MAJJHIMANIKĀYA- TRUNG BỘ KINH

 

 

 

CHNH KINH PALI

CH GIẢI PALI

BẢN DỊCH VIỆT

1. Cūḷasuatasuttaṃ

1. Cūḷasuatasuttavaṇṇanā

121. Kinh Tiểu khng

176. Evaṃ me sutaṃ

  ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati pubbārāme migāramātupāsāde. Atha kho āyasmā ānando sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca

  ekamidaṃ, bhante, samayaṃ bhagavā sakkesu viharati nagarakaṃ nāma sakyānaṃ nigamo. Tattha me, bhante, bhagavato sammukhā sutaṃ, sammukhā paṭiggahitaṃ suatāvihārenāhaṃ, ānanda, etarahi bahulaṃ viharāmīti. Kacci metaṃ, bhante, sussutaṃ suggahitaṃ sumanasikataṃ sūpadhāritanti? Taggha te etaṃ, ānanda, sussutaṃ suggahitaṃ sumanasikataṃ sūpadhāritaṃ.

Pubbepāhaṃ [pubbecāhaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)], ānanda, etarahipi [etarahi ca (sabbattha)] suatāvihārena bahulaṃ viharāmi.

Seyyathāpi, ānanda, ayaṃ migāramātupāsādo suo hatthigavassavaḷavena, suo jātarūparajatena, suo itthipurisasannipātena atthi cevidaṃ asuataṃ yadidaṃ bhikkhusaṅghaṃ paṭicca ekattaṃ; evameva kho, ānanda, bhikkhu amanasikaritvā gāmasaaṃ, amanasikaritvā manussasaaṃ, araasaaṃ paṭicca manasi karoti ekattaṃ . Tassa araasaāya cittaṃ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati adhimuccati. So evaṃ pajānāti ye assu darathā gāmasaaṃ paṭicca tedha na santi, ye assu darathā manussasaaṃ paṭicca tedha na santi, atthi cevāyaṃ darathamattā yadidaṃ araasaaṃ paṭicca ekattanti. So suamidaṃ saāgataṃ gāmasaāyāti pajānāti, suamidaṃ saāgataṃ manussasaāyāti pajānāti, atthi cevidaṃ asuataṃ yadidaṃ araasaaṃ paṭicca ekattanti. Iti yahi kho tattha na hoti tena taṃ suaṃ samanupassati, yaṃ pana tattha avasiṭṭhaṃ hoti taṃ santamidaṃ atthīti pajānāti. Evampissa esā, ānanda, yathābhuccā avipallatthā parisuddhā suatāvakkanti bhavati.

176.Evaṃme sutanti cūḷasuatasuttaṃ. Tattha ekamidanti thero kira bhagavato vattaṃ katvā attano divāṭṭhānaṃ gantvā kālaparicchedaṃ katvā nibbānārammaṇaṃ suatāphalasamāpattiṃ appetvā nisinno yathāparicchedena vuṭṭhāsi. Athassa saṅkhārā suato upaṭṭhahiṃsu. So suatākathaṃ sotukāmo jāto. Athassa etadahosi  na kho pana sakkā dhurena dhuraṃ paharantena viya gantvā suatākathaṃ me, bhante, kathethāti bhagavantaṃ vattuṃ, handāhaṃ yaṃ me bhagavā nagarakaṃ upanissāya viharanto ekaṃ kathaṃ kathesi, taṃ sāremi, evaṃ me bhagavā suatākathaṃ kathessatīti dasabalaṃ sārento ekamidantiādimāha.

Tattha idanti nipātamattameva. Kaccimetaṃ, bhanteti thero ekapade ṭhatvā saṭṭhipadasahassāni uggahetvā dhāretuṃ samattho, kiṃ so suatāvihārenāti ekaṃ padaṃ dhāretuṃ na sakkhissati, sotukāmena pana jānantena viya pucchituṃ na vaṭṭati, pākaṭaṃ katvā vitthāriyamānaṃ suatākathaṃ sotukāmo ajānanto viya evamāha. Eko ajānantopi jānanto viya hoti, thero evarūpaṃ kohaaṃ kiṃ karissati, attano jānanaṭṭhānepi bhagavato apacitiṃ dassetvā kaccimetantiādimāha.

