MAJJHIMANIKĀYA- TRUNG BỘ KINH

 

CHNH KINH PALI

CH GIẢI PALI

BẢN DỊCH VIỆT

Majjhimanikāyo

Majjhimanikāye

Trung Bộ Kinh

7. Vatthasuttaṃ

7. Vatthasuttavaṇṇanā

7. Kinh V dụ tấm vải
(Vatthpama sutta)

70. Evaṃ me sutaṃ ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi bhikkhavoti. Bhadanteti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca

70.Evaṃme sutanti vatthasuttaṃ. Tattha seyyathāpi, bhikkhave, vatthanti upamāvacanamevetaṃ. Upamaṃ karonto ca bhagavā katthaci paṭhamaṃyeva upamaṃ dassetvā pacchā atthaṃ dasseti, katthaci paṭhamamatthaṃ dassetvā pacchā upamaṃ, katthaci upamāya atthaṃ parivāretvā dasseti, katthaci atthena upamaṃ.

Tathā hesa seyyathāpissu, bhikkhave, dve agārā sadvārā, tattha cakkhumā puriso majjhe ṭhito passeyyāti (ma. ni. 3.261) sakalampi devadūtasuttaṃ upamaṃ paṭhamaṃ dassetvā pacchā atthaṃ dassento āha. Tirokuṭṭaṃ tiropākāraṃ tiropabbataṃ asajjamāno gacchati, seyyathāpi ākāsetiādinā (dī. ni. 1.238; paṭi. ma. 1.102) pana nayena sakalampi iddhividhamatthaṃ paṭhamaṃ dassetvā pacchā upamaṃ dassento āha. Seyyathāpi brāhmaṇapuriso sāratthiko sāragavesītiādināva (ma. ni. 1.318) nayena sakalampi cūḷasāropamasuttaṃ upamāya atthaṃ parivāretvā dassento āha. Idha pana, bhikkhave, ekacce kulaputtā dhammaṃ pariyāpuṇanti suttaṃpe seyyathāpi, bhikkhave, puriso alagaddatthikotiādinā (ma. ni. 1.238) nayena sakalampi alagaddasuttaṃ mahāsāropamasuttanti evamādīni suttāni atthena upamaṃ parivāretvā dassento āha.

Svāyaṃ idha paṭhamaṃ upamaṃ dassetvā pacchā atthaṃ dasseti. Kasmā panevaṃ bhagavā dassetīti? Puggalajjhāsayena vā desanāvilāsena vā. Ye hi puggalā paṭhamaṃ upamaṃ dassetvā vuccamānamatthaṃ sukhena paṭivijjhanti, tesaṃ paṭhamaṃ upamaṃ dasseti. Esa nayo sabbattha. Yassā ca dhammadhātuyā suppaṭividdhattā desanāvilāsaṃ patto hoti, tassā suppaṭividdhā. Tasmā esa desanāvilāsampatto dhammissaro dhammarājā, so yathā yathā icchati, tathā tathā dhammaṃ desetīti evaṃ iminā puggalajjhāsayena vā desanāvilāsena vā evaṃ dassetīti veditabbo.

Tattha vatthanti pakatiparisuddhaṃ vatthaṃ. Saṃkiliṭṭhaṃ malaggahitanti āgantukena paṃsurajādinā saṃkilesena saṃkiliṭṭhaṃ, sedajallikādinā malena gahitattā malaggahitaṃ. Raṅgajāteti ettha raṅgameva raṅgajātaṃ. Upasaṃhareyyāti upanāmeyya. Yadi nīlakāyāti nīlakāya vā, nīlakatthāya vāti vuttaṃ hoti. Evaṃ sabbattha. Rajako hi nīlakatthāya upasaṃharanto kaṃsanīlapalāsanīlādike nīlaraṅge upasaṃharati. Pītakatthāya upasaṃharanto kaṇikārapupphasadise pītakaraṅge. Lohitakatthāya upasaṃharanto bandhujīvakapupphasadise lohitakaraṅge. Majiṭṭhakatthāya upasaṃharanto kaṇavīrapupphasadise mandarattaraṅge. Tena vuttaṃ yadi nīlakāyape yadi majiṭṭhakāyāti.

Durattavaṇṇamevassāti duṭṭhu rajitavaṇṇameva assa. Aparisuddhavaṇṇamevassāti nīlavaṇṇopissa parisuddho na bhaveyya, sesavaṇṇopi. Tādisahi vatthaṃ nīlakumbhiyā pakkhittampi sunīlaṃ na hoti, sesakumbhīsu pakkhittampi pītakādivaṇṇaṃ na hoti, milātanīla kuraṇḍa-kaṇikāra-bandhujīvaka-kaṇavīrapupphavaṇṇameva hoti. Taṃ kissa hetūti taṃ vatthaṃ kissa hetu kiṃ kāraṇā īdisaṃ hoti, tasmiṃ vā vatthe raṅgajātaṃ kissa hetu īdisaṃ durattavaṇṇaṃ aparisuddhavaṇṇaṃ hotīti? Yasmā panassa vatthassa saṃkiliṭṭhabhāvoyevettha kāraṇaṃ, na aaṃ kici, tasmā aparisuddhattā, bhikkhave, vatthassāti āha.

Evameva khoti upamāsampaṭipādanaṃ. Citte saṃkiliṭṭheti cittamhi saṃkiliṭṭhamhi. Kasmā pana bhagavā saṃkiliṭṭhavatthena opammaṃ akāsīti ce, vāyāmamahapphaladassanatthaṃ. Yathā hi āgantukehi malehi saṃkiliṭṭhaṃ vatthaṃ pakatiyā paṇḍarattā puna dhovīyamānaṃ paṇḍaraṃ hoti, na tattha jātikāḷake viya eḷakalome vāyāmo nipphalo hoti, evaṃ cittampi āgantukehi kilesehi saṃkiliṭṭhaṃ. Pakatiyā pana taṃ sakalepi paṭisandhibhavaṅgavāre paṇḍarameva. Yathāha pabhassaramidaṃ, bhikkhave, cittaṃ, taca kho āgantukehi upakkilesehi upakkiliṭṭhanti (a. ni. 1.51). Taṃ visodhīyamānaṃ sakkā pabhassarataraṃ kātuṃ, na tattha vāyāmo nipphaloti evaṃ vāyāmamahapphaladassanatthaṃ saṃkiliṭṭhavatthena opammaṃ akāsīti veditabbo.

Duggati pāṭikaṅkhāti īdise citte duggati pāṭikaṅkhitabbā, duggatiṃ eva esa pāpuṇissati , nāanti evaṃ duggati icchitabbā, avassaṃ bhāvīti vuttaṃ hoti. Sā cāyaṃ duggati nāma paṭipattiduggati, gatiduggatīti duvidhā hoti. Paṭipattiduggatipi agāriyapaṭipattiduggati, anagāriyapaṭipattiduggatīti duvidhā hoti.

Agāriyo hi saṃkiliṭṭhacitto pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, sakalepi dasa akusalakammapathe pūreti, ayamassa agāriyapaṭipattiduggati. So tattha ṭhito kāyassa bhedā nirayampi gacchati, tiracchānayonimpi, pettivisayampi gacchati, ayamassa gatiduggati.

Anagāriyopi imasmiṃ sāsane pabbajito saṃkiliṭṭhacitto dūteyyapahiṇagamanaṃ gacchati, vejjakammaṃ karoti, saṅghabhedāya cetiyabhedāya parakkamati, veḷudānādīhi jīvikaṃ kappeti, sakalampi anācāraṃ agocaraca paripūreti, ayamassa anagāriyapaṭipattiduggati.So tattha ṭhito kāyassa bhedā nirayampi gacchati, tiracchānayonimpi, pettivisayampi gacchati samaṇayakkho nāma hoti samaṇapeto, ādittehi saṅghāṭiādīhi sampajjalitakāyo aṭṭassaraṃ karonto vicarati, ayamassa gatiduggati.

