Dīghanikāya - Trường Bộ Kinh

HT Thch Minh Chu dịch

 

CHNH KINH PALI

CH GIẢI PALI

BẢN DỊCH VIỆT

10. Pāyāsisuttaṃ

10. Pāyāsirājaasuttavaṇṇanā

23. Kinh Tệ-tc

406. Evaṃ me sutaṃ ekaṃ samayaṃ āyasmā kumārakassapo kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ pacamattehi bhikkhusatehi yena setabyā nāma kosalānaṃ nagaraṃ tadavasari. Tatra sudaṃ āyasmā kumārakassapo setabyāyaṃ viharati uttarena setabyaṃ siṃsapāvane [sīsapāvane (syā.)]. Tena kho pana samayena pāyāsi rājao setabyaṃ ajjhāvasati sattussadaṃ satiṇakaṭṭhodakaṃ sadhaaṃ rājabhoggaṃ raā pasenadinā kosalena dinnaṃ rājadāyaṃ brahmadeyyaṃ.

 

406.Evaṃme sutanti pāyāsirājaasuttaṃ. Tatrāyamapubbapadavaṇṇanā  āyasmāti piyavacanametaṃ. Kumārakassapoti tassa nāmaṃ. Kumārakāle pabbajitattā pana bhagavatā kassapaṃ pakkosatha, idaṃ phalaṃ vā khādanīyaṃ vā kassapassa dethāti vutte katarakassapassāti. Kumārakassapassāti evaṃ gahitanāmattā tato paṭṭhāya vuḍḍhakālepi kumārakassapo tveva vuccati. Apica rao posāvanikaputtattāpi taṃ kumārakassapoti sajāniṃsu.

Ayaṃ panassa pubbayogato paṭṭhāya āvibhāvakathā thero kira padumuttarassa bhagavato kāle seṭṭhiputto ahosi. Athekadivasaṃ bhagavantaṃ citrakathiṃ ekaṃ attano sāvakaṃ etadagge ṭhapentaṃ disvā bhagavato sattāhaṃ dānaṃ datvā ahampi bhagavā anāgate ekassa buddhassa ayaṃ thero viya citrakathī sāvako bhavāmīti patthanaṃ katvā puāni karonto kassapassa bhagavato sāsane pabbajitvā visesaṃ nibbattetuṃ nāsakkhi. Tadā kira parinibbutassa bhagavato sāsane osakkante paca bhikkhū nisseṇiṃ bandhitvā pabbataṃ āruyha samaṇadhammaṃ akaṃsu. Saṅghatthero tatiyadivase arahattaṃ patto, anuthero catutthadivase anāgāmī ahosi, itare tayo visesaṃ nibbattetuṃ asakkontā devaloke nibbattā.

Tesaṃ ekaṃ buddhantaraṃ devesu ca manussesu ca sampattiṃ anubhavantānaṃ eko takkasilāyaṃ rājakule nibbattitvā pakkusāti nāma rājā hutvā bhagavantaṃ uddissa pabbajitvā rājagahaṃ uddissa āgacchanto kumbhakārasālāyaṃ bhagavato dhammadesanaṃ sutvā anāgāmiphalaṃ patto. Eko ekasmiṃ samuddapaṭṭane kulaghare nibbattitvā nāvaṃ āruyha bhinnanāvo dārucīrāni nivāsetvā lābhasampattiṃ patto ahaṃ arahāti cittaṃ uppādetvā na tvaṃ arahā, gaccha, satthāraṃ upasaṅkamitvā pahaṃ pucchāti atthakāmāya devatāya codito tathā katvā arahattaphalaṃ patto.

Eko rājagahe ekissā kuladārikāya kucchimhi uppanno. Sā ca paṭhamaṃ mātāpitaro yācitvā pabbajjaṃ alabhamānā kulagharaṃ gantvā gabbhaṃ gaṇhi . Gabbhasaṇṭhitampi ajānanti sāmikaṃ ārādhetvā tena anuātā bhikkhunīsu pabbajitā, tassā gabbhanimittaṃ disvā bhikkhuniyo devadattaṃ pucchiṃsu. So assamaṇīti āha. Dasabalaṃ pucchiṃsu. Satthā upālittheraṃ sampaṭicchāpesi. Thero sāvatthinagaravāsīni kulāni visākhaca upāsikaṃ pakkosāpetvā sodhento pure laddho gabbho, pabbajjā arogāti āha. Satthā suvinicchitaṃ adhikaraṇanti therassa sādhukāramadāsi. Sā bhikkhunī suvaṇṇabimbasadisaṃ puttaṃ vijāyi. Taṃ gahetvā rājā pasenadi kosalo posāpesi. Kassapoti cassa nāmaṃ katvā aparabhāge alaṅkaritvā satthu santikaṃ netvā pabbājesi. Iti naṃ rao posāvanikaputtattāpi kumārakassapoti sajāniṃsūti. Taṃ ekadivasaṃ andhavane samaṇadhammaṃ karontaṃ atthakāmā devatā pahe uggahāpetvā ime pahe bhagavantaṃ pucchāti āha. Thero pahe pucchitvā pahavissajjanāvasāne arahattaṃ pāpuṇi. Bhagavāpi taṃ citrakathikānaṃ bhikkhūnaṃ aggaṭṭhāne ṭhapesi.

Setabyāti tassa nagarassa nāmaṃ. Uttarena setabyanti setabyato uttaradisāya. Rājaoti anabhisittakarājā. Diṭṭhigatanti diṭṭhiyeva. Yathā gūthagataṃ muttagatanti vutte na gūthādito aaṃ atthi, evaṃ diṭṭhiyeva diṭṭhigataṃ. Itipi natthīti taṃ taṃ kāraṇaṃ apadisitvā evampi natthīti vadati. Purāpe saāpetīti yāva na saāpeti.

406. N vầy ti nghe.

Một thời tn giả Kumra Kassapa (Cưu-ma-la Ca-diếp) đang du hnh trong nước Kosala (Cu-tt-la) cng với ại chng Tỷ kheo khoảng năm trăm vị, đi đến một đ thị của Kosala tn l Setavy (Tư-ba-). Rồi tn giả Kumra Kassapa tr về pha Bắc thnh ny, trong rừng Simsap (Thi-x-b). Lc bấy giờ, vua Pysi (Tệ-tc) cư tr tại Setavy, một chỗ dn cư đng đc, cy cỏ, ao nước, la gạo ph nhiu, một vương địa do vua Pasenadi (Ba-tư-nặc) nước Kosala cấp, một n tứ của vua, một tịnh ấp.

 

Pāyāsirājaavatthu

407. Tena kho pana samayena pāyāsissa rājaassa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ hoti itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ [sukaṭakkaṭānaṃ (sī. pī.)] kammānaṃ phalaṃ vipākoti. Assosuṃ kho setabyakā brāhmaṇagahapatikā samaṇo khalu bho kumārakassapo samaṇassa gotamassa sāvako kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ pacamattehi bhikkhusatehi setabyaṃ anuppatto setabyāyaṃ viharati uttarena setabyaṃ siṃsapāvane. Taṃ kho pana bhavantaṃ kumārakassapaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato paṇḍito byatto medhāvī bahussuto cittakathī kalyāṇapaṭibhāno vuddho [buddho (syā. ka.)] ceva arahā ca. Sādhu kho pana tathārūpānaṃ arahataṃ dassanaṃ hotīti. Atha kho setabyakā brāhmaṇagahapatikā setabyāya nikkhamitvā saṅghasaṅghī gaṇībhūtā uttarenamukhā gacchanti yena siṃsapāvanaṃ [yena siṃsapāvanaṃ, tenupasaṅkamanti (sī. pī.)].

 

407. Lc bấy giờ, vua Pysi khởi ln c, t kiến như sau: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo". Cc B -la-mn v Gia chủ ở Setavy được nghe: "Sa mn Kumra Kassapa, đệ tử Sa mn Gotama đang du hnh trong nước Kosala cng với ại chng Tỷ kheo khoảng năm trăm vị, đ đến Setavy, tr về pha Bắc thnh ny, trong rừng Simsap. Tiếng đồn tốt đẹp sau đy về tn giả Kumra Kassapa được khởi ln: "Tn giả l bậc học rộng, ti cao, diệu tr, đa văn, lời ni thấu tm, thiện xảo biện ti, bậc trưởng lo v bậc A la hn như vậy." Rồi cc vị B -la-mn v Gia chủ ở Setavy, từng đon, từng chng, từng nhm, đi về hướng Bắc, đến tại rừng Simsap.

408. Tena kho pana samayena pāyāsi rājao uparipāsāde divāseyyaṃ upagato hoti. Addasā kho pāyāsi rājao setabyake brāhmaṇagahapatike setabyāya nikkhamitvā saṅghasaṅghī gaṇībhūte uttarenamukhe gacchante yena siṃsapāvanaṃ [yena siṃsapāvanaṃ, tenupasaṅkamante (sī. pī.)], disvā khattaṃ āmantesi  kiṃ nu kho, bho khatte, setabyakā brāhmaṇagahapatikā setabyāya nikkhamitvā saṅghasaṅghī gaṇībhūtā uttarenamukhā gacchanti yena siṃsapāvananti [ettha pana sabbatthapi evameva dissati, natthi pāṭhantaraṃ]?

Atthi kho, bho, samaṇo kumārakassapo, samaṇassa gotamassa sāvako kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ pacamattehi bhikkhusatehi setabyaṃ anuppatto setabyāyaṃ viharati uttarena setabyaṃ siṃsapāvane. Taṃ kho pana bhavantaṃ kumārakassapaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato paṇḍito byatto medhāvī bahussuto cittakathī kalyāṇapaṭibhāno vuddho ceva arahā cāti [arahā ca (syā. ka.)]. Tamete [tamenaṃ te (sī. ka.), tamenaṃ (pī.)] bhavantaṃ kumārakassapaṃ dassanāya upasaṅkamantīti. Tena hi, bho khatte, yena setabyakā brāhmaṇagahapatikā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā setabyake brāhmaṇagahapatike evaṃ vadehi pāyāsi, bho, rājao evamāha  āgamentu kira bhavanto, pāyāsipi rājao samaṇaṃ kumārakassapaṃ dassanāya upasaṅkamissatīti. Purā samaṇo kumārakassapo setabyake brāhmaṇagahapatike bāle abyatte saāpeti itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti. Natthi hi, bho khatte, paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti. Evaṃ bhoti kho so khattā pāyāsissa rājaassa paṭissutvā yena setabyakā brāhmaṇagahapatikā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā setabyake brāhmaṇagahapatike etadavoca pāyāsi, bho, rājao evamāha, āgamentu kira bhavanto, pāyāsipi rājao samaṇaṃ kumārakassapaṃ dassanāya upasaṅkamissatīti.

 

408. Lc bấy giờ, vua Pysi đi ln lầu thượng để nghỉ trưa. Vua Pysi thấy cc B -la-mn v Gia chủ ở Setavy đi ra khỏi thnh Setavy, từng đon, từng chng, từng nhm đi về hướng Bắc, đến tại rừng Simsap. Thấy vậy vua cho gọi quan hộ thnh v hỏi:

- Ny Khanh, v sao cc B-la-mn v Gia chủ ở Setavy đi ra khỏi thnh Setavy, từng đon, từng chng, từng nhm, đi về hướng Bắc, đến tại rừng Simsap như vậy?

- C Sa mn Kumra Kassapa, đệ tử Sa mn Gotama đang du hnh trong nước Kosala cng với ại chng Tỷ kheo khoảng năm trăm vị, đ đến Setavy, tr về pha Bắc thnh ny, trong rừng Simsap. Tiếng đồn tốt đẹp sau đy về tn giả Kumra Kassapa được khởi ln: "Tn giả l bậc học rộng, ti cao, diệu tr, đa văn, lời ni thấu tm, thiện xảo, biện ti" v cc vị ấy đi đến yết kiến tn giả Kumra Kassapa.

- Ny Khanh, hy đi đến cc B-la-mn v Gia chủ ấy v ni với họ như sau: "Vua Pysi ni cc Hiền giả hy đợi. Vua Pysi cũng sẽ đến yết kiến Sa mn Kumra Kassapa". Sa mn Kumra Kassapa c thể cảm ha cc B -la-mn v Gia chủ ở Setavy ngu muội v km khả năng theo quan điểm: "C đời sau, c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c c quả bo". Ny Khanh, sự thật khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo.

- Xin vng, thưa Tn chủ!

Vị quan hộ thnh vng lời vua Pysi, đi đến cc B -la-mn v Gia chủ ở Setavy v ni:

- Chư Hiền giả hy chờ đợi, vua Pysi sẽ đến yết kiến Sa mn Kumra Kassapa.

409. Atha kho pāyāsi rājao setabyakehi brāhmaṇagahapatikehi parivuto yena siṃsapāvanaṃ yenāyasmā kumārakassapo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā kumārakassapena saddhiṃ sammodi, sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Setabyakāpi kho brāhmaṇagahapatikā appekacce āyasmantaṃ kumārakassapaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu; appekacce āyasmatā kumārakassapena saddhiṃ sammodiṃsu; sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce yenāyasmā kumārakassapo tenajaliṃ paṇāmetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce nāmagottaṃ sāvetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṃ nisīdiṃsu.

 

409. Rồi Vua Pysi được cc B -la-mn v Gia chủ ở Setavy hộ tống cng đi đến rừng Simsap chỗ tr của tn giả Kumra Kassapa. Sau khi đến, vua bn ni lời thn i, cho đn, chc tụng rồi ngồi xuống một bn. Cc B -la-mn v Gia chủ ở Setavy, c người đảnh lễ tn giả Kumra Kassapa rồi ngồi xuống một bn. C người ni lời thn i, cho đn chc tụng tn giả Kumra Kassapa rồi ngồi xuống một bn. C người chấp tay vi cho tn giả Kumra Kassapa rồi ngồi xuống một bn. C người xưng tn họ rồi ngồi xuống một bn. C người yn lặng ngồi xuống một bn.

Natthikavādo

410. Ekamantaṃ nisinno kho pāyāsi rājao āyasmantaṃ kumārakassapaṃ etadavoca ahahi, bho kassapa, evaṃvādī evaṃdiṭṭhī itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti. Nāhaṃ, rājaa, evaṃvādiṃ evaṃdiṭṭhiṃ addasaṃ vā assosiṃ vā. Kathahi nāma evaṃ vadeyya itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti?

 

 

410. Sau khi ngồi xuống một bn, vua Pysi thưa với tn giả Kumra Kassapa:

- Tn giả Kassapa, ti c chủ thuyết v tri kiến như sau: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo."

- Ny Tn chủ, ti khng thấy, khng nghe quan điểm như vậy, tri kiến như vậy. Sao Tn chủ lại ni: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo"?

Candimasūriyaupamā

411. Tena hi, rājaa, taevettha paṭipucchissāmi, yathā te khameyya, tathā naṃ byākareyyāsi. Taṃ kiṃ maasi, rājaa, ime candimasūriyā imasmiṃ vā loke parasmiṃ vā, devā vā te manussā vāti? Ime, bho kassapa, candimasūriyā parasmiṃ loke, na imasmiṃ; devā te na manussāti. Imināpi kho te, rājaa, pariyāyena evaṃ hotu itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti.

Candimasūriyaupamāvaṇṇanā

411.Ime bho, kassapa, candimasūriyāti so kira therena pucchito cintesi ayaṃ samaṇo paṭhamaṃ candimasūriye upamaṃ āhari, candimasūriyasadiso bhavissati paāya, anabhibhavanīyo aena, sace panāhaṃ candimasūriyā imasmiṃ loketi bhaṇissāmi, kiṃ nissitā ete, kittakapamāṇā, kittakaṃ uccātiādīhi paliveṭhessati. Ahaṃ kho panetaṃ nibbeṭhetuṃ na sakkhissāmi, parasmiṃ loke iccevassa kathessāmīti. Tasmā evamāha.

Bhagavā pana tato pubbe na cirasseva sudhābhojanīyajātakaṃ kathesi. Tattha cande cando devaputto, sūriye sūriyo devaputtoti āgataṃ. Bhagavatā ca kathitaṃ jātakaṃ vā suttantaṃ vā sakalajambudīpe patthaṭaṃ hoti, tena so ettha nivāsino devaputtā natthīti na sakkā vattunti cintetvā devā te na manussāti āha.

411. Thưa Tn chủ, ti sẽ hỏi Tn chủ một vi cu hỏi. Tn chủ hy ty theo đ m trả lời. Tn chủ nghĩ thế no? Mặt trời v mặt trăng ny, chng thuộc thế giới ny hay thế giới khc? Chng thuộc chư Thin hay loi Người?

- Tn giả Kassapa, mặt trời v mặt trăng thuộc thế giới khc, khng phải thế giới ny, chng thuộc chư Thin, khng thuộc loi Người.

- Ny Tn chủ, sự kiện l như vậy, cần phải chấp nhận rằng: "C đời sau, c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c c quả bo".

412. Kicāpi bhavaṃ kassapo evamāha, atha kho evaṃ me ettha hoti itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti. Atthi pana, rājaa, pariyāyo, yena te pariyāyena evaṃ hoti itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti? Atthi , bho kassapa, pariyāyo, yena me pariyāyena evaṃ hoti itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti. Yathā kathaṃ viya, rājaāti? Idha me, bho kassapa, mittāmaccā ātisālohitā pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavācā pharusavācā samphappalāpī abhijjhālū byāpannacittā micchādiṭṭhī. Te aparena samayena ābādhikā honti dukkhitā bāḷhagilānā. Yadāhaṃ jānāmi na dānime imamhā ābādhā vuṭṭhahissantīti tyāhaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadāmi santi kho, bho, eke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino ye te pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavācā pharusavācā samphappalāpī abhijjhālū byāpannacittā micchādiṭṭhī, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjantīti. Bhavanto kho pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavācā pharusavācā samphappalāpī abhijjhālū byāpannacittā micchādiṭṭhī. Sace tesaṃ bhavataṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ saccaṃ vacanaṃ, bhavanto kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjissanti. Sace, bho, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyyātha, yena me āgantvā āroceyyātha itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti . Bhavanto kho pana me saddhāyikā paccayikā, yaṃ bhavantehi diṭṭhaṃ, yathā sāmaṃ diṭṭhaṃ evametaṃ bhavissatīti. Te me sādhūti paṭissutvā neva āgantvā ārocenti, na pana dūtaṃ pahiṇanti. Ayampi kho, bho kassapa, pariyāyo, yena me pariyāyena evaṃ hoti itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti.

412.Atthi pana, rājaa, pariyāyoti atthi pana kāraṇanti pucchati. Ābādhikāti visabhāgavedanāsaṅkhātena ābādhena samannāgatā. Dukkhitāti dukkhappattā. Bāḷhagilānāti adhimattagilānā. Saddhāyikāti ahaṃ tumhe saddahāmi, tumhe mayhaṃ saddhāyikā saddhāyitabbavacanāti attho. Paccayikāti ahaṃ tumhe pattiyāmi, tumhe mayhaṃ paccayikā pattiyāyitabbāti attho.

 

412. - Dầu Tn giả Kassapa c ni như vậy, ở đy ti vẫn chấp nhận: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo."

- Ny Tn chủ, sự kiện g để chứng minh rằng: "Khng c đời sau, khng c cc loi ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo"?.

- Tn giả Kassapa, vng, c sự kiện để chứng minh rằng: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo."

- Ny Tn chủ, như thế no?

- Tn giả Kassapa, ti c những người bạn tri kỷ, thn tộc cng một huyết thống. Những người ny st sanh, lấy của khng cho, t dm, ni lo, ni hai lưỡi, ni lời độc c, ni lời ph phiếm, tham dục, sn hận v t kiến. Những người ny, sau một thời gian bị trọng bịnh, bị đau khổ, bị chứng tật. Khi ti biết những vị ấy khng thể khỏi những bệnh ấy được, ti liền đi đến họ v ni: "Một số Sa mn, B -la-mn c những quan điểm như sau, c những tri kiến như sau: "Những ai st sanh, lấy của khng cho, t dm, ni lo, ni lời hai lưỡi, ni lời độc c, ni lời ph phiếm, tham dục, sn hận v t kiến, những người ny sau khi thn hoại mạng chung bị sanh vo khổ giới, c th, đọa xứ, địa ngục". Nay cc Hiền giả st sanh, lấy của khng cho, t dm ni lo, ni hai lưỡi, ni lời độc c, ni lời ph phiếm, tham dục, sn hận v t kiến. Nếu lời ni những vị Sa mn B -la-mn ấy chnh xc, thời cc Hiền giả sau khi thn hoại mạng chung sẽ sanh vo khổ giới, c th, đọa xứ, địa ngục... Nếu cc Hiền giả sau khi thn hoại mạng chung phải sanh vo khổ giới, c th, đọa xứ, địa ngục, thời qu vị hy đến ta v cho ta biết: "C đời sau, c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c c quả bo". Cc hiền giả l cc thiện hữu thnh tm của ta, những g Hiền giả thấy, thời sẽ l như vậy, như chnh ta được thấy." Cc vị ny bằng lng lm như vậy v ni: "Lnh thay!" Nhưng khng c ai đến ni cho ti biết, cũng khng cho gửi sứ giả đến. Ny Tn giả Kassapa, sự kiện l như vậy nn ti c tri kiến: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo".

