Dīghanikāya - Trường Bộ Kinh

HT Thch Minh Chu dịch

 

7. Kinh Jliya (Jliya sutta)
 

 

 

7. Jāliyasuttaṃ

7. Jāliyasuttavaṇṇanā

7. Kinh Jliya (Jliya sutta)
 

Dvepabbajitavatthu

378. Evaṃ me sutaṃ ekaṃ samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Tena kho pana samayena dve pabbajitā muṇḍiyo ca paribbājako jāliyo ca dārupattikantevāsī yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. Ekamantaṃ ṭhitā kho te dve pabbajitā bhagavantaṃ etadavocuṃ kiṃ nu kho, āvuso gotama, taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ, udāhu aaṃ jīvaṃ aaṃ sarīranti?

 

Dve pabbajitavatthuvaṇṇanā

378.Evaṃme sutaṃpe kosambiyanti jāliyasuttaṃ. Tatrāyaṃ apubbapadavaṇṇanā. Ghositārāmeti ghositena seṭṭhinā kate ārāme. Pubbe kira allakapparaṭṭhaṃ nāma ahosi. Tato kotūhaliko nāma daliddo chātakabhayena saputtadāro avantiraṭṭhaṃ gacchanto puttaṃ vahituṃ asakkonto chaḍḍetvā agamāsi, mātā nivattitvā taṃ gahetvā gatā, te ekaṃ gopālakagāmaṃ pavisiṃsu. Gopālakena ca tadā bahupāyāso paṭiyatto hoti, te tato pāyāsaṃ labhitvā bhujiṃsu. Atha so puriso balavapāyāsaṃ bhutto jīrāpetuṃ asakkonto rattibhāge kālaṃ katvā tattheva sunakhiyā kucchismiṃ paṭisandhiṃ gahetvā kukkuro jāto, so gopālakassa piyo ahosi. Gopālako ca paccekabuddhaṃ upaṭṭhahati. Paccekabuddhopi bhattakiccapariyosāne kukkurassa ekekaṃ piṇḍaṃ deti, so paccekabuddhe sinehaṃ uppādetvā gopālakena saddhiṃ paṇṇasālampi gacchati. Gopālake asannihite bhattavelāyaṃ sayameva gantvā kālārocanatthaṃ paṇṇasāladvāre bhussati, antarāmaggepi caṇḍamige disvā bhussitvā palāpeti. So paccekabuddhe mudukena cittena kālaṃkatvā devaloke nibbatti . Tatrassa ghosakadevaputto tveva nāmaṃ ahosi. So devalokato cavitvā kosambiyaṃ ekassa kulassa ghare nibbatti. Taṃ aputtako seṭṭhi tassa mātāpitūnaṃ dhanaṃ datvā puttaṃ katvā aggahesi. Atha attano putte jāte sattakkhattuṃ ghātāpetuṃ upakkami. So puavantatāya sattasupi ṭhānesu maraṇaṃ appatvā avasāne ekāya seṭṭhidhītāya veyyattiyena laddhajīvito aparabhāge pituaccayena seṭṭhiṭṭhānaṃ patvā ghosakaseṭṭhi nāma jāto. Aepi kosambiyaṃ kukkuṭaseṭṭhi , pāvāriyaseṭṭhīti dve seṭṭhino atthi, iminā saddhiṃ tayo ahesuṃ.

