MAJJHIMANIKĀYA- TRUNG BỘ KINH

 

CHNH KINH PALI

CH GIẢI PALI

BẢN DỊCH VIỆT

 

1. Mūlapariyāyavaggo

 

 Mūlapariyāyasutta

Mūlapaṇṇāsa-aṭṭhakathā

1. Kinh Php Mn Căn Bản
(Mlapariyya sutta)

 

(Paṭhamo bhāgo)

Ganthārambhakathā

Karuṇāsītalahadayaṃ , paāpajjotavihatamohatamaṃ;

Sanarāmaralokagaruṃ, vande sugataṃ gativimuttaṃ.

Buddhopi buddhabhāvaṃ, bhāvetvā ceva sacchikatvā ca;

Yaṃ upagato gatamalaṃ, vande tamanuttaraṃ dhammaṃ.

Sugatassa orasānaṃ, puttānaṃ mārasenamathanānaṃ;

Aṭṭhannampi samūhaṃ, sirasā vande ariyasaṅghaṃ.

Iti me pasannamatino, ratanattayavandanāmayaṃ puaṃ;

Yaṃ suvihatantarāyo, hutvā tassānubhāvena.

Majjhimapamāṇasuttaṅkitassa idha majjhimāgamavarassa;

Buddhānubuddhasaṃvaṇṇitassa paravādamathanassa.

Atthappakāsanatthaṃ, aṭṭhakathā ādito vasisatehi;

Pacahi yā saṅgītā, anusaṅgītā ca pacchāpi.

Sīhaḷadīpaṃ pana ābhatātha vasinā mahāmahindena;

Ṭhapitā sīhaḷabhāsāya, dīpavāsīnamatthāya.

Apanetvāna tatohaṃ, sīhaḷabhāsaṃ manoramaṃ bhāsaṃ;

Tantinayānucchavikaṃ, āropento vigatadosaṃ.

Samayaṃ avilomento, therānaṃ theravaṃsadīpānaṃ;

Sunipuṇavinicchayānaṃ, mahāvihāre nivāsīnaṃ.

Hitvā punappunāgatamatthaṃ, atthaṃ pakāsayissāmi;

Sujanassa ca tuṭṭhatthaṃ, ciraṭṭhitatthaca dhammassa.

Sīlakathā dhutadhammā, kammaṭṭhānāni ceva sabbāni;

Cariyāvidhānasahito, jhānasamāpattivitthāro.

Sabbā ca abhiāyo, paāsaṅkalananicchayo ceva;

Khandhādhātāyatanindriyāni ariyāni ceva cattāri.

Saccāni paccayākāradesanā suparisuddhanipuṇanayā;

Avimuttatantimaggā, vipassanābhāvanā ceva.

Iti pana sabbaṃ yasmā, visuddhimagge mayā suparisuddhaṃ;

Vuttaṃ tasmā bhiyyo, na taṃ idha vicārayissāmi.

Majjhe visuddhimaggo, esa catunnampi āgamānahi;

Ṭhatvā pakāsayissati, tattha yathābhāsitamatthaṃ.

Icceva kato tasmā, tampi gahetvāna saddhimetāya;

Aṭṭhakathāya vijānatha, majjhimasaṅgītiyā atthanti.

Nidānakathā

 

 

1. Evaṃ me sutaṃ

ekaṃ samayaṃ bhagavā ukkaṭṭhāyaṃ viharati subhagavane sālarājamūle.

 

Như vầy ti nghe.

Một thời Thế Tn tr tại (tụ lạc) Ukkattha, trong rừng Subhaga (rừng Hạnh phc), dưới gốc cy Sa-la vương.

Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi bhikkhavoti. Bhadanteti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca

 

Tại chỗ ấy, Thế Tn gọi cc Tỷ-kheo: "Ny cc Tỷ-kheo!". - "Bạch Thế Tn", những Tỷ-kheo ấy vng đp Thế Tn. Thế Tn ni:

sabbadhammamūlapariyāyaṃ vo, bhikkhave, desessāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha, bhāsissāmīti.

 

"Ny cc Tỷ-kheo. Ta sẽ giảng cho cc Người "Php mn căn bản tất cả php". Hy nghe v kho tc , Ta sẽ ni".

