MAJJHIMANIKĀYA- TRUNG BỘ KINH

 

 

 

CHNH KINH PALI

CH GIẢI PALI

BẢN DỊCH VIỆT

Majjhimanikāyo

Majjhimanikāye

Trung Bộ Kinh

106. Ānejasappāyasuttaṃ

Ānejasappāyasuttavaṇṇanā

106. Kinh Bất động lợi ch

66. Evaṃ me sutaṃ ekaṃ samayaṃ bhagavā kurūsu viharati kammāsadhammaṃ nāma kurūnaṃ nigamo. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi bhikkhavoti. Bhadanteti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca aniccā, bhikkhave, kāmā tucchā musā mosadhammā. Māyākatame taṃ, bhikkhave, bālalāpanaṃ. Ye ca diṭṭhadhammikā kāmā, ye ca samparāyikā kāmā; yā ca diṭṭhadhammikā kāmasaā, yā ca samparāyikā kāmasaā ubhayametaṃ māradheyyaṃ, mārassesa [mārasseva (ka.)] visayo, mārassesa nivāpo, mārassesa gocaro. Etthete pāpakā akusalā mānasā abhijjhāpi byāpādāpi sārambhāpi saṃvattanti. Teva ariyasāvakassa idhamanusikkhato antarāyāya sambhavanti. Tatra, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisacikkhati ye ca diṭṭhadhammikā kāmā, ye ca samparāyikā kāmā; yā ca diṭṭhadhammikā kāmasaā, yā ca samparāyikā kāmasaā ubhayametaṃ māradheyyaṃ, mārassesa visayo, mārassesa nivāpo, mārassesa gocaro. Etthete pāpakā akusalā mānasā abhijjhāpi byāpādāpi sārambhāpi saṃvattanti, teva ariyasāvakassa idhamanusikkhato antarāyāya sambhavanti. Yaṃnūnāhaṃ vipulena mahaggatena cetasā vihareyyaṃ abhibhuyya lokaṃ adhiṭṭhāya manasā. Vipulena hi me mahaggatena cetasā viharato abhibhuyya lokaṃ adhiṭṭhāya manasā ye pāpakā akusalā mānasā abhijjhāpi byāpādāpi sārambhāpi te na bhavissanti. Tesaṃ pahānā aparittaca me cittaṃ bhavissati appamāṇaṃ subhāvitanti. Tassa evaṃpaṭipannassa tabbahulavihārino āyatane cittaṃ pasīdati. Sampasāde sati etarahi vā ānejaṃ samāpajjati paāya vā adhimuccati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā. Ṭhānametaṃ vijjati yaṃ taṃsaṃvattanikaṃ viāṇaṃ assa ānejūpagaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamā ānejasappāyā paṭipadā akkhāyati.

 

66.Evaṃme sutanti ānejasappāyasuttaṃ. Tattha aniccāti hutvā abhāvaṭṭhena aniccā. Kāmāti vatthukāmāpi kilesakāmāpi. Tucchāti niccasāradhuvasāraattasāravirahitattā rittā, na pana natthīti gahetabbā. Na hi tucchamuṭṭhīti vutte muṭṭhi nāma natthīti vuttaṃ hoti. Yassa pana abbhantare kici natthi, so vuccati tuccho. Musāti nāsanakā. Mosadhammāti nassanasabhāvā, khettaṃ viya vatthu viya hiraasuvaṇṇaṃ viya ca na paāyittha, katipāheneva supinake diṭṭhā viya nassanti na paāyanti. Tena vuttaṃ mosadhammāti, māyākatametanti yathā māyāya udakaṃ maṇīti katvā dassitaṃ, badaripaṇṇaṃ kahāpaṇoti katvā dassitaṃ, aaṃ vā pana evarūpaṃ dassanūpacāre ṭhitasseva tathā paāyati, upacārātikkamato paṭṭhāya pākatikameva paāyati. Evaṃ kāmāpi ittarapaccupaṭṭhānaṭṭhena māyākatanti vuttā. Yathā ca māyākāro udakādīni maṇiādīnaṃ vasena dassento vaceti, evaṃ kāmāpi aniccādīni niccādisabhāvaṃ dassentā vacentīti vacanakaṭṭhenapi māyākatanti vuttā. Bālalāpananti mayhaṃ putto, mayhaṃ dhītā, mayhaṃ hiraaṃ mayhaṃ suvaṇṇanti evaṃ bālānaṃ lāpanato bālalāpanaṃ. Diṭṭhadhammikā kāmāti mānusakā paca kāmaguṇā. Samparāyikāti te ṭhapetvā avasesā. Diṭṭhadhammikā. Kāmasaāti mānusake kāme ārabbha uppannasaā. Ubhayametaṃ māradheyyanti ete kāmā ca kāmasaā ca ubhayampi māradheyyaṃ. Yehi ubhayametaṃ gahitaṃ, tesahi upari māro vasaṃ vatteti. Taṃ sandhāya ubhayametaṃ māradheyyanti vuttaṃ.

Mārassesa visayotiādīsupi yathā coḷassa visayo coḷavisayo, paṇḍassa visayo paṇḍavisayo, saṃvarānaṃ visayo saṃvaravisayoti pavattanaṭṭhānaṃ visayoti vuccati, evaṃ yehi ete kāmā gahitā, tesaṃ upari māro vasaṃ vatteti. Taṃ sandhāya mārassesa visayoti vuttaṃ. Paca pana kāmaguṇe nivāpabījaṃ viya vippakiranto māro gacchati. Yehi pana te gahitā, tesaṃ upari māro vasaṃ vatteti. Taṃ sandhāya mārassesa nivāpoti vuttaṃ. Yathā ca yattha hatthiādayo vasaṃ vattenti, so hatthigocaro assagocaro ajagocaroti vuccati, evaṃ yehi ete kāmā gahitā, tesu māro vasaṃ vatteti. Taṃ sandhāya mārassesa gocaroti vuttaṃ.