Pubbepīti paṭhamabodhiyaṃ nagarakaṃ upanissāya viharaṇakālepi. Etarahipīti idānipi. Evaṃ pana vatvā cintesi ānando suatākathaṃ sotukāmo, eko pana sotuṃ sakkoti, na uggahetuṃ, eko sotumpi uggahetumpi sakkoti, na kathetuṃ, ānando pana sotumpi sakkoti uggahetumpi kathetumpi, (kathemissa) suatākathanti. Iti taṃ kathento seyyathāpītiādimāha. Tattha suo hatthigavāssavaḷavenāti tattha kaṭṭharūpapotthakarūpacittarūpavasena katā hatthiādayo atthi, vessavaṇamandhātādīnaṃ ṭhitaṭṭhāne cittakammavasena katampi, ratanaparikkhatānaṃ vātapānadvārabandhamacapīṭhādīnaṃ vasena saṇṭhitampi, jiṇṇapaṭisaṅkharaṇatthaṃ ṭhapitampi jātarūparajataṃ atthi, kaṭṭharūpādivasena katā dhammasavanapahapucchanādivasena āgacchantā ca itthipurisāpi atthi, tasmā na so tehi suo. Indriyabaddhānaṃ saviāṇakānaṃ hatthiādīnaṃ, icchiticchitakkhaṇe paribhujitabbassa jātarūparajatassa, nibaddhavāsaṃ vasantānaṃ itthipurisānaca abhāvaṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ.

Bhikkhusaṅghaṃ paṭiccāti bhikkhūsu hi piṇḍāya paviṭṭhesupi vihārabhattaṃ sādiyantehi bhikkhūhi ceva gilānagilānupaṭṭhākauddesacīvarakammapasutādīhi ca bhikkhūhi so asuova hoti, iti niccampi bhikkhūnaṃ atthitāya evamāha. Ekattanti ekabhāvaṃ, ekaṃ asuataṃ atthīti attho. Eko asuabhāvo atthīti vuttaṃ hoti. Amanasikaritvāti citte akatvā anāvajjitvā apaccavekkhitvā. Gāmasaanti gāmoti pavattavasena vā kilesavasena vā uppannaṃ gāmasaaṃ. Manussasaāyapi eseva nayo. Araasaaṃ paṭicca manasi karoti ekattanti idaṃ araaṃ, ayaṃ rukkho, ayaṃ pabbato, ayaṃ nīlobhāso vanasaṇḍoti evaṃ ekaṃ araaṃyeva paṭicca araasaaṃ manasi karoti. Pakkhandatīti otarati. Adhimuccatīti evanti adhimuccati. Ye assu darathāti ye ca pavattadarathā vā kilesadarathā vā gāmasaaṃ paṭicca bhaveyyuṃ, te idha araasaāya na santi. Dutiyapadepi eseva nayo. Atthi cevāyanti ayaṃ pana ekaṃ araasaaṃ paṭicca uppajjamānā pavattadarathamattā atthi.

Yahikho tattha na hotīti yaṃ migāramātupāsāde hatthiādayo viya imissā araasaāya gāmasaāmanussasaāvasena uppajjamānaṃ pavattadarathakilesadarathajātaṃ, taṃ na hoti. Yaṃ pana tattha avasiṭṭhanti yaṃ migāramātupāsāde bhikkhusaṅgho viya tattha araasaāya pavattadarathamattaṃ avasiṭṭhaṃ hoti. Taṃ santamidaṃ atthīti pajānātīti taṃ vijjamānameva atthi idanti pajānāti, suatāvakkantīti suatānibbatti.

 

176. Như vầy ti nghe.

Một thời Thế Tn tr ở Savatthi (X-vệ), tại Pubbarama (ng Vin), lu đi của Migaramatu (Lộc Mẫu). Rồi Tn giả Ananda, vo buổi chiều, từ Thiền tịnh độc cư đứng dậy, đi đến Thế Tn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tn, rồi ngồi xuống một bn, Tn giả Ananda bạch Thế Tn:

-- Một thời, bạch Thế Tn, Thế Tn tr giữa cc Sakka (Thch-ca). Nagaraka l tn một thị trấn của cc Sakka. Tại đấy, bạch Thế Tn, con được nghe trước mặt Thế Tn, con được ghi nhớ trước mặt Thế Tn như sau: "Ny Ananda, Ta nhờ an tr khng, nn nay an tr rất nhiều". Phải chăng, bạch Thế Tn, điều con đ nghe l nghe đng, ghi nhớ đng, tc đng, thọ tr đng?