Evaṃ, bhanteti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca

 

- "Thưa vng, bạch Thế Tn", những Tỷ-kheo ấy vng đp Thế Tn. Thế Tn ni như sau:

2. Idha, bhikkhave, assutavā puthujjano ariyānaṃ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto, sappurisānaṃ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto pathaviṃ [paṭhaviṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] pathavito sajānāti; pathaviṃ pathavito saatvā pathaviṃ maati, pathaviyā maati, pathavito maati, pathaviṃ meti maati , pathaviṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? Apariātaṃ tassāti vadāmi.

 

(Phm phu)

-- Ny cc Tỷ-kheo, ở đy, c kẻ phm phu t nghe, khng được thấy cc bậc Thnh, khng thuần thục php cc bậc Thnh, khng tu tập php cc bậc Thnh, khng được thấy cc bậc Chơn nhn, khng thuần thục php cc bậc Chơn nhn, khng tu tập php cc bậc Chơn nhn, tưởng tri địa đại l địa đại. V tưởng tri địa đại l địa đại, người ấy nghĩ đến địa đại, nghĩ đến (tự ng) đối chiếu với địa đại, nghĩ đến (tự ng) như l địa đại, người ấy nghĩ: "ịa đại l của ta" - dục hỷ địa đại. V sao vậy? Ta ni người ấy khng liễu tri địa đại.

Āpaṃ āpato sajānāti; āpaṃ āpato saatvā āpaṃ maati, āpasmiṃ maati, āpato maati, āpaṃ meti maati, āpaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? Apariātaṃ tassāti vadāmi.

 

Người ấy tưởng tri thủy đại l thủy đại. V tưởng tri thủy đại l thủy đại, người ấy nghĩ đến thủy đại, nghĩ đến (tự ng) đối chiếu với thủy đại, nghĩ đến (tự ng) như l thủy đại, người ấy nghĩ: "Thủy đại l của ta" - dục hỷ thủy đại. V sao vậy? Ta ni người ấy khng liễu tri thủy đại.

Tejaṃ tejato sajānāti; tejaṃ tejato saatvā tejaṃ maati, tejasmiṃ maati, tejato maati, tejaṃ meti maati, tejaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? Apariātaṃ tassāti vadāmi.

 

Người ấy tưởng tri hỏa đại l hỏa đại. V tưởng tri hỏa đại l hỏa đại, người ấy nghĩ đến hỏa đại, nghĩ đến (tự ng) đối chiếu với hỏa đại, nghĩ đến (tự ng) như l hỏa đại, người ấy nghĩ: "Hỏa đại l của ta"- dục hỷ hỏa đại. V sao vậy? Ta ni người ấy khng liễu tri hỏa đại.

Vāyaṃ vāyato sajānāti; vāyaṃ vāyato saatvā vāyaṃ maati, vāyasmiṃ maati, vāyato maati, vāyaṃ meti maati, vāyaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? Apariātaṃ tassāti vadāmi.

 

Người ấy tưởng tri phong đại l phong đại. V tưởng tri phong đại l phong đại, người ấy nghĩ đến (tự ng) đối chiếu với phong đại, nghĩ đến (tự ng) như l phong đại, người ấy nghĩ: "Phong đại l của ta"- dục hỷ phong đại. V sao vậy? Ta ni người ấy khng liễu tri phong đại.

3. Bhūte bhūtato sajānāti; bhūte bhūtato saatvā bhūte maati, bhūtesu maati, bhūtato maati, bhūte meti maati, bhūte abhinandati. Taṃ kissa hetu? Apariātaṃ tassāti vadāmi.

 

Người ấy tưởng tri Sanh vật l Sanh vật...

Deve devato sajānāti; deve devato saatvā deve maati, devesu maati, devato maati, deve meti maati, deve abhinandati. Taṃ kissa hetu? Apariātaṃ tassāti vadāmi.

 

Người ấy tưởng tri chư Thin l chư Thin...

Pajāpatiṃ pajāpatito sajānāti; pajāpatiṃ pajāpatito saatvā pajāpatiṃ maati, pajāpatismiṃ maati, pajāpatito maati, pajāpatiṃ meti maati, pajāpatiṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? Apariātaṃ tassāti vadāmi.

 

Người ấy tưởng tri Sanh chủ l Sanh chủ...

Brahmaṃ brahmato sajānāti; brahmaṃ brahmato saatvā brahmaṃ maati , brahmasmiṃ maati, brahmato maati, brahmaṃ meti maati, brahmaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? Apariātaṃ tassāti vadāmi.

 

Người ấy tưởng tri Phạm thin l Phạm thin...