 

 

Coraupamā

413. Tena hi, rājaa, taevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya tathā naṃ byākareyyāsi. Taṃ kiṃ maasi, rājaa, idha te purisā coraṃ āgucāriṃ gahetvā dasseyyuṃ ayaṃ te, bhante, coro āgucārī; imassa yaṃ icchasi, taṃ daṇḍaṃ paṇehīti. Te tvaṃ evaṃ vadeyyāsi tena hi, bho, imaṃ purisaṃ daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā [kāretvā (syā. ka.)] kharassarena paṇavena rathikāya rathikaṃ [rathiyāya rathiyaṃ (bahūsū)] siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhamitvā dakkhiṇato nagarassa āghātane sīsaṃ chindathāti. Te sādhūti paṭissutvā taṃ purisaṃ daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhamitvā dakkhiṇato nagarassa āghātane nisīdāpeyyuṃ. Labheyya nu kho so coro coraghātesu āgamentu tāva bhavanto coraghātā, amukasmiṃ me gāme vā nigame vā mittāmaccā ātisālohitā, yāvāhaṃ tesaṃ uddisitvā āgacchāmīti , udāhu vippalapantasseva coraghātā sīsaṃ chindeyyunti? Na hi so, bho kassapa, coro labheyya coraghātesu āgamentu tāva bhavanto coraghātā amukasmiṃ me gāme vā nigame vā mittāmaccā ātisālohitā, yāvāhaṃ tesaṃ uddisitvā āgacchāmīti. Atha kho naṃ vippalapantasseva coraghātā sīsaṃ chindeyyunti. So hi nāma, rājaa, coro manusso manussabhūtesu coraghātesu na labhissati āgamentu tāva bhavanto coraghātā, amukasmiṃ me gāme vā nigame vā mittāmaccā ātisālohitā, yāvāhaṃ tesaṃ uddisitvā āgacchāmīti. Kiṃ pana te mittāmaccā ātisālohitā pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavācā pharusavācā samphappalāpī abhijjhālū byāpannacittā micchādiṭṭhī, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā labhissanti nirayapālesu āgamentu tāva bhavanto nirayapālā, yāva mayaṃ pāyāsissa rājaassa gantvā ārocema itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti? Imināpi kho te, rājaa, pariyāyena evaṃ hotu itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti.

Corādiupamāvaṇṇanā

413.Uddisitvāti tesaṃ attānaca paṭisāmitabhaṇḍakaca dassetvā, sampaṭicchāpetvāti attho. Vippalapantassāti putto me, dhītā me, dhanaṃ meti vividhaṃ palapantassa. Nirayapālesūti niraye kammakāraṇikasattesu. Ye pana kammameva kammakāraṇaṃ karoti, natthi nirayapālāti vadanti. Te tamenaṃ, bhikkhave, nirayapālāti devadūtasuttaṃ paṭibāhanti. Manussaloke rājakulesu kāraṇikamanussā viya hi niraye nirayapālā honti.

 

413. - Ny Tn chủ, nay ti sẽ hỏi Tn chủ, nếu c thể chấp nhận, Tn chủ hy trả lời. Tn chủ nghĩ thế no? Ở đời, c những người bắt được một người ăn trộm phạm lỗi v đem đến cho Ngi: "Thưa Tn chủ, đy l người ăn trộm phạm tội. Hy hnh phạt anh ta như Ngi muốn." Tn chủ trả lời những người ấy: "Hy tri người ny thật chặt, dng dy thật chắc tri hai tay ra đằng sau, cạo trọc đầu anh ta, cho đnh trống lớn tiếng v dẫn anh ta đi từ đường ny hẻm nọ, xong đưa ra khỏi cổng thnh hướng Nam m chặt đầu tại php trường hướng Nam." Những người ấy vng lời, tri người ăn trộm thật chặt, dng dy thật chắc tri hai tay ra đằng sau, cạo trọc đầu anh ta, cho đnh trống lớn tiếng v dẫn anh ta đi từ đường ny hẻm nọ, xong đưa anh ta ra khỏi cổng thnh hướng Nam v tại php trường hướng Nam, bắt anh ta ngồi xuống. Nay người ăn trộm ấy c thể xin người đem chm mnh: "Thưa qu vị, qu vị cho php ti được đi thăm thn bằng quyến thuộc ở tại lng ny, hay x ny." Hay những người ấy chặt ngay đầu người ăn trộm cầu xin như vậy?

- Tn giả Kassapa, người ăn trộm ấy khng được những người đem chm mnh cho php: "Thưa qu vị, qu vị cho php ti được đi thăm thn bằng quyến thuộc ở tại lng ny, hay x ny." Những người ấy chặt ngay đầu người ăn trộm cầu xin như vậy.

- Ny Tn giả, người ăn trộm thuộc loi Người, khng được php người xử trảm mnh cũng l loi Người: "Thưa qu vị cho php ti được đi thăm thn bằng quyến thuộc ở lng ny, hay ở x ny", thời lm sao những người thn bằng quyến thuộc của Ngi, đ st sanh, lấy của khng cho, t dm, ni lo, ni hai lưỡi, ni lời độc c, ni lời ph phiếm, tham dục, sn hận v t kiến, sau khi thn hoại mạng chung bị sanh vo khổ giới, c th, đọa xứ, địa ngục lại được những người coi giữ địa ngục cho php: "Thưa qu vị coi giữ địa ngục, qu vị hy cho php ti về tu với vua Pysi: "C đời sau, c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c c quả bo."

414. Kicāpi bhavaṃ kassapo evamāha, atha kho evaṃ me ettha hoti itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti. Atthi pana, rājaa, pariyāyo yena te pariyāyena evaṃ hoti itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti? Atthi, bho kassapa, pariyāyo, yena me pariyāyena evaṃ hoti itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti. Yathā kathaṃ viya, rājaāti? Idha me, bho kassapa, mittāmaccā ātisālohitā pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā pisuṇāya vācāya paṭiviratā pharusāya vācāya paṭiviratā samphappalāpā paṭiviratā anabhijjhālū abyāpannacittā sammādiṭṭhī. Te aparena samayena ābādhikā honti dukkhitā bāḷhagilānā. Yadāhaṃ jānāmi na dānime imamhā ābādhā vuṭṭhahissantīti tyāhaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadāmi santi kho, bho, eke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino ye te pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā pisuṇāya vācāya paṭiviratā pharusāya vācāya paṭiviratā samphappalāpā paṭiviratā anabhijjhālū abyāpannacittā sammādiṭṭhī te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjantīti . Bhavanto kho pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā pisuṇāya vācāya paṭiviratā pharusāya vācāya paṭiviratā samphappalāpā paṭiviratā anabhijjhālū abyāpannacittā sammādiṭṭhī. Sace tesaṃ bhavataṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ saccaṃ vacanaṃ, bhavanto kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissanti. Sace, bho, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyātha, yena me āgantvā āroceyyātha itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti. Bhavanto kho pana me saddhāyikā paccayikā, yaṃ bhavantehi diṭṭhaṃ, yathā sāmaṃ diṭṭhaṃ evametaṃ bhavissatīti. Te me sādhūti paṭissutvā neva āgantvā ārocenti, na pana dūtaṃ pahiṇanti. Ayampi kho, bho kassapa, pariyāyo, yena me pariyāyena evaṃ hoti itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti.

 

414. - Dầu Tn giả Kassapa c ni như vậy, ở đy ti vẫn chấp nhận: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo."

- Ny Tn chủ, c sự kiện g để chứng minh rằng: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo"?

- Tn giả Kassapa, vng, c sự kiện để chứng minh rằng: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo."

- Ny Tn chủ, như thế no?

- Tn giả Kassapa, ti c những thn bằng quyến thuộc gn giữ khng st sanh, khng lấy của khng cho, khng t dm, khng ni lo, khng ni hai lưỡi, khng ni lời độc c, khng ni lời ph phiếm, khng tham dục, khng sn hận v khng t kiến. Những người ny, sau một thời gian bị trọng bịnh, bị đau khổ, bị chứng tật. Khi ti biết những vị ấy khng thể khỏi những bệnh ấy được, ti liền đi đến họ v ni: "Một số Sa mn, B -la-mn c những quan điểm, những tri kiến như sau: "Những ai gn giữ khng st sanh, khng lấy của khng cho, khng ni lo, khng ni hai lưỡi, khng ni lời độc c, khng ni lời ph phiếm, khng tham dục, khng sn hận v khng t kiến, những người ấy khi thn hoại mạng chung, sẽ sanh vo thiện th, Thin giới". Chư Hiền giả gn giữ khng st sanh, khng lấy của khng cho, khng t dm, khng ni lo, khng ni hai lưỡi, khng ni lời độc c, khng ni lời ph phiếm, khng tham dục, khng sn hận v khng t kiến. Nếu lời ni của những Sa mn, B -la-mn ấy chnh xc, thời cc Hiền giả sau khi thn hoại mạng chung được sanh vo thiện th, Thin giới. Nếu cc hiền giả , sau khi thn hoại mạng chung được sanh vo thiện th, Thin giới, thời qu vị hy đến ta v cho ta biết: "C đời sau, c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c c quả bo". Cc Hiền giả l thiện hữu thnh tm của ta, những g Hiền giả thấy thời sẽ l như vậy, như chnh ta được thấy". Cc vị ny bằng lng lm như vậy v ni: "Lnh thay! Nhưng khng c ai đến ni cho ti biết, cũng khng cho gửi cc sứ giả đến. Tn giả Kassapa, sự kiện l như vậy, nn ti c tri kiến: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo".

Gūthakūpapurisaupamā

415. Tena hi, rājaa, upamaṃ te karissāmi. Upamāya midhekacce [upamāyapidhekacce (sī. syā.), upamāyapiidhekacce (pī.)] viū purisā bhāsitassa atthaṃ ājānanti. Seyyathāpi, rājaa, puriso gūthakūpe sasīsakaṃ [sasīsako (syā.)] nimuggo assa. Atha tvaṃ purise āṇāpeyyāsi tena hi, bho, taṃ purisaṃ tamhā gūthakūpā uddharathāti. Te sādhūti paṭissutvā taṃ purisaṃ tamhā gūthakūpā uddhareyyuṃ. Te tvaṃ evaṃ vadeyyāsi tena hi, bho, tassa purisassa kāyā veḷupesikāhi gūthaṃ sunimmajjitaṃ nimmajjathāti. Te sādhūti paṭissutvā tassa purisassa kāyā veḷupesikāhi gūthaṃ sunimmajjitaṃ nimmajjeyyuṃ. Te tvaṃ evaṃ vadeyyāsi tena hi, bho, tassa purisassa kāyaṃ paṇḍumattikāya tikkhattuṃ subbaṭṭitaṃ ubbaṭṭethāti [suppaṭṭitaṃ uppaṭṭethāti (ka.)]. Te tassa purisassa kāyaṃ paṇḍumattikāya tikkhattuṃ subbaṭṭitaṃ ubbaṭṭeyyuṃ. Te tvaṃ evaṃ vadeyyāsi tena hi, bho, taṃ purisaṃ telena abbhajitvā sukhumena cuṇṇena tikkhattuṃ suppadhotaṃ karothāti. Te taṃ purisaṃ telena abbhajitvā sukhumena cuṇṇena tikkhattuṃ suppadhotaṃ kareyyuṃ. Te tvaṃ evaṃ vadeyyāsi tena hi, bho, tassa purisassa kesamassuṃ kappethāti. Te tassa purisassa kesamassuṃ kappeyyuṃ. Te tvaṃ evaṃ vadeyyāsi tena hi, bho, tassa purisassa mahagghaca mālaṃ mahagghaca vilepanaṃ mahagghāni ca vatthāni upaharathāti. Te tassa purisassa mahagghaca mālaṃ mahagghaca vilepanaṃ mahagghāni ca vatthāni upahareyyuṃ. Te tvaṃ evaṃ vadeyyāsi tena hi, bho, taṃ purisaṃ pāsādaṃ āropetvā pacakāmaguṇāni upaṭṭhāpethāti. Te taṃ purisaṃ pāsādaṃ āropetvā pacakāmaguṇāni upaṭṭhāpeyyuṃ.

Taṃ kiṃ maasi, rājaa, api nu tassa purisassa sunhātassa suvilittassa sukappitakesamassussa āmukkamālābharaṇassa odātavatthavasanassa uparipāsādavaragatassa pacahi kāmaguṇehi samappitassa samaṅgībhūtassa paricārayamānassa punadeva tasmiṃ gūthakūpe nimujjitukāmatā [nimujjitukāmyatā (syā. ka.)] assāti? No hidaṃ, bho kassapa. Taṃ kissa hetu? Asuci, bho kassapa, gūthakūpo asuci ceva asucisaṅkhāto ca duggandho ca duggandhasaṅkhāto ca jeguccho ca jegucchasaṅkhāto ca paṭikūlo ca paṭikūlasaṅkhāto cāti. Evameva kho, rājaa, manussā devānaṃ asucī ceva asucisaṅkhātā ca, duggandhā ca duggandhasaṅkhātā ca, jegucchā ca jegucchasaṅkhātā ca, paṭikūlā ca paṭikūlasaṅkhātā ca. Yojanasataṃ kho, rājaa, manussagandho deve ubbādhati. Kiṃ pana te mittāmaccā ātisālohitā pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā pisuṇāya vācāya paṭiviratā pharusāya vācāya paṭiviratā samphappalāpā paṭiviratā anabhijjhālū abyāpannacittā sammādiṭṭhī, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā te āgantvā ārocessanti itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti? Imināpi kho te, rājaa, pariyāyena evaṃ hotu itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti.

415.Veḷupesikāhīti veḷuvilīvehi. Sunimmajjathāti yathā suṭṭhu nimmajjitaṃ hoti, evaṃ nimmajjatha, apanethāti attho.

Asucīti amanāpo. Asucisaṅkhātoti asucikoṭṭhāsabhūto asucīti āto vā. Duggandhoti kuṇapagandho. Jegucchoti jigucchitabbayutto. Paṭikūloti dassaneneva paṭighāvaho. Ubbādhatīti divasassa dvikkhattuṃ nhatvā tikkhattuṃ vatthāni parivattetvā alaṅkatapaṭimaṇḍitānaṃ cakkavattiādīnampi manussānaṃ gandho yojanasate ṭhitānaṃ devatānaṃ kaṇṭhe āsattakuṇapaṃ viya bādhati.

 

415. - Ny Tn chủ, ti sẽ cho Tn chủ một v dụ. Ở đời, một số người c tr nhờ v dụ m hiểu được nghĩa lời ni. Ny Tn chủ, v như c người t đầu rơi vo hầm phn. Ngi ni với cc người khc: "Hy ko người ny ra khỏi hầm phn!" Những người ấy vng theo v ni: "Lnh thay!" v ko người kia ra khỏi hầm phn ấy. Ngi ni với những người ấy: "Hy lấy que tre gạt phn ra khỏi thn của người kia!" Những người ny vng theo v ni: "Lnh thay!" v lấy que tre gạt phn ra khỏi thn người kia. Rồi ngi bảo cc người ấy: "Hy cho thoa bp ba lần thn người kia với phấn hoa mu vng." V những người ấy cho thoa bp ba lần thn người kia với phấn thoa bp mu vng. Rồi Ngi bảo cc người ấy: "Hy lấy dầu thoa v tắm cho người kia ba lần v dng bột mịn cunna thoa cho n!" V những người ấy lấy dầu thoa v tắm cho người kia ba lần v dng bột mịn cunna thoa cho n. Rồi Ngi bảo cc người ấy: "Hy sửa soạn ru tc cho người kia!" V những người ấy sửa soạn ru tc cho kia. Rồi Ngi bảo cc người ấy: "Hy lấy vng hoa qu, dầu thơm qu v vải qu trang điểm cho người kia!" V những người ấy trang điểm vng hoa qu, dầu thơm qu v vải qu cho người kia. Rồi Ngi bảo cc người ấy : "Hy đưa người kia đến ta lu đi v cho hưởng năm mn dục lạc!" V những người ấy đưa người kia đến ta lu đi v cho hưởng năm mn dục lạc. Tn chủ nghĩ thế no? Người kia kho tắm như vậy, kho thoa dầu, kho sửa soạn ru tc, kho trang điểm với vng hoa v vải trắng, được đưa đến lu đi v cho hưởng năm mn dục lạc như vậy, thử hỏi người kia c chịu đm đầu vo hầm phn ấy nữa khng?

- Thưa khng, Tn giả Kassapa!

- V sao khng?

- Tn giả Kassapa, hầm phn l bất tịnh v được xem l bất tịnh, x uế v được xem l x uế, gh tởm v được xem l gh tởm, yếm ố v được xem l yếm ố.

- Ny Tn chủ, mi hi của loi Người khiến chư Thin gh tởm xa đến một trăm do tuần. Lm sao những người thn bằng quyến thuộc của Ngi, gn giữ khng st sanh, khng lấy của khng cho, khng t dm, khng ni lo, khng ni hai lưỡi, khng ni lời độc c, khng ni lời ph phiếm, khng tham dục, khng sn hận v khng t kiến, sau khi thn hoại mạng chung, được sanh ln  thiện th, Thin giới, những người ấy c thể về tin lại cho Tn chủ: "C đời sau, c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c c quả bo". Ny Tn chủ, sự kiện l như vậy nn: "C đời sau, c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c c quả bo".

416. Kicāpi bhavaṃ kassapo evamāha, atha kho evaṃ me ettha hoti itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti. Atthi pana, rājaa, pariyāyo pe atthi, bho kassapa, pariyāyope ``yathā kathaṃ viya, rājaāti? Idha me, bho kassapa, mittāmaccā ātisālohitā pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā, te aparena samayena ābādhikā honti dukkhitā bāḷhagilānā. Yadāhaṃ jānāmi na dānime imamhā ābādhā vuṭṭhahissantīti tyāhaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadāmi santi kho, bho, eke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino ye te pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sahabyatanti. Bhavanto kho pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā. Sace tesaṃ bhavataṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ saccaṃ vacanaṃ, bhavanto kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissanti, devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sahabyataṃ. Sace, bho, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyātha devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sahabyataṃ, yena me āgantvā āroceyyātha `itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti. Bhavanto kho pana me saddhāyikā paccayikā, yaṃ bhavantehi diṭṭhaṃ, yathā sāmaṃ diṭṭhaṃ evametaṃ bhavissatīti. Te me sādhūti paṭissutvā neva āgantvā ārocenti, na pana dūtaṃ pahiṇanti. Ayampi kho, bho kassapa, pariyāyo, yena me pariyāyena evaṃ hoti itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti.

416. Puna pāṇātipātādipacasīlāni samādāyavattentānaṃ vasena vadati. Tāvatiṃsānanti idaca dūre nibbattā tāva mā āgacchantu, ime kasmā na entīti vadati.

 

416. - Dầu Tn giả Kasspa c ni như vậy, ở đy ti vẫn chấp nhận: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo".

- Ny Tn chủ, c sự kiện g để chứng minh rằng: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo"?

- Tn giả Kassapa, vng, c sự kiện để chứng minh rằng: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo."

- Ny Tn chủ, như thế no?

- Tn giả Kassapa, ti c những người thn bằng quyến thuộc gn giữ khng st sanh, khng lấy của khng cho, khng t dm, khng ni lo, khng ni hai lưỡi, khng ni lời độc c, khng ni lời ph phiếm, khng tham dục, khng sn hận v khng t kiến. Những người ny sau một thời gian bị trọng bệnh, bị đau khổ, bị chứng tật. Khi ti biết những vị ấy khng thể khỏi những bệnh ấy được, ti liền đi đến họ v ni: "Một số Sa mn, B -la-mn c những quan điểm như sau, c những tri kiến như sau: "Những ai gn giữ khng st sanh, khng lấy của khng cho, khng t dm, khng ni lo, khng ni hai lưỡi, khng ni lời độc c, khng ni lời ph phiếm, khng tham dục, khng sn hận v khng t kiến. Những người ấy khi thn hoại mạng chung sẽ sanh vo thiện th, Thin giới". Chư Hiền giả gn giữ khng st sanh, khng lấy của khng cho, khng t dm, khng ni lo, khng ni hai lưỡi, khng ni lời độc c, khng ni lời ph phiếm, khng tham dục, khng sn hận v t kiến. Nếu lời ni của những vị Sa mn, B -la-mn ny chnh xc thời cc Hiền giả, sau khi thn hoại mạng chung được sanh vo thiện th, Thin giới, thời qu vị hy đến ta v cho ta biết: "C đời sau, c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c c quả bo". Cc Hiền giả l thiện hữu thnh tm của ta, những g Hiền giả thấy sẽ l như vậy, như chnh ta được thấy." Cc vị ny bằng lng lm như vậy v ni: "Lnh thay!" Nhưng khng ai đến ni cho ti biết, cũng khng cho gửi cc sứ giả đến. Ny Tn giả Kassapa sự kiện l như vậy, nn ti c tri kiến: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo."

 

Tāvatiṃsadevaupamā

417. Tena hi, rājaa, taevettha paṭipucchissāmi; yathā te khameyya, tathā naṃ byākareyyāsi. Yaṃ kho pana, rājaa, mānussakaṃ vassasataṃ, devānaṃ tāvatiṃsānaṃ eso eko rattindivo [rattidivo (ka.)], tāya rattiyā tiṃsarattiyo māso, tena māsena dvādasamāsiyo saṃvaccharo, tena saṃvaccharena dibbaṃ vassasahassaṃ devānaṃ tāvatiṃsānaṃ āyuppamāṇaṃ. Ye te mittāmaccā ātisālohitā pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sahabyataṃ. Sace pana tesaṃ evaṃ bhavissati yāva mayaṃ dve vā tīṇi vā rattindivā dibbehi pacahi kāmaguṇehi samappitā samaṅgībhūtā paricārema, atha mayaṃ pāyāsissa rājaassa gantvā āroceyyāma itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti. Api nu te āgantvā āroceyyuṃ  itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti? No hidaṃ, bho kassapa. Api hi mayaṃ, bho kassapa, ciraṃ kālaṅkatāpi bhaveyyāma. Ko panetaṃ bhoto kassapassa āroceti  atthi devā tāvatiṃsāti vā evaṃdīghāyukā devā tāvatiṃsāti vā. Na mayaṃ bhoto kassapassa saddahāma atthi devā tāvatiṃsāti vā evaṃdīghāyukā devā tāvatiṃsāti vāti.