-- Thật vậy, ny Ananda, điều ng đ nghe l nghe đng, ghi nhớ đng, tc đng, thọ tr đng. Thuở xưa v nay, ny Ananda, Ta nhờ an tr khng, nn nay an tr rất nhiều.

V như lu đi Lộc Mẫu ny khng c voi, b, ngựa, ngựa ci, khng c vng v bạc, khng c đn b, đn ng tụ hội, v chỉ c một ci khng phải khng, tức l sự nhất tr (ekattam) do duyn chng Tỷ-kheo; cũng vậy, ny Ananda, Tỷ-kheo khng tc thn tưởng, khng tc nhơn tưởng, chỉ tc sự nhất tr, do duyn lm tưởng. Tm của vị ấy được thch th hn hoan, an tr, hướng đến lm tưởng. Vị ấy tuệ tri như sau: "Cc ưu phiền do duyn thn tưởng khng c mặt ở đy; cc ưu phiền do duyn nhn tưởng khng c mặt ở đy. V chỉ c một ưu phiền ny, tức l sự nhất tr do duyn lm tưởng". Vị ấy tuệ tri: "Loại tưởng ny khng c thn tưởng". Vị ấy tuệ tri: "Loại tưởng ny khng c nhn tưởng". V chỉ c một ci ny khng phải khng, tức l sự nhất tr (ekattam) do duyn lm tưởng". V ci g khng c mặt ở đy, vị ấy xem ci ấy l khng c. Nhưng đối với ci cn lại, ở đy, vị ấy tuệ tri: "Ci kia c, ci ny c". Như vậy, ny Ananda, ci ny đối với vị ấy l như vậy, thật c, khng đin đảo, sự thực hiện hon ton thanh tịnh, khng tnh.

 

177. Puna caparaṃ, ānanda, bhikkhu amanasikaritvā manussasaaṃ, amanasikaritvā araasaaṃ, pathavīsaaṃ paṭicca manasi karoti ekattaṃ. Tassa pathavīsaāya cittaṃ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati adhimuccati. Seyyathāpi, ānanda, āsabhacammaṃ saṅkusatena suvihataṃ vigatavalikaṃ; evameva kho, ānanda, bhikkhu yaṃ imissā pathaviyā ukkūlavikkūlaṃ nadīviduggaṃ khāṇukaṇṭakaṭṭhānaṃ pabbatavisamaṃ taṃ sabbaṃ [sabbaṃ (ka.)] amanasikaritvā pathavīsaaṃ paṭicca manasi karoti ekattaṃ. Tassa pathavīsaāya cittaṃ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati adhimuccati. So evaṃ pajānāti ye assu darathā manussasaaṃ paṭicca tedha na santi, ye assu darathā araasaaṃ paṭicca tedha na santi, atthi cevāyaṃ darathamattā yadidaṃ pathavīsaaṃ paṭicca ekattanti. So suamidaṃ saāgataṃ manussasaāyāti pajānāti, suamidaṃ saāgataṃ araasaāyāti pajānāti, atthi cevidaṃ asuataṃ yadidaṃ pathavīsaaṃ paṭicca ekattanti. Iti yahi kho tattha na hoti tena taṃ suaṃ samanupassati, yaṃ pana tattha avasiṭṭhaṃ hoti taṃ santamidaṃ atthīti pajānāti. Evampissa esā, ānanda, yathābhuccā avipallatthā parisuddhā suatāvakkanti bhavati.