Tena ca samayena himavantato pacasatatāpasā sarīrasantappanatthaṃ antarantarākosambiṃ āgacchanti , tesaṃ ete tayo seṭṭhī attano attano uyyānesu paṇṇakuṭiyo katvā upaṭṭhānaṃ karonti. Athekadivasaṃ te tāpasā himavantato āgacchantā mahākantāre tasitā kilantā ekaṃ mahantaṃ vaṭarukkhaṃ patvā tattha adhivatthāya devatāya santikā saṅgahaṃ paccāsisantā nisīdiṃsu. Devatā sabbālaṅkāravibhūsitaṃ hatthaṃ pasāretvā tesaṃ pānīyapānakādīni datvā kilamathaṃ paṭivinodesi, ete devatāyānubhāvena vimhitā pucchiṃsu kiṃ nu kho, devate, kammaṃ katvā tayā ayaṃ sampatti laddhāti? Devatā āha loke buddho nāma bhagavā uppanno, so etarahi sāvatthiyaṃ viharati, anāthapiṇḍiko gahapati taṃ upaṭṭhahati. So uposathadivasesu attano bhatakānaṃ pakatibhattavetanameva datvā uposathaṃ kārāpesi. Athāhaṃ ekadivasaṃ majjhanhike pātarāsatthāya āgato kaci bhatakakammaṃ akarontaṃ disvā ajja manussā kasmā kammaṃ na karontīti pucchiṃ. Tassa me tamatthaṃ ārocesuṃ. Athāhaṃ etadavocaṃ idāni upaḍḍhadivaso gato, sakkā nu kho upaḍḍhuposathaṃ kātunti. Tato seṭṭhissa paṭivedetvā sakkā kātunti āha. Svāhaṃ upaḍḍhadivasaṃ upaḍḍhuposathaṃ samādiyitvā tadaheva kālaṃ katvā imaṃ sampattiṃ paṭilabhinti.

Atha te tāpasā buddho kira uppannoti sajātapītipāmojjā tatova sāvatthiṃ gantukāmā hutvāpi bahukārā no upaṭṭhākaseṭṭhino tesampi imamatthamārocessāmāti kosambiṃ gantvā seṭṭhīhi katasakkārabahumānā tadaheva mayaṃ gacchāmāti āhaṃsu. Kiṃ, bhante, turitāttha, nanu tumhe pubbe cattāro paca māse vasitvā gacchathāti ca vutte taṃ pavattiṃ ārocesuṃ. Tena hi, bhante, saheva gacchāmāti ca vutte gacchāma mayaṃ, tumhe saṇikaṃ āgacchathāti sāvatthiṃ gantvā bhagavato santike pabbajitvā arahattaṃ pāpuṇiṃsu. Tepi seṭṭhino pacasatapacasatasakaṭaparivārā sāvatthiṃ gantvā dānādīni datvā kosambiṃ āgamanatthāya bhagavantaṃ yācitvā paccāgamma tayo vihāre kāresuṃ. Tesu kukkuṭaseṭṭhinā kato kukkuṭārāmo nāma, pāvāriyaseṭṭhinā kato pāvārikambavanaṃ nāma, ghositaseṭṭhinā kato ghositārāmo nāma ahosi. Taṃ sandhāya vuttaṃ kosambiyaṃ viharati ghositārāmeti.

Muṇḍiyoti idaṃ tassa nāmaṃ. Jāliyoti idampi itarassa nāmameva. Yasmā panassa upajjhāyo dārumayena pattena piṇḍāya carati, tasmā dārupattikantevāsīti vuccati. Etadavocunti upārambhādhippāyena vādaṃ āropetukāmā hutvā etadavocuṃ. Iti kira nesaṃ ahosi, sace samaṇo gotamo taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vakkhati, athassa mayaṃ etaṃ vādaṃ āropessāma bho gotama, tumhākaṃ laddhiyā idheva satto bhijjati, tena vo vādo ucchedavādo hotīti. Sace pana aaṃ jīvaṃ aaṃ sarīranti vakkhati, athassetaṃ vādaṃ āropessāma tumhākaṃ vāde rūpaṃ bhijjati, na satto bhijjati. Tena vo vāde satto sassato āpajjatīti. Atha bhagavā ime vādāropanatthāya pahaṃ pucchanti, mama sāsane ime dve ante anupagamma majjhimā paṭipadā atthīti na jānanti, handa nesaṃ pahaṃ avissajjetvā tassāyeva paṭipadāya āvibhāvatthaṃ dhammaṃ desemīti cintetvā tena hāvusotiādimāha.