Etthāti etesu kāmesu. Mānasāti cittasambhūtā. Tattha siyā duvidhe tāva kāme ārabbha abhijjhānalakkhaṇā abhijjhā, karaṇuttariyalakkhaṇo sārambho ca uppajjatu, byāpādo kathaṃ uppajjatīti? Mamāyite vatthusmiṃ acchinnepi socanti, acchijjantepi socanti, acchinnasaṅkinopi socanti, yo evarūpo cittassa āghātoti evaṃ uppajjati. Teva ariyasāvakassāti te ariyasāvakassa. Vakāro āgamasandhimattaṃ hoti. Idha manusikkhatoti imasmiṃ sāsane sikkhantassa te tayopi kilesā antarāyakarā honti. Abhibhuyya lokanti kāmalokaṃ abhibhavitvā. Adhiṭṭhāya manasāti jhānārammaṇacittena adhiṭṭhahitvā. Aparittanti kāmāvacaracittaṃ parittaṃ nāma, tassa paṭikkhepena mahaggataṃ aparittaṃ nāma. Pamāṇantipi kāmāvacarameva, rūpāvacaraṃ arūpāvacaraṃ appamāṇaṃ. Subhāvitanti pana etaṃ kāmāvacarādīnaṃ nāmaṃ na hoti, lokuttarassevetaṃ nāmaṃ. Tasmā etassa vasena aparittaṃ appamāṇaṃ subhāvitanti sabbaṃ lokuttarameva vaṭṭati.

Tabbahulavihārinoti kāmapaṭibāhanena tameva paṭipadaṃ bahulaṃ katvā viharantassa. Āyatane cittaṃ pasīdatīti kāraṇe cittaṃ pasīdati. Kiṃ panettha kāraṇaṃ? Arahattaṃ vā, arahattassa vipassanaṃ vā, catutthajjhānaṃ vā, catutthajjhānassa upacāraṃ vā. Sampasāde satīti ettha duvidho sampasādo adhimokkhasampasādo ca paṭilābhasampasādo ca. Arahattassa hi vipassanaṃ paṭṭhapetvā viharato mahābhūtādīsu upaṭṭhahantesu yenime nīhārena mahābhūtā upaṭṭhahanti, upādārūpā upaṭṭhahanti nāmarūpā upaṭṭhahanti, paccayā sabbathā upaṭṭhahanti, lakkhaṇārammaṇā vipassanā upaṭṭhahati, ajjeva arahattaṃ gaṇhissāmīti appaṭiladdheyeva āsā santiṭṭhati, adhimokkhaṃ paṭilabhati. Tatiyajjhānaṃ vā pādakaṃ katvā catutthajjhānatthāya kasiṇaparikammaṃ karontassa nīvaraṇavikkhambhanādīni samanupassato yenime nīhārena nīvaraṇā vikkhambhanti, kilesā sannisīdanti, sati santiṭṭhati, saṅkhāragataṃ vā vibhūtaṃ pākaṭaṃ hutvā dibbacakkhukassa paraloko viya upaṭṭhāti , cittuppādo lepapiṇḍe laggamāno viya upacārena samādhiyati, ajjeva catutthajjhānaṃ nibbattessāmīti apaṭiladdheyeva āsā santiṭṭhati, adhimokkhaṃ paṭilabhati . Ayaṃ adhimokkhasampasādo nāma. Tasmiṃ sampasāde sati. Yo pana arahattaṃ vā paṭilabhati catutthajjhānaṃ vā, tassa cittaṃ vippasannaṃ hotiyeva. Idha pana āyatane cittaṃ pasīdatīti vacanato arahattavipassanāya ceva catutthajjhānūpacārassa ca paṭilābho paṭilābhasampasādoti veditabbo. Vipassanā hi paāya adhimuccanassa kāraṇaṃ, upacāraṃ ānejasamāpattiyā.

Etarahi vā ānejaṃ samāpajjati. Paāya vā adhimuccatīti ettha etarahi vā paāya adhimuccati, ānejaṃ vā samāpajjatīti evaṃ padaparivattanaṃ katvā attho veditabbo. Idahi vuttaṃ hoti tasmiṃ sampasāde sati etarahi vā paāya adhimuccati, arahattaṃ sacchikarotīti attho. Taṃ anabhisambhuṇanto ānejaṃ vā samāpajjati, atha vā paāya vā adhimuccatīti arahattamaggaṃ bhāveti, taṃ anabhisambhuṇanto ānejaṃ vā samāpajjati. Arahattamaggaṃ bhāvetuṃ asakkonto etarahi catusaccaṃ vā sacchikaroti. Taṃ anabhisambhuṇanto ānejaṃ vā samāpajjatīti.

Tatrāyaṃ nayo idha bhikkhu tatiyajjhānaṃ pādakaṃ katvā catutthajjhānassa kasiṇaparikammaṃ karoti. Tassa nīvaraṇā vikkhambhanti, sati santiṭṭhati, upacārena cittaṃ samādhiyati. So rūpārūpaṃ parigaṇhāti, paccayaṃ pariggaṇhāti, lakkhaṇārammaṇikaṃ vipassanaṃ vavatthapeti, tassa evaṃ hoti upacārena me jhānaṃ visesabhāgiyaṃ bhaveyya, tiṭṭhatu visesabhāgiyatā, nibbedhabhāgiyaṃ naṃ karissāmīti vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ sacchikaroti. Ettakenassa kiccaṃ kataṃ nāma hoti. Arahattaṃ sacchikātuṃ asakkonto pana tato osakkitamānaso antarā na tiṭṭhati, catutthajjhānaṃ samāpajjatiyeva. Yathā kiṃ? Yathā puriso vanamahiṃsaṃ ghātessāmīti sattiṃ gahetvā anubandhanto sace taṃ ghāteti, sakalagāmavāsino tosessati, asakkonto pana antarāmagge sasagodhādayo khuddakamige ghātetvā kājaṃ pūretvā etiyeva.