 

417. - Ny Tn chủ, ti sẽ hỏi Ngi. Nếu Ngi xem c thể được Ngi hy trả lời. Ny Tn chủ, tuổi loi người một trăm năm bằng một ngy một đm chư Thin ở Tam thập tam thin. Ba mươi đm như vậy l một thng, mười hai thng như vậy l một năm, một ngn năm ở Thin giới như vậy l tuổi thọ của chư Thin ở Tam thập tam thin. Những thn bằng quyến thuộc của Tn chủ như vậy gn giữ khng st sanh, khng lấy của khng cho, khng t dm, khng ni lo, khng ni hai lưỡi, khng ni lời độc c, khng ni lời ph phiếm, khng tham dục, khng sn hận v khng t kiến. Cc vị ny sau khi thn hoại mạng chung sẽ sanh ln thiện th, Thin giới v lm thiện hữu với chư Thin ở Tam thập tam thin. Nếu những vị ny suy nghĩ: "Chng ta hy thọ hưởng một mn dục lạc hai hay ba ngy đm ở Thin giới, rồi sau sẽ đến Tn chủ Pysi v tin cho biết: "C đời sau, c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c c quả bo." V những vị ấy c đến Ngi v tin cho biết: "C đời sau, c loại ha sanh, hnh vi thiện c c quả bo" khng?

- Thưa khng, Tn giả Kassapa! Tn giả Kassapa, v chng ti sẽ chết đ lu rồi. Nhưng ai cho Tn giả Kassapa biết: "C chư Thin ở Tam thập tam thin, hay chư Thin ở Tam thập tam thin tuổi thọ l như vậy". Chng ti khng tin người ấy, khi người ấy ni: "C chư Thin ở Tam thập tam thin! Hay chư Thin ở Tam thập tam thin, tuổi thọ l như vậy!"

Jaccandhaupamā

418. Seyyathāpi, rājaa, jaccandho puriso na passeyya kaṇha sukkāni rūpāni , na passeyya nīlakāni rūpāni, na passeyya pītakāni [majeṭṭhakāni (syā.)] rūpāni, na passeyya lohitakāni rūpāni, na passeyya majiṭṭhakāni rūpāni, na passeyya samavisamaṃ, na passeyya tārakāni rūpāni, na passeyya candimasūriye. So evaṃ vadeyya natthi kaṇhasukkāni rūpāni, natthi kaṇhasukkānaṃ rūpānaṃ dassāvī. Natthi nīlakāni rūpāni, natthi nīlakānaṃ rūpānaṃ dassāvī. Natthi pītakāni rūpāni, natthi pītakānaṃ rūpānaṃ dassāvī. Natthi lohitakāni rūpāni, natthi lohitakānaṃ rūpānaṃ dassāvī. Natthi majiṭṭhakāni rūpāni, natthi majiṭṭhakānaṃ rūpānaṃ dassāvī. Natthi samavisamaṃ, natthi samavisamassa dassāvī. Natthi tārakāni rūpāni, natthi tārakānaṃ rūpānaṃ dassāvī. Natthi candimasūriyā, natthi candimasūriyānaṃ dassāvī. Ahametaṃ na jānāmi, ahametaṃ na passāmi, tasmā taṃ natthīti. Sammā nu kho so, rājaa, vadamāno vadeyyāti? No hidaṃ, bho kassapa. Atthi kaṇhasukkāni rūpāni, atthi kaṇhasukkānaṃ rūpānaṃ dassāvī. Atthi nīlakāni rūpāni, atthi nīlakānaṃ rūpānaṃ dassāvīpe atthi samavisamaṃ, atthi samavisamassa dassāvī. Atthi tārakāni rūpāni, atthi tārakānaṃ rūpānaṃ dassāvī. Atthi candimasūriyā, atthi candimasūriyānaṃ dassāvī. Ahametaṃ na jānāmi, ahametaṃ na passāmi, tasmā taṃ natthīti. Na hi so, bho kassapa, sammā vadamāno vadeyyāti. Evameva kho tvaṃ, rājaa, jaccandhūpamo mae paṭibhāsi yaṃ maṃ tvaṃ evaṃ vadesi.

Ko panetaṃ bhoto kassapassa āroceti atthi devā tāvatiṃsāti vā, evaṃdīghāyukā devā tāvatiṃsāti vā? Na mayaṃ bhoto kassapassa saddahāma atthi devā tāvatiṃsāti vā evaṃdīghāyukā devā tāvatiṃsāti vāti. Na kho, rājaa, evaṃ paro loko daṭṭhabbo, yathā tvaṃ maasi iminā maṃsacakkhunā. Ye kho te rājaa samaṇabrāhmaṇā araavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti , te tattha appamattā ātāpino pahitattā viharantā dibbacakkhuṃ visodhenti. Te dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena imaṃ ceva lokaṃ passanti paraca satte ca opapātike. Evaca kho, rājaa, paro loko daṭṭhabbo; natveva yathā tvaṃ maasi iminā maṃsacakkhunā. Imināpi kho te, rājaa, pariyāyena evaṃ hotu itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti.

418.Jaccandhūpamomae paṭibhāsīti jaccandho viya upaṭṭhāsi. Araavanapatthānīti araakaṅgayuttatāya araāni, mahāvanasaṇḍatāya vanapatthāni. Pantānīti dūrāni.

 

418- Ny Tn chủ, như c người sanh ra đ m, khng thấy được cc sắc đen hay trắng, khng thấy được cc sắc xanh, hay sắc vng, cc sắc đỏ, hay cc sắc nu, khng thấy được cc sắc tế nhị hay th cứng, khng thấy được cc sao hay mặt trăng. Người ấy ni: "Khng c cc sắc đen hay trắng, khng c người thấy cc sắc đen hay trắng; khng c sắc xanh, khng c người thấy sắc xanh; khng c sắc vng, khng c người thấy cc sắc vng; khng c sắc đỏ, khng c người thấy cc sắc đỏ; khng c sắc nu, khng c người thấy cc sắc nu, khng cc sắc tế nhị, th cứng, khng c người thấy cc sắc tế nhị, th cứng; khng c cc sao, khng c người thấy cc sao; khng c mặt trăng, mặt trời, khng c người thấy mặt trăng mặt trời. Ti khng biết vật ny, ti khng thấy vật ny, nn vật ny khng c. Ny Tn chủ, ni như vậy c phải ni một cch hợp l khng?

- Thưa khng, Tn giả Kassapa. C cc sắc đen hay trắng, c người thấy cc sắc đen hay trắng; c cc sắc xanh, c người thấy cc sắc xanh; c cc sắc vng, c người thấy cc sắc vng; c cc sắc đỏ, c người thấy cc sắc đỏ; c cc sắc nu, c người thấy cc sắc nu; c cc vật tế nhị hay th cứng, c người thấy cc vật tế nhị hay th cứng; c cc v sao, c người thấy cc v sao; c mặt trăng, mặt trời, c người thấy mặt trăng, mặt trời. "Ti khng biết vật ny, ti khng thấy vật ny, do vậy vật ny khng c." Tn giả Kassapa, ai ni như vậy l ni khng hợp l!

- Cũng vậy ny Tn chủ, Ngi ni cũng giống người sinh ra đ m khi Ngi ni với ti: "Ai bảo Tn giả Kassapa biết rằng: "C chư Thin ở Tam thập tam thin," hay "Chư thin ở Tam thập Tam thin tuổi thọ l như vậy!" Chng ti khng tin Tn giả Kassapa, khi Tn giả ni: "C chư Thin ở Tam thập tam thin," hay "Chư thin ở Tam thập tam thin tuổi thọ l như vậy".

Ny Tn chủ, đời sau khng như Ngi nghĩ c thể thấy bằng con mắt thịt. Ny Tn chủ, c những Sa mn, B -la-mn, sống những chỗ hẻo lnh trong rừng, t c tiếng ồn, t c tiếng động. Tại những chỗ ấy, cc vị ny sống khng phng dật, nhiệt tm, tinh cần, lm cho thin nhn trong sạch. Rồi với thin nhn thanh tịnh thắng xa loi Người, cc vị ny thấy đời ny, đời sau, v thấy cc loại ha sanh. Ny Tn chủ, đời sau phải được thấy như vậy. Khng phải như Ngi nghĩ với con mắt thịt. Ny Tn chủ, sự kiện l như vậy, nn ti c tri kiến: "C đời sau, c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c c quả bo."

 

419. Kicāpi bhavaṃ kassapo evamāha, atha kho evaṃ me ettha hoti itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti . Atthi pana, rājaa, pariyāyope atthi, bho kassapa, pariyāyope yathā kathaṃ viya, rājaāti? Idhāhaṃ, bho kassapa, passāmi samaṇabrāhmaṇe sīlavante kalyāṇadhamme jīvitukāme amaritukāme sukhakāme dukkhapaṭikūle. Tassa mayhaṃ, bho kassapa, evaṃ hoti sace kho ime bhonto samaṇabrāhmaṇā sīlavanto kalyāṇadhammā evaṃ jāneyyuṃ ito no matānaṃ seyyo bhavissatīti. Idānime bhonto samaṇabrāhmaṇā sīlavanto kalyāṇadhammā visaṃ vā khādeyyuṃ, satthaṃ vā āhareyyuṃ, ubbandhitvā vā kālaṅkareyyuṃ, papāte vā papateyyuṃ. Yasmā ca kho ime bhonto samaṇabrāhmaṇā sīlavanto kalyāṇadhammā na evaṃ jānanti ito no matānaṃ seyyo bhavissatīti, tasmā ime bhonto samaṇabrāhmaṇā sīlavanto kalyāṇadhammā jīvitukāmā amaritukāmā sukhakāmā dukkhapaṭikūlā attānaṃ na mārenti [( ) natthi (syā. pī.)]. Ayampi kho, bho kassapa, pariyāyo, yena me pariyāyena evaṃ hoti itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti.

419.Kalyāṇadhammeti teneva sīlena sundaradhamme. Dukkhapaṭikūleti dukkhaṃ apatthente. Seyyo bhavissatīti paraloke sugatisukhaṃ bhavissatīti adhippāyo.

 

419. - Dầu Tn giả Kassapa c ni như vậy, ở đy ti vẫn chấp nhận: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo."

- Ny Tn chủ, c sự kiện g để chứng minh rằng: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo"?

- Tn giả Kassapa, vng, c sự kiện để chứng minh rằng: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo."

- Ny Tn chủ, như thế no?

- Tn giả Kassapa, ở đy ti thấy c những Sa mn, B -la-mn giữ giới, thiện tnh, ham sống, ngại chết, ham sướng, ngại khổ. Tn giả Kassapa, rồi ti nghĩ: "Nếu những Sa mn, B -la-mn ny giữ giới, c thiện tnh, được biết: "Sau khi chng ta chết rồi, đời chng ta sẽ được tốt đẹp hơn." Rồi những Sa mn, B -la-mn giữ giới, c thiện tnh ấy, hoặc uống thuốc độc, hoặc lấy kiếm đm, hoặc tự giết mnh bằng cch treo cổ, hay tự lao mnh xuống hố su. V những Sa mn, B -la-mn giữ giới c thiện tnh ấy khng được biết: "Sau khi chng ta chết rồi, đời chng ta sẽ được tốt đẹp hơn." Do vậy cc Sa mn, B -la-mn giữ giới, c thiện tnh ấy ham sống, ngại chết, ham sướng, ngại khổ. Tn giả Kassapa, sự kiện l như vậy, nn ti chấp nhận: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo."

 

Gabbhinīupamā

420. Tena hi, rājaa, upamaṃ te karissāmi. Upamāya midhekacce viū purisā bhāsitassa atthaṃ ājānanti. Bhūtapubbaṃ, rājaa, aatarassa brāhmaṇassa dve pajāpatiyo ahesuṃ. Ekissā putto ahosi dasavassuddesiko vā dvādasavassuddesiko vā, ekā gabbhinī upavijaā. Atha kho so brāhmaṇo kālamakāsi. Atha kho so māṇavako mātusapattiṃ [mātusapatiṃ (syā.)] etadavoca yamidaṃ, bhoti, dhanaṃ vā dhaaṃ vā rajataṃ vā jātarūpaṃ vā, sabbaṃ taṃ mayhaṃ ; natthi tuyhettha kici. Pitu me [pitu me santako (syā.)] bhoti, dāyajjaṃ niyyādehīti [nīyyātehīti (sī. pī.)]. Evaṃ vutte sā brāhmaṇī taṃ māṇavakaṃ etadavoca āgamehi tāva, tāta, yāva vijāyāmi. Sace kumārako bhavissati, tassapi ekadeso bhavissati; sace kumārikā bhavissati, sāpi te opabhoggā [upabhoggā (syā.)] bhavissatīti. Dutiyampi kho so māṇavako mātusapattiṃ etadavoca yamidaṃ, bhoti, dhanaṃ vā dhaaṃ vā rajataṃ vā jātarūpaṃ vā, sabbaṃ taṃ mayhaṃ; natthi tuyhettha kici. Pitu me, bhoti, dāyajjaṃ niyyādehīti. Dutiyampi kho sā brāhmaṇī taṃ māṇavakaṃ etadavoca āgamehi tāva, tāta, yāva vijāyāmi. Sace kumārako bhavissati, tassapi ekadeso bhavissati; sace kumārikā bhavissati sāpi te opabhoggā [upabhoggā (syā.)] bhavissatīti. Tatiyampi kho so māṇavako mātusapattiṃ etadavoca yamidaṃ, bhoti, dhanaṃ vā dhaaṃ vā rajataṃ vā jātarūpaṃ vā , sabbaṃ taṃ mayhaṃ; natthi tuyhettha kici. Pitu me, bhoti, dāyajjaṃ niyyādehīti.

Atha kho sā brāhmaṇī satthaṃ gahetvā ovarakaṃ pavisitvā udaraṃ opādesi [uppātesi (syā.)]  yāva vijāyāmi yadi vā kumārako yadi vā kumārikāti. Sā attānaṃ ceva jīvitaca gabbhaca sāpateyyaca vināsesi. Yathā taṃ bālā abyattā anayabyasanaṃ āpannā ayoniso dāyajjaṃ gavesantī, evameva kho tvaṃ, rājaa, bālo abyatto anayabyasanaṃ āpajjissasi ayoniso paralokaṃ gavesanto ; seyyathāpi sā brāhmaṇī bālā abyattā anayabyasanaṃ āpannā ayoniso dāyajjaṃ gavesantī. Na kho, rājaa, samaṇabrāhmaṇā sīlavanto kalyāṇadhammā apakkaṃ paripācenti; api ca paripākaṃ āgamenti. Paṇḍitānaṃ attho hi, rājaa, samaṇabrāhmaṇānaṃ sīlavantānaṃ kalyāṇadhammānaṃ jīvitena. Yathā yathā kho, rājaa, samaṇabrāhmaṇā sīlavanto kalyāṇadhammā ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭhanti, tathā tathā bahuṃ puaṃ pasavanti, bahujanahitāya ca paṭipajjanti bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Imināpi kho te, rājaa, pariyāyena evaṃ hotu itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti.

420.Upavijaāti upagatavijāyanakālā, paripakkagabbhā na cirasseva vijāyissatīti attho. Opabhoggā bhavissatīti pādaparicārikā bhavissati. Anayabyasananti mahādukkhaṃ. Ayoti sukhaṃ, na ayo anayo, dukkhaṃ. Tadetaṃ sabbaso sukhaṃ byasati vikkhipatīti byasanaṃ. Iti anayova byasanaṃ anayabyasanaṃ, mahādukkhanti attho. Ayonisoti anupāyena. Apakkaṃ na paripācentīti apariṇataṃ akhīṇaṃ āyuṃ antarāva na upacchindanti. Paripākaṃ āgamentīti āyuparipākakālaṃ āgamenti. Dhammasenāpatināpetaṃ vuttaṃ

Nābhinandāmi maraṇaṃ, nābhinandāmi jīvitaṃ;

Kālaca paṭikaṅkhāmi, nibbisaṃ bhatako yathāti. (theragā. 1001)

 

420. - Ny Tn chủ, ti sẽ cho Tn chủ một v dụ. Ở đời, một số người c tr nhờ v dụ m hiểu được nghĩa lời ni. Ny Tn chủ, ngy xưa c một người B -la-mn c hai người vợ. Từ một người vợ, ng ta c đứa con trai, mười hai tuổi; cn người vợ kia c mang thai, sắp đến kỳ sinh nở. Rồi người B -la-mn ấy mệnh chung. ứa con trai ấy ni với tiểu phu nhn kia: "Ny Tiểu mẫu, phm c ti sản g, hoặc la, hoặc bạc, hoặc vng, tất cả đều l của ti. Tiểu mẫu nay khng c g hết. Tiểu mẫu hy giao cho ti gia ti của cha ti." Khi nghe ni vậy, B -la-mn nữ kia ni với đứa con trai ấy: "Tiểu tử hy chờ ta sanh con. Nếu ta sanh con trai, th một phần gia ti thuộc về n. Nếu sanh con gi, thời n sẽ hầu hạ con."

Lần thứ hai, đứa con trai ấy ni với Tiểu phu nhn kia: "Ny Tiểu mẫu, phm c ti sản g, hoặc la, hoặc bạc, hoặc vng, tất cả đều l của ti. Tiểu mẫu nay khng c g hết. Tiểu mẫu hy giao cho ti gia ti của cha ti." Lần thứ hai, B -la-mn nữ kia ni với đứa trai ấy: "Tiểu tử hy chờ ta sanh con. Nếu ta sanh con trai th một phần gia ti thuộc về n. Nếu ta sanh con gi, thời n sẽ hầu hạ con."

Lần thứ ba, đứa con trai ấy ni với Tiểu phu nhn kia: "Ny Tiểu mẫu, phm c ti sản g, hoặc la, hoặc bạc, hoặc vng, tất cả đều l của ti. Tiểu mẫu khng c g hết. Tiểu mẫu hy giao cho ti gia ti của cha ti". Rồi người Ba la mn nữ ấy lấy một con dao, vo trong nội phng v rạch bụng ra. "Ta muốn biết đ l con trai hay con gi." Như vậy người đn b ấy hại đời sống của mnh, hại lun ci thai v hại lun ti sản của mnh v đ đi tm của thừa tự một cch ngu xuẩn v si m, nn gặp phải nguy hiểm v tai nạn. Cũng vậy, v ngu xuẩn v si m, Ngi gặp phải ngu xuẩn v tai nạn khi Ngi đi tm đời sau một cch v tr, cũng giống B -la-mn nữ kia, v ngu xuẩn v si m, đ đi tm thừa tự một cch v tr. Ny Tn chủ, cc vị Sa mn, B -la-mn giữ giới, c thiện tnh khng bắt buộc ci g chưa chn phải chn. V c tr, cc vị ấy chờ chn muồi đến. Ny Tn chủ, cc vị Sa mn, B -la-mn giữ giới c thiện tnh cần thiết đến mạng sống. Ny Tn chủ, nếu cc Sa mn, B -la-mn giữ giới, c thiện tnh sống lu ở trn đời ny bao nhiu, cc vị ấy lm được nhiều cng đức bấy nhiu, v hạnh phc cho chng sanh, v an lạc cho chng sanh, v lng thương tưởng cho đời, v hạnh phc, v an lạc cho chư Thin v loi Người. Ny Tn chủ, sự kiện l như vậy nn: "C đời sau, c cc loi ha sanh, hnh vi thiện c c quả bo."

 

421. Kicāpi bhavaṃ kassapo evamāha, atha kho evaṃ me ettha hoti itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti. Atthi pana, rājaa, pariyāyope atthi, bho kassapa, pariyāyope yathā kathaṃ viya, rājaāti? Idha me, bho kassapa, purisā coraṃ āgucāriṃ gahetvā dassenti ayaṃ te, bhante, coro āgucārī; imassa yaṃ icchasi, taṃ daṇḍaṃ paṇehīti. Tyāhaṃ evaṃ vadāmi tena hi, bho, imaṃ purisaṃ jīvantaṃyeva kumbhiyā pakkhipitvā mukhaṃ pidahitvā allena cammena onandhitvā allāya mattikāya bahalāvalepanaṃ [bahalavilepanaṃ (syā. ka.)] karitvā uddhanaṃ āropetvā aggiṃ dethāti. Te me sādhūti paṭissutvā taṃ purisaṃ jīvantaṃyeva kumbhiyā pakkhipitvā mukhaṃ pidahitvā allena cammena onandhitvā allāya mattikāya bahalāvalepanaṃ karitvā uddhanaṃ āropetvā aggiṃ denti. Yadā mayaṃ jānāma kālaṅkato so purisoti, atha naṃ kumbhiṃ oropetvā ubbhinditvā mukhaṃ vivaritvā saṇikaṃ nillokema [vilokema (syā.)]  appeva nāmassa jīvaṃ nikkhamantaṃ passeyyāmāti. Nevassa mayaṃ jīvaṃ nikkhamantaṃ passāma. Ayampi kho, bho kassapa, pariyāyo, yena me pariyāyena evaṃ hoti itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti.