177.Amanasikaritvāmanussasaanti idha gāmasaaṃ na gaṇhāti. Kasmā? Evaṃ kirassa ahosi manussasaāya gāmasaaṃ nivattetvā, araasaāya manussasaaṃ, pathavīsaāya araasaaṃ, ākāsānacāyatanasaāya pathavīsaaṃpe nevasaānāsaāyatanasaāya ākicaāyatanasaaṃ , vipassanāya nevasaānāsaāyatanasaaṃ, maggena vipassanaṃ nivattetvā anupubbena accantasuataṃ nāma dassessāmīti. Tasmā evaṃ desanaṃ ārabhi. Tattha pathavīsaanti kasmā araasaaṃ pahāya pathavīsaaṃ manasi karoti? Araasaāya visesānadhigamanato. Yathā hi purisassa ramaṇīyaṃ khettaṭṭhānaṃ disvā idha vuttā sāliādayo suṭṭhu sampajjissanti, mahālābhaṃ labhissāmīti sattakkhattumpi khettaṭṭhānaṃ olokentassa sāliādayo na sampajjanteva, sace pana taṃ ṭhānaṃ vihatakhāṇukakaṇṭakaṃ katvā kasitvā vapati, evaṃ sante sampajjanti, evameva idaṃ araaṃ, ayaṃ rukkho, ayaṃ pabbato, ayaṃ nīlobhāso vanasaṇḍoti sacepi sattakkhattuṃ araasaaṃ manasi karoti, nevūpacāraṃ na samādhiṃ pāpuṇāti, pathavīsaāya panassa dhuvasevanaṃ kammaṭṭhānaṃ pathavīkasiṇaṃ parikammaṃ katvā jhānāni nibbattetvā jhānapadaṭṭhānampi vipassanaṃ vaḍḍhetvā sakkā arahattaṃ pāpuṇituṃ. Tasmā araasaaṃ pahāya pathavīsaaṃ manasi karoti. Paṭiccāti paṭicca sambhūtaṃ.

Idāni yasmiṃ pathavīkasiṇe so pathavīsaī hoti, tassa opammadassanatthaṃ seyyathāpītiādimāha. Tattha usabhassa etanti āsabhaṃ. Aesaṃ pana gunnaṃ gaṇḍāpi honti pahārāpi. Tesahi cammaṃ pasāriyamānaṃ nibbalikaṃ na hoti, usabhassa lakkhaṇasampannatāya te dosā natthi. Tasmā tassa cammaṃ gahitaṃ. Saṅkusatenāti khilasatena. Suvihatanti pasāretvā suṭṭhu vihataṃ. Ūnakasatasaṅkuvihatahi nibbalikaṃ na hoti, saṅkusatena vihataṃ bheritalaṃ viya nibbalikaṃ hoti. Tasmā evamāha. Ukkūlavikkūlanti uccanīcaṃ thalaṭṭhānaṃ ninnaṭṭhānaṃ. Nadīvidugganti nadiyo ceva duggamaṭṭhānaca. Pathavīsaaṃ paṭicca manasi karoti ekattanti kasiṇapathaviyaṃyeva paṭicca sambhūtaṃ ekaṃ saaṃ manasi karoti. Darathamattāti ito paṭṭhāya sabbavāresu pavattadarathavasena darathamattā veditabbā.

177. Lại nữa, ny cc Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khng tc nhn tưởng, khng tc lm tưởng, chỉ tc sự nhất tr do duyn địa tưởng. Tm vị ấy được thch th, hn hoan, an tr, hướng đến địa tưởng. V như, ny Ananda, tấm da con b đực được căng thẳng trn một trăm cọc gỗ, đặc tnh tấm da được đoạn trừ (vigatavasika); cũng vậy, ny Ananda, Tỷ-kheo, khng tc đối với tất cả vật g trn đất ny: đất kh v vng lầy, sng v vng lầy, cc cy c thn v c gai, ni v đất bằng, vị ấy tc sự nhất tr do duyn địa tưởng. Tm vị ấy được thch th, hn hoan, an tr, hướng đến địa tưởng. Vị ấy tuệ tri như sau: "Cc ưu phiền do duyn nhn tưởng khng c mặt ở đy; cc ưu phiền do duyn lm tưởng khng c mặt ở đy. V chỉ c một ưu phiền ny, sự nhất tr do duyn địa tưởng". Vị ấy tuệ tri: "Loại tưởng ny khng c nhơn tưởng". Vị ấy tuệ tri: "Loại tưởng ny khng c lm tưởng, v chỉ c một ci ny khng phải khng, tức l sự nhất tr do duyn địa tưởng". V ci g khng c mặt ở đy, vị ấy xem ci ấy l khng c. Nhưng đối với ci cn lại, ở đy vị ấy tuệ tri: "Ci kia c, ci ny c". Ny Ananda, ci ny đối với vị ấy l như vậy, thật c, khng đin đảo, sự thực hiện hon ton thanh tịnh, khng tnh.