Tattha purisassa sattiṃ gahetvā vanamahiṃsānubandhanaṃ viya imassa bhikkhuno tatiyajjhānaṃ pādakaṃ katvā catutthajjhānassa parikammakaraṇaṃ, vanamahiṃsaghātanaṃ viya nīvaraṇavikkhambhanādīni samanupassato visesabhāgiyaṃ bhaveyya, tiṭṭhatu visesabhāgiyatā, nibbedhabhāgiyaṃ naṃ karissāmīti vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattassa sacchikaraṇaṃ, mahiṃsaṃ ghātetuṃ asakkontassa antarāmagge sasagodhādayo khuddakamige ghātetvā kājaṃ pūretvā gamanaṃ viya arahattaṃ sacchikātuṃ asakkontassa, tato osakkitvā catutthajjhānasamāpajjanaṃ veditabbaṃ. Maggabhāvanā catusaccasacchikiriyāyojanāsupi eseva nayo.

Idāni arahattaṃ sacchikātuṃ asakkontassa nibbattaṭṭhānaṃ dassento kāyassa bhedātiādimāha. Tattha yanti yena kāraṇena taṃ saṃvattanikaṃ viāṇaṃ assa ānejūpagaṃ, taṃ kāraṇaṃ vijjatīti attho. Ettha ca taṃsaṃvattanikanti tassa bhikkhuno saṃvattanikaṃ. Yena vipākaviāṇena so bhikkhu saṃvattati nibbattati, taṃ viāṇaṃ. Ānejūpaganti kusalānejasabhāvūpagataṃ assa, tādisameva bhaveyyāti attho. Keci kusalaviāṇaṃ vadanti. Yaṃ tassa bhikkhuno saṃvattanikaṃ upapattihetubhūtaṃ kusalaviāṇaṃ ānejūpagataṃ assa, vipākakālepi tannāmakameva assāti attho. So panāyamattho puaṃ ce saṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, puūpagaṃ hoti viāṇaṃ. Apuaṃ ce saṅkhāraṃ abhisaṅkhāroti, apuupagaṃ hoti viāṇaṃ. Ānejaṃ ce saṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, ānejūpagaṃ hoti viāṇanti (saṃ. ni. 2.51) iminā nayena veditabbo. Ānejasappāyāti ānejassa catutthajjhānassa sappāyā. Na kevalaca sā ānejasseva, upari arahattassāpi sappāyāva upakārabhūtāyevāti veditabbā. Iti imasmiṃ paṭhamakaāneje samādhivasena osakkanā kathitā.

 

Như vầy ti nghe.

Một thời Thế Tn tr giữa dn chng Kuru (Cu-lu). Kammāsadhamma (Kiềm-ma-sắt-đm) l thị trấn của dn chng Kuru. Tại đấy Thế Tn gọi cc Tỷ-kheo: Ny cc Tỷ-kheo. Thưa vng, bạch Thế Tn. Cc Tỷ-kheo ấy vng đp Thế Tn. Thế Tn ni như sau

Ny cc Tỷ-kheo, cc dục l v thường, trống rỗng, giả dối, thuộc ngu si tnh. Ny cc Tỷ-kheo, đy l lời cho xo của kẻ ngu xy dựng trn giả dối. Cc dục hiện tại, v cc dục tương lai, cc dục tưởng hiện tại v cc dục tưởng tương lai, cả hai đều thuộc lnh vực của ma, l cảnh giới của ma, l chỗ dinh dưỡng của ma, l chỗ ăn uống của ma.

Bất động

Ở đy, cc c bất thiện ny dẫn đến tham dục, sn hận, khch động, v chnh những php ấy tc thnh chướng ngại ở đy cho Thnh đệ tử học tập. Ở đy, ny cc Tỷ-kheo, vị Thnh đệ tử suy nghĩ như sau: Cc dục hiện tại v cc dục tương lai cho Thnh đệ tử học tập. Vậy ta hy an tr với tm quảng đại, đại hnh, sau khi chiến thắng thế giới, sau khi xc định vị tr của . Khi ta an tr với tm quảng đại, đại hnh chiến thắng thế giới, xc định vị tr của , cc c bất thiện : tham dục, sn hận, khch động sẽ khng khởi ln; với cc php ấy được đoạn trừ, tm của ta khng trở thnh hạn hẹp, tri lại thnh v lượng, kho tu tập. Trong khi ấy hnh tr như vậy, an tr nhiều lần như vậy, tm trở thnh an tịnh trong giới xứ (của n). Với tm an tịnh, vị ấy thnh tựu bất động ngay hiện tại hay thin nặng về tr tuệ. Sau khi thn hoại mạng chung, sự tnh ny xảy ra, thức diễn tiến (samvattanikam vinnanam) c thể ty theo đy đạt đến Bất động. Như vậy, ny cc Tỷ-kheo, được gọi l đệ nhất hnh đạo về lợi ch Bất động.

67. Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisacikkhati ye ca diṭṭhadhammikā kāmā, ye ca samparāyikā kāmā; yā ca diṭṭhadhammikā kāmasaā, yā ca samparāyikā kāmasaā; yaṃ kici rūpaṃ (sabbaṃ rūpaṃ) [( ) natthi sī. pī. potthakesu] cattāri ca mahābhūtāni, catunnaca mahābhūtānaṃ upādāyarūpanti. Tassa evaṃpaṭipannassa tabbahulavihārino āyatane cittaṃ pasīdati. Sampasāde sati etarahi vā ānejaṃ samāpajjati paāya vā adhimuccati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā. Ṭhānametaṃ vijjati yaṃ taṃsaṃvattanikaṃ viāṇaṃ assa ānejūpagaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyā ānejasappāyā paṭipadā akkhāyati.

 

67.Iti paṭisacikkhatīti catutthajjhānaṃ patvā evaṃ paṭisacikkhati. Ayahi bhikkhu heṭṭhimena bhikkhunā paavantataro tassa ca bhikkhuno attano cāti dvinnampi kammaṭṭhānaṃ ekato katvā sammasati. Tabbahulavihārinoti rūpapaṭibāhanena tameva paṭipadaṃ bahulaṃ katvā viharantassa. Ānejaṃ samāpajjatīti ākāsānacāyatānānejaṃ samāpajjati. Sesaṃ purimasadisameva. Yathā ca idha, evaṃ sabbattha visesamattameva pana vakkhāma. Iti imasmiṃ dutiyaāneje vipassanāvasena osakkanā kathitā, yaṃkici rūpanti evaṃ vipassanāmaggaṃ dassentena kathitāti attho.