Ābhassare ābhassarato sajānāti; ābhassare ābhassarato saatvā ābhassare maati, ābhassaresu maati, ābhassarato maati, ābhassare meti maati, ābhassare abhinandati. Taṃ kissa hetu? Apariātaṃ tassāti vadāmi.

 

Người ấy tưởng tri Quang m thin l Quang m thin...

Subhakiṇhe subhakiṇhato sajānāti; subhakiṇhe subhakiṇhato saatvā subhakiṇhe maati, subhakiṇhesu maati, subhakiṇhato maati, subhakiṇhe meti maati, subhakiṇhe abhinandati. Taṃ kissa hetu? Apariātaṃ tassāti vadāmi.

 

 Người ấy tưởng tri Biến tịnh thin l Biến tịnh thin...

Vehapphale vehapphalato sajānāti; vehapphale vehapphalato saatvā vehapphale maati, vehapphalesu maati, vehapphalato maati, vehapphale meti maati, vehapphale abhinandati. Taṃ kissa hetu? Apariātaṃ tassāti vadāmi.

 

Người ấy tưởng tri Quảng quả thin l Quảng quả thin...

Abhibhuṃ abhibhūto sajānāti; abhibhuṃ abhibhūto saatvā abhibhuṃ maati, abhibhusmiṃ maati, abhibhūto maati, abhibhuṃ meti maati, abhibhuṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? Apariātaṃ tassāti vadāmi.

 

Người ấy tưởng tri Abhibh (Thắng Giả) l Abhibh...

 

4. Ākāsānacāyatanaṃ ākāsānacāyatanato sajānāti; ākāsānacāyatanaṃ ākāsānacāyatanato saatvā ākāsānacāyatanaṃ maati, ākāsānacāyatanasmiṃ maati, ākāsānacāyatanato maati, ākāsānacāyatanaṃ meti maati, ākāsānacāyatanaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? Apariātaṃ tassāti vadāmi.

 

Người ấy tưởng tri Khng v bin xứ l Khng v bin xứ...

Viāṇacāyatanaṃ viāṇacāyatanato sajānāti; viāṇacāyatanaṃ viāṇacāyatanato saatvā viāṇacāyatanaṃ maati, viāṇacāyatanasmiṃ maati, viāṇacāyatanato maati, viāṇacāyatanaṃ meti maati, viāṇacāyatanaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? Apariātaṃ tassāti vadāmi.

 

Người ấy tưởng tri Thức v bin xứ l Thức v bin xứ...

Ākicaāyatanaṃ ākicaāyatanato sajānāti; ākicaāyatanaṃ ākicaāyatanato saatvā ākicaāyatanaṃ maati, ākicaāyatanasmiṃ maati, ākicaāyatanato maati, ākicaāyatanaṃ meti maati, ākicaāyatanaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? Apariātaṃ tassāti vadāmi.

 

Người ấy tưởng tri V sở hữu xứ l V sở hữu xứ...

Nevasaānāsaāyatanaṃ nevasaānāsaāyatanato sajānāti; nevasaānāsaāyatanaṃ nevasaānāsaāyatanato saatvā nevasaānāsaāyatanaṃ maati, nevasaānāsaāyatanasmiṃ maati, nevasaānāsaāyatanato maati, nevasaānāsaāyatanaṃ meti maati, nevasaānāsaāyatanaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? Apariātaṃ tassāti vadāmi.

 

Người ấy tưởng tri Phi tưởng phi phi tưởng xứ l Phi tưởng phi phi tưởng xứ...

 

5. Diṭṭhaṃ diṭṭhato sajānāti; diṭṭhaṃ diṭṭhato saatvā diṭṭhaṃ maati, diṭṭhasmiṃ maati, diṭṭhato maati, diṭṭhaṃ meti maati, diṭṭhaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? Apariātaṃ tassāti vadāmi.

 

Người ấy tưởng tri sở kiến l sở kiến...

Sutaṃ sutato sajānāti; sutaṃ sutato saatvā sutaṃ maati, sutasmiṃ maati, sutato maati, sutaṃ meti maati, sutaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? Apariātaṃ tassāti vadāmi.

 

Người ấy tưởng tri sở văn l sở văn...

Mutaṃ mutato sajānāti; mutaṃ mutato saatvā mutaṃ maati, mutasmiṃ maati, mutato maati, mutaṃ meti maati, mutaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? Apariātaṃ tassāti vadāmi.

 

Người ấy tưởng tri sở tư niệm l sở tư niệm...