Seyyathāpīti sukkapakkhaṃ dassetumāraddho, tassattho kaṇhapakkhe vuttapaccanīkeneva veditabbo. Etthāpi ca sugati nāma paṭipattisugati gatisugatīti duvidhā hoti. Paṭipattisugatipi agāriyapaṭipattisugati anagāriyapaṭipattisugatīti duvidhā hoti. Agāriyo hi parisuddhacitto pāṇātipātāpi viramati, adinnādānāpi, sakalepi dasa kusalakammapathe paripūreti, ayamassa agāriyapaṭipattisugati. So tattha ṭhito kāyassa bhedā manussamahantatampi devamahantatampi upapajjati, ayamassa gatisugati.

Anagāriyopi imasmiṃ sāsane pabbajitvā parisuddhacitto catupārisuddhisīlaṃ sodheti, terasa dhutaṅgāni samādiyati, aṭṭhatiṃsārammaṇesu attano anukūlakammaṭṭhānaṃ gahetvā pantasenāsane paṭisevamāno kasiṇaparikammaṃ katvā jhānasamāpattiyo nibbatteti, sotāpattimaggaṃ bhāvetipe anāgāmimaggaṃ bhāveti, ayamassa anagāriyapaṭipattisugati. So tattha ṭhito kāyassa bhedā manussaloke vā tīsu mahākulesu, chasu vā kāmāvacaradevesu, dasasu vā brahmabhavanesu , pacasu vā suddhāvāsesu, catūsu vā āruppesu upapajjati, ayamassa gatisugatīti.

Như vầy ti nghe.

Một thời Thế Tn ở Savatthi (X-vệ), tại Jetavana (Kỳ-đ Lm), vườn ng Anathapindika (Cấp C ộc). Lc bấy giờ Thế Tn gọi cc Tỷ-kheo: "Ny cc Tỷ-kheo". --"Bạch Thế Tn", cc vị Tỷ-kheo ấy vng đp Thế Tn. Thế Tn ni như sau:

Seyyathāpi, bhikkhave, vatthaṃ saṃkiliṭṭhaṃ malaggahitaṃ; tamenaṃ rajako yasmiṃ yasmiṃ raṅgajāte upasaṃhareyya yadi nīlakāya yadi pītakāya yadi lohitakāya yadi majiṭṭhakāya [majeṭṭhakāya (sī. pī.), majeṭṭhikāya (syā.)] durattavaṇṇamevassa aparisuddhavaṇṇamevassa. Taṃ kissa hetu?

-- Ny cc Tỷ-kheo, như một tấm vải cấu uế, nhiễm bụi, một người thợ nhuộm nhng tấm vải ấy vo thuốc nhuộm ny hay thuốc nhuộm khc - hoặc xanh, hoặc vng, hoặc đỏ, hoặc ta - vải ấy sẽ được mu nhuộm khng tốt đẹp, sẽ được mu nhuộm khng sạch sẽ. V sao vậy?

 Aparisuddhattā, bhikkhave, vatthassa. Evameva kho, bhikkhave, citte saṃkiliṭṭhe, duggati pāṭikaṅkhā. Seyyathāpi, bhikkhave, vatthaṃ parisuddhaṃ pariyodātaṃ; tamenaṃ rajako yasmiṃ yasmiṃ raṅgajāte upasaṃhareyya yadi nīlakāya yadi pītakāya yadi lohitakāya yadi majiṭṭhakāya surattavaṇṇamevassa parisuddhavaṇṇamevassa. Taṃ kissa hetu?

Ny cc Tỷ-kheo, v tấm vải khng được trong sạch. Cũng vậy, ny cc Tỷ-kheo, ci c chờ đợi một tm cấu uế. Ny cc Tỷ-kheo, như một tấm vải thanh tịnh, trong sạch, một người thợ nhuộm nhng tấm vải ấy vo thuốc nhuộm ny hay thuốc nhuộm khc - hoặc xanh, hoặc vng, hoặc đỏ, hoặc ta, vải ấy sẽ được mu nhuộm tốt đẹp, sẽ được mu nhuộm sạch sẽ. V sao vậy?

Parisuddhattā, bhikkhave, vatthassa. Evameva kho, bhikkhave, citte asaṃkiliṭṭhe, sugati pāṭikaṅkhā.

Ny cc Tỷ-kheo, v tấm vải được trong sạch. Cũng vậy, ny cc Tỷ-kheo, ci thiện chờ đợi một tm khng cấu uế.

71. Katame ca, bhikkhave, cittassa upakkilesā?

71. Evaṃ saṃkiliṭṭhe citte duggati pāṭikaṅkhā, asaṃkiliṭṭhe ca sugatīti vatvā idāni yehi upakkilesehi cittaṃ saṃkiliṭṭhaṃ hoti, te dassento katame ca, bhikkhave, cittassa upakkilesā? Abhijjhā visamalobhotiādimāha.

Tattha sakabhaṇḍe chandarāgo abhijjhā, parabhaṇḍe visamalobho. Atha vā sakabhaṇḍe vā parabhaṇḍe vā hotu, yuttapattaṭṭhāne chandarāgo abhijjhā, ayuttāpattaṭṭhāne visamalobho. Thero panāha kissa vinibbhogaṃ karotha, yutte vā ayutte vā hotu, rāgo visamaṃ doso visamaṃ moho visamanti (vibha. 924) vacanato na koci lobho avisamo nāma, tasmā lobhoyeva abhijjhāyanaṭṭhena abhijjhā, visamaṭṭhena visamaṃ, ekatthametaṃ byajanameva nānanti. So panesa abhijjhāvisamalobho uppajjitvā cittaṃ dūseti, obhāsituṃ na deti. Tasmā cittassa upakkilesoti vuccati.

Yathā cesa, evaṃ navavidhaāghātavatthusambhavo byāpādo. Dasavidhaāghātavatthusambhavo kodho. Punappunaṃ cittapariyonandhano upanāho. Agāriyassa vā anagāriyassa vā sukatakaraṇavināsano makkho. Agāriyopi hi kenaci anukampakena daliddo samāno ucce ṭhāne ṭhapito, aparena samayena kiṃ tayā mayhaṃ katanti tassa sukatakaraṇaṃ vināseti. Anagāriyopi sāmaṇerakālato pabhuti ācariyena vā upajjhāyena vā catūhi paccayehi uddesaparipucchāhi ca anuggahetvā dhammakathānayapakaraṇakosallādīni sikkhāpito, aparena samayena rājarājamahāmattādīhi sakkato garukato ācariyupajjhāyesu acittīkato caramāno ayaṃ amhehi daharakāle evaṃ anuggahito saṃvaḍḍhito ca, atha panidāni nissineho jātoti vuccamāno kiṃ mayhaṃ tumhehi katanti tesaṃ sukatakaraṇaṃ vināseti, tassa so sukatakaraṇavināsano makkho uppajjitvā cittaṃ dūseti, obhāsituṃ na deti. Tasmā cittassa upakkilesoti vuccati.

Yathā cāyaṃ, evaṃ bahussutepi puggale ajjhottharitvā īdisassa ceva bahussutassa aniyatā gati, tava vā mama vā ko visesotiādinā nayena uppajjamāno yugaggāhagāhī paḷāso. Paresaṃ sakkārādīni khīyanā issā. Attano sampattiyā parehi sādhāraṇabhāvaṃ asahamānaṃ macchariyaṃ. Vacanikacariyabhūtā māyā. Kerāṭikabhāvena uppajjamānaṃ sāṭheyyaṃ. Kerāṭiko hi āyatanamaccho viya hoti. Āyatanamaccho nāma kira macchānaṃ naṅguṭṭhaṃ dasseti sappānaṃ sīsaṃ , tumhehi sadiso ahanti jānāpetuṃ. Evameva kerāṭiko puggalo yaṃ yaṃ suttantikaṃ vā ābhidhammikaṃ vā upasaṅkamati, taṃ taṃ evaṃ vadati ahaṃ tumhākaṃ baddhacaro, tumhe mayhaṃ anukampakā, nāhaṃ tumhe mucāmīti evamete sagāravo ayaṃ amhesu sappatissoti maissantīti. Tassetaṃ kerāṭikabhāvena uppajjamānaṃ sāṭheyyaṃ uppajjitvā cittaṃ dūseti, obhāsituṃ na deti. Tasmā cittassa upakkilesoti vuccati.