Itipaṭisacikkhatīti ākāsānacāyatanaṃ patvā evaṃ paṭisacikkhati. Ayahi heṭṭhā dvīhi bhikkhūhi paavantataro tesaca bhikkhūnaṃ attano cāti tiṇṇampi kammaṭṭhānaṃ ekato katvā sammasati. Ubhayametaṃ aniccanti ettha aṭṭha ekekakoṭṭhāsā diṭṭhadhammikasamparāyikavasena pana saṅkhipitvā ubhayanti vuttaṃ. Nālaṃ abhinanditunti taṇhādiṭṭhivasena abhinandituṃ na yuttaṃ. Sesapadadvayepi eseva nayo. Tabbahulavihārinoti kāmapaṭibāhanena ca rūpapaṭibāhanena ca tameva paṭipadaṃ bahulaṃ katvā viharantassa. Ānejaṃ samāpajjatīti viāṇacāyatanānejaṃ samāpajjati. Imasmiṃ tatiyaāneje vipassanāvasena osakkanā kathitā.

Lại nữa ny cc Tỷ-kheo, vị Thnh đệ tử suy nghĩ như sau: Những dục hiện tại v những dục tương lai, những dục tưởng hiện tại, v những dục tưởng tương lai, phm bất cứ sắc php g, l bốn đại chủng v sắc do bốn đại tạo thnh. Trong khi vị ấy hnh tr như vậy, an tr nhiều lần như vậy, tm trở thnh an tịnh trong giới xứ (của n). Với tm an tịnh, vị ấy thnh tựu Bất động ngay trong hiện tại hay thin nặng về tr tuệ. Sau khi thn hoại mạng chung, sự tnh ny xảy ra, thức diễn tiến ấy c thể ty theo đy đạt đến Bất động. Như vậy, ny cc Tỷ-kheo, được gọi l đệ nhị hnh đạo về lợi ch Bất động.

Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisacikkhati ye ca diṭṭhadhammikā kāmā, ye ca samparāyikā kāmā; yā ca diṭṭhadhammikā kāmasaā, yā ca samparāyikā kāmasaā; ye ca diṭṭhadhammikā rūpā, ye ca samparāyikā rūpā; yā ca diṭṭhadhammikā rūpasaā, yā ca samparāyikā rūpasaā ubhayametaṃ aniccaṃ. Yadaniccaṃ taṃ nālaṃ abhinandituṃ, nālaṃ abhivadituṃ, nālaṃ ajjhositunti. Tassa evaṃpaṭipannassa tabbahulavihārino āyatane cittaṃ pasīdati. Sampasāde sati etarahi vā ānejaṃ samāpajjati paāya vā adhimuccati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā. Ṭhānametaṃ vijjati yaṃ taṃsaṃvattanikaṃ viāṇaṃ assa ānejūpagaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyā ānejasappāyā paṭipadā akkhāyati.

 

Lại nữa ny cc Tỷ-kheo, vị Thnh đệ tử suy nghĩ như sau: Những dục hiện tại v những dục tương lai, những dục tưởng hiện tại v những dục tưởng tương lai, những sắc php hiện tại v những sắc php tương lai, những sắc tưởng hiện tại v những sắc tưởng tương lai, cả hai đều v thường. Ci g v thường thời khng đng để được hoan hỷ, khng đng để được hoan nghnh, khng đng để được chấp trước. Trong khi vị ấy hnh tr như vậy, an tr nhiều lần như vậy, tm tr trở thnh an tịnh trong giới xứ (của n). Với tm an tịnh, vị ấy thnh tựu Bất động ngay trong hiện tại hay thin nặng về tr tuệ. Sau khi thn hoại mạng chung, sự tnh ny xảy ra, thức diễn tiến ấy c thể ty theo đy đạt đến Bất động. Như vậy, ny cc Tỷ-kheo được gọi l đệ tam hnh đạo về lợi ch Bất động.

68. Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisacikkhati ye ca diṭṭhadhammikā kāmā, ye ca samparāyikā kāmā; yā ca diṭṭhadhammikā kāmasaā, yā ca samparāyikā kāmasaā; ye ca diṭṭhadhammikā rūpā, ye ca samparāyikā rūpā; yā ca diṭṭhadhammikā rūpasaā, yā ca samparāyikā rūpasaā; yā ca ānejasaā sabbā saā. Yatthetā aparisesā nirujjhanti etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ ākicaāyatananti. Tassa evaṃpaṭipannassa tabbahulavihārino āyatane cittaṃ pasīdati. Sampasāde sati etarahi vā ākicaāyatanaṃ samāpajjati paāya vā adhimuccati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā. Ṭhānametaṃ vijjati yaṃ taṃsaṃvattanikaṃ viāṇaṃ assa ākicaāyatanūpagaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamā ākicaāyatanasappāyā paṭipadā akkhāyati.

 

68.Iti paṭisacikkhatīti viāṇacāyatanaṃ patvā evaṃ paṭisacikkhati. Ayahi heṭṭhā tīhi bhikkhūhi paavantataro tesaca bhikkhūnaṃ attano cāti catunnampi kammaṭṭhānaṃ ekato katvā sammasati. Yatthetā aparisesā nirujjhantīti yaṃ ākicaāyatanaṃ patvā etā heṭṭhā vuttā sabbasaā nirujjhanti. Etaṃ santaṃ etaṃ paṇītanti etaṃ aṅgasantatāya ārammaṇasantatāya ca santaṃ, atappakaṭṭhena paṇītaṃ. Tabbahulavihārinoti tāsaṃ saānaṃ paṭibāhanena tameva paṭipadaṃ bahulaṃ katvā viharantassa. Imasmiṃ paṭhamākicaāyatane samādhivasena osakkanā kathitā.

Iti paṭisacikkhatīti viāṇacāyatanameva patvā evaṃ paṭisacikkhati. Ayahi heṭṭhā catūhi bhikkhūhi paavantataro tesaca bhikkhūnaṃ attano cāti pacannampi kammaṭṭhānaṃ ekato katvā sammasati. Attena vā attaniyena vāti ahaṃ mamāti gahetabbena suaṃ tucchaṃ rittaṃ. Evamettha dvikoṭikā suatā dassitā. Tabbahulavihārinoti heṭṭhā vuttapaṭipadaca imaca suatapaṭipadaṃ bahulaṃ katvā viharantassa. Imasmiṃ dutiyākicaāyatane vipassanāvasena osakkanā kathitā.