Viātaṃ viātato sajānāti; viātaṃ viātato saatvā viātaṃ maati, viātasmiṃ maati, viātato maati, viātaṃ meti maati, viātaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? Apariātaṃ tassāti vadāmi.

 

Người ấy tưởng tri sở tri l sở tri...

 

6. Ekattaṃ ekattato sajānāti; ekattaṃ ekattato saatvā ekattaṃ maati, ekattasmiṃ maati, ekattato maati, ekattaṃ meti maati, ekattaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? Apariātaṃ tassāti vadāmi.

 

Người ấy tưởng tri đồng nhất l đồng nhất...

Nānattaṃ nānattato sajānāti; nānattaṃ nānattato saatvā nānattaṃ maati, nānattasmiṃ maati, nānattato maati, nānattaṃ meti maati, nānattaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? Apariātaṃ tassāti vadāmi.

 

Người ấy tưởng tri sai biệt l sai biệt...

Sabbaṃ sabbato sajānāti; sabbaṃ sabbato saatvā sabbaṃ maati, sabbasmiṃ maati, sabbato maati, sabbaṃ meti maati, sabbaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? Apariātaṃ tassāti vadāmi.

 

Người ấy tưởng tri tất cả l tất cả...

 

Nibbānaṃ nibbānato sajānāti; nibbānaṃ nibbānato saatvā nibbānaṃ maati, nibbānasmiṃ maati , nibbānato maati, nibbānaṃ meti maati, nibbānaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? Apariātaṃ tassāti vadāmi.

Puthujjanavasena paṭhamanayabhūmiparicchedo niṭṭhito.

 

Người ấy tưởng tri Niết-bn l Niết-bn. V tưởng tri Niết-bn l Niết-bn, người ấy nghĩ đến Niết-bn, nghĩ đến (tự ng) đối chiếu với Niết-bn. Nghĩ đến (tự ng) như l Niết-bn, người ấy nghĩ: "Niết-bn l của ta" - dục hỷ Niết-bn. V sao vậy? Ta ni: Người ấy khng liễu tri Niết-bn.

7. Yopi so, bhikkhave, bhikkhu sekkho [sekho (sī. syā. kaṃ. pī.)] appattamānaso anuttaraṃ yogakkhemaṃ patthayamāno viharati, sopi pathaviṃ pathavito abhijānāti; pathaviṃ pathavito abhiāya [abhiatvā (ka.)] pathaviṃ mā mai [vā maati], pathaviyā mā mai, pathavito mā mai, pathaviṃ meti mā mai, pathaviṃ mābhinandi [vā abhinandati (sī.) ṭīkā oloketabbā]. Taṃ kissa hetu? Parieyyaṃ tassāti vadāmi.

 

(Vị hữu học)

Ny cc Tỷ-kheo, c Tỷ-kheo, hữu học tm chưa thnh tựu, đang sống cần cầu v thượng an ổn khỏi khổ ch. Vị ấy thắng tri địa đại l địa đại. V thắng tri địa đại l địa đại, vị ấy đ khng nghĩ đến địa đại, đ khng nghĩ (tự ng) đối chiếu với địa đại, đ khng nghĩ (tự ng) như l địa đại, đ khng nghĩ: "ịa đại l của ta", - khng dục hỷ địa đại. V sao vậy? Ta ni vị ấy c thể liễu tri địa đại.

 

Āpaṃpe tejaṃ vāyaṃ bhūte deve pajāpatiṃ brahmaṃ ābhassare subhakiṇhe vehapphale abhibhuṃ ākāsānacāyatanaṃ viāṇacāyatanaṃ ākicaāyatanaṃ nevasaānāsaāyatanaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viātaṃ ekattaṃ nānattaṃ sabbaṃ nibbānaṃ nibbānato abhijānāti; nibbānaṃ nibbānato abhiāya nibbānaṃ mā mai, nibbānasmiṃ mā mai, nibbānato mā mai, nibbānaṃ meti mā mai, nibbānaṃ mābhinandi. Taṃ kissa hetu? Parieyyaṃ tassāti vadāmi.

Sekkhavasena [satthāravasena (sī.), satthuvasena (syā. ka.)] dutiyanayabhūmiparicchedo niṭṭhito.

 

Vị ấy thắng tri thủy đại... hỏa đại... phong đại... Sanh vật... chư Thin... Sanh chủ... Phạm thin... Quang m thin... Biến tịnh thin... Quảng quả thin... Abhibh (Thắng Giả)... Khng v bin xứ... Thức v bin xứ... V sở hữu xứ... Phi tưởng phi phi tưởng xứ... sở kiến... sở văn... sở tư niệm... sở tri... đồng nhất... sai biệt... tất cả...