178. Puna caparaṃ, ānanda, bhikkhu amanasikaritvā araasaaṃ, amanasikaritvā pathavīsaaṃ, ākāsānacāyatanasaaṃ paṭicca manasi karoti ekattaṃ. Tassa ākāsānacāyatanasaāya cittaṃ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati adhimuccati. So evaṃ pajānāti ye assu darathā araasaaṃ paṭicca tedha na santi, ye assu darathā pathavīsaaṃ paṭicca tedha na santi, atthi cevāyaṃ darathamattā yadidaṃ ākāsānacāyatanasaaṃ paṭicca ekattanti. So suamidaṃ saāgataṃ araasaāyāti pajānāti, suamidaṃ saāgataṃ pathavīsaāyāti pajānāti, atthi cevidaṃ asuataṃ yadidaṃ ākāsānacāyatanasaaṃ paṭicca ekattanti. Iti yahi kho tattha na hoti tena taṃ suaṃ samanupassati, yaṃ pana tattha avasiṭṭhaṃ hoti taṃ santamidaṃ atthīti pajānāti. Evampissa esā, ānanda , yathābhuccā avipallatthā parisuddhā suatāvakkanti bhavati.

 

178. Lại nữa, ny Ananda, Tỷ-kheo khng tc lm tưởng, khng tc địa tưởng, tc sự nhất tr do duyn Khng v bin xứ. Tm vị ấy được thch th, hn hoan, an tr, hướng đến Khng v bin xứ. Vị ấy tuệ tri như sau: "Cc ưu phiền, do duyn lm tưởng khng c mặt ở đy; cc ưu phiền do duyn địa tưởng khng c mặt ở đy. V chỉ c một ưu phiền ny, tức l sự nhất tr do duyn Khng v bin xứ tưởng". Vị ấy tuệ tri: "Loại tưởng ny khng c lm tưởng". Vị ấy tuệ tri: "Loại tưởng ny khng c địa tưởng, v chỉ c một ci ny khng phải khng, tức l sự nhất tr do duyn Khng v bin xứ tưởng". V ci g khng c mặt ở đy, vị ấy xem ci ấy l khng c. Nhưng đối với ci cn lại, ở đy vị ấy biết: "Ci kia c, ci ny c". Ny Ananda, ci ny đối với vị ấy l như vậy, thật c, khng đin đảo, sự thực hiện hon ton thanh tịnh, khng tnh.

 

179. Puna caparaṃ, ānanda, bhikkhu amanasikaritvā pathavīsaaṃ, amanasikaritvā ākāsānacāyatanasaaṃ, viāṇacāyatanasaaṃ paṭicca manasi karoti ekattaṃ. Tassa viāṇacāyatanasaāya cittaṃ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati adhimuccati. So evaṃ pajānāti ye assu darathā pathavīsaaṃ paṭicca tedha na santi, ye assu darathā ākāsānacāyatanasaaṃ paṭicca tedha na santi, atthi cevāyaṃ darathamattā yadidaṃ viāṇacāyatanasaaṃ paṭicca ekattanti. So suamidaṃ saāgataṃ pathavīsaāyāti pajānāti, suamidaṃ saāgataṃ ākāsānacāyatanasaāyāti pajānāti, atthi cevidaṃ asuataṃ yadidaṃ viāṇacāyatanasaaṃ paṭicca ekattanti. Iti yahi kho tattha na hoti tena taṃ suaṃ samanupassati, yaṃ pana tattha avasiṭṭhaṃ hoti taṃ santamidaṃ atthīti pajānāti. Evampissa esā, ānanda, yathābhuccā avipallatthā parisuddhā suatāvakkanti bhavati.