 

V hữu xứ

Lại nữa ny cc Tỷ-kheo, vị Thnh đệ tử suy nghĩ như sau: Những dục hiện tại v những sắc tưởng tương lai, v những bất động tưởng, tất cả tưởng, chỗ no cc tưởng ấy được đoạn diệt khng c dư tn, như vậy l tịch tịnh, như vậy l th diệu, tức l v sở hữu. Trong khi vị ấy hnh tr như vậy, an tr nhiều lần như vậy, tm tr trở thnh an tịnh trong giới xứ (của n). Với tm an tịnh, vị ấy thnh tựu V sở hữu xứ ngay trong hiện tại hay thin nặng về tr tuệ. Sau khi thn hoại mạng chung, sự tnh ny xảy ra, thức diễn tiến ấy c thể ty theo đy đạt đến V sở hữu xứ. Như vậy, ny cc Tỷ-kheo được gọi l đệ nhất hnh đạo về lợi ch V sở hữu xứ.

 

69. Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako araagato vā rukkhamūlagato vā suāgāragato vā iti paṭisacikkhati suamidaṃ attena vā attaniyena vāti. Tassa evaṃpaṭipannassa tabbahulavihārino āyatane cittaṃ pasīdati. Sampasāde sati etarahi vā ākicaāyatanaṃ samāpajjati paāya vā adhimuccati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā. Ṭhānametaṃ vijjati yaṃ taṃsaṃvattanikaṃ viāṇaṃ assa ākicaāyatanūpagaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyā ākicaāyatanasappāyā paṭipadā akkhāyati.

 

 

Lại nữa ny cc Tỷ-kheo, vị Thnh đệ tử đi đến khu rừng hay đi đến dưới gốc cy v suy nghĩ như sau: Trống khng l tự ng hay ng ny sở hữu. Trong khi vị ấy hnh tr như vậy, an tr nhiều lần như vậy, tm tr trở thnh an tịnh trong giới xứ (của n). Với tm an tịnh, vị ấy thnh tựu V sở hữu xứ ngay trong hiện tại hay thin nặng về tr tuệ. Sau khi thn hoại mạng chung, sự tnh ny xảy ra, thức diễn tiến ấy c thể ty theo đy đạt đến V sở hữu xứ. Như vậy, ny cc Tỷ-kheo, được gọi l đệ nhị hnh đạo về lợi ch V sở hữu xứ.

70. Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisacikkhati nāhaṃ kvacani [kvacini (syā. kaṃ. sī. aṭṭha.)] kassaci kicanatasmiṃ [kicanatasmi (?)], na ca mama kvacani kismici kicanaṃ natthīti. Tassa evaṃpaṭipannassa tabbahulavihārino āyatane cittaṃ pasīdati. Sampasāde sati etarahi vā ākicaāyatanaṃ samāpajjati paāya vā adhimuccati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā. Ṭhānametaṃ vijjati yaṃ taṃsaṃvattanikaṃ viāṇaṃ assa ākicaāyatanūpagaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyā ākicaāyatanasappāyā paṭipadā akkhāyati.

 

70.Itipaṭisacikkhatīti viāṇacāyatanameva patvā evaṃ paṭisacikkhati. Ayahi heṭṭhā pacahi bhikkhūhi paavantataro tesaca bhikkhūnaṃ attano cāti channampi kammaṭṭhānaṃ ekato katvā sammasati. Nāhaṃ kvacani kassaci kicanatasmiṃ, na ca mama kvacani kismicikicanaṃ natthīti ettha pana catukoṭikā suatā kathitā. Kathaṃ? Ayahi nāhaṃ kvacanīti kvaci attānaṃ na passati, kassaci kicanatasminti attano attānaṃ kassaci parassa kicanabhāve upanetabbaṃ na passati, attano bhātiṭṭhāne bhātaraṃ sahāyaṭṭhāne sahāyaṃ parikkhāraṭṭhāne vā parikkhāraṃ maitvā upagantvā upanetabbaṃ na passatīti attho. Na ca mama kvacanīti ettha mama saddaṃ tāva ṭhapetvā na ca kvacani parassa ca attānaṃ kvaci na passatīti ayamattho. Idāni mama saddaṃ āharitvā mama kismici kicanaṃ natthīti so parassa attā mama kismici kicanabhāve atthīti na passati. Attano bhātiṭṭhāne bhātaraṃ sahāyaṭṭhāne sahāyaṃ parikkhāraṭṭhāne vā parikkhāranti kismici ṭhāne parassa attānaṃ iminā kicanabhāvena upanetabbaṃ na passatīti attho. Evamayaṃ yasmā neva katthaci attānaṃ passati, na taṃ parassa kicanabhāve upanetabbaṃ passati, na parassa attānaṃ passati, na parassa attānaṃ attano kicanabhāve upanetabbaṃ passati, tasmā ayaṃ suatā catukoṭikāti veditabbā. Tabbahulavihārinoti heṭṭhā vuttappaṭipadaṃ imaṃ catukoṭisuataca bahulaṃ katvā viharantassa. Imasmiṃ tatiyākicaāyatanepi vipassanāvaseneva osakkanā kathitā.

Iti paṭisacikkhatīti ākicaāyatanaṃ patvā evaṃ paṭisacikkhati. Ayahi heṭṭhā chahi bhikkhūhi paavantataro tesaca bhikkhūnaṃ attano cāti sattannampi kammaṭṭhānaṃ ekato katvā sammasati. Yatthetā aparisesā nirujjhantīti yaṃ nevasaānāsaāyatanaṃ patvā ettha etā heṭṭhā vuttā sabbasaā nirujjhanti. Tabbahulavihārinoti tāsaṃ saānaṃ paṭibāhanena tameva paṭipadaṃ bahulaṃ katvā viharantassa. Imasmiṃ nevasaānāsaāyatane samādhivasena osakkanā kathitā.