 

 

378. Như vầy ti nghe. Một thời đức Thế Tn ở Kosambi, vườn Ghositrma. Lc bấy giờ c hai du sĩ, Mandissa v Jliya, đệ tử của Drupattika, đến tại chỗ đức Thế Tn ở, ni ln những lời chc tụng thn hữu v x giao với Ngi rồi đứng một bn. Sau khi đứng một bn, hai vị xuất gia ni với Ngi như sau:

- Ny Hiền giả, mạng căn v thn thể l một hay l khc?

379. Tena hāvuso, suṇātha sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmīti. Evamāvusoti kho te dve pabbajitā bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca idhāvuso, tathāgato loke uppajjati arahaṃ, sammāsambuddhope (yathā 190-212 anucchedesu evaṃ vitthāretabbaṃ). Evaṃ kho, āvuso, bhikkhu sīlasampanno hotipe paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Yo kho, āvuso, bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati , kallaṃ nu kho tassetaṃ vacanāya taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā aaṃ jīvaṃ aaṃ sarīranti vāti. Yo so, āvuso, bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati, kallaṃ tassetaṃ vacanāya taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā aaṃ jīvaṃ aaṃ sarīranti vāti. Ahaṃ kho panetaṃ, āvuso, evaṃ jānāmi evaṃ passāmi. Atha ca panāhaṃ na vadāmi taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā aaṃ jīvaṃ aaṃ sarīranti vāpe dutiyaṃ jhānaṃpe tatiyaṃ jhānaṃpe catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Yo kho, āvuso, bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati, kallaṃ nu kho tassetaṃ vacanāya taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā aaṃ jīvaṃ aaṃ sarīranti vāti? Yo so, āvuso, bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati kallaṃ, tassetaṃ vacanāya taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā aaṃ jīvaṃ aaṃ sarīranti vāti. Ahaṃ kho panetaṃ, āvuso, evaṃ jānāmi evaṃ passāmi. Atha ca panāhaṃ na vadāmi taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā aaṃ jīvaṃ aaṃ sarīranti vāpe āṇadassanāya cittaṃ abhinīharati abhininnāmetipe yo kho, āvuso, bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati, kallaṃ nu kho tassetaṃ vacanāya taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā aaṃ jīvaṃ aaṃ sarīranti vāti. Yo so, āvuso, bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati kallaṃ tassetaṃ vacanāya taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā aaṃ jīvaṃ aaṃ sarīranti vāti. Ahaṃ kho panetaṃ, āvuso, evaṃ jānāmi evaṃ passāmi. Atha ca panāhaṃ na vadāmi taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā aaṃ jīvaṃ aaṃ sarīranti vāpe.

 

379.

Ny Hiền giả, hy nghe v kho tc , Ta sẽ ni.

- Vng, Hiền giả!

Hai vị xuất gia trả lời đức Thế Tn như thế v Ngi ni như sau:

- Ny Hiền giả, ở đy Như Lai sanh ra đời, vị A-la-hn, Chnh ẳng Gic ... (tương tự như kinh "Sa-mn quả", đoạn kinh 41-82) ... Ny Hiền giả, như vậy vị Tỷ-kheo thnh tựu giới hạnh... chứng v an tr Sơ thiền. Ny Hiền giả, khi Tỷ-kheo biết như vậy, thấy như vậy, vị ấy c sẵn sng đề cập đến vấn đề "Mạng căn v thn thể l một hay khc" khng?

Ny Hiền giả, Tỷ-kheo biết như vậy, thấy như vậy, vị ấy sẵn sng đề cập đến vấn đề "Mạng căn v thn thể l một hay l khc".

Ny Hiền giả, tuy Ta biết như vậy, nhưng Ta khng ni: "Mạng căn v thn thể l một hay l khc".

Chứng v an tr đệ nhị thiền... đệ tam thiền... đệ tứ thiền. Ny Hiền giả, khi Tỷ-kheo biết như vậy, thấy như vậy, vị ấy c sẵn sng đề cập đến vấn đề "Mạng căn v thn thể l một hay khc" khng?