421.Ubbhinditvāti mattikālepaṃ bhinditvā.

 

421 - Dầu Tn giả Kassapa c ni như vậy, ở đy ti vẫn chấp nhận: "Khng c đời sau, khng c cc loi ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo."

- Ny Tn chủ, c sự kiện g để chứng minh rằng: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo"?

- Tn giả Kassapa, vng, c sự kiện để chứng minh rằng: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo."

- Ny Tn chủ, như thế no?

- Ny Tn giả Kassapa, ở đy c những người bắt được một người ăn trộm phạm tội v đem đến cho ti v ni: "Tn chủ, đy l người ăn trộm phạm tội. Hy hnh phạt anh ta như Ngi muốn. "Ti ni với họ: "Cc Hiền giả, hy bỏ sống người ny trong một ci chum, bịt miệng chum lại, dng da ướt bao lại, dng đất st ướt quện lại trt trn miệng chum, nhắc chum ấy trn ci l v nổi lửa đốt. Cc người ấy đp: "Xin vng!", rồi họ bỏ sống người ấy trong ci chum, bịt miệng chum lại, dng da ướt bao lại, dng đất st ướt quện lại trt trn miệng chum lại, nhắc chum ấy trn ci l v nổi lửa đốt. Khi chng ti biết người ấy đ chết, liền nhắc chum ấy xuống, cởi cc dy buộc, mở miệng chum ra vội vng nhn kỹ: "Chng ta mong được thấy linh hồn (người chết) đi ra". Nhưng chng ti khng thấy linh hồn người chết đi ra. Tn giả Kassap, sự kiện l như vậy nn ti tin rằng. "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo".

 

Supinakaupamā

422. Tena hi, rājaa, taevettha paṭipucchissāmi, yathā te khameyya, tathā naṃ byākareyyāsi. Abhijānāsi no tvaṃ, rājaa, divā seyyaṃ upagato supinakaṃ passitā ārāmarāmaṇeyyakaṃ vanarāmaṇeyyakaṃ bhūmirāmaṇeyyakaṃ pokkharaṇīrāmaṇeyyakanti? Abhijānāmahaṃ, bho kassapa, divāseyyaṃ upagato supinakaṃ passitā ārāmarāmaṇeyyakaṃ vanarāmaṇeyyakaṃ bhūmirāmaṇeyyakaṃ pokkharaṇīrāmaṇeyyakanti. Rakkhanti taṃ tamhi samaye khujjāpi vāmanakāpi velāsikāpi [celāvikāpi (syā.), keḷāyikāpi (sī.)] komārikāpīti? Evaṃ, bho kassapa, rakkhanti maṃ tamhi samaye khujjāpi vāmanakāpi velāsikāpi [celāvikāpi (syā.), keḷāyikāpi (sī.)] komārikāpīti. Api nu tā tuyhaṃ jīvaṃ passanti pavisantaṃ vā nikkhamantaṃ vāti? No hidaṃ, bho kassapa. Tā hi nāma, rājaa, tuyhaṃ jīvantassa jīvantiyo jīvaṃ na passissanti pavisantaṃ vā nikkhamantaṃ vā. Kiṃ pana tvaṃ kālaṅkatassa jīvaṃ passissasi pavisantaṃ vā nikkhamantaṃ vā. Imināpi kho te, rājaa, pariyāyena evaṃ hotu itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti.

422.Rāmaṇeyyakanti ramaṇīyabhāvaṃ. Velāsikāti khiḍḍāparādhikā. Komārikāti taruṇadārikā. Tuyhaṃ jīvanti supinadassanakāle nikkhamantaṃ vā pavisantaṃ vā jīvaṃ api nu passanti. Idha cittācāraṃ jīvanti gahetvā āha. So hi tattha jīvasaīti.

 

422. - Ny Tn chủ, ti sẽ hỏi Ngi, nếu Ngi xem c thể được, Ngi hy trả lời. Ny Tn chủ, khi Ngi nghỉ trưa, Ngi c chấp nhận Ngi c thấy những cảnh mộng hoan lạc ở vườn, ở rừng, ở đồng bằng, ở ao hồ khng?

- Tn giả Kassapa, ti xc nhận khi đi nghỉ trưa, ti c thấy những cảnh mộng hoan lạc ở vườn, ở rừng, ở đồng bằng, ở ao hồ.

- Trong khi ấy, c phải Ngi được một số người hầu hạ một bn, những người g lưng, thấp ln, thiếu phụ v con gi?

- Vng, Tn giả Kassapa, trong khi ấy, ti được một số người hầu hạ một bn, những người g lưng, thấp ln, thiếu phụ v con gi.

- V họ thấy linh hồn của Ngi đi ra hay đi vo khng?

- Tn giả Kassapa, thưa khng.

- Ny Tn chủ, họ khng thấy linh hồn của Tn chủ đi ra hay đi vo, thời lm sao Ngi c thể thấy linh hồn một người chết đi vo hay đi ra được? Ny Tn chủ, sự kiện l như vậy nn ti chấp nhận: "C đời sau, c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c c quả bo."

 

423. Kicāpi bhavaṃ kassapo evamāha, atha kho evaṃ me ettha hoti itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti. Atthi pana, rājaa, pariyāyope atthi, bho kassapa, pariyāyope yathā kathaṃ viya rājaāti? Idha me, bho kassapa, purisā coraṃ āgucāriṃ gahetvā dassenti ayaṃ te, bhante, coro āgucārī; imassa yaṃ icchasi, taṃ daṇḍaṃ paṇehīti. Tyāhaṃ evaṃ vadāmi tena hi, bho, imaṃ purisaṃ jīvantaṃyeva tulāya tuletvā jiyāya anassāsakaṃ māretvā punadeva tulāya tulethāti. Te me sādhūti paṭissutvā taṃ purisaṃ jīvantaṃyeva tulāya tuletvā jiyāya anassāsakaṃ māretvā punadeva tulāya tulenti. Yadā so jīvati, tadā lahutaro ca hoti mudutaro ca kammaataro ca. Yadā pana so kālaṅkato hoti tadā garutaro ca hoti patthinnataro ca akammaataro ca. Ayampi kho, bho kassapa, pariyāyo, yena me pariyāyena evaṃ hoti itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti.

423.Jiyāyāti dhanujiyāya, gīvaṃ veṭhetvāti attho. Patthinnataroti thaddhataro. Iminā kiṃ dasseti? Tumhe jīvakāle sattassa pacakkhandhāti vadanti, cavanakāle pana rūpakkhandhamattameva avasissati, tayo khandhā appavattā honti, viāṇakkhandho gacchati. Avasiṭṭhena rūpakkhandhena lahutarena bhavitabbaṃ, garukataro ca hoti. Tasmā natthi koci kuhiṃ gantāti imamatthaṃ dasseti.

 

423. - Dầu Tn giả Kassapa c ni như vậy, ở đy ti vẫn chấp nhận: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo."

- Ny Tn chủ, c sự kiện g để chứng minh rằng: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo"?

- Tn giả Kassapa, vng, c sự kiện để chứng minh rằng: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo."

- Ny Tn chủ, như thế no?

- Tn giả Kassapa, ở đời, c những người bắt được một người ăn trộm phạm tội v đem đến cho ti: "Thưa Tn chủ, đy l người ăn trộm phạm tội. Hy hnh phạt anh ta như Ngi muốn." Ti ni với họ: "Cc khanh hy đem cn sống anh ta đi, rồi lấy dy cung thắt cổ cho anh ta chết, xong đem cn lại." Những người ny vng lời ti v đp: "Xin vng!", rồi họ đem cn sống người ăn trộm ấy, lấy dy cung thắt cổ anh ta cho đến chết xong cn lại. Khi anh ta sống th anh ta nhẹ, mềm mại, nhu nhuyến. Khi anh ta chết, th anh ta nặng hơn, cứng hơn v khng nhu nhuyến. Tn giả Kassapa, sự kiện l như vậy, nn ti chấp nhận: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo."

 

Santattaayoguḷaupamā

424. Tena hi, rājaa, upamaṃ te karissāmi. Upamāya midhekacce viū purisā bhāsitassa atthaṃ ājānanti. Seyyathāpi, rājaa, puriso divasaṃ santattaṃ ayoguḷaṃ ādittaṃ sampajjalitaṃ sajotibhūtaṃ tulāya tuleyya. Tamenaṃ aparena samayena sītaṃ nibbutaṃ tulāya tuleyya. Kadā nu kho so ayoguḷo lahutaro vā hoti mudutaro vā kammaataro vā, yadā vā āditto sampajjalito sajotibhūto, yadā vā sīto nibbutoti? Yadā so, bho kassapa, ayoguḷo tejosahagato ca hoti vāyosahagato ca āditto sampajjalito sajotibhūto, tadā lahutaro ca hoti mudutaro ca kammaataro ca. Yadā pana so ayoguḷo neva tejosahagato hoti na vāyosahagato sīto nibbuto, tadā garutaro ca hoti patthinnataro ca akammaataro cāti. Evameva kho, rājaa, yadāyaṃ kāyo āyusahagato ca hoti usmāsahagato ca viāṇasahagato ca, tadā lahutaro ca hoti mudutaro ca kammaataro ca. Yadā panāyaṃ kāyo neva āyusahagato hoti na usmāsahagato na viāṇasahagato tadā garutaro ca hoti patthinnataro ca akammaataro ca. Imināpi kho te, rājaa, pariyāyena evaṃ hotu itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti.

424.Nibbutanti vūpasantatejaṃ.

 

424. - Ny Tn chủ, ti sẽ cho Ngi một v dụ. Nhờ v dụ, một số người c tr hiểu được nghĩa lời ni. Ny Tn chủ, v như người cn một hn sắt được đốt nng trọn ngy, chy đỏ, hừng lửa, đỏ rực, v một thời khc cũng đem cn hn sắt ấy nhưng nay đ nguội lạnh. Khi no th hn sắt ấy nhẹ hơn, mềm mại hơn, hay nhu nhuyến hơn? Khi hn sắt ấy đang chy đỏ, hừng lửa, đỏ rực hay khi đ nguội lạnh?

- Tn giả Kassapa, khi hn sắt ấy chy đỏ, hừng lửa, đỏ rực, khi ấy hn sắt nhẹ hơn, mềm mại hơn v nhu nhuyến hơn. Khi hn sắt ấy khng chy đỏ, khng hừng lửa, nguội lạnh rồi, khi đ hn sắt nặng hơn, cứng hơn v khng nhu nhuyến.

- Ny Tn chủ, khi thn ny c tuổi thọ, c sức nặng, c thức th n nhẹ hơn, mềm mại hơn v nhu nhuyến hơn. Khi cc thn ny khng c tuổi thọ, khng c sức nng v khng c thức thời n nặng hơn, cứng hơn v khng nhu nhuyến. Ny Tn chủ, sự kiện l như vậy, nn ti chấp nhận: "C đời sau, c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c c quả bo."

 

425. Kicāpi bhavaṃ kassapo evamāha, atha kho evaṃ me ettha hoti itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti. Atthi pana, rājaa, pariyāyope atthi, bho kassapa, pariyāyope yathā kathaṃ viya rājaāti? Idha me, bho kassapa, purisā coraṃ āgucāriṃ gahetvā dassenti ayaṃ te, bhante, coro āgucārī; imassa yaṃ icchasi , taṃ daṇḍaṃ paṇehīti. Tyāhaṃ evaṃ vadāmi tena hi, bho, imaṃ purisaṃ anupahacca chavica cammaca maṃsaca nhāruca aṭṭhica aṭṭhimijaca jīvitā voropetha, appeva nāmassa jīvaṃ nikkhamantaṃ passeyyāmāti. Te me sādhūti paṭissutvā taṃ purisaṃ anupahacca chavicape jīvitā voropenti. Yadā so āmato hoti, tyāhaṃ evaṃ vadāmi tena hi, bho, imaṃ purisaṃ uttānaṃ nipātetha, appeva nāmassa jīvaṃ nikkhamantaṃ passeyyāmāti. Te taṃ purisaṃ uttānaṃ nipātenti. Nevassa mayaṃ jīvaṃ nikkhamantaṃ passāma. Tyāhaṃ evaṃ vadāmi tena hi, bho, imaṃ purisaṃ avakujjaṃ nipātetha passena nipātetha dutiyena passena nipātetha uddhaṃ ṭhapetha omuddhakaṃ ṭhapetha pāṇinā ākoṭetha leḍḍunā ākoṭetha daṇḍena ākoṭetha satthena ākoṭetha odhunātha sandhunātha niddhunātha, appeva nāmassa jīvaṃ nikkhamantaṃ passeyyāmāti. Te taṃ purisaṃ odhunanti sandhunanti niddhunanti. Nevassa mayaṃ jīvaṃ nikkhamantaṃ passāma. Tassa tadeva cakkhu hoti te rūpā, tacāyatanaṃ nappaṭisaṃvedeti. Tadeva sotaṃ hoti te saddā, tacāyatanaṃ nappaṭisaṃvedeti. Tadeva ghānaṃ hoti te gandhā, tacāyatanaṃ nappaṭisaṃvedeti . Sāva jivhā hoti te rasā, tacāyatanaṃ nappaṭisaṃvedeti. Sveva kāyo hoti te phoṭṭhabbā, tacāyatanaṃ nappaṭisaṃvedeti. Ayampi kho, bho kassapa, pariyāyo, yena me pariyāyena evaṃ hoti itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti.

425.Anupahaccāti avināsetvā. Āmato hotīti addhamato marituṃ āraddho hoti. Odhunāthāti orato karotha. Sandhunāthāti parato karotha. Niddhunāthāti aparāparaṃ karotha. Tacāyatanaṃ na paṭisaṃvedetīti tena cakkhunā taṃ rūpāyatanaṃ na vibhāveti. Esa nayo sabbattha.

 

425 - Dầu Tn giả Kassapa c ni như vậy, ở đy ti vẫn chấp nhận: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo."

- Ny Tn chủ, c sự kiện g để chứng minh rằng: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo"?

- Tn giả Kassapa, vng, c sự kiện để chứng minh rằng: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo."

- Ny Tn chủ, như thế no?

- Tn giả Kassapa, c những người bắt được một người ăn trộm phạm tội v đem đến cho ti: "Thưa Tn chủ, đy l người ăn trộm phạm tội. Hy hnh phạt anh ta như Ngi muốn." Ti ni với họ như sau: "Cc khanh, hy giết người ny bằng cch lột da ngoi, da trong, thịt, gn, xương, v xương tủy của anh ta". Những người ny vng lời ti v đp: "Xin vng, Tn chủ!" rồi họ bn giết người ấy bằng cch lột da ngoi, da trong, thịt, gn, xương, v xương tủy. Khi người y chết một phần nửa, ti bảo họ: "Hy lật ngược người ny nằm ngửa, v xem linh hồn của anh ta c đi ra khng?" Họ lật ngược người ny nằm ngửa, v chng ti khng thấy linh hồn người ấy đi ra. Ti lại bảo họ: "Hy lật người ny nằm cong lại... nằm pha một bn... nằm pha bn kia... đặt người đ đứng thẳng... đặt người ấy đứng lộn đầu xuống... đnh người ấy với tay... đnh người ấy với cục đất... đnh người ấy với gậy... đnh người ấy với gươm... đnh anh ta pha bn ny... đnh anh ta pha bn kia... đnh anh ta cng khắp tất cả v xem linh hồn của anh ta c đi ra khng? "Họ đnh anh ta pha bn ny, đnh anh ta pha bn kia, đnh anh ta cng khắp tất cả v chng ti khng thấy linh hồn người ấy đi ra. Anh ta c mắt v sắc php cc mặt, nhưng căn khng cảm thọ được. Anh ta c tai v cc tiếng c mặt, nhưng căn khng cảm thọ được. Anh ta c mũi v cc hương mặt, nhưng căn khng cảm thọ được. Anh ta c lưỡi v cc vị c mặt, nhưng căn khng cảm thọ được. Anh ta c thn v cc xc c mặt, nhưng căn khng cảm thọ được. Tn giả Kassapa, sự kiện l như vậy, nn ti chấp nhận: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo".

 

Saṅkhadhamaupamā

426. Tena hi, rājaa, upamaṃ te karissāmi. Upamāya midhekacce viū purisā bhāsitassa atthaṃ ājānanti. Bhūtapubbaṃ, rājaa, aataro saṅkhadhamo saṅkhaṃ ādāya paccantimaṃ janapadaṃ agamāsi. So yena aataro gāmo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā majjhe gāmassa ṭhito tikkhattuṃ saṅkhaṃ upalāpetvā saṅkhaṃ bhūmiyaṃ nikkhipitvā ekamantaṃ nisīdi. Atha kho, rājaa, tesaṃ paccantajanapadānaṃ [paccantajānaṃ (sī.)] manussānaṃ etadahosi  ambho kassa nu kho [etadahosi kissa dukho (pī.)] eso saddo evaṃrajanīyo evaṃkamanīyo evaṃmadanīyo evaṃbandhanīyo evaṃmucchanīyoti. Sannipatitvā taṃ saṅkhadhamaṃ etadavocuṃ ambho, kassa nu kho eso saddo evaṃrajanīyo evaṃkamanīyo evaṃmadanīyo evaṃbandhanīyo evaṃmucchanīyoti. Eso kho, bho, saṅkho nāma yasseso saddo evaṃrajanīyo evaṃkamanīyo evaṃmadanīyo evaṃbandhanīyo evaṃmucchanīyoti. Te taṃ saṅkhaṃ uttānaṃ nipātesuṃ vadehi, bho saṅkha, vadehi, bho saṅkhāti. Neva so saṅkho saddamakāsi. Te taṃ saṅkhaṃ avakujjaṃ nipātesuṃ, passena nipātesuṃ, dutiyena passena nipātesuṃ, uddhaṃ ṭhapesuṃ, omuddhakaṃ ṭhapesuṃ, pāṇinā ākoṭesuṃ, leḍḍunā ākoṭesuṃ, daṇḍena ākoṭesuṃ, satthena ākoṭesuṃ, odhuniṃsu sandhuniṃsu niddhuniṃsu vadehi, bho saṅkha, vadehi, bho saṅkhāti. Neva so saṅkho saddamakāsi.

Atha kho, rājaa, tassa saṅkhadhamassa etadahosi yāva bālā ime paccantajanapadāmanussā, kathahi nāma ayoniso saṅkhasaddaṃ gavesissantīti. Tesaṃ pekkhamānānaṃ saṅkhaṃ gahetvā tikkhattuṃ saṅkhaṃ upalāpetvā saṅkhaṃ ādāya pakkāmi. Atha kho, rājaa, tesaṃ paccantajanapadānaṃ manussānaṃ etadahosi yadā kira, bho, ayaṃ saṅkho nāma purisasahagato ca hoti vāyāmasahagato [vāyosahagato (syā.)] ca vāyusahagato ca, tadāyaṃ saṅkho saddaṃ karoti, yadā panāyaṃ saṅkho neva purisasahagato hoti na vāyāmasahagato na vāyusahagato, nāyaṃ saṅkho saddaṃ karotīti . Evameva kho, rājaa, yadāyaṃ kāyo āyusahagato ca hoti usmāsahagato ca viāṇasahagato ca, tadā abhikkamatipi paṭikkamatipi tiṭṭhatipi nisīdatipi seyyampi kappeti, cakkhunāpi rūpaṃ passati, sotenapi saddaṃ suṇāti, ghānenapi gandhaṃ ghāyati, jivhāyapi rasaṃ sāyati, kāyenapi phoṭṭhabbaṃ phusati, manasāpi dhammaṃ vijānāti. Yadā panāyaṃ kāyo neva āyusahagato hoti, na usmāsahagato, na viāṇasahagato, tadā neva abhikkamati na paṭikkamati na tiṭṭhati na nisīdati na seyyaṃ kappeti, cakkhunāpi rūpaṃ na passati, sotenapi saddaṃ na suṇāti, ghānenapi gandhaṃ na ghāyati, jivhāyapi rasaṃ na sāyati, kāyenapi phoṭṭhabbaṃ na phusati, manasāpi dhammaṃ na vijānāti. Imināpi kho te, rājaa, pariyāyena evaṃ hotu itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti [vipākoti, paṭhamabhāṇavāraṃ (syā.)].

426.Saṅkhadhamoti saṅkhadhamako. Upalāpetvāti dhamitvā.