 

Lại nữa ny cc Tỷ-kheo, vị Thnh đệ tử suy nghĩ như sau: Ta khng c bất cứ chỗ no, cho ai v trong hnh thức no, v sở thuộc của ta khng c bất cứ chỗ no, cho ai v trong hnh thức no. Trong khi vị ấy hnh tr như vậy, an tr nhiều lần như vậy, tm tr trở thnh an tịnh trong tr xứ (của n). Với tm an tịnh, vị ấy thnh tựu V sở hữu xứ trong hiện tại hay thin nặng về tr tuệ. Sau khi thn hoại mạng chung, sự tnh ny xảy ra, thức diễn tiến ấy c thể ty theo đy đạt đến V sở hữu xứ. Như vậy, ny cc Tỷ-kheo được gọi l đệ tam hnh đạo về lợi ch V sở hữu xứ.

Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisacikkhati ye ca diṭṭhadhammikā kāmā, ye ca samparāyikā kāmā; yā ca diṭṭhadhammikā kāmasaā, yā ca samparāyikā kāmasaā; ye ca diṭṭhadhammikā rūpā, ye ca samparāyikā rūpā; yā ca diṭṭhadhammikā rūpasaā, yā ca samparāyikā rūpasaā; yā ca ānejasaā, yā ca ākicaāyatanasaā sabbā saā. Yatthetā aparisesā nirujjhanti etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ nevasaānāsaāyatananti. Tassa evaṃpaṭipannassa tabbahulavihārino āyatane cittaṃ pasīdati. Sampasāde sati etarahi vā nevasaānāsaāyatanaṃ samāpajjati paāya vā adhimuccati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā. Ṭhānametaṃ vijjati yaṃ taṃsaṃvattanikaṃ viāṇaṃ assa nevasaānāsaāyatanūpagaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, nevasaānāsaāyatanasappāyā paṭipadā akkhāyatīti.

Phi tưởng, phi phi tưởng xứ

V lại nữa, ny cc Tỷ-kheo, vị Thnh đệ tử suy nghĩ như sau: Những dục hiện tại. V những sắc tưởng v những Bất động tưởng, v những V sở hữu xứ tưởng, tất cả cc tưởng, chỗ no cc tưởng ấy được đoạn diệt khng c dư tn, như vậy l tịch tịnh, như vậy l th diệu, tức l Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Trong khi vị ấy hnh tr như vậy, an tr nhiều lần như vậy, tm tr trở thnh an tịnh trong tr xứ (của n). Với tm an tịnh vị ấy c thể thnh tựu Phi tưởng phi phi tưởng xứ ngay trong hiện tại, hoặc thin nặng về tr tuệ. Sau khi thn hoại mạng chung, sự tnh ny xảy ra, thức diễn tiến ấy c thể ty theo đy đạt đến Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Như vậy, ny cc Tỷ-kheo, được gọi l hnh đạo về lợi ch Phi tưởng phi phi tưởng xứ.

 

71. Evaṃ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca idha, bhante, bhikkhu evaṃ paṭipanno hoti no cassa, no ca me siyā; na bhavissati, na me bhavissati; yadatthi yaṃ, bhūtaṃ taṃ pajahāmīti. Evaṃ upekkhaṃ paṭilabhati. Parinibbāyeyya nu kho so, bhante, bhikkhu na vā parinibbāyeyyāti? Apetthekacco, ānanda, bhikkhu parinibbāyeyya, apetthekacco bhikkhu na parinibbāyeyyāti. Ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo yenapetthekacco bhikkhu parinibbāyeyya, apetthekacco bhikkhu na parinibbāyeyyāti? Idhānanda, bhikkhu evaṃ paṭipanno hoti no cassa, no ca me siyā; na bhavissati, na me bhavissati; yadatthi, yaṃ bhūtaṃ taṃ pajahāmīti. Evaṃ upekkhaṃ paṭilabhati. So taṃ upekkhaṃ abhinandati, abhivadati, ajjhosāya tiṭṭhati. Tassa taṃ upekkhaṃ abhinandato abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato tannissitaṃ hoti viāṇaṃ tadupādānaṃ. Saupādāno, ānanda, bhikkhu na parinibbāyatīti. Kahaṃ pana so, bhante, bhikkhu upādiyamāno upādiyatīti? Nevasaānāsaāyatanaṃ, ānandāti. Upādānaseṭṭhaṃ kira so, bhante, bhikkhu upādiyamāno upādiyatīti? Upādānaseṭṭhahi so, ānanda, bhikkhu upādiyamāno upādiyati. Upādānaseṭṭhahetaṃ, ānanda, yadidaṃ nevasaānāsaāyatanaṃ.

71.No cassa no ca me siyāti sace mayhaṃ pubbe pacavidhaṃ kammavaṭṭaṃ na āyūhitaṃ assa, yaṃ me idaṃ etarahi evaṃ pacavidhaṃ vipākavaṭṭaṃ etaṃ me na siyā nappavatteyyāti attho. Na bhavissatīti sace etarahi pacavidhaṃ kammavaṭṭaṃ āyūhitaṃ na bhavissati. Na me bhavissatīti tasmiṃ asati anāgate me pacavidhaṃ vipākavaṭṭaṃ na bhavissati. Yadatthi yaṃ bhūtaṃ taṃ pajahāmīti yaṃ atthi yaṃ bhūtaṃ etarahi khandhapacakaṃ, taṃ pajahāmi. Evaṃupekkhaṃ paṭilabhatīti so bhikkhu evaṃ vipassanupekkhaṃ labhatīti attho.