Vị ấy thắng tri Niết-bn l Niết-bn; v thắng tri Niết-bn l Niết-bn, vị ấy đ khng nghĩ đến Niết-bn, đ khng nghĩ (tự ng) đối chiếu với Niết-bn, đ khng nghĩ (tự ng) như l Niết-bn, đ khng nghĩ: "Niết-bn l của ta" - khng dục hỷ Niết-bn. V sao vậy? Ta ni vị ấy c thể liễu tri Niết-bn.

 

8. Yopi so, bhikkhave, bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaā vimutto, sopi pathaviṃ pathavito abhijānāti; pathaviṃ pathavito abhiāya pathaviṃ na maati, pathaviyā na maati, pathavito na maati, pathaviṃ meti na maati, pathaviṃ nābhinandati. Taṃ kissa hetu? Pariātaṃ tassāti vadāmi.

 

(Bậc A-la-hn - I)

Lại nữa, ny cc Tỷ-kheo, c Tỷ-kheo l bậc A-la-hn, cc lậu hoặc đ tận, tu hnh thnh mn, cc việc nn lm đ lm, đ đặt gnh nặng xuống, đ thnh đạt l tưởng, đ tận trừ hữu kiết sử, chnh tr giải thot. Vị ấy thắng tri địa đại l địa đại. V thắng tri địa đại l địa đại, vị ấy khng nghĩ đến địa đại, khng nghĩ (tự ng) đối chiếu với địa đại, khng nghĩ đến (tự ng) như l địa đại, khng nghĩ: "ịa đại l của ta" - khng dục hỷ địa đại. V sao vậy? Ta ni vị ấy đ liễu tri địa đại.

Āpaṃpe tejaṃ vāyaṃ bhūte deve pajāpatiṃ brahmaṃ ābhassare subhakiṇhe vehapphale abhibhuṃ ākāsānacāyatanaṃ viāṇacāyatanaṃ ākicaāyatanaṃ nevasaānāsaāyatanaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viātaṃ ekattaṃ nānattaṃ sabbaṃ nibbānaṃ nibbānato abhijānāti; nibbānaṃ nibbānato abhiāya nibbānaṃ na maati, nibbānasmiṃ na maati, nibbānato na maati, nibbānaṃ meti na maati, nibbānaṃ nābhinandati. Taṃ kissa hetu? Pariātaṃ tassāti vadāmi.

Khīṇāsavavasena tatiyanayabhūmiparicchedo niṭṭhito.

 

Vị ấy thắng tri thủy đại... hỏa đại... phong đại... sanh vật... chư Thin... Sanh chủ... Phạm thin... Quang m thin... Biến tịnh thin... Quảng quả thin... Abhibh (Thắng Giả)... Khng v bin xứ... Thức v bin xứ... V sở hữu xứ... Phi tưởng phi phi tưởng xứ... sở kiến... sở văn... sở tư niệm... sở tri... đồng nhất... sai biệt... tất cả... Vị ấy thắng tri Niết-bn l Niết-bn. V thắng tri Niết-bn l Niết-bn, vị ấy khng nghĩ đến Niết-bn, vị ấy khng nghĩ đến (tự ng) đối chiếu với Niết-bn, khng nghĩ đến (tự ng) như l Niết-bn, khng nghĩ: "Niết-bn l của ta" - khng dục hỷ Niết-bn. V sao vậy? Ta ni vị ấy đ liễu tri Niết-bn".

9. Yopi so, bhikkhave, bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaā vimutto, sopi pathaviṃ pathavito abhijānāti; pathaviṃ pathavito abhiāya pathaviṃ na maati, pathaviyā na maati, pathavito na maati, pathaviṃ meti na maati, pathaviṃ nābhinandati. Taṃ kissa hetu? Khayā rāgassa, vītarāgattā.

 

(Bậc A-la-hn - II)

Lại nữa, ny cc Tỷ-kheo, c Tỷ-kheo l bậc A-la-hn, cc lậu hoặc đ tận, tu hnh thnh mn, cc việc nn lm đ lm, đ đặt gnh nặng xuống, đ thnh đạt l tưởng, đ tận trừ hữu kiết sử, chnh tr giải thot. Vị ấy thắng tri địa đại l địa đại. V thắng tr địa đại l địa đại, vị ấy khng nghĩ đến địa đại, khng nghĩ đến (tự ng) đối chiếu với địa đại, khng nghĩ đến (tự ng) như l địa đại, khng nghĩ: "ịa đại l của ta" - khng dục hỷ địa đại. V sao vậy? V vị ấy khng c tham dục, nhờ tham dục đ được đoạn trừ.