Yathā cetaṃ, evaṃ vātabharitabhastasadisathaddhabhāvapaggahitasiraanivātavuttikārakaraṇo thambho. Taduttarikaraṇo sārambho. So duvidhena labbhati akusalavasena ceva kusalavasena ca. Tattha agāriyassa parena kataṃ alaṅkārādiṃ disvā taddiguṇakaraṇena uppajjamāno, anagāriyassa ca yattakaṃ yattakaṃ paro pariyāpuṇāti vā katheti vā, mānavasena taddiguṇataddiguṇakaraṇena uppajjamāno akusalo. Agāriyassa pana paraṃ ekaṃ salākabhattaṃ dentaṃ disvā attanā dve vā tīṇi vā dātukāmatāya uppajjamāno, anagāriyassa ca parena ekanikāye gahite mānaṃ anissāya kevalaṃ taṃ disvā attanā ālasiyaṃ abhibhuyya dve nikāye gahetukāmatāya uppajjamāno kusalo. Idha pana akusalo adhippeto. Ayahi uppajjitvā cittaṃ dūseti, obhāsituṃ na deti. Tasmā cittassa upakkilesoti vuccati.

Yathā cāyaṃ, evaṃ jātiādīni nissāya cittassa uṇṇativasena pavattamāno māno, accuṇṇativasena atimāno, madaggahaṇākāro mado, kāmaguṇesu cittavossaggavasena uppajjamāno pamādo uppajjitvā cittaṃ dūseti, obhāsituṃ na deti. Tasmā cittassa upakkilesoti vuccati.

Kasmā pana bhagavā upakkilesaṃ dassento lobhamādiṃ katvā dassetīti? Tassa paṭhamuppattito. Sabbasattānahi yattha katthaci upapannānaṃ antamaso suddhāvāsabhūmiyampi sabbapaṭhamaṃ bhavanikantivasena lobho uppajjati, tato attano attano anurūpapaccayaṃ paṭicca yathāsambhavaṃ itare, na ca ete soḷaseva cittassa upakkilesā, etena pana nayena sabbepi kilesā gahitāyeva hontīti veditabbā.

V ny cc Tỷ-kheo, thế no l những cấu uế của tm?

Abhijjhāvisamalobho cittassa upakkileso, byāpādo cittassa upakkileso, kodho cittassa upakkileso, upanāho cittassa upakkileso, makkho cittassa upakkileso, paḷāso cittassa upakkileso, issā cittassa upakkileso, macchariyaṃ cittassa upakkileso, māyā cittassa upakkileso, sāṭheyyaṃ cittassa upakkileso, thambho cittassa upakkileso, sārambho cittassa upakkileso, māno cittassa upakkileso, atimāno cittassa upakkileso, mado cittassa upakkileso, pamādo cittassa upakkileso.

Tham dục, t tham l cấu uế của tm, sn l cấu uế của tm, phẫn l cấu uế của tm, hận l cấu uế của tm, hư ngụy, no hại, tật đố, xan tham, man tr, khi cuống, ngoan cố, cấp tho, qu mạn, kiu, phng dật l cấu uế của tm.

 

72. Sa kho so, bhikkhave, bhikkhu abhijjhāvisamalobho cittassa upakkilesoti iti viditvā abhijjhāvisamalobhaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahati; byāpādo cittassa upakkilesoti iti viditvā byāpādaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahati ; kodho cittassa upakkilesoti iti viditvā kodhaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahati; upanāho cittassa upakkilesoti iti viditvā upanāhaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahati; makkho cittassa upakkilesoti iti viditvā makkhaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahati; paḷāso cittassa upakkilesoti iti viditvā paḷāsaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahati; issā cittassa upakkilesoti iti viditvā issaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahati; macchariyaṃ cittassa upakkilesoti iti viditvā macchariyaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahati; māyā cittassa upakkilesoti iti viditvā māyaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahati; sāṭheyyaṃ cittassa upakkilesoti iti viditvā sāṭheyyaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahati; thambho cittassa upakkilesoti iti viditvā thambhaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahati; sārambho cittassa upakkilesoti iti viditvā sārambhaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahati; māno cittassa upakkilesoti iti viditvā mānaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahati; atimāno cittassa upakkilesoti iti viditvā atimānaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahati; mado cittassa upakkilesoti iti viditvā madaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahati; pamādo cittassa upakkilesoti iti viditvā pamādaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahati.

72. Ettāvatā saṃkilesaṃ dassetvā idāni vodānaṃ dassento sa kho so, bhikkhavetiādimāha. Tattha iti viditvāti evaṃ jānitvā. Pajahatīti samucchedappahānavasena ariyamaggena pajahati. Tattha kilesapaṭipāṭiyā maggapaṭipāṭiyāti dvidhā pahānaṃ veditabbaṃ. Kilesapaṭipāṭiyā tāva abhijjhāvisamalobho thambho sārambho māno atimāno madoti ime cha kilesā arahattamaggena pahīyanti. Byāpādo kodho upanāho pamādoti ime cattāro kilesā anāgāmimaggena pahīyanti. Makkho paḷāso issā macchariyaṃ māyā sāṭheyyanti ime cha sotāpattimaggena pahīyantīti. Maggapaṭipāṭiyā pana, sotāpattimaggena makkho paḷāso issā macchariyaṃ māyā sāṭheyyanti ime cha pahīyanti. Anāgāmimaggena byāpādo kodho upanāho pamādoti ime cattāro. Arahattamaggena abhijjhāvisamalobho thambho sārambho māno atimāno madoti ime cha pahīyantīti.

Imasmiṃ pana ṭhāne ime kilesā sotāpattimaggavajjhā vā hontu, sesamaggavajjhā vā, atha kho anāgāmimaggeneva pahānaṃ sandhāya abhijjhāvisamalobhaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahatītiādimāhāti veditabbā. Ayamettha paveṇimaggāgato sambhavo, so ca upari catutthamaggasseva niddiṭṭhattā yujjati, tatiyamaggena pahīnāvasesānahi visamalobhādīnaṃ tena pahānaṃ hoti, sesānaṃ imināva. Yepi hi sotāpattimaggena pahīyanti, tepi taṃsamuṭṭhāpakacittānaṃ appahīnattā anāgāmimaggeneva suppahīnā hontīti. Keci pana paṭhamamaggena cettha pahānaṃ vaṇṇayanti, taṃ pubbāparena na sandhiyati. Keci vikkhambhanappahānampi, taṃ tesaṃ icchāmattameva.

Ny cc Tỷ-kheo, Tỷ-kheo no nghĩ rằng: "Tham dục, t tham l cấu uế của tm" v sau khi biết vậy, vị ấy đoạn trừ tham dục, t tham cấu uế của tm; nghĩ rằng: "Sn l cấu uế của tm", v sau khi biết vậy, vị ấy đoạn trừ sn, cấu uế của tm; phẫn... hận... hư ngụy... no hại, tật đố, xan tham, man tr, khi cuống... ngoan cố... cấp tho... mạn... qu mạn... kiu; nghĩ rằng: "Phng dật l cấu uế của tm" th sau khi biết vậy, vị ấy đoạn trừ phng dật, cấu uế của tm.

 

73. Yato kho [yato ca kho (sī. syā.)], bhikkhave, bhikkhuno abhijjhāvisamalobho cittassa upakkilesoti iti viditvā abhijjhāvisamalobho cittassa upakkileso pahīno hoti, byāpādo cittassa upakkilesoti iti viditvā byāpādo cittassa upakkileso pahīno hoti; kodho cittassa upakkilesoti iti viditvā kodho cittassa upakkileso pahīno hoti; upanāho cittassa upakkilesoti iti viditvā upanāho cittassa upakkileso pahīno hoti; makkho cittassa upakkilesoti iti viditvā makkho cittassa upakkileso pahīno hoti; paḷāso cittassa upakkilesoti iti viditvā paḷāso cittassa upakkileso pahīno hoti; issā cittassa upakkilesoti iti viditvā issā cittassa upakkileso pahīno hoti; macchariyaṃ cittassa upakkilesoti iti viditvā macchariyaṃ cittassa upakkileso pahīno hoti; māyā cittassa upakkilesoti iti viditvā māyā cittassa upakkileso pahīno hoti; sāṭheyyaṃ cittassa upakkilesoti iti viditvā sāṭheyyaṃ cittassa upakkileso pahīno hoti; thambho cittassa upakkilesoti iti viditvā thambho cittassa upakkileso pahīno hoti; sārambho cittassa upakkilesoti iti viditvā sārambho cittassa upakkileso pahīno hoti; māno cittassa upakkilesoti iti viditvā māno cittassa upakkileso pahīno hoti; atimāno cittassa upakkilesoti iti viditvā atimāno cittassa upakkileso pahīno hoti; mado cittassa upakkilesoti iti viditvā mado cittassa upakkileso pahīno hoti; pamādo cittassa upakkilesoti iti viditvā pamādo cittassa upakkileso pahīno hoti.