 

426 - Ny Tn chủ, ti sẽ cho Ngi một v dụ. Nhờ v dụ, một số người c tr hiểu được nghĩa của lời ni. Ny Tn chủ, thuở xưa c một người thổi t v, cầm t v bằng vỏ ốc v đi đến bin giới. Người ấy đi đến một lng kia, sau khi đến xong, đứng giữa lng, thổi ống t v ba lần, đặt ống t v xuống đất v ngồi xuống một bn. Ny Tn chủ, những người dn ở bin giới ấy suy nghĩ: "Tiếng ấy l tiếng của ai m lại khả i như vậy, đẹp đẽ như vậy, m ly như vậy, hấp dẫn như vậy, rung cảm như vậy." Họ tụ họp lại v hỏi người thổi t v: "Ny bạn, tiếng ấy l tiếng của ai m lại khả i như vậy, đẹp đẽ như vậy, m ly như vậy, hấp dẫn như vậy, rung cảm như vậy?" "- Ny cc bạn, đy l ci t v, v tiếng của t v ấy khả i như vậy, đẹp đẽ như vậy, m ly như vậy, hấp dẫn như vậy, rung cảm như vậy." Họ bn đặt chiếc t v nằm ngửa v ni: "Hy ni đi, bạn t v! Hy ni đi, bạn t v!" Nhưng chiếc t v ấy khng ni tiếng g hết. Họ đặt chiếc t v ấy nằm cong lại, nằm pha bn ny, nằm pha bn kia... đặt đứng thẳng... đặt ngược đầu xuống... lấy tay đnh... lấy cục đấy đnh... lấy gậy đnh... lấy gươm đnh... đnh pha bn ny... đnh pha bn kia... đnh cng khắp tất cả v ni: "Ny bạn t v, hy ni đi! Ny bạn t v, hy ni đi!" Nhưng chiếc t v ấy khng ni g cả. Ny Tn chủ, rồi người thổi t v suy nghĩ như sau: "Thật l ngu si, những người dn ở bin giới ny! Sao lại đi tm tiếng t v một cch v thức như vậy!" Trong khi họ đang tm kiếm như vậy, người thổi t v cầm chiếc t v ln, thổi ln ba lần rồi cầm chiếc t v ra đi. Ny Tn chủ, những người ở bin giới suy nghĩ như sau: "Ny cc bạn, chiếc t v ny, khi no c người phụ trợ, c sự nỗ lực phụ trợ v c gi thổi phụ trợ, th chiếc t v pht ra tiếng. Khi no chiếc t v ny khng c người phụ trợ, khng c sự nỗ lực phụ trợ v khng c gi thổi phụ trợ th chiếc t v ny khng pht ra tiếng." Cũng vậy, ny Tn chủ! Khi no thn ny c tuổi thọ phụ trợ, c hơi nng phụ trợ v c thức phụ trợ, thời thn ấy đi tới, đi lui, đứng ln, ngồi xuống, nằm xuống, thời mắt thấy sắc, tai nghe tiếng, mũi ngửi hương, lưỡi nếm vị, thn cảm xc, biết php. Nhưng khi thn ny khng c tuổi thọ phụ trợ, khng c hơi nng phụ trợ, v khng c thức phụ trợ, thời thn ấy khng đi tới, khng đi lui, khng đứng lại, khng ngồi xuống, khng nằm xuống, thời mắt khng thấy sắc, tai khng nghe tiếng, mũi khng ngửi hương, lưỡi khng nếm vị, thn khng cảm xc, khng biết php. Ny Tn chủ, sự kiện l như vậy, nn ti chấp nhận: "C đời sau, c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c c quả bo."

427. Kicāpi bhavaṃ kassapo evamāha, atha kho evaṃ me ettha hoti itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti. Atthi pana, rājaa, pariyāyope atthi, bho kassapa, pariyāyope yathā kathaṃ viya rājaāti? Idha me, bho kassapa, purisā coraṃ āgucāriṃ gahetvā dassenti ayaṃ te, bhante, coro āgucārī, imassa yaṃ icchasi, taṃ daṇḍaṃ paṇehīti. Tyāhaṃ evaṃ vadāmi tena hi, bho, imassa purisassa chaviṃ chindatha , appeva nāmassa jīvaṃ passeyyāmāti. Te tassa purisassa chaviṃ chindanti. Nevassa mayaṃ jīvaṃ passāma. Tyāhaṃ evaṃ vadāmi tena hi, bho, imassa purisassa cammaṃ chindatha, maṃsaṃ chindatha, nhāruṃ chindatha, aṭṭhiṃ chindatha, aṭṭhimijaṃ chindatha, appeva nāmassa jīvaṃ passeyyāmāti. Te tassa purisassa aṭṭhimijaṃ chindanti, nevassa mayaṃ jīvaṃ passeyyāma. Ayampi kho, bho kassapa, pariyāyo, yena me pariyāyena evaṃ hoti itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti.

 

427. - Dầu Tn giả Kassapa c ni như vậy, ở đy ti vẫn chấp nhận: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo."

- Ny Tn chủ, c sự kiện g để chứng minh rằng: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo"?

- Tn giả Kassapa, vng, c sự kiện để chứng minh rằng: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo."

- Ny Tn chủ, như thế no?

- Tn giả Kassapa, nay c những người bắt được một tn ăn trộm phạm tội v đem đến cho ti: "Thưa Tn chủ, đy l người ăn trộm phạm tội. Hy hnh phạt anh ta như Ngi muốn." Ti ni với họ như sau: "Cc khanh hy lột da anh ta, để chng ta c thể thấy linh hồn của anh ta." Chng lột da của người ấy, nhưng chng ti khng thấy linh hồn của anh ta. Rồi ti bảo họ: "Cc khanh hy lột da trong của người ấy... cắt thịt... cắt gn... cắt xương... đẽo cho đến xương tủy để chng ta c thể thấy linh hồn của anh ta." Họ đẽo cho đến xương tủy của người ấy, nhưng chng ti khng thấy linh hồn của anh ta. Ny Tn giả Kassapa, sự kiện l như vậy nn ti chấp nhận: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo."

 

Aggikajaṭilaupamā

428. Tena hi, rājaa, upamaṃ te karissāmi. Upamāya midhekacce viū purisā bhāsitassa atthaṃ ājānanti. Bhūtapubbaṃ, rājaa, aataro aggiko jaṭilo araāyatane paṇṇakuṭiyā sammati [vasati (sī. pī.)]. Atha kho, rājaa, aataro janapade sattho [sattho janapadapadesā (sī.), janapado satthavāso (syā.), janapadapadeso (pī.)] vuṭṭhāsi. Atha kho so sattho [satthavāso (syā.)] tassa aggikassa jaṭilassa assamassa sāmantā ekarattiṃ vasitvā pakkāmi. Atha kho, rājaa, tassa aggikassa jaṭilassa etadahosi  yaṃnūnāhaṃ yena so satthavāso tenupasaṅkameyyaṃ, appeva nāmettha kici upakaraṇaṃ adhigaccheyyanti. Atha kho so aggiko jaṭilo kālasseva vuṭṭhāya yena so satthavāso tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā addasa tasmiṃ satthavāse daharaṃ kumāraṃ mandaṃ uttānaseyyakaṃ chaḍḍitaṃ. Disvānassa etadahosi na kho me taṃ patirūpaṃ yaṃ me pekkhamānassa manussabhūto kālaṅkareyya; yaṃnūnāhaṃ imaṃ dārakaṃ assamaṃ netvā āpādeyyaṃ poseyyaṃ vaḍḍheyyanti. Atha kho so aggiko jaṭilo taṃ dārakaṃ assamaṃ netvā āpādesi posesi vaḍḍhesi. Yadā so dārako dasavassuddesiko vā hoti [ahosi (?)] dvādasavassuddesiko vā, atha kho tassa aggikassa jaṭilassa janapade kacideva karaṇīyaṃ uppajji. Atha kho so aggiko jaṭilo taṃ dārakaṃ etadavoca icchāmahaṃ, tāta, janapadaṃ [nagaraṃ (ka.)] gantuṃ; aggiṃ, tāta, paricareyyāsi. Mā ca te aggi nibbāyi. Sace ca te aggi nibbāyeyya, ayaṃ vāsī imāni kaṭṭhāni idaṃ araṇisahitaṃ, aggiṃ nibbattetvā aggiṃ paricareyyāsīti. Atha kho so aggiko jaṭilo taṃ dārakaṃ evaṃ anusāsitvā janapadaṃ agamāsi. Tassa khiḍḍāpasutassa aggi nibbāyi.

Atha kho tassa dārakassa etadahosi pitā kho maṃ evaṃ avaca aggiṃ, tāta, paricareyyāsi. Mā ca te aggi nibbāyi. Sace ca te aggi nibbāyeyya, ayaṃ vāsī imāni kaṭṭhāni idaṃ araṇisahitaṃ, aggiṃ nibbattetvā aggiṃ paricareyyāsīti. Yaṃnūnāhaṃ aggiṃ nibbattetvā aggiṃ paricareyyanti. Atha kho so dārako araṇisahitaṃ vāsiyā tacchi appeva nāma aggiṃ adhigaccheyyanti. Neva so aggiṃ adhigacchi. Araṇisahitaṃ dvidhā phālesi, tidhā phālesi, catudhā phālesi, pacadhā phālesi, dasadhā phālesi, satadhā [vīsatidhā (syā.)] phālesi, sakalikaṃ sakalikaṃ akāsi, sakalikaṃ sakalikaṃ karitvā udukkhale koṭṭesi, udukkhale koṭṭetvā mahāvāte opuni [ophuni (syā. ka.)]  appeva nāma aggiṃ adhigaccheyyanti. Neva so aggiṃ adhigacchi.

Atha kho so aggiko jaṭilo janapade taṃ karaṇīyaṃ tīretvā yena sako assamo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṃ dārakaṃ etadavoca kacci te, tāta, aggi na nibbutoti? Idha me, tāta, khiḍḍāpasutassa aggi nibbāyi. Tassa me etadahosi pitā kho maṃ evaṃ avaca aggiṃ, tāta, paricareyyāsi. Mā ca te, tāta, aggi nibbāyi. Sace ca te aggi nibbāyeyya, ayaṃ vāsī imāni kaṭṭhāni idaṃ araṇisahitaṃ, aggiṃ nibbattetvā aggiṃ paricareyyāsīti. Yaṃnūnāhaṃ aggiṃ nibbattetvā aggiṃ paricareyyanti. Atha khvāhaṃ, tāta, araṇisahitaṃ vāsiyā tacchiṃ appeva nāma aggiṃ adhigaccheyyanti. Nevāhaṃ aggiṃ adhigacchiṃ. Araṇisahitaṃ dvidhā phālesiṃ, tidhā phālesiṃ, catudhā phālesiṃ, pacadhā phālesiṃ, dasadhā phālesiṃ , satadhā phālesiṃ, sakalikaṃ sakalikaṃ akāsiṃ, sakalikaṃ sakalikaṃ karitvā udukkhale koṭṭesiṃ, udukkhale koṭṭetvā mahāvāte opuniṃ appeva nāma aggiṃ adhigaccheyyanti. Nevāhaṃ aggiṃ adhigacchinti. Atha kho tassa aggikassa jaṭilassa etadahosi yāva bālo ayaṃ dārako abyatto, kathahi nāma ayoniso aggiṃ gavesissatīti. Tassa pekkhamānassa araṇisahitaṃ gahetvā aggiṃ nibbattetvā taṃ dārakaṃ etadavoca  evaṃ kho, tāta, aggi nibbattetabbo. Na tveva yathā tvaṃ bālo abyatto ayoniso aggiṃ gavesīti. Evameva kho tvaṃ, rājaa, bālo abyatto ayoniso paralokaṃ gavesissasi. Paṭinissajjetaṃ, rājaa, pāpakaṃ diṭṭhigataṃ, paṭinissajjetaṃ, rājaa, pāpakaṃ diṭṭhigataṃ, mā te ahosi dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyāti.

428.Aggikoti aggiparicārako. Āpādeyyanti nipphādeyyaṃ, āyuṃ vā pāpuṇāpeyyaṃ. Poseyyanti bhojanādīhi bhareyyaṃ. Vaḍḍheyyanti vaḍḍhiṃ gameyyaṃ. Araṇīsahitanti araṇīyugaḷaṃ.

 

428. - Ny Tn chủ, ti sẽ cho một v dụ. Ở đời một số người c tr thức, nhờ v dụ hiểu được nghĩa cu ni. Ny Tn chủ, thuở xưa c người bện tc thờ lửa, sống trong một ngi nh l, tại một khu rừng. Ny Tn chủ, một số dn chng di cư đến đấy. Vị lnh đạo của chng, sau một đm ở xung quanh ci cốc của người bện tc thờ lửa bn bỏ đi. Ny Tn chủ, người bện tc thờ lửa suy nghĩ: "Nếu ta đến chỗ ở của người lnh đạo, ta c thể kiếm được một vi đồ vật hữu dụng ở đ." Rồi người bện tc thở lửa, dậy sớm đến chỗ ở của người lnh đạo, v thấy một đứa hi nhi bị quăng nằm ngửa ở đ. Thấy vậy vị ấy nghĩ: "Thật khng phải cht no nếu ta để một hi nhi phải chết trong khi ta đang tm kiếm. Ta hy đem hi nhi ny về cốc của ta, nui n, săn sc n, cấp dưỡng n". Rồi người bện tc thờ lửa ấy đem đứa hi nhi ấy về cốc nui n, săn sc n, cấp dưỡng n. Khi đứa trẻ đến tuổi mười hay mười hai, người bện tc thờ lửa c cng việc phải đi xuống đồng bằng. Người bện tc thờ lửa bảo đứa trẻ ấy: Ny con, ta muốn đi xuống đồng bằng, hy chăm sc ngọn lửa, đừng để n tắt. Nếu lửa c tắt, đy l ci ba nhỏ, đy l củi, đy l đồ quay để nhm lửa, hy nhen lửa lại v chăm sc ngọn lửa". Người bện tc thờ lửa ấy, sau khi căn dặn đứa trẻ, bn đi xuống đồng bằng. ứa trẻ mi ham vui đa khiến lửa tắt. ứa trẻ suy nghĩ: "Cha ta c bảo ta: "Hy chăm sc ngọn lửa, đừng để n tắt. Nếu con để tắt lửa, đy l ci ba nhỏ, đy l củi, đy l đồ quay để nhm lửa lại." Vậy ta hy nhen lửa ln v chăm sc ngọn lửa." Rồi đứa trẻ ấy lấy ba chẻ đồ quy lửa với nghĩ: "Ta sẽ tm thấy lửa." Nhưng lửa khng c. N đem chẻ đồ quy lửa lm hai, lm ba, lm bốn, lm năm, lm mười, lm trăm, chẻ nhỏ vụn ra, lấy chy m gi, v sau khi đ gi nhỏ, lại đem ra sng trước gi lớn với nghĩ: "Ta sẽ tm thấy lửa." Nhưng lửa khng c. Người bện tc sau khi lm xong cng việc ở đồng bằng, liền về cốc của mnh v hỏi đứa b: "Ny con, sao con để tắt lửa thế ny?" - "Thưa cha, con mi ham chơi nn để lửa tắt. Rồi con suy nghĩ: "Cha đ bảo ta: "Hy chăm sc ngọn lửa, đừng để tắt n. Nếu con để tắt lửa, đy l ci ba nhỏ, đy l củi, đy l đồ quy để nhen lửa. Hy nhen lửa lại v chăm sc ngọn lửa". Vậy ta hy nhen lửa ln v chăm sc ngọn lửa". Thưa cha, rồi con lấy ba nhỏ chẻ đồ quy lửa với nghĩ: "Ta sẽ tm ra lửa." Nhưng con tm khng được lửa. Con đem chẻ đồ quy lửa, lm hai, lm ba, lm bốn, lm năm, lm mười, lm trăm, chẻ nhỏ vụn ra, lấy chy m gi, v sau khi gi nhỏ, lại đem ra sng trước gi lớn với nghĩ: "Ta sẽ tm ra lửa," nhưng con khng tm được lửa". Rồi người bện tc thờ lửa ấy suy nghĩ: "ứa trẻ ny thật ngu si v km thng minh. Sao lại đi tm lửa một cch thiếu suy tư như thế ny?" Trong khi đứa trẻ đứng nhn, người ấy cầm đồ quy lửa, nhen lửa ln v ni với đứa trẻ: "Ny con, nhen lửa phải lm như vậy đ, chớ khng phải như con ngu si v km thng minh, tm lửa một cch thiếu suy tư." Cũng vậy ny Tn chủ, Ngi ngu si, km thng minh, đi tm đời sau một cch km suy tư. Ny Tn chủ, hy từ bỏ c kiến ấy! Chớ c tự dấn thn vo sự bất an v đau khổ trường kỳ.

429. Kicāpi bhavaṃ kassapo evamāha, atha kho nevāhaṃ sakkomi idaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ paṭinissajjituṃ. Rājāpi maṃ pasenadi kosalo jānāti tirorājānopi pāyāsi rājao evaṃvādī evaṃdiṭṭhī itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti. Sacāhaṃ, bho kassapa, idaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ paṭinissajjissāmi, bhavissanti me vattāro yāva bālo pāyāsi rājao abyatto duggahitagāhīti. Kopenapi naṃ harissāmi, makkhenapi naṃ harissāmi, palāsenapi naṃ harissāmīti.

429.Tirorājānopīti tiroraṭṭhe aasmimpi janapade rājāno jānanti. Abyattoti avisado acheko. Kopenapīti ye maṃ evaṃ vakkhanti, tesu uppajjanakena kopenapi etaṃ diṭṭhigataṃ harissāmi pariharissāmīti gahetvā vicarissāmi. Makkhenāti tayā vuttayuttakāraṇamakkhalakkhaṇena makkhenāpi. Palāsenāti tayā saddhiṃ yugaggāhalakkhaṇena palāsenāpi.

 

429. - Dầu Tn giả Kassapa c ni như vậy, Ti cũng khng thể từ bỏ c t kiến ny. Vua Pasenadi nước Kosala v vua cc nước ngoi đ biết ti như sau: "Tn chủ Pysi c quan điểm, c tri kiến như thế ny: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo." Tn giả Kassapa, nếu ti từ bỏ c t kiến ấy người ta sẽ ph bnh ti như sau: "Tn chủ Py thật l ngu si, km thng minh, chấp kiến một cch sai lạc." V tức giận, nn ti phải chấp chặt t kiến ấy. V lừa gạt nn ti phải chấp chặt t kiến ấy. V tự trọng nn ti phải chấp chặt t kiến ấy.

Dve satthavāhaupamā

430. Tena hi, rājaa, upamaṃ te karissāmi. Upamāya midhekacce viū purisā bhāsitassa atthaṃ ājānanti. Bhūtapubbaṃ, rājaa, mahāsakaṭasattho sakaṭasahassaṃ puratthimā janapadā pacchimaṃ janapadaṃ agamāsi. So yena yena gacchi, khippaṃyeva pariyādiyati tiṇakaṭṭhodakaṃ haritakapaṇṇaṃ. Tasmiṃ kho pana satthe dve satthavāhā ahesuṃ eko pacannaṃ sakaṭasatānaṃ, eko pacannaṃ sakaṭasatānaṃ. Atha kho tesaṃ satthavāhānaṃ etadahosi ayaṃ kho mahāsakaṭasattho sakaṭasahassaṃ; te mayaṃ yena yena gacchāma, khippameva pariyādiyati tiṇakaṭṭhodakaṃ haritakapaṇṇaṃ. Yaṃnūna mayaṃ imaṃ satthaṃ dvidhā vibhajeyyāma ekato paca sakaṭasatāni ekato paca sakaṭasatānīti. Te taṃ satthaṃ dvidhā vibhajiṃsu [vibhajesuṃ (ka.)] ekato paca sakaṭasatāni, ekato paca sakaṭasatāni. Eko satthavāho bahuṃ tiṇaca kaṭṭhaca udakaca āropetvā satthaṃ payāpesi [pāyāpesi (sī. pī.)]. Dvīhatīhapayāto kho pana so sattho addasa purisaṃ kāḷaṃ lohitakkhaṃ [lohitakkhiṃ (syā.)] sannaddhakalāpaṃ [āsannaddhakalāpaṃ (syā.)] kumudamāliṃ allavatthaṃ allakesaṃ kaddamamakkhitehi cakkehi bhadrena rathena paṭipathaṃ āgacchantaṃ, disvā etadavoca kuto, bho, āgacchasīti? Amukamhā janapadāti. Kuhiṃ gamissasīti? Amukaṃ nāma janapadanti. Kacci, bho, purato kantāre mahāmegho abhippavuṭṭhoti? Evaṃ, bho, purato kantāre mahāmegho abhippavuṭṭho, āsittodakāni vaṭumāni, bahu tiṇaca kaṭṭhaca udakaca. Chaḍḍetha, bho, purāṇāni tiṇāni kaṭṭhāni udakāni, lahubhārehi sakaṭehi sīghaṃ sīghaṃ gacchatha, mā yoggāni kilamitthāti.

Atha kho so satthavāho satthike āmantesi ayaṃ, bho, puriso evamāha purato kantāre mahāmegho abhippavuṭṭho, āsittodakāni vaṭumāni, bahu tiṇaca kaṭṭhaca udakaca. Chaḍḍetha, bho, purāṇāni tiṇāni kaṭṭhāni udakāni, lahubhārehi sakaṭehi sīghaṃ sīghaṃ gacchatha, mā yoggāni kilamitthāti. Chaḍḍetha, bho, purāṇāni tiṇāni kaṭṭhāni udakāni, lahubhārehi sakaṭehi satthaṃ payāpethāti. Evaṃ, bhoti kho te satthikā tassa satthavāhassa paṭissutvā chaḍḍetvā purāṇāni tiṇāni kaṭṭhāni udakāni lahubhārehi sakaṭehi satthaṃ payāpesuṃ. Te paṭhamepi satthavāse na addasaṃsu tiṇaṃ vā kaṭṭhaṃ vā udakaṃ vā. Dutiyepi satthavāse tatiyepi satthavāse catutthepi satthavāse pacamepi satthavāse chaṭṭhepi satthavāse sattamepi satthavāse na addasaṃsu tiṇaṃ vā kaṭṭhaṃ vā udakaṃ vā. Sabbeva anayabyasanaṃ āpajjiṃsu. Ye ca tasmiṃ satthe ahesuṃ manussā vā pasū vā, sabbe so yakkho amanusso bhakkhesi. Aṭṭhikāneva sesāni.