Āpaṃpe tejaṃ vāyaṃ bhūte deve pajāpatiṃ brahmaṃ ābhassare subhakiṇhe vehapphale abhibhuṃ ākāsānacāyatanaṃ viāṇacāyatanaṃ ākicaāyatanaṃ nevasaānāsaāyatanaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viātaṃ ekattaṃ nānattaṃ sabbaṃ nibbānaṃ nibbānato abhijānāti; nibbānaṃ nibbānato abhiāya nibbānaṃ na maati, nibbānasmiṃ na maati, nibbānato na maati, nibbānaṃ meti na maati, nibbānaṃ nābhinandati. Taṃ kissa hetu? Khayā rāgassa, vītarāgattā.

Khīṇāsavavasena catutthanayabhūmiparicchedo niṭṭhito.

 

Vị ấy thắng tri thủy đại... hỏa đại... Vị ấy thắng tri Niết-bn l Niết-bn. V thắng tri Niết-bn l Niết-bn, vị ấy khng nghĩ đến Niết-bn, khng nghĩ đến (tự ng) đối chiếu với Niết-bn, khng nghĩ đến (tự ng) như l Niết-bn, khng nghĩ: "Niết-bn l của ta" - khng dục hỷ Niết-bn. V sao vậy? V vị ấy khng c tham dục, nhờ tham dục đ được đoạn trừ.

 

10. Yopi so, bhikkhave, bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaā vimutto, sopi pathaviṃ pathavito abhijānāti; pathaviṃ pathavito abhiāya pathaviṃ na maati, pathaviyā na maati, pathavito na maati, pathaviṃ meti na maati, pathaviṃ nābhinandati. Taṃ kissa hetu? Khayā dosassa, vītadosattā.

 

(Bậc A-la-hn - III)

Lại nữa, ny cc Tỷ-kheo, c Tỷ-kheo l bậc A-la-hn, cc lậu hoặc đ tận, tu hnh thnh mn, cc việc nn lm đ lm, đ đặt gnh nặng xuống, đ thnh đạt l tưởng, đ tận trừ hữu kiết sử, chnh tr giải thot. Vị ấy thắng tri địa đại l địa đại. V thắng tri địa đại l địa đại, vị ấy khng nghĩ đến địa đại, khng nghĩ đến (tự ng) đối chiếu với địa đại, khng nghĩ đến (tự ng) như l địa đại, khng nghĩ: "ịa đại l của ta" - khng dục hỷ địa đại. V sao vậy? V vị ấy khng c sn hận, nhờ sn hận đ được đoạn trừ.

Āpaṃpe tejaṃ vāyaṃ bhūte deve pajāpatiṃ brahmaṃ ābhassare subhakiṇhe vehapphale abhibhuṃ ākāsānacāyatanaṃ viāṇacāyatanaṃ ākicaāyatanaṃ nevasaānāsaāyatanaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viātaṃ ekattaṃ nānattaṃ sabbaṃ nibbānaṃ nibbānato abhijānāti; nibbānaṃ nibbānato abhiāya nibbānaṃ na maati, nibbānasmiṃ na maati, nibbānato na maati, nibbānaṃ meti na maati, nibbānaṃ nābhinandati. Taṃ kissa hetu? Khayā dosassa, vītadosattā.

Khīṇāsavavasena pacamanayabhūmiparicchedo niṭṭhito.

 

Vị ấy thắng tri thủy đại... hỏa đại... Vị ấy thắng tri Niết-bn l Niết-bn. V thắng tri Niết-bn l Niết-bn, vị ấy khng nghĩ đến Niết-bn, khng nghĩ đến (tự ng) đối chiếu với Niết-bn, khng nghĩ đến (tự ng) như l Niết-bn, khng nghĩ: "Niết-bn l của ta" - khng dục hỷ Niết-bn. V sao vậy? V vị ấy khng c sn hận, nhờ sn hận đ được đoạn trừ.

 

11. Yopi so, bhikkhave, bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaā vimutto, sopi pathaviṃ pathavito abhijānāti; pathaviṃ pathavito abhiāya pathaviṃ na maati, pathaviyā na maati, pathavito na maati, pathaviṃ meti na maati, pathaviṃ nābhinandati. Taṃ kissa hetu? Khayā mohassa, vītamohattā.