73.Yatokho, bhikkhaveti ettha yatoti yamhi kāle. Pahīno hotīti anāgāmimaggakkhaṇe pahānaṃ sandhāyevāha.

Ny cc Tỷ-kheo, khi no Tỷ-kheo biết được: "Tham dục, t tham l cấu uế của tm", tham dục, t tham cấu uế của tm được diệt trừ, ... sn... phẫn... hận... hư ngụy... no hại... tật đố... xan tham... man tr... khi cuống... ngoan cố... cấp tho... mạn... qu mạn... kiu; khi no Tỷ-kheo biết được: "Phng dật l cấu uế của tm", phng dật, cấu uế của tm được diệt trừ,

74. So buddhe aveccappasādena samannāgato hoti itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti;

74.So buddhe aveccappasādenāti etaṃ yato kho, bhikkhave, abhijjhāvisamalobho pahīno hoti, so buddhe aveccappasādena samannāgato hotīti evaṃ ekamekena padena yojetabbaṃ. Imassa hi bhikkhuno anāgāmimaggena lokuttarappasādo āgato, athassa aparena samayena buddhaguṇe dhammaguṇe saṅghaguṇe ca anussarato lokiyo uppajjati, tamassa sabbampi lokiyalokuttaramissakaṃ pasādaṃ dassento bhagavā buddhe aveccappasādenātiādimāha.

Tattha aveccappasādenāti buddhadhammasaṅghaguṇānaṃ yāthāvato ātattā acalena accutena pasādena. Idāni yathā tassa bhikkhuno anussarato so aveccappasādo uppanno, taṃ vidhiṃ dassento itipi so bhagavātiādinā nayena tīṇi anussatiṭṭhānāni vitthāresi. Tesaṃ atthavaṇṇanā sabbākārena visuddhimagge anussatikathāyaṃ vuttā.

 

Tỷ-kheo ấy thnh tựu lng tin tuyệt đối đối với Phật: Ngi l bậc Thế Tn, A-la-hn, Chnh ẳng Gic, Minh Hạnh Tc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, iều Ngự Trượng Phu, V Thượng Sĩ, Thin Nhn Sư, Phật, Thế Tn.

 

dhamme aveccappasādena samannāgato hoti svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viūhīti;

Vị ấy thnh tựu lng tin tuyệt đối đối với Php: Php được Thế Tn kho thuyết giảng, thiết thực hiện tại, khng c thời gian, đến để m thấy, c khả năng hướng thượng, được người c tr chứng hiểu.

 

saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, āyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, yadidaṃ cattāri purisayugāni, aṭṭha purisapuggalā.

Esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo ajalikaraṇīyo , anuttaraṃ puakkhettaṃ lokassāti.

Vị ấy thnh tựu lng tin tuyệt đối đối với chng Tăng: Diệu hạnh l chng Tăng, đệ tử Thế Tn; Trực hạnh l chng Tăng, đệ tử Thế Tn; Như l hạnh l chng Tăng, đệ tử Thế Tn; Chnh hạnh l chng Tăng, đệ tử Thế Tn. Tức l bốn đi tm vị. Chng Tăng, đệ tử Thế Tn, đng được cung knh, đng được tn trọng, đng được cng dường, đng được chắp tay, l phước điền v thượng ở đời.

 

75. Yathodhi [yatodhi (aṭṭhakathāyaṃ pāṭhantaraṃ)] kho panassa cattaṃ hoti vantaṃ muttaṃ pahīnaṃ paṭinissaṭṭhaṃ, so buddhe aveccappasādena samannāgatomhīti labhati atthavedaṃ, labhati dhammavedaṃ, labhati dhammūpasaṃhitaṃ pāmojjaṃ. Pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṃ vedeti, sukhino cittaṃ samādhiyati;

75. Evamassa lokiyalokuttaramissakaṃ pasādaṃ dassetvā idāni kilesappahānaṃ aveccappasādasamannāgataca paccavekkhato uppajjamānaṃ somanassādiānisaṃsaṃ dassento yathodhi kho panassātiādimāha. Anāgāmissa hi paccante vuṭṭhitaṃ corupaddavaṃ vūpasametvā taṃ paccavekkhato mahānagare vasantassa rao viya ime cime ca mama kilesā pahīnāti attano kilesappahānaṃ paccavekkhato balavasomanassaṃ uppajjati. Taṃ dassento bhagavā yathodhi kho panassātiādimāha.

Tassattho yvāyaṃ anāgāmī bhikkhu evaṃ buddhe aveccappasādena samannāgato hotipe dhammepe saṅghepe anuttaraṃ puakkhettaṃ lokassāti, tassa yathodhi kho cattaṃ hoti paṭinissaṭṭhaṃ, sakasakaodhivasena cattameva hoti, taṃ taṃ kilesajātaṃ vantaṃ muttaṃ pahīnaṃ paṭinissaṭṭhaṃ. Sakasakaodhivasenāti dve odhī kilesodhi ca maggodhi ca. Tattha kilesodhivasenāpi ye kilesā yaṃ maggavajjhā, te aamaggavajjhehi amissā hutvā sakeneva odhinā pahīnā. Maggodhivasenāpi ye kilesā yena maggena pahātabbā, tena teyeva pahīnā honti. Evaṃ sakasakaodhivasena taṃ taṃ kilesajātaṃ cattameva hoti paṭinissaṭṭhaṃ, taṃ paccavekkhitvā ca laddhasomanasso tatuttaripi so buddhe aveccappasādena samannāgatomhīti labhati atthavedanti sambandho.

Yatodhi khotipi pāṭho. Tassa vasena ayamattho, assa bhikkhuno yatodhi kho pana cattaṃ hoti paṭinissaṭṭhaṃ. Tattha yatoti kāraṇavacanaṃ, yasmāti vuttaṃ hoti. Odhīti heṭṭhā tayo maggā vuccanti. Kasmā? Te hi odhiṃ katvā koṭṭhāsaṃ katvā uparimaggena pahātabbakilese ṭhapetvā pajahanti, tasmā odhīti vuccanti. Arahattamaggo pana kici kilesaṃ anavasesetvā pajahati, tasmā anodhīti vuccati. Imassa ca bhikkhuno heṭṭhāmaggattayena cattaṃ. Tena vuttaṃ yatodhi kho panassa cattaṃ hotīti. Tattha kho panāti nipātamattaṃ. Ayaṃ pana piṇḍattho. Yasmā assa odhi cattaṃ hoti paṭinissaṭṭhaṃ, tasmā taṃ paccavekkhitvā ca laddhasomanasso tatuttaripi so buddhe aveccappasādena samannāgatomhīti labhati atthavedanti yathāpāḷi netabbaṃ.

Tattha cattanti idaṃ sakabhāvapariccajanavasena vuttaṃ. Vantanti idaṃ pana anādiyanabhāvadassanavasena. Muttanti idaṃ santatito vinimocanavasena. Pahīnanti idaṃ muttassapi kvaci anavaṭṭhānadassanavasena. Paṭinissaṭṭhanti idaṃ pubbe ādinnapubbassa paṭinissaggadassanavasena paṭimukhaṃ vā nissaṭṭhabhāvadassanavasena bhāvanābalena abhibhuyya nissaṭṭhabhāvadassanavasenāti vuttaṃ hoti. Labhati atthavedaṃ labhati dhammavedanti ettha buddhādīsu aveccappasādoyeva araṇīyato attho, upagantabbatoti vuttaṃ hoti. Dhāraṇato dhammo, vinipatituṃ appadānatoti vuttaṃ hoti. Vedoti ganthopi āṇampi somanassampi. Tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragūtiādīsu (dī. ni. 1.256) hi gantho vedoti vuccati. Yaṃ brāhmaṇaṃ vedagumābhijaā, akicanaṃ kāmabhāve asattantiādīsu (su. ni. 1065) āṇaṃ. Ye vedajātā vicaranti loketiādīsu somanassaṃ. Idha pana somanassaca somanassasampayuttaāṇaca adhippetaṃ, tasmā labhati atthavedaṃ labhati dhammavedanti aveccappasādārammaṇasomanassaca somanassamayaāṇaca labhatīti evamettha attho veditabbo.