Yadā aāsi dutiyo satthavāho bahunikkhanto kho, bho, dāni so satthoti bahuṃ tiṇaca kaṭṭhaca udakaca āropetvā satthaṃ payāpesi. Dvīhatīhapayāto kho pana so sattho addasa purisaṃ kāḷaṃ lohitakkhaṃ sannaddhakalāpaṃ kumudamāliṃ allavatthaṃ allakesaṃ kaddamamakkhitehi cakkehi bhadrena rathena paṭipathaṃ āgacchantaṃ, disvā etadavoca kuto, bho, āgacchasīti? Amukamhā janapadāti. Kuhiṃ gamissasīti? Amukaṃ nāma janapadanti. Kacci, bho, purato kantāre mahāmegho abhippavuṭṭhoti? Evaṃ, bho, purato kantāre mahāmegho abhippavuṭṭho. Āsittodakāni vaṭumāni, bahu tiṇaca kaṭṭhaca udakaca. Chaḍḍetha , bho, purāṇāni tiṇāni kaṭṭhāni udakāni, lahubhārehi sakaṭehi sīghaṃ sīghaṃ gacchatha, mā yoggāni kilamitthāti.

Atha kho so satthavāho satthike āmantesi ayaṃ, bho, puriso evamāha purato kantāre mahāmegho abhippavuṭṭho, āsittodakāni vaṭumāni, bahu tiṇaca kaṭṭhaca udakaca. Chaḍḍetha, bho, purāṇāni tiṇāni kaṭṭhāni udakāni, lahubhārehi sakaṭehi sīghaṃ sīghaṃ gacchatha; mā yoggāni kilamitthāti. Ayaṃ bho puriso neva amhākaṃ mitto, na ātisālohito, kathaṃ mayaṃ imassa saddhāya gamissāma. Na vo chaḍḍetabbāni purāṇāni tiṇāni kaṭṭhāni udakāni, yathābhatena bhaṇḍena satthaṃ payāpetha. Na no purāṇaṃ chaḍḍessāmāti. Evaṃ, bhoti kho te satthikā tassa satthavāhassa paṭissutvā yathābhatena bhaṇḍena satthaṃ payāpesuṃ. Te paṭhamepi satthavāse na addasaṃsu tiṇaṃ vā kaṭṭhaṃ vā udakaṃ vā. Dutiyepi satthavāse tatiyepi satthavāse catutthepi satthavāse pacamepi satthavāse chaṭṭhepi satthavāse sattamepi satthavāse na addasaṃsu tiṇaṃ vā kaṭṭhaṃ vā udakaṃ vā. Taca satthaṃ addasaṃsu anayabyasanaṃ āpannaṃ. Ye ca tasmiṃ satthepi ahesuṃ manussā vā pasū vā, tesaca aṭṭhikāneva addasaṃsu tena yakkhena amanussena bhakkhitānaṃ.

Atha kho so satthavāho satthike āmantesi ayaṃ kho, bho, sattho anayabyasanaṃ āpanno, yathā taṃ tena bālena satthavāhena pariṇāyakena. Tena hi, bho, yānamhākaṃ satthe appasārāni paṇiyāni, tāni chaḍḍetvā, yāni imasmiṃ satthe mahāsārāni paṇiyāni, tāni ādiyathāti. Evaṃ, bhoti kho te satthikā tassa satthavāhassa paṭissutvā yāni sakasmiṃ satthe appasārāni paṇiyāni, tāni chaḍḍetvā yāni tasmiṃ satthe mahāsārāni paṇiyāni, tāni ādiyitvā sotthinā taṃ kantāraṃ nitthariṃsu, yathā taṃ paṇḍitena satthavāhena pariṇāyakena. Evameva kho tvaṃ, rājaa, bālo abyatto anayabyasanaṃ āpajjissasi ayoniso paralokaṃ gavesanto seyyathāpi so purimo satthavāho. Yepi tava [te (ka.)] sotabbaṃ saddhātabbaṃ [saddahātabbaṃ (pī. ka.)] maissanti, tepi anayabyasanaṃ āpajjissanti, seyyathāpi te satthikā. Paṭinissajjetaṃ, rājaa , pāpakaṃ diṭṭhigataṃ; paṭinissajjetaṃ, rājaa, pāpakaṃ diṭṭhigataṃ. Mā te ahosi dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyāti.

430.Haritakapaṇṇanti yaṃ kici haritakaṃ, antamaso allatiṇapaṇṇampi na hotīti attho. Sannaddhakalāpanti sannaddhadhanukalāpaṃ. Āsittodakāni vaṭumānīti paripuṇṇasalilā maggā ca kandarā ca. Yoggānīti balibadde.

Bahunikkhantaroti bahunikkhanto ciranikkhantoti attho. Yathābhatena bhaṇḍenāti yaṃ vo tiṇakaṭṭhodakabhaṇḍakaṃ āropitaṃ, tena yathābhatena yathāropitena, yathāgahitenāti attho.

Appasārānīti appagghāni. Paṇiyānīti bhaṇḍāni.

 

430. - Vậy ny Tn chủ, ti sẽ cho Ngi một v dụ. Ở đời một số người c tr, nhờ v dụ m hiểu nghĩa lời ni. Ny Tn chủ, thuở xưa, một đon lữ hnh lớn gồm một ngn cỗ xe đi từ phương ng quốc độ qua phương Ty quốc độ. i đến chỗ no, đon lữ hnh ấy cũng tiu thụ rất mau cỏ, củi, nước v cy l xanh tươi. on lữ hnh ấy c hai vị lnh đạo, một vị lnh đạo năm trăm cỗ xe, một vị lnh đạo năm trăm cỗ xe. Hai vị lnh đạo đon lữ hnh suy nghĩ như sau: "on lữ hnh lớn ny gồm c một ngn cỗ xe. Chỗ no chng ta đi tới th đon tiu thụ rất mau cỏ, củi, nước v cy l xanh tươi. Vậy chng ta hy chia đon lữ hnh ny thnh hai, mỗi đon c năm trăm cỗ xe."

Rồi hai vị lnh đạo ấy chia đon lữ hnh thnh hai, một đon c năm trăm cỗ xe, một đon c năm trăm cỗ xe. Rồi một vị lnh đạo thu lượm rất nhiều cỏ, củi, nước v cho đon lữ hnh chuyển bnh. Sau khi đi hai, ba ngy, vị lnh đạo ấy thấy một người da đen, mắt đỏ, mang theo ống tn, đeo vng hoa sng, o quần ướt, tc ướt, đnh một cỗ xe do lừa ko, bnh xe dnh đầy bn v đi từ pha trước đi lại. Thấy vậy, người lnh đạo hỏi:

"- Bạn từ phương no đến?

"- Từ nơi quốc độ kia đến.

"- Bạn sẽ đi đu?

"- Sẽ đi đến địa phương tn ny.

"- Bạn c thấy, trong khu rừng trước mặt, c mưa to gần đy khng?

"- Thưa bạn, trong khu rừng trước mặt c mưa to, đường x đầy sũng những nước, c nhiều cỏ, nhiều củi v nhiều nước. Hy quăng bỏ cỏ, củi v nước cũ đi, để cỗ xe được nhẹ v đi cho mau. Chớ c lm cho đon xe mệt nhọc."

Khi ấy người lnh đạo ni với những người đnh xe:

"- Ny cc Bạn, người ny ni như sau: Trong khu rừng trước mặt c mưa to, đường s đầy sũng nước, c nhiều cỏ, nhiều củi v nhiều nước. Hy quăng bỏ cỏ, củi v nước cũ đi, để cỗ xe được nhẹ v đi cho mau. Chớ c lm cho đon xe mệt nhọc." Vậy cc bạn hy quăng cỏ, củi v nước cũ đi, để đon xe đi với những cỗ xe nhẹ hơn.

"- Thưa Bạn, vng!"

Những người đnh xe vng theo lời vị lnh đạo đon lữ hnh, quăng cỏ, củi v nước cũ đi v dẫn đon xe đi với những cỗ xe nhẹ hơn. Nhưng khi đi đến trạm nghỉ thứ nhất, họ khng thấy cỏ, củi hay nước, trạm thứ hai cũng vậy... trạm thứ ba cũng vậy... trạm thứ tư cũng vậy... trạm thứ năm cũng vậy... trạm thứ su cũng vậy... trạm thứ bảy cũng vậy, họ khng thấy cỏ, củi hay nước. Tất cả đều gặp sự bất hạnh v tai nạn. Tất cả người v vật trong lữ đon ấy, đều bị Dạ xoa, phi nhn ăn thịt, chỉ cn xương để lại.

Khi người lnh đạo đon thứ hai được biết: "Nay đon kia đi đ kh xa", bn cho thu lượm nhiều cỏ, củi v nước v cho đon khởi hnh. Sau khi đi hai, ba ngy, vị lnh đạo ấy thấy một người da đen, mắt đỏ, mang theo ống tn, đeo vng hoa sng, o quần ướt, tc ướt, đnh một cỗ xe do lừa ko, bnh xa dnh đầy bn v đi từ pha trước đi lại. Thấy vậy người lnh đạo hỏi:

"- Bạn từ phương no đến?

"- Từ nơi quốc độ kia đến.

"- Bạn sẽ đi đu?

"- Sẽ đi đến địa phương tn ny.

"- Bạn c thấy trong khu rừng trước mặt, c mưa to gần đy khng?

"- Thưa Bạn, trong khu rừng trước mặt, c mưa to, đường s đầy sũng những nước, c nhiều cỏ, nhiều củi v nhiều nước. Hy quăng bỏ cỏ, củi v nước cũ đi, để cỗ xe được nhẹ v đi cho mau. Chớ c lm cho đon xe mệt nhọc.

Khi ấy người lnh đạo ni với những người đnh xe:

"- Ny cc Bạn, người ny ni như sau: Trong khu rừng trước mặt c mưa to, đường s đầy sũng nước, c nhiều cỏ, nhiều củi v nhiều nước. Hy bỏ cỏ, củi v nước cũ đi, để cổ xe được nhẹ v đi cho mau. Chớ lm cho đon xe mệt nhọc." Nhưng ny cc Bạn, người ấy khng phải l bạn của chng ta, cũng khng phải l b con ruột thịt, lm sao chng ta c thể tin người ấy được? Chớ quăng bỏ cc thứ cỏ, củi v nước đ dự trữ từ trước. Hy cho đon lữ hnh tiến tới với cc hng ha đ được mang theo, chng ta khng quăng bỏ đi cc vật đang dự trữ từ trước.

"- Thưa Bạn, vng."

Những người đnh xe ấy, vng theo lời người lnh đạo, cho đon lữ hnh tiến tới với những hng ha đ mang theo. ến trạm nghĩ thứ nhất những người ny khng thấy cỏ, củi hay nước, đến trạm thứ hai cũng vậy... trạm thứ ba cũng vậy... trạm thứ tư cũng vậy.... trạm thứ năm cũng vậy... trạm thứ su cũng vậy.... trạm thứ bảy cũng vậy... chng khng thấy cỏ, củi hay nước, nhưng chng thấy đon lữ hnh trước bị lm vo tai nạn. Những người v th vật trong đon lữ hnh kia, chng thấy cc bộ xương do con Dạ xoa phi nhn ấy ăn thịt.

Rồi người lnh đạo ni với cc người đnh xe:

"- Ny cc Bạn, đon lữ hnh ấy bị lm nạn v bị người lnh đạo ngu si như vậy hướng dẫn. Vậy ny cc bạn, hy bỏ đi những vật hạng t gi trị của đon lữ hnh ny, hy đem theo những vật hạng đắt gi của đon lữ hnh kia!

"- Thưa Bạn, vng!"

Những người đnh xe ấy vng theo người lnh đạo quăng bỏ đi những vật hạng t gi trị của đon lữ hnh của mnh, đem đi theo những vật hạng đắt gi của đon lữ hnh kia v đi qua bi sa mạc ấy một cch an ton, v được hướng dẫn bởi một vị lnh đạo sng suốt. Cũng vậy ny Tn chủ, người ngu si khng c tr sẽ gặp nạn v đ đi tm kiếm đời sau một cch thiếu suy tư, giống như người lnh đạo đon lữ hnh kia. Những ai tự nghĩ c thể tin bất cứ điều g được nghe sẽ gặp hoạn nạn như những người đnh xe kia. Ny Tn chủ, hy từ bỏ c t kiến ấy. Ny Tn chủ, by từ bỏ c t kiến ny. Chớ để chng đưa Ngi vo đau khổ bất hạnh lu di!"

431. Kicāpi bhavaṃ kassapo evamāha, atha kho nevāhaṃ sakkomi idaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ paṭinissajjituṃ. Rājāpi maṃ pasenadi kosalo jānāti tirorājānopi pāyāsi rājao evaṃvādī evaṃdiṭṭhī itipi natthi paro lokope vipākoti. Sacāhaṃ, bho kassapa, idaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ paṭinissajjissāmi, bhavissanti me vattāro yāva bālo pāyāsi rājao, abyatto duggahitagāhīti. Kopenapi naṃ harissāmi, makkhenapi naṃ harissāmi, palāsenapi naṃ harissāmīti.

 

 

431. - Dầu Tn giả Kassapa c ni như vậy, ti cũng khng thể từ bỏ c t kiến ny. Vua Pasenadi nước Kosala l vua cc nước ngoi đ biết ti như sau: "Tn chủ Pysi c quan điểm, c tri kiến như thế ny: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo." Tn giả Kassapa, nếu ti từ bỏ c kiến ấy người ta sẽ ph bnh ti như sau: "Tn chủ Pysi thật l ngu si, km thng minh, chấp kiến một cch sai lạc." V tức giận nn ti phải chấp chặt t kiến sai lạc." V tức giận nn ti phải chấp chặt t kiến ấy. V tự trọng nn ti phải chấp chặt t kiến ấy.

 

Gūthabhārikaupamā

432. Tena hi, rājaa, upamaṃ te karissāmi. Upamāya midhekacce viū purisā bhāsitassa atthaṃ ājānanti. Bhūtapubbaṃ, rājaa, aataro sūkaraposako puriso sakamhā gāmā aaṃ gāmaṃ agamāsi. Tattha addasa pahūtaṃ sukkhagūthaṃ chaḍḍitaṃ. Disvānassa etadahosi ayaṃ kho pahuto sukkhagūtho chaḍḍito, mama ca sūkarabhattaṃ [sūkarānaṃ bhakkho (syā.)]; yaṃnūnāhaṃ ito sukkhagūthaṃ hareyyanti. So uttarāsaṅgaṃ pattharitvā pahūtaṃ sukkhagūthaṃ ākiritvā bhaṇḍikaṃ bandhitvā sīse ubbāhetvā [uccāropetvā (ka. sī. ka.)] agamāsi. Tassa antarāmagge mahāakālamegho pāvassi. So uggharantaṃ paggharantaṃ yāva agganakhā gūthena makkhito gūthabhāraṃ ādāya agamāsi. Tamenaṃ manussā disvā evamāhaṃsu kacci no tvaṃ, bhaṇe, ummatto, kacci viceto, kathahi nāma uggharantaṃ paggharantaṃ yāva agganakhā gūthena makkhito gūthabhāraṃ harissasīti. Tumhe khvettha, bhaṇe, ummattā, tumhe vicetā, tathā hi pana me sūkarabhattanti. Evameva kho tvaṃ, rājaa, gūthabhārikūpamo [gūthahārikūpamo (sī. pī.)] mae paṭibhāsi. Paṭinissajjetaṃ, rājaa, pāpakaṃ diṭṭhigataṃ. Paṭinissajjetaṃ, rājaa, pāpakaṃ diṭṭhigataṃ. Mā te ahosi dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyāti.

 

Gūthabhārikādiupamāvaṇṇanā

432.Mamaca sūkarabhattanti mama ca sūkarānaṃ idaṃ bhattaṃ. Uggharantanti upari gharantaṃ. Paggharantanti heṭṭhā parissavantaṃ. Tumhe khvettha bhaṇeti tumhe kho ettha bhaṇe. Ayameva vā pāṭho. Tathā hi pana me sūkarabhattanti tathā hi pana me ayaṃ gūtho sūkarānaṃ bhattaṃ.

 

432. - Ny Tn chủ, vậy ti sẽ kể một v dụ. Ở đời nhờ v dụ, một số người c tr hiểu được nghĩa lời ni. Thuở xưa c một người nui heo đi từ lng của mnh đến một lng khc. Ở tại đấy, ng ta thấy một đống phn kh bị quăng bỏ. Thấy vậy, n tự nghĩ: "ống phn kh kh nhiều bị quăng bỏ đi c thể lm đồ ăn cho cc con heo của ta. Vậy ta hy mang đống phn kh ny đi." Rồi ng ta trải o chong của n mang đống phn kh lại, cột thnh một gi đặt trn đầu rồi đi. i giữa đường, một cơn mưa lớn tri ma xẩy ra. ng mang bọc phn ấy đi, với phn thấm ướt tiết ra v chảy thnh giọt, lm ng lem lấm phn cho đến đầu mng tay. Mọi người thấy ng liền ni: "ng c thật sự đin, thật sự khng chăng? Lm sao ng lại mang bọc phn ấy đi, với nước phn thấm ướt tiết ra v chảy thnh giọt, lm người lem lấm phn cho đến đầu mng tay." - Chnh cc Người mới thật sự đin, chnh cc Người mới thật sự khng. Chnh nhờ như thế ny, cc con heo của ti mới c đồ ăn." Cũng vậy ny Tn chủ, Ngi ni chẳng khc g v dụ người mang phn ny. Ny Tn chủ, hy từ bỏ c t kiến ấy. Ny Tn chủ, hy từ bỏ c kiến ấy. Chớ để chng đưa Ngi vo đau khổ, bất hạnh lu di.

433. Kicāpi bhavaṃ kassapo evamāha, atha kho nevāhaṃ sakkomi idaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ paṭinissajjituṃ. Rājāpi maṃ pasenadi kosalo jānāti tirorājānopi pāyāsi rājao evaṃvādī evaṃdiṭṭhī itipi natthi paro lokope vipākoti. Sacāhaṃ, bho kassapa, idaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ paṭinissajjissāmi, bhavissanti me vattāro yāva bālo pāyāsi rājao abyatto duggahitagāhīti. Kopenapi naṃ harissāmi, makkhenapi naṃ harissāmi, palāsenapi naṃ harissāmīti.

 

433. - Dầu Tn giả Kassapa c ni như vậy, ti cũng khng thể từ bỏ c t kiến ny. Vua Pasenadi nước Kosala v vua cc nước ngoi đ biết ti như sau: "Tn chủ Pysi c quan điểm, c tri kiến như thế ny: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo". Tn giả Kassapa, nếu ti từ bỏ c t kiến ấy người ta sẽ ph bnh ti như sau: "Tn chủ Pysi thật l ngu si, km thng minh, chấp kiến một cch sai lạc." V tức giận nn ti phải chấp chặt t kiến ấy. V lừa gạt nn ti phải chấp chặt t kiến ấy. V tự trọng nn ti phải chấp chặt t kiến ấy.

 

Akkhadhuttakaupamā

434. Tena hi, rājaa, upamaṃ te karissāmi, upamāya midhekacce viū purisā bhāsitassa atthaṃ ājānanti. Bhūtapubbaṃ, rājaa, dve akkhadhuttā akkhehi dibbiṃsu. Eko akkhadhutto āgatāgataṃ kaliṃ gilati. Addasā kho dutiyo akkhadhutto taṃ akkhadhuttaṃ āgatāgataṃ kaliṃ gilantaṃ, disvā taṃ akkhadhuttaṃ etadavoca tvaṃ kho, samma, ekantikena jināsi, dehi me, samma, akkhe pajohissāmīti. Evaṃ sammāti kho so akkhadhutto tassa akkhadhuttassa akkhe pādāsi. Atha kho so akkhadhutto akkhe visena paribhāvetvā taṃ akkhadhuttaṃ etadavoca ehi kho, samma, akkhehi dibbissāmāti. Evaṃ sammāti kho so akkhadhutto tassa akkhadhuttassa paccassosi. Dutiyampi kho te akkhadhuttā akkhehi dibbiṃsu. Dutiyampi kho so akkhadhutto āgatāgataṃ kaliṃ gilati. Addasā kho dutiyo akkhadhutto taṃ akkhadhuttaṃ dutiyampi āgatāgataṃ kaliṃ gilantaṃ, disvā taṃ akkhadhuttaṃ etadavoca

Littaṃ paramena tejasā, gilamakkhaṃ puriso na bujjhati;

Gila re gila pāpadhuttaka [gili re pāpadhuttaka (ka.)], pacchā te kaṭukaṃ bhavissatīti.

Evameva kho tvaṃ, rājaa, akkhadhuttakūpamo mae paṭibhāsi. Paṭinissajjetaṃ, rājaa, pāpakaṃ diṭṭhigataṃ; paṭinissajjetaṃ, rājaa, pāpakaṃ diṭṭhigataṃ. Mā te ahosi dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyāti.

 

434.Āgatāgataṃ kaliṃ gilatīti āgatāgataṃ parājayaguḷaṃ gilati. Pajjohissāmīti pajjohanaṃ karissāmi, balikammaṃ karissāmīti attho. Akkhehi dibbissāmāti guḷehi kīḷissāma. Littaṃ paramena tejasāti paramatejena visena littaṃ.