Parinibbāyeyya nu kho so, bhante, bhikkhu na vā parinibbāyeyyāti kiṃ pucchāmīti pucchati, tatiyajjhānaṃ pādakaṃ katvā ṭhitassa arahattampi osakkanāpi paṭipadāpi paṭisandhipi kathitā, tathā catutthajjhānādīni pādakāni katvā ṭhitānaṃ, nevasaānāsaāyatanaṃ pādakaṃ katvā ṭhitassa na kici kathitaṃ, taṃ pucchāmīti pucchati. Apetthāti api ettha. So taṃ upekkhaṃ abhinandatīti so taṃ vipassanupekkhaṃ taṇhādiṭṭhiabhinandanāhi abhinandati. Sesapadadvayepi eseva nayo. Tannissitaṃ hoti viāṇanti viāṇaṃ vipassanānissitaṃ hoti. Tadupādānanti yaṃ nikantiviāṇaṃ, taṃ tassa upādānaṃ nāma gahaṇaṃ nāma hoti. Saupādānoti sagahaṇo. Na parinibbāyatīti vipassanāya sālayo bhikkhu mama sāsane na parinibbāyati. Yo pana vihārapariveṇaupaṭṭhākādīsu sālayo, tasmiṃ vattabbameva natthīti dasseti. Kahaṃ panāti? Kattha pana? Upādiyamānoupādiyatīti paṭisandhiṃ gaṇhamāno gaṇhāti. Upādānaseṭṭhaṃ kira so, bhanteti, bhante, so kira bhikkhu gahetabbaṭṭhānaṃ seṭṭhaṃ uttamaṃ bhavaṃ upādiyati, seṭṭhabhave paṭisandhiṃ gaṇhātīti attho. Iminā tassa bhikkhuno paṭisandhi kathitā. Idānissa arahattaṃ kathetuṃ idhānandātiādimāha.

 

Niết-bn

Khi được ni như vậy, Tn giả Ānanda bạch Thế Tn

Ở đy, bạch Thế Tn, vị Tỷ-kheo hnh tr như vậy v suy nghĩ: Nếu trước khng c như vậy, thời c thể khng l của ta; nếu nay khng c như vậy thời c thể sẽ khng l của ta. Ta đoạn trừ những g hiện c v những g đ c. V như vậy vị ấy được xả. Bạch Thế Tn, mt vị Tỷ-kheo như vậy c chứng được cứu cnh Niết-bn khng?

Ở đy, ny Ānanda, một số Tỷ-kheo c thể chứng được cứu cnh Niết-bn, v ở đy, một số Tỷ-kheo c thể khng chứng được cứu cnh Niết-bn.

Do nhn g, do duyn g, bạch Thế Tn, ở đy, một số Tỷ-kheo c thể chứng được cứu cnh Niết-bn, v ở đy, một số Tỷ-kheo c thể khng chứng được cứu cnh Niết-bn?

Ở đy, ny Ānanda, một Tỷ-kheo hnh tr như vậy v suy nghĩ: Nếu trước khng c như vậy thời c thể khng l của ta. Nếu nay khng c như vậy, thời c thể sẽ khng l của ta. Ta đoạn trừ những g hiện c v những g đ c. V như vậy vị ấy được xả. Vị ấy hoan hỷ trong xả ấy, hoan nghnh, chấp trước xả ấy. Do vị ấy hoan hỷ trong xả ấy, hoan nghnh, chấp trước xả ấy, thức lệ thuộc xả ấy v thủ trước xả ấy. C thủ trước, ny Ānanda, vị Tỷ-kheo khng chứng cứu cnh Niết-bn.

Bạch Thế Tn, vị Tỷ-kheo ấy thủ trước l thủ trước chỗ no?

Ny Ānanda, Phi tưởng phi phi tưởng xứ.

 

72. Idhānanda, bhikkhu evaṃ paṭipanno hoti no cassa, no ca me siyā; na bhavissati, na me bhavissati; yadatthi, yaṃ bhūtaṃ taṃ pajahāmīti. Evaṃ upekkhaṃ paṭilabhati. So taṃ upekkhaṃ nābhinandati, nābhivadati, na ajjhosāya tiṭṭhati. Tassa taṃ upekkhaṃ anabhinandato anabhivadato anajjhosāya tiṭṭhato na tannissitaṃ hoti viāṇaṃ na tadupādānaṃ. Anupādāno, ānanda, bhikkhu parinibbāyatīti.

 

Bạch Thế Tn, Tỷ-kheo ấy thủ trước, thủ trước như vậy l thủ trước tối thượng?

Ny Ānanda, Vị Tỷ-kheo ấy thủ trước, thủ trước như vậy l thủ trước tối thượng. Ny Ānanda, đy l thủ trước tối thượng, tức l Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Ở đy, ny Ānanda, vị Tỷ-kheo hnh tr như vậy v suy nghĩ: Nếu (trước) khng c như vậy thời c thể khng l của ta. Nếu (nay) khng c như vậy, thời c thể khng l của ta. Ta đoạn trừ những g hiện c v những g đ c. Như vậy, vị ấy được xả, vị ấy khng hoan hỷ trong xả ấy, khng hoan nghnh, khng chấp trước xả ấy. Do vị ấy khng hoan hỷ trong xả ấy, khng hoan nghnh, khng thủ trước xả ấy, thức khng lệ thuộc xả ấy v khng thủ trước xả ấy. Khng thủ trước, ny Ānanda, vị Tỷ-kheo chứng cứu cnh Niết-bn.

 

73. Acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! Nissāya nissāya kira no, bhante, bhagavatā oghassa nittharaṇā akkhātā. Katamo pana, bhante, ariyo vimokkhoti? Idhānanda, bhikkhu ariyasāvako iti paṭisacikkhati ye ca diṭṭhadhammikā kāmā, ye ca samparāyikā kāmā; yā ca diṭṭhadhammikā kāmasaā, yā ca samparāyikā kāmasaā; ye ca diṭṭhadhammikā rūpā, ye ca samparāyikā rūpā; yā ca diṭṭhadhammikā rūpasaā, yā ca samparāyikā rūpasaā; yā ca ānejasaā, yā ca ākicaāyatanasaā, yā ca nevasaānāsaāyatanasaā esa sakkāyo yāvatā sakkāyo. Etaṃ amataṃ yadidaṃ anupādā cittassa vimokkho. Iti, kho, ānanda, desitā mayā ānejasappāyā paṭipadā, desitā ākicaāyatanasappāyā paṭipadā, desitā nevasaānāsaāyatanasappāyā paṭipadā, desitā nissāya nissāya oghassa nittharaṇā, desito ariyo vimokkho. Yaṃ kho, ānanda, satthārā karaṇīyaṃ sāvakānaṃ hitesinā anukampakena anukampaṃ upādāya, kataṃ vo taṃ mayā. Etāni, ānanda, rukkhamūlāni, etāni suāgārāni. Jhāyathānanda, mā pamādattha, mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha. Ayaṃ vo amhākaṃ anusāsanīti.