Atha vā atthavedanti aveccappasādaṃ paccavekkhato uppannaṃ vuttappakārameva vedaṃ. Dhammavedanti aveccappasādassa hetuṃ odhiso kilesappahānaṃ paccavekkhato uppannaṃ vuttappakārameva vedanti evampi ettha attho veditabbo. Vuttahetaṃ hetumhi āṇaṃ dhammapaṭisambhidā, hetuphale āṇaṃ atthapaṭisambhidāti (vibha. 718-719). Dhammūpasaṃhitaṃ pāmojjanti tameva atthaca dhammaca atthadhammānisaṃsabhūtaṃ vedaca paccavekkhato uppannaṃ pāmojjaṃ. Tahi anavajjalakkhaṇena paccavekkhaṇākārappavattena dhammena upasahitanti vuccati. Pamuditassa pīti jāyatīti iminā pāmojjena pamuditassa nirāmisā pīti jāyati. Pītimanassāti tāya pītiyā pīṇitamanassa. Kāyo passambhatīti kāyopi passaddho hoti vūpasantadaratho. Passaddhakāyo sukhanti evaṃ vūpasantakāyadaratho cetasikaṃ sukhaṃ paṭisaṃvedeti. Cittaṃ samādhiyatīti cittaṃ sammā ādhiyati appitaṃ viya acalaṃ tiṭṭhati.

ến giai đoạn ny, đối với vị ấy c sự từ bỏ, c sự diệt trừ, c sự giải thot, c sự đoạn trừ, c sự xả ly. Vị ấy tự nghĩ: "Ta thnh tựu lng tin tuyệt đối đối với Thế Tn", v chứng được nghĩa tn thọ, chứng được php tn thọ, chứng được hn hoan lin hệ đến php; từ hn hoan, hỷ sanh; từ hỷ, thn được khinh an; thn khinh an, cảm gic được lạc thọ; với lạc thọ, tm được Thiền định.

 

dhammepe saṅghe aveccappasādena samannāgatomhīti labhati atthavedaṃ, labhati dhammavedaṃ, labhati dhammūpasaṃhitaṃ pāmojjaṃ; pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṃ vedeti, sukhino cittaṃ samādhiyati.

Vị ấy tự nghĩ: "Ta thnh tựu lng tin tuyệt đối đối với Php", v chứng được nghĩa tn thọ, chứng được php tn thọ, chứng được hn hoan lin hệ đến php; từ hn hoan, hỷ sanh; từ hỷ, thn được khinh an; thn khinh an, cảm gic được lạc thọ; với lạc thọ, tm được Thiền định.

Vị ấy tự nghĩ: "Ta thnh tựu lng tin tuyệt đối đối với Tăng", v chứng được nghĩa tn thọ, chứng được php tn thọ, chứng được hn hoan lin hệ đến php; từ hn hoan hỷ sanh; từ hỷ, thn được khinh an, thn khinh an, cảm gic được lạc thọ; với lạc thọ, tm được Thiền định.

Yathodhi kho pana me cattaṃ vantaṃ muttaṃ pahīnaṃ paṭinissaṭṭhanti labhati atthavedaṃ, labhati dhammavedaṃ, labhati dhammūpasaṃhitaṃ pāmojjaṃ; pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṃ vedeti, sukhino cittaṃ samādhiyati.

Vị ấy tự nghĩ: "ến giai đoạn ny, đối với Ta, c sự từ bỏ, c sự diệt trừ, c sự giải thot, c sự đoạn trừ, c sự xả ly", v chứng được nghĩa tn thọ, chứng được php tn thọ, chứng được hn hoan lin hệ đến php; từ hn hoan, hỷ sanh; từ hỷ, thn khinh an; thn khinh an, cảm gic được lạc thọ; với lạc thọ, tm được Thiền định.

76. Sa kho so, bhikkhave, bhikkhu evaṃsīlo evaṃdhammo evaṃpao sālīnaṃ cepi piṇḍapātaṃ bhujati vicitakāḷakaṃ anekasūpaṃ anekabyajanaṃ, nevassa taṃ hoti antarāyāya.

76. Evamassa kilesappahānaṃ aveccappasādasamannāgataṃ paccavekkhato uppajjamānaṃ somanassādiānisaṃsaṃ dassetvā idāni yathodhi kho pana meti vārena tassa paccavekkhaṇāya pavattākāraṃ pakāsetvā tasseva anāgāmimaggānubhāvasūcakaṃ phalaṃ dassento sa kho so, bhikkhavetiādimāha.

Tattha evaṃsīloti tassa anāgāmimaggasampayuttaṃ sīlakkhandhaṃ dasseti. Evaṃdhammo evaṃpaoti taṃsampayuttameva samādhikkhandhaṃ paākkhandhaca dasseti. Sālīnanti lohitasāligandhasāliādīnaṃ anekarūpānaṃ. Piṇḍapātanti odanaṃ. Vicitakāḷakanti apanītakāḷakaṃ. Nevassa taṃ hoti antarāyāyāti tassa evaṃvidhassa bhikkhuno taṃ vuttappakārapiṇḍapātabhojanaṃ maggassa vā phalassa vā neva antarāyāya hoti, paṭiladdhaguṇassa hi taṃ kimantarāyaṃ karissati? Yopissa appaṭiladdho catutthamaggo ca phalaṃ ca tappaṭilābhāya vipassanaṃ ārabhatopi nevassa taṃ hoti antarāyāya, antarāyaṃ kātuṃ asamatthameva hoti. Kasmā? Vuttappakārasīladhammapaāsaṅgahena maggena visuddhacittattā.

Yasmā cettha etadeva kāraṇaṃ, tasmā tadanurūpaṃ upamaṃ dassento seyyathāpītiādimāha.

Tattha acchanti vippasannaṃ. Parisuddhaṃ malavigamena. Pariyodātaṃ pabhassaratāya. Ukkāmukhanti suvaṇṇakārānaṃ mūsāmukhaṃ. Suvaṇṇakārānaṃ mūsā hi idha ukkā, aattha pana dīpikādayopi vuccanti. Ukkāsu dhārīyamānāsūti (dī. ni. 1.159) hi āgataṭṭhāne dīpikā ukkāti vuccati. Ukkaṃ bandheyya, ukkaṃ bandhitvā ukkāmukhaṃ ālimpeyyāti (ma. ni. 3.360) āgataṭṭhāne aṅgārakapallaṃ. Kammārānaṃ yathā ukkā, anto jhāyati no bahīti (jā. 2.22.649) āgataṭṭhāne kammāruddhanaṃ. Evaṃvipāko ukkāpāto bhavissatīti (dī. ni. 1.24) āgataṭṭhāne vātavego ukkāti vuccati. Imasmiṃ pana ṭhāne aesu ca evarūpesu saṇḍāsena jātarūpaṃ gahetvā ukkāmukhe pakkhipatīti āgataṭṭhānesu suvaṇṇakārānaṃ mūsā ukkāti veditabbā.

Tatrāyaṃ upamāsaṃsandanā saṃkiliṭṭhavatthaṃ viya hi saṃkiliṭṭhajātarūpaṃ viya ca imassa bhikkhuno puthujjanakāle kāmarāgādimalānugataṃ cittaṃ daṭṭhabbaṃ. Acchodakaṃ viya ukkāmukhaṃ viya ca anāgāmimaggo. Taṃ udakaṃ ukkāmukhaca āgamma vatthasuvaṇṇānaṃ parisuddhatā viya tassa bhikkhuno vuttappakārasīladhammapaāsaṅgahaṃ anāgāmimaggaṃ āgamma visuddhacittatāti.