 

434. - Ny Tn chủ, vậy ti sẽ kể một v dụ. Ở đời nhờ v dụ, một số người c tr hiểu được nghĩa lời ni. Thuở xưa, c hai người đnh bạc đổ con xc xắc. Một con bạc mỗi lần thua liền ngậm con xc xắc thất bại. Con bạc thứ hai thấy con bạc ấy mỗi lần thua liền ngậm con xc xắc thất bại. Thấy vậy người ny bn với người kia: "Ny Bạn, Bạn đ thắng r rng. Bạn hy đưa cho ti cc con xc xắc để đi lm lễ tế." - " Thưa Bạn, vng!", con bạc ấy liền đưa cc con xc xắc cho con bạc kia. Người ny bn lấy thuốc độc thoa vo cc con xc xắc v ni với người kia: "Ny Bạn, hy chơi đổ cc con xc xắc." - "Thưa Bạn, vng!", con bạc ấy vng theo lời của con bạc kia. Lần thứ hai, hai con bạc ấy đổ con xc xắc, lần thứ hai , con bạc ny mỗi lần thua liền ngậm con xc xắc thất bại. Con bạc thứ hai thấy con bạc kia, lần thứ hai, mỗi lần thua ngậm con xc xắc thất bại. Thấy vậy, người ấy ni với con bạc kia:

Con người khng được biết.
Con xc xắc được ngậm,
được bi thoa nhiều,
Với thuốc độc đốt chy.
Hy ngậm đi, ngậm đi,
Con bạc c độc kia!
Ngậm xong nh Ngươi phải
au đớn v cng tận.

Cũng vậy ny Tn chủ. Ngi ni chẳng khc g v dụ người đnh bạc. Ny Tn chủ, hy từ bỏ c t kiến ấy. Ny Tn chủ, hy từ bỏ c t kiến ấy. Chớ để chng đưa Ngi vo đau khổ, bất hạnh lu di.

 

 

435. Kicāpi bhavaṃ kassapo evamāha, atha kho nevāhaṃ sakkomi idaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ paṭinissajjituṃ. Rājāpi maṃ pasenadi kosalo jānāti tirorājānopi pāyāsi rājao evaṃvādī evaṃdiṭṭhī itipi natthi paro lokope vipākoti. Sacāhaṃ, bho kassapa, idaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ paṭinissajjissāmi, bhavissanti me vattāro yāva bālo pāyāsi rājao abyatto duggahitagāhīti. Kopenapi naṃ harissāmi, makkhenapi naṃ harissāmi, palāsenapi naṃ harissāmīti.

 

 

435. - Dầu Tn giả Kassapa c ni như vậy, ti cũng khng thể từ bỏ c t kiến ny. Vua Pasenadi nước Kosala v vua cc nước ngoi đ biết ti như sau: "Tn chủ Pysi c quan điểm, c tri kiến như thế ny: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo!" Tn giả Kassapa, nếu ti từ bỏ c t kiến ấy, người ta sẽ ph bnh ti như sau: "Tn chủ Pysi thật ngu si, km thng minh, chấp kiến một cch sai lạc". V tức giận nn ti phải chấp chặt t kiến ấy. V lường gạt nn ti phải chấp chặt t kiến ấy. V tự trọng nn ti phải chấp chặt t kiến ấy!

 

Sāṇabhārikaupamā

436. Tena hi, rājaa, upamaṃ te karissāmi, upamāya midhekacce viū purisā bhāsitassa atthaṃ ājānanti. Bhūtapubbaṃ, rājaa, aataro janapado vuṭṭhāsi. Atha kho sahāyako sahāyakaṃ āmantesi āyāma, samma, yena so janapado tenupasaṅkamissāma, appeva nāmettha kici dhanaṃ adhigaccheyyāmāti. Evaṃ sammāti kho sahāyako sahāyakassa paccassosi. Te yena so janapado, yena aataraṃ gāmapaṭṭaṃ [gāmapajjaṃ (syā.), gāmapattaṃ (sī.)] tenupasaṅkamiṃsu , tattha addasaṃsu pahūtaṃ sāṇaṃ chaḍḍitaṃ, disvā sahāyako sahāyakaṃ āmantesi idaṃ kho, samma, pahūtaṃ sāṇaṃ chaḍḍitaṃ, tena hi, samma, tvaca sāṇabhāraṃ bandha, ahaca sāṇabhāraṃ bandhissāmi, ubho sāṇabhāraṃ ādāya gamissāmāti. Evaṃ sammāti kho sahāyako sahāyakassa paṭissutvā sāṇabhāraṃ bandhitvā te ubho sāṇabhāraṃ ādāya yena aataraṃ gāmapaṭṭaṃ tenupasaṅkamiṃsu. Tattha addasaṃsu pahūtaṃ sāṇasuttaṃ chaḍḍitaṃ, disvā sahāyako sahāyakaṃ āmantesi yassa kho, samma, atthāya iccheyyāma sāṇaṃ, idaṃ pahūtaṃ sāṇasuttaṃ chaḍḍitaṃ. Tena hi, samma, tvaca sāṇabhāraṃ chaḍḍehi, ahaca sāṇabhāraṃ chaḍḍessāmi, ubho sāṇasuttabhāraṃ ādāya gamissāmāti. Ayaṃ kho me, samma, sāṇabhāro dūrābhato ca susannaddho ca, alaṃ me tvaṃ pajānāhīti. Atha kho so sahāyako sāṇabhāraṃ chaḍḍetvā sāṇasuttabhāraṃ ādiyi.

Te yena aataraṃ gāmapaṭṭaṃ tenupasaṅkamiṃsu. Tattha addasaṃsu pahūtā sāṇiyo chaḍḍitā, disvā sahāyako sahāyakaṃ āmantesi yassa kho , samma, atthāya iccheyyāma sāṇaṃ vā sāṇasuttaṃ vā, imā pahūtā sāṇiyo chaḍḍitā. Tena hi, samma, tvaca sāṇabhāraṃ chaḍḍehi, ahaca sāṇasuttabhāraṃ chaḍḍessāmi, ubho sāṇibhāraṃ ādāya gamissāmāti . Ayaṃ kho me, samma, sāṇabhāro dūrābhato ca susannaddho ca, alaṃ me, tvaṃ pajānāhīti. Atha kho so sahāyako sāṇasuttabhāraṃ chaḍḍetvā sāṇibhāraṃ ādiyi.

Te yena aataraṃ gāmapaṭṭaṃ tenupasaṅkamiṃsu. Tattha addasaṃsu pahūtaṃ khomaṃ chaḍḍitaṃ, disvāpe pahūtaṃ khomasuttaṃ chaḍḍitaṃ, disvā pahūtaṃ khomadussaṃ chaḍḍitaṃ, disvā pahūtaṃ kappāsaṃ chaḍḍitaṃ, disvā pahūtaṃ kappāsikasuttaṃ chaḍḍitaṃ, disvā pahūtaṃ kappāsikadussaṃ chaḍḍitaṃ, disvā pahūtaṃ ayaṃ [ayasaṃ (syā.)] chaḍḍitaṃ, disvā pahūtaṃ lohaṃ chaḍḍitaṃ, disvā pahūtaṃ tipuṃ chaḍḍitaṃ, disvā pahūtaṃ sīsaṃ chaḍḍitaṃ, disvā pahūtaṃ sajjhaṃ [sajjhuṃ (sī. syā. pī.)] chaḍḍitaṃ, disvā pahūtaṃ suvaṇṇaṃ chaḍḍitaṃ, disvā sahāyako sahāyakaṃ āmantesi yassa kho, samma, atthāya iccheyyāma sāṇaṃ vā sāṇasuttaṃ vā sāṇiyo vā khomaṃ vā khomasuttaṃ vā khomadussaṃ vā kappāsaṃ vā kappāsikasuttaṃ vā kappāsikadussaṃ vā ayaṃ vā lohaṃ vā tipuṃ vā sīsaṃ vā sajjhaṃ vā, idaṃ pahūtaṃ suvaṇṇaṃ chaḍḍitaṃ. Tena hi, samma, tvaca sāṇabhāraṃ chaḍḍehi, ahaca sajjhabhāraṃ [sajjhubhāraṃ (sī. syā. pī.)] chaḍḍessāmi, ubho suvaṇṇabhāraṃ ādāya gamissāmāti. Ayaṃ kho me, samma, sāṇabhāro dūrābhato ca susannaddho ca, alaṃ me tvaṃ pajānāhīti. Atha kho so sahāyako sajjhabhāraṃ chaḍḍetvā suvaṇṇabhāraṃ ādiyi.

Te yena sako gāmo tenupasaṅkamiṃsu. Tattha yo so sahāyako sāṇabhāraṃ ādāya agamāsi, tassa neva mātāpitaro abhinandiṃsu, na puttadārā abhinandiṃsu, na mittāmaccā abhinandiṃsu, na ca tatonidānaṃ sukhaṃ somanassaṃ adhigacchi. Yo pana so sahāyako suvaṇṇabhāraṃ ādāya agamāsi, tassa mātāpitaropi abhinandiṃsu, puttadārāpi abhinandiṃsu, mittāmaccāpi abhinandiṃsu, tatonidānaca sukhaṃ somanassaṃ adhigacchi. Evameva kho tvaṃ, rājaa, sāṇabhārikūpamo mae paṭibhāsi. Paṭinissajjetaṃ, rājaa, pāpakaṃ diṭṭhigataṃ; paṭinissajjetaṃ, rājaa, pāpakaṃ diṭṭhigataṃ. Mā te ahosi dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyāti.

436.Gāmapaṭṭanti vuṭṭhitagāmapadeso vuccati. Gāmapadantipi pāṭho, ayamevattho. Sāṇabhāranti sāṇavākabhāraṃ. Susannaddhoti subaddho. Tvaṃ pajānāhīti tvaṃ jāna. Sace gaṇhitukāmosi, gaṇhāhīti vuttaṃ hoti.

Khomanti khomavākaṃ. Ayanti kāḷalohaṃ. Lohanti tambalohaṃ. Sajjhanti rajataṃ. Suvaṇṇanti suvaṇṇamāsakaṃ. Abhinandiṃsūti tussiṃsu.

 

436. - Ny Tn chủ, vậy ti sẽ kể một v dụ. Ở đời nhờ v dụ, một số người c tr hiểu được nghĩa lời ni. Thuở xưa, một quốc gia dời đi chỗ khc. Một người ni với cc bạn thuộc hạ của mnh: "Ny cc Bạn, chng ta hy đi đến quốc gia kia, rất c thể chng ta tm được tiền bạc của cải." "Thưa Bạn, vng!", cc thuộc hạ vng lời người bạn kia. Họ đi đến quốc gia kia, v đến một đường lng. Họ thấy một đống gai, quăng bỏ. Thấy vậy, một người bạn ni với cc người kia: "y l một đống gai quăng bỏ. Bạn hy nhm lại thnh một b. Ti cũng nhm lại thnh một b gai. Chng ta hy đem b gai ấy đi." - "Thưa Bạn, vng!", người bạn ny vng theo người bạn kia v cột b gai lại.

Họ mang hai b gai, v đi đến một lng khc. Họ thấy một đống dy gai quăng bỏ. Thấy vậy một người bạn ni với người kia: "ống dy gai quăng bỏ ny thật đng với điều chng ta muốn lm với b dy gai ấy. Vậy bạn hy nhm lại thnh một b dy gai. Ti cũng nhm lại thnh một b dy gai. Chng ta hy đem hai b dy gai ấy đi." - "Ny Bạn, ti đem đống dy gai ny từ xa lại, v đống dy gai được b buộc kỹ lưỡng. ối với ti, như vậy l vừa đủ, bạn hy tự biết (m lm)." V người bạn trước quăng b dy gai v lấy đống dy gai.

Rồi họ đến một con đường khc. Ở đấy họ thấy nhiều vải gai được quăng bỏ. Thấy vậy, một người bạn ni với người kia: "Nhiều vải gai được quăng bỏ ny thật đng với điều chng ta muốn lm với cy gai hoặc với dy gai. Vậy Bạn hy quăng bỏ bao cy gai, v ti sẽ quăng bỏ bao dy gai. Hai chng ta sẽ mang bao vải gai ny m đi." - "Ny Bạn, ti đem đống dy gai ny từ xa lại v đống dy gai được buộc b kỹ lưỡng. ối với ti, như vậy l vừa đủ. Bạn hy tự biết (m lm)." V người bạn trước quăng bỏ dy gai v lấy b vải gai.

Rồi họ đến một con đường khc. Ở đy họ thấy nhiều sồ ma được quăng bỏ. Sau khi thấy... nhiều dy sồ ma được quăng bỏ. Sau khi thấy... nhiều vải sồ ma được quăng bỏ. Sau khi thấy... nhiều cy bng được quăng bỏ. Sau khi thấy... nhiều vải bng được quăng bỏ... Sau khi thấy... nhiều sắt được quăng bỏ. Sau khi thấy... nhiều đồng được quăng bỏ. Sau khi thấy... nhiều thiếc được quăng bỏ. Sau khi thấy... nhiều ch được quăng bỏ. Sau khi thấy... nhiều bạc được quăng bỏ. Sau khi thấy... nhiều vng được quăng bỏ. Thấy vậy một người bạn ni với người bạn kia: "Nhiều vng được quăng bỏ ny thật đng với điều chng ta muốn lm với cy gai hay với dy gai, hay với vải sồ ma, hay với cy bng, hay với vải bng, hay với sắt, hay với đồng, hay với thiếc, hay với ch, hay với bạc. Vậy bạn hy quăng bỏ bao cy gai, v ti sẽ quăng bỏ bao bạc. Hai chng ta sẽ mang bao vng m đi." - "Ny bạn, ti đem bao cy gai ny từ xa lại, v đống gai được b buộc k lưỡng. ối với ti, như vậy l vừa đủ. Bạn hy tự biết (m lm)." V người bạn trước quăng bao bạc v lấy bao vng.

Cả hai về đến lng của mnh. Người bạn đem bao cy gai về, cha mẹ người ấy khng được vui vẻ, vợ con người ấy khng được vui, bạn b người ấy khng được vui vẻ, v do vậy anh ta khng được hạnh phc, hoan hỷ. Cn người bạn đem bao vng về, cha mẹ người ấy được vui vẻ, vợ con người ấy được vui vẻ, bạn b người ấy được vui vẻ v do vậy người ấy được hạnh phc hoan hỷ.

Cũng vậy Tn chủ, Ngi ni khng khc g v dụ người mang bao cy gai. Ny Tn chủ, hy từ bỏ c t kiến ấy. Ny Tn chủ, hy từ bỏ c t kiến ấy. Chớ để chng đưa Ngi vo đau khổ, bất hạnh lu di.

Saraṇagamanaṃ

437. Purimeneva ahaṃ opammena bhoto kassapassa attamano abhiraddho. Api cāhaṃ imāni vicitrāni pahāpaṭibhānāni sotukāmo evāhaṃ bhavantaṃ kassapaṃ paccanīkaṃ kātabbaṃ amaissaṃ. Abhikkantaṃ, bho kassapa, abhikkantaṃ, bho kassapa. Seyyathāpi, bho kassapa, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya cakkhumanto rūpāni dakkhantīti evamevaṃ bhotā kassapena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ, bho kassapa, taṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi, dhammaca, bhikkhusaṅghaca. Upāsakaṃ maṃ bhavaṃ kassapo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gataṃ.

Icchāmi cāhaṃ, bho kassapa, mahāyaaṃ yajituṃ, anusāsatu maṃ bhavaṃ kassapo, yaṃ mamassa dīgharattaṃ hitāya sukhāyāti.

437.Attamanoti sakamano tuṭṭhacitto. Abhiraddhoti abhippasanno. Pahāpaṭibhānānīti pahupaṭṭhānāni. Paccanīkaṃ kattabbanti paccanīkaṃ paṭiviruddhaṃ viya kattabbaṃ amaissaṃ, paṭilomagāhaṃ gahetvā aṭṭhāsinti attho.

 

437. - Với v dụ đầu tin của Tn giả Kassapa ti đ hoan hỷ, thỏa mn, nhưng ti muốn nghe những cu hỏi đp thng minh ấy v ti xem Tn giả Kassapa như người đng được đối lập. Thật kỳ diệu thay, Tn giả Kassapa! Thật hy hữu thay, Tn giả Kassapa! Tn giả Kassapa, như một người giơ ra vật g bị che kn, hay như người hướng dẫn cho kẻ bị lạc đường, hay như người đem đn vo trong bng tối cho người c mắt được thấy sắc, cũng vậy Chnh php được Tn giả Kassapa dng nhiều phương tiện trnh by. Tn giả Kassapa, nay con quy y Thế Tn Gotama, quy y Php, quy y chng Tỷ kheo Tăng, Tn giả Kassapa, hy nhận con lm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến trọn đời xin nhận Ngi lm chỗ y chỉ. Tn giả Kassapa, con muốn tổ chức một đại lễ tế đn. Tn giả Kassapa hy giảng dạy cho con để con được hưởng hạnh phc an lạc lu di.

Yaakathā

438. Yathārūpe kho, rājaa, yae gāvo vā haanti ajeḷakā vā haanti, kukkuṭasūkarā vā haanti, vividhā vā pāṇā saṃghātaṃ āpajjanti, paṭiggāhakā ca honti micchādiṭṭhī micchāsaṅkappā micchāvācā micchākammantā micchāājīvā micchāvāyāmā micchāsatī micchāsamādhī, evarūpo kho, rājaa, yao na mahapphalo hoti na mahānisaṃso na mahājutiko na mahāvipphāro. Seyyathāpi, rājaa, kassako bījanaṅgalaṃ ādāya vanaṃ paviseyya. So tattha dukkhette dubbhūme avihatakhāṇukaṇṭake bījāni patiṭṭhāpeyya khaṇḍāni pūtīni vātātapahatāni asāradāni asukhasayitāni. Devo ca na kālena kālaṃ sammādhāraṃ anuppaveccheyya. Api nu tāni bījāni vuddhiṃ virūḷhiṃ [viruḷhiṃ (moggalāne)] vepullaṃ āpajjeyyuṃ, kassako vā vipulaṃ phalaṃ adhigaccheyyāti? No hidaṃ [na evaṃ (syā. ka.)] bho kassapa. Evameva kho, rājaa, yathārūpe yae gāvo vā haanti, ajeḷakā vā haanti, kukkuṭasūkarā vā haanti, vividhā vā pāṇā saṃghātaṃ āpajjanti, paṭiggāhakā ca honti micchādiṭṭhī micchāsaṅkappā micchāvācā micchākammantā micchāājīvā micchāvāyāmā micchāsatī micchāsamādhī, evarūpo kho , rājaa, yao na mahapphalo hoti na mahānisaṃso na mahājutiko na mahāvipphāro.

Yathārūpe ca kho, rājaa, yae neva gāvo haanti, na ajeḷakā haanti, na kukkuṭasūkarā haanti, na vividhā vā pāṇā saṃghātaṃ āpajjanti, paṭiggāhakā ca honti sammādiṭṭhī sammāsaṅkappā sammāvācā sammākammantā sammāājīvā sammāvāyāmā sammāsatī sammāsamādhī, evarūpo kho, rājaa, yao mahapphalo hoti mahānisaṃso mahājutiko mahāvipphāro. Seyyathāpi, rājaa, kassako bījanaṅgalaṃ ādāya vanaṃ paviseyya. So tattha sukhette subhūme suvihatakhāṇukaṇṭake bījāni patiṭṭhapeyya akhaṇḍāni apūtīni avātātapahatāni sāradāni sukhasayitāni. Devo ca kālena kālaṃ sammādhāraṃ anuppaveccheyya. Api nu tāni bījāni vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyyuṃ, kassako vā vipulaṃ phalaṃ adhigaccheyyāti? Evaṃ, bho kassapa. Evameva kho, rājaa, yathārūpe yae neva gāvo haanti, na ajeḷakā haanti, na kukkuṭasūkarā haanti, na vividhā vā pāṇā saṃghātaṃ āpajjanti, paṭiggāhakā ca honti sammādiṭṭhī sammāsaṅkappā sammāvācā sammākammantā sammāājīvā sammāvāyāmā sammāsatī sammāsamādhī, evarūpo kho, rājaa, yao mahapphalo hoti mahānisaṃso mahājutiko mahāvipphāroti.

 

438.Saṅghātaṃ āpajjantīti saṅghātaṃ vināsaṃ maraṇaṃ āpajjanti. Na mahapphaloti vipākaphalena na mahapphalo hoti. Na mahānisaṃsoti guṇānisaṃsena mahānisaṃso na hoti. Na mahājutikoti ānubhāvajutiyā mahājutiko na hoti. Na mahāvipphāroti vipākavipphāratāya mahāvipphāro na hoti. Bījanaṅgalanti bījaca naṅgalaca. Dukkhetteti duṭṭhukhette nissārakhette. Dubbhūmeti visamabhūmibhāge. Patiṭṭhāpeyyāti ṭhapeyya. Khaṇḍānīti chinnabhinnāni. Pūtīnīti nissārāni. Vātātapahatānīti vātena ca ātapena ca hatāni pariyādinnatejāni. Asārādānīti taṇḍulasārādānarahitāni palālāni. Asukhasayitānīti yāni sukkhāpetvā koṭṭhe ākiritvā ṭhapitāni, tāni sukhasayitāni nāma. Etāni pana na tādisāni. Anuppaveccheyyāti anupaveseyya, na sammā vasseyya, anvaddhamāsaṃ anudasāhaṃ anupacāhaṃ na vasseyyāti attho. Api nu tānīti api nu evaṃ khettabījavuṭṭhidose sati tāni bījāni aṅkuramūlapattādīhi uddhaṃ vuddhiṃ heṭṭhā virūḷhiṃ samantato ca vepullaṃ āpajjeyyunti . Evarūpo kho rājaa yaoti evarūpaṃ rājaa dānaṃ parūpaghātena uppāditapaccayatopi dāyakatopi pariggāhakatopi avisuddhattā na mahapphalaṃ hoti.

