cng cho mỗi đời người. Chưa xui tay th kh biết ai đậu rớt. C kẻ tiếng tăm chưa bao lu th đ tiếng tai. Phải đợi họ nằm xuống t lu, v ta chịu kh nghe ngng trong thin hạ xem vị tr của người đ by giờ ra sao. Đại chng thường c vẻ dễ bị cuốn ht bởi những đn php quảng co. Nhưng đ l đm đng th dễ sợ lắm, tưng bừng ủng hộ một đổi rồi th cng ngồi lại để sng lọc. C thể ni tất cả di sản văn ho, văn minh của nhn loại xưa giờ đều phải trải qua những thử thch khốc liệt v nghim khắc kiểu đ.

Vậy th chết khng phải l hết. Tới đ th chỉ mới l một phần đường trong hnh trnh xc định bản thn mỗi con người, mỗi tc phẩm. Từng ngy trong thuở bnh sinh đều gp phần quyết định cho ci ngy sau ấy. Từ đ suy ra, từng pht giy hiện tiền phải được sử dụng trong tinh thần trch nhiệm v r rng qu khứ, hiện tại v tương lai lun c một mối quan hệ mặn m. Tưởng tiếc dĩ vng hay mộng mị về tương lai để buồn vui vớ vẩn c thể khng cần thiết, nhưng lấy chuyện lc ny để xy dựng cho chuyện lc khc th c lẽ ngược lại.

Ni quẩn quanh cũng chỉ để trở về tưởng ban đầu của bi viết l qu khứ đi khi c những gi trị kh ngờ. Theo A-tỳ-đm Nam Truyền, xt về thực tnh đệ nhất nghĩa đế, qu khứ l ci đ khng cn nữa, nhưng trn quan điểm Thi Thiết, nếu ta muốn, n vẫn cn nguyn vẹn đ trong tm tưởng chng ta. N tồn tại v ta nghĩ đến n. Ci lược gy cộng với nỗi nhớ của chng ta sẽ ti hiện lại hnh bng của b ngoại đ khuất. Ho hức, cắm ci chạy theo những lo toan thời thượng, nhiều người đ qun mất hnh thức tồn tại thứ hai ny của vạn hữu. Dĩ nhin ti chỉ muốn ni đến những g hữu ch.

V thật v cng xin lỗi những ai đang đọc bi viết ny của ti, khi nguồn tưởng v cảm hứng cho bi tiểu luận ny (tạm gọi vậy) khng hề hnh thnh từ một pht giy thiền định tĩnh tọa no nghi ngt khi nhang. Chng đến từ một pht giy lạc đường của ti trn Internet. Đi tm ci ny th lại gặp ci kia, v chợt nảy chp lại cảm xc lc đ. Những ai khng ưa bi viết ny của ti, c thể vo đ để thăm viếng, xem như lời xin lỗi của ti.

C lẽ cũng xin thưa r, đ l những m thanh nguyn thủy của một Qun Văn lừng danh tại Saigon vo giữa thập nin 1960 với những Trịnh Cng Sơn v Khnh Ly thời son trẻ. Lc đ người viết bi ny vẫn chưa nhn thấy mặt trời. Ti biết đến Qun Văn qua hnh thức tồn tại thứ hai của n, như vừa thưa ở trn. Hy nghe để tm lại một thời đ mất, tm lại thời khi lửa c liệt m cũng nồng nn nhất của qu hương Việt Nam, khi m nhạc sĩ Trịnh Cng Sơn chưa kịp bị đời phn loại bằng một ci nhn Biến Kế Sở Chấp. Hy nghe như chưa nghe lần no. Xin lỗi nhạc sĩ Phật tử Trịnh Cng Sơn.

 

 

 

 

BACK

 

Home