Ny Hiền giả, Tỷ-kheo biết như vậy, thấy như vậy vị ấy sẵn sng đề cập đến vấn đề "Mạng căn v thn thể l một hay l khc".

Ny Hiền giả, tuy Ta biết như vậy, thấy như vậy, nhưng Ta khng ni "Mạng căn v thn thể l một hay l khc".

Vị Tỷ-kheo ấy hướng tm, dẫn tm đến tri kiến. Ny Hiền giả, khi vị Tỷ-kheo biết như vậy, thấy như vậy, vị ấy c sẵn sng đề cập đến vấn đề: "Mạng căn v thn thể l một hay l khc" khng?

Ny Hiền giả, vị Tỷ-kheo biết như vậy, thấy như vậy, vị ấy sẵn sng đề cập đến vấn đề: "Mạng căn v thn thể l một hay l khc".

Ny Hiền giả, tuy Ta biết như vậy, thấy như vậy, nhưng Ta khng ni "Mạng căn v thn thể l một hay l khc".

 

 

380. Pe nāparaṃ itthattāyāti pajānāti. Yo kho, āvuso, bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati, kallaṃ nu kho tassetaṃ vacanāya taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā aaṃ jīvaṃ aaṃ sarīranti vāti? Yo so, āvuso, bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati, na kallaṃ tassetaṃ vacanāya taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā aaṃ jīvaṃ aaṃ sarīranti vāti. Ahaṃ kho panetaṃ, āvuso, evaṃ jānāmi evaṃ passāmi. Atha ca panāhaṃ na vadāmi taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā aaṃ jīvaṃ aaṃ sarīranti vāti. Idamavoca bhagavā. Attamanā te dve pabbajitā bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.

Jāliyasuttaṃ niṭṭhitaṃ sattamaṃ.

 

379-380. Tattha kallaṃ nu kho tassetaṃ vacanāyāti tassetaṃ saddhāpabbajitassa tividhaṃ sīlaṃ paripūretvā paṭhamajjhānaṃ pattassa yuttaṃ nu kho etaṃ vattunti attho. Taṃ sutvā paribbājakā puthujjano nāma yasmā nibbicikiccho na hoti, tasmā kadāci evaṃ vadeyyāti maamānā kallaṃ tassetaṃ vacanāyāti āhaṃsu. Atha ca panāhaṃ na vadāmīti ahaṃ etamevaṃ jānāmi, no ca evaṃ vadāmi, atha kho kasiṇaparikammaṃ katvā bhāventassa paābalena uppannaṃ mahaggatacittametanti saaṃ ṭhapesiṃ. Nakallaṃ tassetanti idaṃ te paribbājakā yasmā khīṇāsavo vigatasammoho tiṇṇavicikiccho, tasmā na yuttaṃ tassetaṃ vattunti maamānā vadanti. Sesamettha uttānatthamevāti.

Iti sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāyaṃ

Jāliyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.

 

380. Vị ấy biết: "Sau đời ny sẽ khng c đời khc nữa". Ny Hiền giả, khi Tỷ-kheo biết như vậy, thấy như vậy, vị ấy c sẵn sng đề cập đến vấn đề "Mạng căn v thn thể l một hay l khc" khng?

Ny Hiền giả, vị Tỷ-kheo biết như vậy, vị ấy sẵn sng đề cập đến vấn đề "Mạng căn v thn thể l một hay l khc". Ny Hiền giả, tuy Ta biết như vậy, thấy như vậy, nhưng Ta khng ni "Mạng căn v thn thể l một hay l khc".

ức Thế Tn thuyết như vậy. Hai vị du sĩ hoan hỷ tn thọ lời Thế Tn dạy.

 

 

 

 

Dīghanikāya - Trường Bộ Kinh - Sớ Giải

Dīghanikāya

Dīgha nikāya (aṭṭhakathā)

Kinh Trường Bộ

Cập nhật 28-1-2020