 

(Bậc A-la-hn - IV)

Lại nữa, ny cc Tỷ-kheo, c Tỷ-kheo l bậc A-la-hn, cc lậu hoặc đ tận, tu hnh thnh mn, cc việc nn lm đ lm, đ đặt gnh nặng xuống, đ thnh đạt l tưởng, đ tận trừ hữu kiết sử, chnh tr giải thot. Vị ấy thắng tri địa đại l địa đại. V thắng tr địa đại l địa đại, vị ấy khng nghĩ đến địa đại, khng nghĩ đến (tự ng) đối chiếu với địa đại, khng nghĩ đến (tự ng) như l địa đại, khng nghĩ: "ịa đại l của ta" - khng dục hỷ địa đại. V sao vậy? V vị ấy khng c si m, nhờ si m đ được đoạn trừ.

Āpaṃpe tejaṃ vāyaṃ bhūte deve pajāpatiṃ brahmaṃ ābhassare subhakiṇhe vehapphale abhibhuṃ ākāsānacāyatanaṃ viāṇacāyatanaṃ ākicaāyatanaṃ nevasaānāsaāyatanaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viātaṃ ekattaṃ nānattaṃ sabbaṃ nibbānaṃ nibbānato abhijānāti; nibbānaṃ nibbānato abhiāya nibbānaṃ na maati, nibbānasmiṃ na maati, nibbānato na maati, nibbānaṃ meti na maati, nibbānaṃ nābhinandati. Taṃ kissa hetu? Khayā mohassa, vītamohattā.

Khīṇāsavavasena chaṭṭhanayabhūmiparicchedo niṭṭhito.

 

Vị ấy thắng tri thủy đại... hỏa đại... Vị ấy thắng tri Niết-bn l Niết-bn. V thắng tri Niết-bn l Niết-bn, vị ấy khng nghĩ đến Niết-bn, khng nghĩ đến (tự ng) đối chiếu với Niết-bn, khng nghĩ đến (tự ng) như l Niết-bn, khng nghĩ: "Niết-bn l của ta" - khng dục hỷ Niết-bn. V sao vậy? V vị ấy khng c si m, nhờ si m đ được đoạn trừ.

 

12. Tathāgatopi, bhikkhave, arahaṃ sammāsambuddho pathaviṃ pathavito abhijānāti; pathaviṃ pathavito abhiāya pathaviṃ na maati, pathaviyā na maati, pathavito na maati, pathaviṃ meti na maati, pathaviṃ nābhinandati . Taṃ kissa hetu? Pariātantaṃ tathāgatassāti vadāmi.

 

(ấng Như Lai - I)

Ny cc Tỷ-kheo, Như Lai l bậc A-la-hn, Chnh ẳng Gic, thắng tri địa đại l địa đại. V thắng tri địa đại l địa đại, Ngi khng nghĩ đến địa đại, khng nghĩ đến (tự ng) đối chiếu với địa đại, khng nghĩ đến (tự ng) như l địa đại, khng nghĩ: "ịa đại l của ta" - khng dục hỷ địa đại. V sao vậy? Ta ni v Như Lai đ liễu tri địa đại.

Āpaṃpe tejaṃ vāyaṃ bhūte deve pajāpatiṃ brahmaṃ ābhassare subhakiṇhe vehapphale abhibhuṃ ākāsānacāyatanaṃ viāṇacāyatanaṃ ākicaāyatanaṃ nevasaānāsaāyatanaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viātaṃ ekattaṃ nānattaṃ sabbaṃ nibbānaṃ nibbānato abhijānāti; nibbānaṃ nibbānato abhiāya nibbānaṃ na maati, nibbānasmiṃ na maati, nibbānato na maati, nibbānaṃ meti na maati, nibbānaṃ nābhinandati. Taṃ kissa hetu? Pariātantaṃ tathāgatassāti vadāmi.

Tathāgatavasena sattamanayabhūmiparicchedo niṭṭhito.

 

Như Lai thắng tri thủy đại... hỏa đại... Như Lai thắng tri Niết-bn l Niết-bn. V thắng tri Niết-bn l Niết-bn, Như Lai khng nghĩ đến Niết-bn, khng nghĩ đến (tự ng) đối chiếu với Niết-bn, khng nghĩ đến (tự ng) như l Niết-bn, khng nghĩ đến (tự ng) như l Niết-bn, khng nghĩ: "Niết-bn l của ta" - khng dục hỷ Niết-bn. V sao vậy? Ta ni v Như Lai đ liễu tri Niết-bn.