73.Nissāya nissāyāti taṃ taṃ samāpattiṃ nissāya. Oghassa nittharaṇā akkhātāti oghataraṇaṃ kathitaṃ, tatiyajjhānaṃ pādakaṃ katvā ṭhitabhikkhuno oghanittharaṇā kathitāpe nevasaānāsaāyatanaṃ pādakaṃ katvā ṭhitabhikkhuno oghanittharaṇā kathitāti vadati.

Katamo pana, bhante, ariyo vimokkhoti idha kiṃ pucchati? Samāpattiṃ tāva padaṭṭhānaṃ katvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ gaṇhanto bhikkhu nāvaṃ vā uḷumpādīni vā nissāya mahoghaṃ taritvā pāraṃ gacchanto viya na kilamati. Sukkhavipassako pana pakiṇṇakasaṅkhāre sammasitvā arahattaṃ gaṇhanto bāhubalena sotaṃ chinditvā pāraṃ gacchanto viya kilamati. Iti imassa sukkhavipassakassa arahattaṃ pucchāmīti pucchati. Ariyasāvakoti sukkhavipassako ariyasāvako. Ayahi heṭṭhā aṭṭhahi bhikkhūhi paavantataro tesaca bhikkhūnaṃ attano cāti navannampi kammaṭṭhānaṃ ekato katvā sammasati. Esa sakkāyo yāvatā sakkāyoti yattako tebhūmakavaṭṭasaṅkhāto sakkāyo nāma atthi, sabbopi so esa sakkāyo, na ito paraṃ sakkāyo atthīti paṭisacikkhati.

Etaṃamataṃ yadidaṃ anupādā cittassa vimokkhoti yo panesa cittassa anupādāvimokkho nāma, etaṃ amataṃ etaṃ santaṃ etaṃ paṇītanti paṭisacikkhati. Aattha ca anupādā cittassa vimokkhoti nibbānaṃ vuccati. Imasmiṃ pana sutte sukkhavipassakassa arahattaṃ kathitaṃ. Sesaṃ sabbattha uttānameva.

Kevalaṃ pana imasmiṃ sutte sattasu ṭhānesu osakkanā kathitā, aṭṭhasu ṭhānesu paṭisandhi, navasu ṭhānesu arahattaṃ kathitanti veditabbaṃ. Kathaṃ? Tatiyaṃ jhānaṃ tāva pādakaṃ katvā ṭhitassa bhikkhuno osakkanā kathitā, paṭisandhi kathitā, arahattaṃ kathitaṃ, tathā catutthajjhānaṃ, tathā ākāsānacāyatanaṃ. Viāṇacāyatanaṃ pana padaṭṭhānaṃ katvā ṭhitānaṃ tiṇṇaṃ bhikkhūnaṃ osakkanā kathitā, paṭisandhi kathitā, arahattaṃ kathitaṃ. Tathā ākicaāyatanaṃ pādakaṃ katvā ṭhitassa bhikkhuno. Nevasaānāsaāyatanaṃ pādakaṃ katvā ṭhitassa pana osakkanā natthi, paṭisandhi pana arahattaca kathitaṃ. Sukkhavipassakassa arahattameva kathitanti. Evaṃ sattasu ṭhānesu osakkanā kathitā, aṭṭhasu ṭhānesu paṭisandhi, navasu ṭhānesu arahattaṃ kathitanti veditabbaṃ. Imaca pana sattasu ṭhānesu osakkanaṃ aṭṭhasu paṭisandhiṃ navasu arahattaṃ samodhānetvā kathentena imaṃ ānejasappāyasuttaṃ sukathitaṃ nāma hotīti.

Papacasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya

Ānejasappāyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.

Thật vi diệu thay, bạch Thế Tn! Thật hy hữu thay, bạch Thế Tn! Chnh mười y cứ sự ny sự kia, bạch Thế Tn, sự vượt thot dng nước mạnh đ được Thế Tn ni ln. Nhưng bạch Thế Tn, thế no l Thnh giải thot?

Ở đy, ny cc Tỷ-kheo, vị Thnh đệ tử suy nghĩ như sau: Những dục hiện tại v những dục tương lai, những dục tưởng hiện tại v những dục tưởng tương lai, những sắc php hiện tại v những sắc php tương lai, những Bất động tưởng, những V sở hữu xứ tưởng, v những Phi tưởng phi phi tưởng xứ tưởng, ci g thuộc tự thn, l tự thn. y l bất tử tức l tm giải thot khng thủ trước. Ny Ānanda, đy l đạo lộ về lợi ch Bất động được Ta thuyết giảng, đạo lộ về lợi ch V sở hữu xứ được Ta thuyết giảng, đạo lộ về lợi ch Phi tưởng phi phi tưởng xứ được Ta thuyết giảng, l sự vượt qua dng nước mạnh do y cứ sự ny sự kia được Ta thuyết giảng, Thnh giải thot được Ta thuyết giảng.

Những g, ny Ānanda, vị ạo sư cần phải lm, v lng từ mẫn mưu tm hạnh phc cho cc đệ tử, những điều ấy đ được Ta lm, v lng từ mẫn của Ta đối với ng. Ny Ānanda, đy l những gốc cy, đy l những khoảng trống. Hy tu Thiền, ny Ānanda, chớ c phng dật, chớ c hối hận về sau. y l lời dạy của Ta cho ng.

 

Idamavoca bhagavā. Attamano āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.

Ānejasappāyasuttaṃ niṭṭhitaṃ chaṭṭhaṃ.

 

Thế Tn thuyết giảng như vậy. Tn giả Ānanda hoan hỷ tn thọ lời Thế Tn dạy.

 

 

 

 

Mục Lục Kinh Trung Bộ Pali -Việt

 

Kinh Trung Bộ

 

 


 


Nguồn: tipitaka.org; web Bnh Anson,
Phn đoạn Pali-Việt:
Anna

KINH ĐIỂN 
Home