Ny cc Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo, giới như vậy, php như vậy, tuệ như vậy, - nếu c ăn đồ khất thực với gạo thơm, hạt đen được vất đi, với cc mn canh, với cc mn ăn khc cũng khng v vậy trở thnh một chướng ngại cho vị ấy.

Seyyathāpi, bhikkhave, vatthaṃ saṃkiliṭṭhaṃ malaggahitaṃ acchodakaṃ āgamma parisuddhaṃ hoti pariyodātaṃ , ukkāmukhaṃ vā panāgamma jātarūpaṃ parisuddhaṃ hoti pariyodātaṃ, evameva kho, bhikkhave, bhikkhu evaṃsīlo evaṃdhammo evaṃpao sālīnaṃ cepi piṇḍapātaṃ bhujati vicitakāḷakaṃ anekasūpaṃ anekabyajanaṃ , nevassa taṃ hoti antarāyāya.

Ny cc Tỷ-kheo, như một tấm vải cấu uế, nhiễm bụi, nếu bỏ trong nước sạch, trở thnh thanh tịnh sạch sẽ, như bỏ vo l lửa trở thnh thanh tịnh sạch sẽ. Cũng vậy, ny cc Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo, giới như vậy, php như vậy, tuệ như vậy, - nếu c ăn đồ khất thực với gạo thơm, hạt đen được vất đi, với cc mn canh, với cc mn ăn khc, cũng khng v vậy trở thnh một chướng ngại cho vị ấy.

 

77. So mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ [catutthiṃ (sī. pī.)].

77.So mettāsahagatena cetasāti yathānusandhivasena desanā āgatā. Tayo hi anusandhī pucchānusandhi ajjhāsayānusandhi yathānusandhīti. Tattha evaṃ vutte aataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca siyā nu kho, bhante, bahiddhā asati paritassanāti? Siyā bhikkhūti bhagavā avocāti (ma. ni. 1.242). Evaṃ pucchantānaṃ vissajjitasuttavasena pucchānusandhi veditabbo. Siyā kho pana te brāhmaṇa evamassa, ajjāpi nūna samaṇo gotamo avītarāgoti (ma. ni. 1.55) evaṃ paresaṃ ajjhāsayaṃ viditvā vuttassa suttassa vasena ajjhāsayānusandhi veditabbo. Yena pana dhammena ādimhi desanā uṭṭhitā, tassa dhammassa anurūpadhammavasena vā paṭipakkhavasena vā yesu suttesu upari desanā āgacchati, tesaṃ vasena yathānusandhi veditabbo . Seyyathidaṃ, ākaṅkheyyasutte heṭṭhā sīlena desanā uṭṭhitā, upari cha abhiā āgatā. Kakacūpame heṭṭhā akkhantiyā uṭṭhitā, upari kakacūpamovādo āgato. Alagadde heṭṭhā diṭṭhiparidīpanena uṭṭhitā, upari tiparivaṭṭasuatāpakāsanā āgatā, cūḷaassapure heṭṭhā kilesaparidīpanena uṭṭhitā, upari brahmavihārā āgatā. Kosambiyasutte heṭṭhā bhaṇḍanena uṭṭhitā, upari sāraṇīyadhammā āgatā. Imasmimpi vatthasutte heṭṭhā kilesaparidīpanena uṭṭhitā, upari brahmavihārā āgatā. Tena vuttaṃ yathānusandhivasena desanā āgatāti. Brahmavihāresu pana anupadavaṇṇanā ca bhāvanānayo ca sabbo sabbākārena visuddhimagge vutto.

Vị ấy an tr, biến mn một phương với tm cu hữu với từ, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư.

Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati;

Như vậy, cng khắp thế giới, trn dưới bề ngang, hết thảy phương xứ, cng khắp v bin giới, vị ấy an tr biến mn với tm cu hữu với từ, quảng đại, v bin, khng hận, khng sn.

karuṇāsahagatena cetasāpe muditāsahagatena cetasāpe upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ. Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.

Vị ấy an tr, biến mn một phương với tm cu hữu với bi... (như trn)... với tm cu hữu với hỷ... (như trn)... biến mn một phương với tm cu hữu với xả, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy, cng khắp thế giới, trn dưới bề ngang, hết thảy phương xứ, cng khắp v bin giới, vị ấy an tr biến mn với tm cu hữu với xả, quảng đại v bin, khng hận, khng sn.

78. So atthi idaṃ, atthi hīnaṃ, atthi paṇītaṃ, atthi imassa saāgatassa uttariṃ nissaraṇanti pajānāti.

78. Evaṃ bhagavā abhijjhādīnaṃ upakkilesānaṃ paṭipakkhabhūtaṃ sabbaso ca kāmarāgabyāpādappahānena vihatapaccatthikattā laddhapadaṭṭhānaṃ tassa anāgāmino brahmavihārabhāvanaṃ dassetvā idānissa arahattāya vipassanaṃ dassetvā arahattappattiṃ dassetuṃ so atthi idantiādimāha.

Tassattho so anāgāmī evaṃ bhāvitabrahmavihāro etesaṃ brahmavihārānaṃ yato kutoci vuṭṭhāya te eva brahmavihāradhamme nāmavasena tesaṃ nissayaṃ hadayavatthuṃ vatthunissayāni bhūtānīti iminā nayena bhūtupādāyadhamme rūpavasena ca vavatthapetvā atthi idanti pajānāti, ettāvatānena dukkhasaccavavatthānaṃ kataṃ hoti. Tato tassa dukkhassa samudayaṃ paṭivijjhanto atthi hīnanti pajānāti, ettāvatānena samudayasaccavavatthānaṃ kataṃ hoti. Tato tassa pahānupāyaṃ vicinanto atthi paṇītanti pajānāti, ettāvatānena maggasaccavavatthānaṃ kataṃ hoti. Tato tena maggena adhigantabbaṭṭhānaṃ vicinanto atthi uttari imassa saāgatassa nissaraṇanti pajānāti, imassa mayā adhigatassa brahmavihārasaāgatassa uttari nissaraṇaṃ nibbānaṃ atthīti evaṃ pajānātīti adhippāyo, ettāvatānena nirodhasaccavavatthānaṃ kataṃ hoti. Tassa evaṃ jānato evaṃ passatoti tassa vipassanāpaāya evaṃ catūhi ākārehi cattāri saccāni jānato, maggapaāya evaṃ passato, bhayabherave vuttanayeneva kāmāsavāpi cittaṃ vimuccatipe itthattāyāti pajānātīti.

Evaṃ yāva arahattā desanaṃ pāpetvā idāni yasmā tassaṃ parisati nhānasuddhiko brāhmaṇo nisinno, so evaṃ nhānasuddhiyā vaṇṇaṃ vuccamānaṃ sutvā pabbajitvā arahattaṃ pāpuṇissatīti bhagavatā vidito, tasmā tassa codanatthāya ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sināto antarena sinānenāti imaṃ pāṭiyekkaṃ anusandhimāha. Tattha antarena sinānenāti abbhantarena kilesavuṭṭhānasinānena.

Vị ấy biết: "C ci ny, c ci hạ liệt, c ci cao thượng, c sự giải thot vượt qua cc tưởng".

Tassa evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṃ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṃ vimuccati. Vimuttasmiṃ vimuttamiti āṇaṃ hoti. Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānāti . Ayaṃ vuccati, bhikkhave bhikkhu sināto antarena sinānenāti.

Do vị ấy biết như vậy, thấy như vậy, tm được giải thot khỏi dục lậu, tm được giải thot khỏi hữu lậu, tm được giải thot khỏi v minh lậu. ối với tự thn đ giải thot, tr khởi ln: "Ta đ giải thot, sanh đ tận, phạm hạnh đ thnh, những việc nn lm đ lm, khng cn trở lui trạng thi ny nữa". Ny cc Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy được gọi l Tỷ-kheo đ được tắm rửa với sự tắm rửa nội tm.