 

13. Tathāgatopi , bhikkhave, arahaṃ sammāsambuddho pathaviṃ pathavito abhijānāti; pathaviṃ pathavito abhiāya pathaviṃ na maati, pathaviyā na maati, pathavito na maati, pathaviṃ meti na maati, pathaviṃ nābhinandati. Taṃ kissa hetu? Nandī [nandi (sī. syā.)] dukkhassa mūlanti iti viditvā bhavā jāti bhūtassa jarāmaraṇanti.

 

(ấng Như Lai - II)

Ny cc Tỷ-kheo, Như Lai l bậc A-la-hn, Chnh ẳng Gic, thắng tri địa đại l địa đại. V thắng tri địa đại l địa đại, Như Lai khng nghĩ đến địa đại, khng nghĩ đến (tự ng) đối chiếu với địa đại, khng nghĩ đến (tự ng) như l địa đại, khng nghĩ: "ịa đại l của ta" - khng dục hỷ địa đại. V sao vậy? V Như Lai biết rằng: "Dục hỷ l căn bản của đau khổ, từ hữu, sanh khởi ln, v gi v chết đến với loi sinh vật".

Tasmātiha, bhikkhave, tathāgato sabbaso taṇhānaṃ khayā virāgā nirodhā cāgā paṭinissaggā anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti vadāmi.

 

Do vậy, ny cc Tỷ-kheo, Ta ni v Như Lai, với sự diệt trừ hon ton cc i, sự ly tham, sự đoạn diệt, sự xả ly, sự từ bỏ hon ton cc i, đ chơn chnh gic ngộ v thượng chnh đẳng chnh gic.

Āpaṃ pe tejaṃ vāyaṃ bhūte deve pajāpatiṃ brahmaṃ ābhassare subhakiṇhe vehapphale abhibhuṃ ākāsānacāyatanaṃ viāṇacāyatanaṃ ākicaāyatanaṃ nevasaānāsaāyatanaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viātaṃ ekattaṃ nānattaṃ sabbaṃ nibbānaṃ nibbānato abhijānāti; nibbānaṃ nibbānato abhiāya nibbānaṃ na maati, nibbānasmiṃ na maati, nibbānato na maati, nibbānaṃ meti na maati, nibbānaṃ nābhinandati. Taṃ kissa hetu? Nandī dukkhassa mūlanti iti viditvā bhavā jāti bhūtassa jarāmaraṇanti.

 

Như Lai thắng tri thủy đại... hỏa đại... Như Lai thắng tri Niết-bn l Niết-bn. V thắng tri Niết-bn l Niết-bn, Như Lai khng nghĩ đến Niết-bn, khng nghĩ đến (tự ng) đối chiếu với Niết-bn, khng nghĩ đến (tự ng) như l Niết-bn, khng nghĩ: "Niết-bn l của Ta" -- khng dục hỷ Niết-bn. V sao vậy? V Như Lai biết rằng: "Dục hỷ l căn bản của đau khổ, từ hữu, sanh khởi ln, v gi chết đến với loi sinh vật".

Tasmātiha, bhikkhave, tathāgato sabbaso taṇhānaṃ khayā virāgā nirodhā cāgā paṭinissaggā anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti vadāmīti.

Tathāgatavasena aṭṭhamanayabhūmiparicchedo niṭṭhito.

Idamavoca bhagavā. Na te bhikkhū [na attamanā tebhikkhū (syā.), te bhikkhū (pī. ka.)] bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.

Mūlapariyāyasuttaṃ niṭṭhitaṃ paṭhamaṃ.

 

Do vậy, ny cc Tỷ-kheo, Ta ni v Như Lai, với sự diệt trừ hon ton cc i, sự ly tham, sự đoạn diệt, sự xả ly, sự trừ bỏ hon ton cc i, đ chơn chnh gic ngộ v thượng chnh đẳng chnh gic."

Như vậy, Thế Tn thuyết giảng. Cc Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tn thọ lời dạy của Thế Tn. [*]

 


 

Mục Lục Kinh Trung Bộ Pali -Việt

 

Kinh Trung Bộ

 

 


 


Nguồn: (web Bnh Anson)
Phn đoạn Pali-Việt: Nga Tuyết

KINH ĐIỂN 
Home