Evarūpo kho rājaa yaoti evarūpaṃ rājaadānaṃ aparūpaghātena uppannapaccayatopi aparūpaghātitāya sīlavantadāyakatopi sammādiṭṭhiādiguṇasampannapaṭiggāhakatopi mahapphalaṃ hoti. Sace pana guṇātirekaṃ nirodhā vuṭṭhitaṃ paṭiggāhakaṃ labhati, cetanā ca vipulā hoti, diṭṭheva dhamme vipākaṃ detīti.

 

438. - Ny Tn chủ, tại tế đn c tru b bị giết, hay cc loại sinh vật khc bị giết, v những ai tham dự tế đn ấy l những vị c t kiến, t tư duy, t ngữ, t nghiệp, t mạng, t tinh tấn, t niệm, t định, ny Tn chủ, tế đn ấy khng đem lại quả bo lớn, lợi ch lớn, danh tiếng lớn, khng được quảng b rộng lớn. Ny Tn chủ, cũng như người lm ruộng đi vo rừng đem theo hột giống v cy. V trn một khoảng đất khng cy bừa, khng c mu mỡ, giữa những gốc cy chưa được đo ln, người ấy gieo những hột giống xuống, những hột giống ấy bị hư sứt, bị thi mục, bị gi v sức nng ph hại, tri ma, khng c điều kiện thuận tiện, v thần mưa khng cho mưa đng thời. Vậy cc hột giống ấy c thể lớn ln, trưởng thnh ln v sum s hoa l ln hoặc người lm ruộng ấy gặt hi được nhiều kết quả khng?

- Tn giả Kassapa, khng thể được.

- Cũng vậy, ny Tn giả, tại tế đn no c tru b bị giết hay cc loại d bị giết, hay g v heo bị giết, hay cc loại sinh vật khc bị giết, v những ai tham dự tế đn ấy l những vị c t kiến, t tư duy, t ngữ, t nghiệp, t mạng, t tinh tấn, t niệm, t định. Ny Tn chủ, tế đn ấy khng đem lại quả bo lớn, lợi ch lớn, danh tiếng lớn, khng được quảng b rộng lớn. Ny Tn chủ, tại tế đn no khng c tru b bị giết, khng c cc loại d bị giết, khng c g heo bị giết, khng c cc loại sanh vật khc bị giết, v những ai tham dự tế đn ấy l những vị c Chnh kiến, Chnh tư duy, Chnh ngữ, Chnh nghiệp, Chnh mạng, Chnh tinh tấn, Chnh niệm, Chnh định; ny Tn chủ, tế đn ấy đem lại quả bo lớn, lợi ch lớn, danh tiếng lớn, được quảng b rộng lớn. Ny Tn chủ, cũng như một người lm ruộng đi vo rừng đem theo hột giống v cy. V trn một khoảng đất c cy bừa, c mu mỡ, giữa những gốc cy đ được đo ln, người ấy gieo những hột giống xuống, những hột giống ấy khng bị hư sứt, khng bị thi mục, khng bị gi v sức nng ph hại, thuận ma, c điều kiện thuận lợi v thần mưa cho mưa đng thời. Vậy cc hột giống ấy c thể lớn ln, trưởng thnh ln, sum s hoa l, hoặc người lm ruộng ấy gặt hi được nhiều kết quả khng?

- Tn giả Kassapa, thật được như vậy.

- Cũng vậy, ny Tn chủ, tại tế đn no m khng c tru b bị giết, khng c cc loại d bị giết, khng c g heo bị giết, khng c cc loại sanh vật khc bị giết, v những ai tham dự tế đn ấy l những vị c Chnh kiến, Chnh tư duy, Chnh ngữ, Chnh nghiệp, Chnh mạng, Chnh tinh tấn, Chnh niệm, Chnh định; ny Tn chủ, tế đn ấy đem lại quả bo lớn, lợi ch lớn, danh tiếng lớn, được quảng b rộng lớn.

 

Uttaramāṇavavatthu

439. Atha kho pāyāsi rājao dānaṃ paṭṭhapesi samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavaṇibbakayācakānaṃ . Tasmiṃ kho pana dāne evarūpaṃ bhojanaṃ dīyati kaṇājakaṃ bilaṅgadutiyaṃ, dhorakāni [thorakāni (sī. pī.), corakāni (syā.)] ca vatthāni guḷavālakāni [guḷagāḷakāni (ka.)]. Tasmiṃ kho pana dāne uttaro nāma māṇavo vāvaṭo [byāvaṭo (sī. pī.)] ahosi. So dānaṃ datvā evaṃ anuddisati imināhaṃ dānena pāyāsiṃ rājaameva imasmiṃ loke samāgacchiṃ, mā parasminti. Assosi kho pāyāsi rājao uttaro kira māṇavo dānaṃ datvā evaṃ anuddisati imināhaṃ dānena pāyāsiṃ rājaameva imasmiṃ loke samāgacchiṃ, mā parasminti. Atha kho pāyāsi rājao uttaraṃ māṇavaṃ āmantāpetvā etadavoca saccaṃ kira tvaṃ, tāta uttara, dānaṃ datvā evaṃ anuddisasi imināhaṃ dānena pāyāsiṃ rājaameva imasmiṃ loke samāgacchiṃ, mā parasminti? Evaṃ, bho. Kissa pana tvaṃ, tāta uttara, dānaṃ datvā evaṃ anuddisasi imināhaṃ dānena pāyāsiṃ rājaameva imasmiṃ loke samāgacchiṃ, mā parasminti? Nanu mayaṃ, tāta uttara, puatthikā dānasseva phalaṃ pāṭikaṅkhinoti? Bhoto kho dāne evarūpaṃ bhojanaṃ dīyati kaṇājakaṃ bilaṅgadutiyaṃ, yaṃ bhavaṃ pādāpi [pādāsi (ka.)] na iccheyya samphusituṃ [chupituṃ (pī. ka.)], kuto bhujituṃ, dhorakāni ca vatthāni guḷavālakāni, yāni bhavaṃ pādāpi [acittikataṃ (ka.)] na iccheyya samphusituṃ, kuto paridahituṃ. Bhavaṃ kho panamhākaṃ piyo manāpo, kathaṃ mayaṃ manāpaṃ amanāpena saṃyojemāti? Tena hi tvaṃ, tāta uttara, yādisāhaṃ bhojanaṃ bhujāmi, tādisaṃ bhojanaṃ paṭṭhapehi. Yādisāni cāhaṃ vatthāni paridahāmi, tādisāni ca vatthāni paṭṭhapehīti. Evaṃ, bhoti kho uttaro māṇavo pāyāsissa rājaassa paṭissutvā yādisaṃ bhojanaṃ pāyāsi rājao bhujati, tādisaṃ bhojanaṃ paṭṭhapesi. Yādisāni ca vatthāni pāyāsi rājao paridahati, tādisāni ca vatthāni paṭṭhapesi.

439. Imaṃ pana therassa dhammakathaṃ sutvā pāyāsirājao theraṃ nimantetvā sattāhaṃ therassa mahādānaṃ datvā tato paṭṭhāya mahājanassa dānaṃ paṭṭhapesi. Taṃ sandhāya atha kho pāyāsi rājaotiādi vuttaṃ. Tattha kaṇājakanti sakuṇḍakaṃ uttaṇḍulabhattaṃ. Bilaṅgadutiyanti kajikadutiyaṃ. Dhorakāni ca vatthānīti thūlāni ca vatthāni. Guḷavālakānīti guḷadasāni, pujapujavasena ṭhitamahantadasānīti attho. Evaṃ anuddisatīti evaṃ upadisati. Pādāpīti pādenapi.

 

439. Rồi Tn chủ Pysi tổ chức bố th cho cc vị Sa mn, B -la-mn, cho những người ngho, những người v gia cư, những người ăn my. Trong cuộc bố th ny, cc mn ăn như thế ny được đem cho như cho, đồ ăn phế thải, vải th với những viền bằng hnh trn. Trong cuộc bố th ny, c vị thanh nin tn Uttra bị bỏ qua. Sau khi cuộc bố th đ xong, vị nầy ni ngạo như sau: "Với cuộc bố th ny, ta được gặp Tn chủ Pysi trong đời ny, nhưng khng gặp trong đời sau." Tn chủ Pyssi nghe thanh nin Uttra sau khi cuộc bố th đ xong, c ni ngạo: "Với cuộc bố th ny, ta được gặp Tn chủ Pysi trong đời ny, nhưng khng gặp trong đời sau," liền cho mời thanh nin Uttra v ni:

- Ny Thn hữu Uttra, c thật chăng, sau khi cuộc bố th đ xong, Ngươi c ni ngạo: "Với cuộc bố th ny, ta gặp được Tn chủ Pysi trong đời ny, nhưng khng gặp trong đời sau"?

- Thật c vậy, ny Tn chủ!

- Ny Thn hữu Uttra, tại sao, sau cuộc bố th Ngươi lại ni ngạo như vậy: "Với cuộc bố th ny, ta được gặp Tn chủ Pysi trong đời ny, nhưng khng gặp trong đời sau"? Ny Thn hữu Uttra, c phải chng ta đi tm cng đức đều trng mong kết quả của cuộc bố th?

- Ny Tn chủ, trong cuộc bố th của Ngi, cc mn ăn như thế ny được đem cho như cho, đồ ăn phế thải, cc mn ăn ny được Ngi khng muốn lấy bn chn của Ngi đụng đến, huống nữa l ăn; vải th với những nền bằng hnh trn, cc thứ vải ny Ngi khng muốn lấy bn chn của Ngi đụng đến, huống nữa l mặc. Tn chủ, Ngi l người thn v knh mến của chng ti. Như thế no, chng ti c thể phối hợp ci g thn yu v knh mến với ci g khng thn yu?

- Vậy ny Thn hữu Uttra, hy phn pht cc mn ăn giống như cc mn ti ăn, hy phn pht cc vải mặc, giống như cc thứ vải m ti mặc.

- Xin vng, Tn chủ!

Thanh nin Uttra vng theo lời Tn chủ Pysi, đem phn pht những mn ăn giống như cc mn tn chủ Pysi ăn, đem phn pht cc thứ vải, giống như cc thứ vải tn chủ Pysi mặc.

 

440. Atha kho pāyāsi rājao asakkaccaṃ dānaṃ datvā asahatthā dānaṃ datvā acittīkataṃ dānaṃ datvā apaviddhaṃ dānaṃ datvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā cātumahārājikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajji suaṃ serīsakaṃ vimānaṃ. Yo pana tassa dāne vāvaṭo ahosi uttaro nāma māṇavo. So sakkaccaṃ dānaṃ datvā sahatthā dānaṃ datvā cittīkataṃ dānaṃ datvā anapaviddhaṃ dānaṃ datvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajji devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sahabyataṃ.

 

440.Asakkaccanti saddhāvirahitaṃ assaddhadānaṃ. Asahatthāti na sahatthena. Acittīkatanti cittīkāravirahitaṃ, na cittīkārampi paccupaṭṭhāpetvā na paṇītacittaṃ katvā adāsi. Apaviddhanti chaḍḍitaṃ vippatitaṃ. Suaṃ serīsakanti serīsakaṃ nāma ekaṃ tucchaṃ rajatavimānaṃ upagato. Tassa kira dvāre mahāsirīsarukkho, tena taṃ serīsakanti vuccati.

 

440. Tn chủ Pysi v đ bố th khng được cho hon vị, v đ bố th khng tự tay mnh lm, v đ bố th khng c suy tư, v đ bố th cc đồ vật phế thải, sau khi thn hoại mạng chung, được sanh nhập chng với Bốn ại Thin vương, trong cung điện trống khng của Serisaka. Cn thanh nin Uttra bị bỏ qua trong cuộc bố th ny, v đ bố th một cch hon bị, v đ bố th tự tay mnh lm, v đ bố th c suy tư, v đ bố th cc đồ khng phế thải, sau khi thn hoại mạng chung, được sanh ln thiện th, Thin giới nhập chng với chư Thin ở Tam thập tam thin.

Pāyāsidevaputto

441. Tena kho pana samayena āyasmā gavampati abhikkhaṇaṃ suaṃ serīsakaṃ vimānaṃ divāvihāraṃ gacchati. Atha kho pāyāsi devaputto yenāyasmā gavampati tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ gavampatiṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitaṃ kho pāyāsiṃ devaputtaṃ āyasmā gavampati etadavoca kosi tvaṃ, āvusoti? Ahaṃ, bhante, pāyāsi rājaoti. Nanu tvaṃ, āvuso, evaṃdiṭṭhiko ahosi itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti? Saccāhaṃ, bhante, evaṃdiṭṭhiko ahosiṃ itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti. Api cāhaṃ ayyena kumārakassapena etasmā pāpakā diṭṭhigatā vivecitoti. Yo pana te, āvuso, dāne vāvaṭo ahosi uttaro nāma māṇavo, so kuhiṃ upapannoti? Yo me, bhante, dāne vāvaṭo ahosi uttaro nāma māṇavo, so sakkaccaṃ dānaṃ datvā sahatthā dānaṃ datvā cittīkataṃ dānaṃ datvā anapaviddhaṃ dānaṃ datvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapanno devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sahabyataṃ. Ahaṃ pana, bhante, asakkaccaṃ dānaṃ datvā asahatthā dānaṃ datvā acittīkataṃ dānaṃ datvā apaviddhaṃ dānaṃ datvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā cātumahārājikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapanno suaṃ serīsakaṃ vimānaṃ. Tena hi, bhante gavampati, manussalokaṃ gantvā evamārocehi sakkaccaṃ dānaṃ detha, sahatthā dānaṃ detha, cittīkataṃ dānaṃ detha, anapaviddhaṃ dānaṃ detha. Pāyāsi rājao asakkaccaṃ dānaṃ datvā asahatthā dānaṃ datvā acittīkataṃ dānaṃ datvā apaviddhaṃ dānaṃ datvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā cātumahārājikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapanno suaṃ serīsakaṃ vimānaṃ. Yo pana tassa dāne vāvaṭo ahosi uttaro nāma māṇavo, so sakkaccaṃ dānaṃ datvā sahatthā dānaṃ datvā cittīkataṃ dānaṃ datvā anapaviddhaṃ dānaṃ datvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapanno devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sahabyatanti.

Atha kho āyasmā gavampati manussalokaṃ āgantvā evamārocesi sakkaccaṃ dānaṃ detha, sahatthā dānaṃ detha, cittīkataṃ dānaṃ detha, anapaviddhaṃ dānaṃ detha. Pāyāsi rājao asakkaccaṃ dānaṃ datvā asahatthā dānaṃ datvā acittīkataṃ dānaṃ datvā apaviddhaṃ dānaṃ datvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā cātumahārājikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapanno suaṃ serīsakaṃ vimānaṃ. Yo pana tassa dāne vāvaṭo ahosi uttaro nāma māṇavo, so sakkaccaṃ dānaṃ datvā sahatthā dānaṃ datvā cittīkataṃ dānaṃ datvā anapaviddhaṃ dānaṃ datvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapanno devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sahabyatanti.

Pāyāsisuttaṃ niṭṭhitaṃ dasamaṃ.

Mahāvaggo niṭṭhito.

Tassuddānaṃ

Mahāpadāna nidānaṃ, nibbānaca sudassanaṃ;

Janavasabha govindaṃ, samayaṃ sakkapahakaṃ;

Mahāsatipaṭṭhānaca, pāyāsi dasamaṃ bhave [satipaṭṭhānapāyāsi, mahāvaggassa saṅgaho (sī. pī.) satipaṭṭhānapāyāsi, mahāvaggoti vuccatīti (syā.)].

Mahāvaggapāḷi niṭṭhitā.

 

441.Āyasmāgavaṃpatīti thero kira pubbe manussakāle gopāladārakānaṃ jeṭṭhako hutvā mahato sirīsassa mūlaṃ sodhetvā vālikaṃ okiritvā ekaṃ piṇḍapātikattheraṃ rukkhamūle nisīdāpetvā attanā laddhaṃ āhāraṃ datvā tato cuto tassānubhāvena tasmiṃ rajatavimāne nibbatti. Sirīsarukkho vimānadvāre aṭṭhāsi. So paāsāya vassehi phalati, tato paāsa vassāni gatānīti devaputto saṃvegaṃ āpajjati. So aparena samayena amhākaṃ bhagavato kāle manussesu nibbattitvā satthu dhammakathaṃ sutvā arahattaṃ patto. Pubbāciṇṇavasena pana divāvihāratthāya tadeva vimānaṃ abhiṇhaṃ gacchati, taṃ kirassa utusukhaṃ hoti. Taṃ sandhāya tena kho pana samayena āyasmā gavaṃpatītiādi vuttaṃ.

Sosakkaccaṃ dānaṃ datvāti so parassa santakampi dānaṃ sakkaccaṃ datvā. Evamārocesīti sakkaccaṃ dānaṃ dethātiādinā nayena ārocesi. Taca pana therassa ārocanaṃ sutvā mahājano sakkaccaṃ dānaṃ datvā devaloke nibbatto. Pāyāsissa pana rājaassa paricārakā sakkaccaṃ dānaṃ datvāpi nikantivasena gantvā tasseva santike nibbattā. Taṃ kira disācārikavimānaṃ vaṭṭaniaṭaviyaṃ ahosi. Pāyāsidevaputto ca ekadivasaṃ vāṇijakānaṃ dassetvā attano katakammaṃ kathesīti.

Iti sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāyaṃ

Pāyāsirājaasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.

Niṭṭhitā ca mahāvaggassatthavaṇṇanā.

Mahāvaggaṭṭhakathā niṭṭhitā.

  

441. Lc bấy giờ tn giả Gavampati (Ngưu Chủ) thường hay đi nghỉ trưa trong cung điện trống khng của Serisaka. Nay Thin tử Pyssi đi đn tn giả Gavampati, đảnh lễ ngi, v đứng một bn. Tn giả Gavampati ni với Thin tử Pysi đang đứng một bn:

- Bạch Tn giả, con l tn chủ Pysi.

- Ny Hiền giả, c phải Ngươi c t kiến như sau: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thiện c khng c quả bo"?

- Bạch Tn giả, con c t kiến như vậy: "Khng c đời sau, khng c cc loại ha sanh, hnh vi thin c khng c quả bo", nhưng nhờ tn giả Kumra Kassapa, con tự thot ly ra khỏi c t kiến ấy.

- Ny Hiền giả, cn thanh nin Uttra bị bỏ qua trong cuộc bố th ny, được thc sanh ở đu?

- Bạch Tn giả, thanh nin Uttra bị bỏ qua trong cuộc bố th ny, v đ bố th một cch hon bị, v đ bố th tự tay mnh lm, v đ bố th c suy tư, v đ bố th cc đồ khng phế thải, sau khi thn hoại mạng chung, được sanh ln thiện th, Thin giới, nhập chng với chư Thin ở Tam thập tam thin. Cn con, v đ bố th khng tự tay mnh lm, v đ bố th khng c suy tư, v đ bố th cc đồ phế thải, sau khi thn hoại mạng chung, được sanh nhập chng với Bốn ại Thin vương, trong cung điện trống khng của Serisaka. Do vậy, bạch Tn giả Gavampati, hy đi đến thế giới loi Người v ni như sau: "Hy bố th một cch hon bị, hy bố th với tự tay mnh lm, hy bố th một cch c suy tư, hy bố th với đồ khng phế thải. Tn chủ Pysi, v bố th khng hon bị, v bố th khng tự tay mnh lm, v bố th khng c suy tư, v bố th cc đồ phế thải, sau khi thn hoại mạng chung, được sanh nhập chng với Bốn ại Thin vương trong cung điện trống khng của Serisaka. Cn thanh nin Uttra, bị bỏ qua trong cuộc bố th ny, v đ bố th một cch hon bị, v đ bố th tự tay mnh lm, v bố th một cch c suy tư, v bố th cc đồ khng phế thải, sau khi thn hoại mạng chung, được sanh ln thiện th, Thin giới, nhập chng với chư Thin ở Tam thập tam thin".

Rồi Tn giả Gavampati đi vo trong thế giới loi Người v ni như sau: "Hy bố th một cch hon bị. Hy bố th với tự tay mnh lm. Hy bố th một cch c suy tư. Hy bố th cc đồ khng phế thải. Tn chủ Pysi, v bố th khng hon bị, v bố th khng tự tay mnh lm, v bố th khng c suy tư, v bố th đồ phế thải, sau khi thn hoại mạng chung, được sanh nhập chng với Bốn ại Thin vương, trong cung điện trống khng của Serisaka. Cn thanh nin Uttra, bị bỏ qua trong một cuộc bố th ny, v đ bố th một cch c hon bị, v đ bố th với tự tay mnh lm, v đ bố th một cch suy tư, v đ bố th với cc đồ khng phế thải, sau khi thn hoại mạng chung, được sanh ln thiện th, Thin giới, nhập chng với chư Thin ở Tam thập tam thin".

Ha thượng Thch Minh Chu dịch Việt

 

Dīghanikāya - Trường Bộ Kinh - Sớ Giải

Dīghanikāya

Dīgha nikāya (aṭṭhakathā)

Kinh Trường Bộ

Vi tnh: Nhị Tường // Cập nhật 10-2022