79. Tena kho pana samayena sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavato avidūre nisinno hoti. Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca

79.Sundarikabhāradvājoti bhāradvājo nāma so brāhmaṇo attano gottavasena, sundarikāya pana nadiyā sinātassa pāpappahānaṃ hotīti ayamassa diṭṭhi, tasmā sundarikabhāradvājoti vuccati. So taṃ bhagavato vacanaṃ sutvā cintesi mayaṃ sinānasuddhiṃ vaṇṇema, samaṇopi gotamo tatheva vaṇṇeti, samānacchando dāni esa amhehīti. Atha bhagavantaṃ bāhukaṃ nadiṃ gantvā taṃ tattha pāpaṃ pavāhetvā āgataṃ viya maamāno āha gacchati pana bhavaṃ gotamo bāhukaṃ nadiṃ sināyitunti? Bhagavā tassa gacchāmīti vā na gacchāmīti vā avatvāyeva brāhmaṇassa diṭṭhisamugghātaṃ kattukāmo kiṃ brāhmaṇa bāhukāya nadiyā , kiṃ bāhukā nadī karissatīti āha. Tassattho kiṃ payojanaṃ bāhukāya, kiṃ sā karissati? Asamatthā sā kassaci atthāya, kiṃ tattha gamissāmīti?

Atha brāhmaṇo taṃ pasaṃsanto lokkhasammatātiādimāha. Tattha lokkhasammatāti lūkhabhāvasammatā, lūkhabhāvanti cokkhabhāvaṃ, visuddhibhāvaṃ detīti evaṃ sammatāti vuttaṃ hoti. Lokyasammatātipi pāṭho. Tassattho, seṭṭhaṃ lokaṃ gamayatīti evaṃ sammatāti. Puasammatāti puanti sammatā. Pavāhetīti gamayati visodheti. Gāthāhi ajjhabhāsīti gāthāhi abhāsi. Gāthā ca vuccamānā tadatthadīpanatthameva vā gāthārucikānaṃ vuccati, visesatthadīpanatthaṃ vā. Idha panetā ubhayatthadīpanatthaṃ vuttāti veditabbā.

Bāhukanti idameva hi ettha vacanaṃ tadatthadīpakaṃ, sesāni visesatthadīpakāni. Yatheva hi bāhukaṃ, evaṃ adhikakkādīnipi loko gacchati nhānena pāpaṃ pavāhetuṃ. Tattha ye tesaṃ ṭhānānaṃ āsannā honti, te divasassa tikkhattuṃ nhāyanti. Ye dūrā, te yathākkamaṃ dvikkhattuṃ sakiṃ ekadivasantaraṃ, evaṃ yāva saṃvaccharantaraṃ nhāyanti. Ye pana sabbathāpi gantuṃ na sakkonti, te ghaṭehipi tato udakaṃ āharāpetvā nhāyanti. Sabbacetaṃ niratthakaṃ, tasmā imaṃ visesatthaṃ dīpetuṃ adhikakkādīnipīti āha.

Tattha adhikakkanti nhānasambhāravasena laddhavohāraṃ ekaṃ titthaṃ vuccati. Gayātipi maṇḍalavāpisaṇṭhānaṃ titthameva vuccati. Payāgāti etampi gaṅgāya ekaṃ titthameva mahāpanādassa rao gaṅgāyaṃ nimuggapāsādassa sopānasammukhaṭṭhānaṃ, bāhukā sundarikā sarassatī bāhumatīti imā pana catasso nadiyo. Bāloti duppao. Pakkhandoti pavisanto. Na sujjhatīti kilesasuddhiṃ na pāpuṇāti, kevalaṃ rajojallameva pavāheti.

Kiṃ sundarikā karissatīti sundarikā kilesavisodhane kiṃ karissati? Na kici kātuṃ samatthāti adhippāyo. Esa nayo payāgabāhukāsu. Imehi ca tīhi padehi vuttehi itarānipi cattāri lakkhaṇāhāranayena vuttāneva honti, tasmā yatheva sundarikā payāgā bāhukā na kici karonti, tathā adhikakkādayopīti veditabbā.

Verinti pāṇātipātādipacaverasamannāgataṃ. Katakibbisanti kataluddakammaṃ. Na hi naṃ sodhayeti sundarikā vā payāgā vā bāhukā vā na sodhaye, na sodhetīti vuttaṃ hoti. Pāpakamminanti pāpakehi verakibbisakammehi yuttaṃ, lāmakakamme yuttaṃ vā verakibbisabhāvaṃ appattehi khuddakehipi pāpehi yuttanti vuttaṃ hoti.

Suddhassāti nikkilesassa. Sadā phaggūti niccampi phaggunīnakkhattameva. Phaggunamāse kira uttaraphaggunadivase yo nhāyati, so saṃvaccharaṃ katapāpaṃ sodhetīti evaṃ diṭṭhiko so brāhmaṇo, tenassa bhagavā taṃ diṭṭhiṃ paṭihananto āha suddhassa ve sadā phaggūti. Nikkilesassa niccaṃ phaggunīnakkhattaṃ, itaro kiṃ sujjhatīti? Uposatho sadāti suddhassa ca cātuddasapannarasādīsu uposathaṅgāni asamādiyatopi niccameva uposatho. Suddhassa sucikammassāti nikkilesatāya suddhassa sucīhi ca kāyakammādīhi samannāgatassa. Sadā sampajjate vatanti īdisassa ca kusalūpasahitaṃ vatasamādānampi niccaṃ sampannameva hotīti. Idheva sināhīti imasmiṃyeva mama sāsane sināhi. Kiṃ vuttaṃ hoti? Sace ajjhattikakilesamalappavāhanaṃ icchasi, idheva mama sāsane aṭṭhaṅgikamaggasalilena sināhi, aatra hi idaṃ natthīti.

Idānissa sappāyadesanāvasena tīsupi dvāresu suddhiṃ dassento sabbabhūtesu karohi khematantiādimāha. Tattha khematanti abhayaṃ hitabhāvaṃ, mettanti vuttaṃ hoti. Etenassa manodvārasuddhi dassitā hoti.

Sace musā na bhaṇasīti etenassa vacīdvārasuddhi. Sace pāṇaṃ na hiṃsasi sace adinnaṃ nādiyasīti etehi kāyadvārasuddhi. Saddahāno amaccharīti etehi pana naṃ evaṃ parisuddhadvāraṃ saddhāsampadāya cāgasampadāya ca niyojesi. Kiṃ kāhasi gayaṃ gantvā, udapānopi te gayāti ayaṃ pana upaḍḍhagāthā, sace sabbabhūtesu khemataṃ karissasi, musā na bhaṇissasi, pāṇaṃ na hanissasi, adinnaṃ nādiyissasi, saddhahāno amaccharī bhavissasi, kiṃ kāhasi gayaṃ gantvā udapānopi te gayā , gayāyapi hi te nhāyantassa udapānepi imāya eva paṭipattiyā kilesasuddhi, sarīramalasuddhi pana ubhayattha samāti evaṃ yojetabbaṃ. Yasmā ca loke gayā sammatatarā, tasmā tassa bhagavā gacchati pana bhavaṃ gotamo bāhukanti puṭṭhopi kiṃ kāhasi bāhukaṃ gantvāti avatvā kiṃ kāhasi gayaṃ gantvāti āhāti veditabbo.

Lc bấy giờ, B-la-mn Sundarika Bharadvaja đang ngồi khng xa Thế Tn. Rồi B-la-mn Sundarika Bharadvaja bạch Thế Tn:

 

gacchati pana bhavaṃ gotamo bāhukaṃ nadiṃ sināyitunti?

-- Tn giả Gotama c đi đến sng Bahuka để tắm rửa khng?

Kiṃ, brāhmaṇa, bāhukāya nadiyā? Kiṃ bāhukā nadī karissatīti?

-- Ny B-la-mn, sng Bahuka l g? Sng Bahuka c lm được lợi ch g?

Lokkhasammatā [lokhyasammatā (sī.), mokkhasammatā (pī.)] hi, bho gotama, bāhukā nadī bahujanassa, puasammatā hi, bho gotama, bāhukā nadī bahujanassa, bāhukāya pana nadiyā bahujano pāpakammaṃ kataṃ pavāhetīti.

-- Tn giả Gotama, sng Bahuka được nhiều người xem l c khả năng giải thot. Tn giả Gotama, sng Bahuka được nhiều người xem l c khả năng đem lại cng đức. V nhiều người đ gội sạch cc c nghiệp trong sng Bahuka.

Atha kho bhagavā sundarikabhāradvājaṃ brāhmaṇaṃ gāthāhi ajjhabhāsi

Rồi Thế Tn ni ln những bi kệ sau đy cho B-la-mn Sundarika Bharadvaja:

Bāhukaṃ adhikakkaca, gayaṃ sundarikaṃ mapi [sundarikāmapi (sī. syā. pī.), sundarikaṃ mahiṃ (itipi)];

Sarassatiṃ payāgaca, atho bāhumatiṃ nadiṃ;

Niccampi bālo pakkhando [pakkhanno (sī. syā. pī.)], kaṇhakammo na sujjhati.

Kiṃ sundarikā karissati, kiṃ payāgā [payāgo (sī. syā. pī.)] kiṃ bāhukā nadī;

Veriṃ katakibbisaṃ naraṃ, na hi naṃ sodhaye pāpakamminaṃ.

Suddhassa ve sadā phaggu, suddhassuposatho sadā;

Suddhassa sucikammassa, sadā sampajjate vataṃ;

Idheva sināhi brāhmaṇa, sabbabhūtesu karohi khemataṃ.

Sace musā na bhaṇasi, sace pāṇaṃ na hiṃsasi;

Sace adinnaṃ nādiyasi, saddahāno amaccharī;

Kiṃ kāhasi gayaṃ gantvā, udapānopi te gayāti.

Trong sng Bhuk
Tại Adhikakk,
Tại cả sng Gay
V Sundarik,
Tại Sarassat
V tại Payna,
Tại Bhumat,
Kẻ ngu dầu thường tắm,
c nghiệp khng rửa sạch.

Sng Sundarik
C thể lm được g?
Payga lm g?
Cả sng Bhuk?
Khng thể rửa nghiệp đen
Của kẻ c gy tội.

ối kẻ sống thanh tịnh,
Ngy no cũng ngy tốt,
Với kẻ sống thanh tịnh,
Ngy no cũng ngy lnh,

Cc tịnh nghiệp thanh tịnh,
Lun thnh tựu thiện hạnh.
Ny vị B-la-mn,
Chỉ nn tắm ở đy,
Khiến mọi loi chng sanh,
ược sống trong an ổn.
Nếu khng ni dối tr,
Nếu khng hại chng sanh,
Khng lấy của khng cho,
C lng tn, khng tham,
i Gay lm g,
Gay một giếng nước?

80. Evaṃ vutte, sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca

80.Evaṃ vutteti evamādi bhayabherave vuttattā pākaṭameva. Eko vūpakaṭṭhotiādīsu pana eko kāyavivekena . Vūpakaṭṭho cittavivekena. Appamatto kammaṭṭhāne sati avijahanena. Ātāpī kāyikacetasikavīriyasaṅkhātena ātāpena. Pahitatto kāye ca jīvite ca anapekkhatāya. Viharanto aatarairiyāpathavihārena. Nacirassevāti pabbajjaṃ upādāya vuccati. Kulaputtāti duvidhā kulaputtā jātikulaputtā ca ācārakulaputtā ca, ayaṃ pana ubhayathāpi kulaputto. Agārasmāti gharā. Agārassa hitaṃ agāriyaṃ, kasigorakkhādikuṭumbaposanakammaṃ vuccati, natthi ettha agāriyanti anagāriyaṃ, pabbajjāyetaṃ adhivacanaṃ. Pabbajantīti upagacchanti upasaṅkamanti. Tadanuttaranti taṃ anuttaraṃ. Brahmacariyapariyosānanti maggabrahmacariyassa pariyosānaṃ, arahattaphalanti vuttaṃ hoti. Tassa hi atthāya kulaputtā pabbajanti. Diṭṭheva dhammeti tasmiṃyeva attabhāve. Sayaṃ abhiā sacchikatvāti attanāyeva paāya paccakkhaṃ katvā, aparappaccayaṃ katvāti attho. Upasampajja vihāsīti pāpuṇitvā sampādetvā vihāsīti, evaṃ viharanto ca khīṇā jātipe abbhaāsi. Etenassa paccavekkhaṇabhūmiṃ dasseti.

Katamā panassa jāti khīṇā? Kathaca naṃ abbhaāsīti? Vuccate, kāmacetaṃ bhayabheravepi vuttaṃ, tathāpi naṃ idha paṭhamapurisavasena yojanānayassa dassanatthaṃ puna saṅkhepato bhaṇāma. Na tāvassa atītā jāti khīṇā, pubbeva khīṇattā. Na anāgatā, tattha vāyāmābhāvato. Na paccuppannā, vijjamānattā. Maggassa pana abhāvitattā yā uppajjeyya ekacatupacavokārabhavesu ekacatupacakkhandhappabhedā jāti, sā maggassa bhāvitattā anuppādadhammataṃ āpajjanena khīṇā, taṃ so maggabhāvanāya pahīnakilese paccavekkhitvā kilesābhāve vijjamānampi kammaṃ āyatiṃ appaṭisandhikaṃ hotīti jānanto jānāti.

Vusitanti vutthaṃ parivutthaṃ, kataṃ caritaṃ niṭṭhāpitanti attho. Brahmacariyanti maggabrahmacariyaṃ. Kataṃ karaṇīyanti catūsu saccesu catūhi maggehi pariāpahānasacchikiriyabhāvanāvasena soḷasavidhampi kiccaṃ niṭṭhāpitanti attho. Nāparaṃ itthattāyāti idāni punaitthabhāvāya evaṃsoḷasakiccabhāvāya, kilesakkhayāya vā maggabhāvanā natthīti. Atha vā, itthattāyāti itthabhāvato imasmā evaṃpakārā idāni vattamānakkhandhasantānā aparaṃ khandhasantānaṃ natthi. Ime pana pacakkhandhā pariātā tiṭṭhanti, chinnamūlako rukkho viyāti abbhaāsi. Aataroti eko. Arahatanti arahantānaṃ, bhagavato sāvakānaṃ arahataṃ abbhantaro ahosīti.

Papacasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya

Vatthasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.

Khi được nghe ni vậy, B-la-mn Sundarika Bharadvaja bạch Thế Tn:

abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama! Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya cakkhumanto rūpāni dakkhantīti; evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammaca bhikkhusaṅghaca. Labheyyāhaṃ bhoto gotamassa santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampadanti.

-- Thật vi diệu thay, Tn giả Gotama! Thật vi diệu thay, Tn giả Gotama! Tn giả Gotama, như người dựng đứng lại những g bị quăng ng xuống, phơi by ra những g bị che kn, chỉ đường cho kẻ bị lạc hướng, đem đn sng vo trong bng tối, để những ai c mắt c thể thấy sắc. Cũng vậy Chnh php đ được Tn giả Gotama dng nhiều phương tiện trnh by. Nay con quy y Tn giả Gotama, quy y Php v quy y Tăng. Mong con được xuất gia với Tn giả Gotama! Mong con được thọ đại giới!

Alattha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavato santike pabbajjaṃ, alattha upasampadaṃ. Acirūpasampanno kho panāyasmā bhāradvājo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭhevadhamme sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja vihāsi. Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti abbhaāsi. Aataro kho panāyasmā bhāradvājo arahataṃ ahosīti.

Vatthasuttaṃ niṭṭhitaṃ sattamaṃ.

B-la-mn Sundarika Bharadvaja được xuất gia với Thế Tn, được thọ đại giới. Trong thời gian ngắn sau khi thọ đại giới, Tn giả Bharadvaja sống độc cư, khng phng dật, nhiệt tm tinh cần v khng bao lu sau khi tự thn chứng ngộ với thượng tr, chứng đắc v an tr ngay trong hiện tại, v thượng cứu cnh Phạm hạnh m v mục đch ny cc Thiện nam tử xuất gia, từ bỏ gia đnh, sống khng gia đnh. Vị ấy đ thắng tri: "Sanh đ tận, Phạm hạnh đ thnh, những việc nn lm đ lm, khng cn trở lui trạng thi ny nữa". Như vậy, Tn giả Bharadvaja trở thnh một vị A-la-hn nữa.

 

 

 

 

Mục Lục Kinh Trung Bộ Pali -Việt

 

Kinh Trung Bộ

 

 


 


Nguồn: (web Bnh Anson)
Phn đoạn Pali-Việt: Nga Tuyết

KINH ĐIỂN 
Home