 

179. Lại nữa, ny Ananda, Tỷ-kheo khng tc địa tưởng, khng tc Khng v bin xứ tưởng, chỉ tc sự nhất tr do duyn Thức v bin xứ. Tm vị ấy được thch th, hn hoan, an tr, hướng đến Thức v bin xứ. Vị ấy tuệ tri như sau: "Cc ưu phiền do duyn địa tưởng khng c mặt ở đy; cc ưu phiền do duyn Khng v bin xứ tưởng khng c mặt ở đy. V chỉ c một ưu phiền ny, tức l sự nhất tr do duyn Thức v bin xứ tưởng". Vị ấy tuệ tri: "Loại tưởng ny khng c địa tưởng". Vị ấy tuệ tri: "Loại tưởng ny khng c Khng v bin xứ tưởng, v chỉ c một ci ny khng phải khng, tức l sự nhất tr do duyn Thức v bin xứ tưởng". V ci g khng c mặt ở đy, vị ấy xem ci ấy l khng c. Nhưng đối với ci cn lại, ở đy vị ấy tuệ tri: "Ci kia c, ci ny c". Ny Ananda, ci ny đối với vị ấy l như vậy, thật c, khng đin đảo, sự thực hiện hon ton thanh tịnh, khng tnh.

 

180. Puna caparaṃ, ānanda, bhikkhu amanasikaritvā ākāsānacāyatanasaaṃ, amanasikaritvā viāṇacāyatanasaaṃ, ākicaāyatanasaaṃ paṭicca manasi karoti ekattaṃ. Tassa ākicaāyatanasaāya cittaṃ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati adhimuccati. So evaṃ pajānāti ye assu darathā ākāsānacāyatanasaaṃ paṭicca tedha na santi, ye assu darathā viāṇacāyatanasaaṃ paṭicca tedha na santi, atthi cevāyaṃ darathamattā yadidaṃ ākicaāyatanasaaṃ paṭicca ekattanti. So suamidaṃ saāgataṃ ākāsānacāyatanasaāyāti pajānāti, suamidaṃ saāgataṃ viāṇacāyatanasaāyāti pajānāti, atthi cevidaṃ asuataṃ yadidaṃ ākicaāyatanasaaṃ paṭicca ekattanti. Iti yahi kho tattha na hoti tena taṃ suaṃ samanupassati, yaṃ pana tattha avasiṭṭhaṃ hoti taṃ santamidaṃ atthīti pajānāti. Evampissa esā, ānanda, yathābhuccā avipallatthā parisuddhā suatāvakkanti bhavati.

 

180. Lại nữa, ny Ananda, Tỷ-kheo khng tc Khng v bin xứ tưởng, khng tc Thức v bin xứ tưởng, chỉ tc sự nhất tr do duyn V sở hữu xứ tưởng. Tm vị ấy được thch th, hn hoan, an tr, hướng đến V sở hữu xứ. Vị ấy tuệ tri như sau: "Cc ưu phiền do duyn Khng v bin xứ tưởng khng c mặt ở đy; cc ưu phiền do duyn Thức v bin xứ tưởng khng c mặt ở đy. V chỉ c một ưu phiền ny, tức l sự nhất tr do duyn V sở hữu xứ tưởng". Vị ấy tuệ tri: "Loại tưởng ny khng c Khng v bin xứ tưởng". Vị ấy tuệ tri: "Loại tưởng ny khng c Thức v bin xứ tưởng, v chỉ c một ci ny khng phải khng, tức l sự nhất tr do duyn V sở hữu xứ tưởng". V ci g khng c mặt ở đy, vị ấy xem ci ấy l khng c. Nhưng đối với ci cn lại, ở đy, vị ấy tuệ tri: "Ci kia c, ci ny c". Ny Ananda, ci ny đối với vị ấy l như vậy, thật c, khng đin đảo, sự thực hiện hon ton thanh tịnh, khng tnh.

 

181. Puna caparaṃ, ānanda bhikkhu amanasikaritvā viāṇacāyatanasaaṃ, amanasikaritvā ākicaāyatanasaaṃ, nevasaānāsaāyatanasaaṃ paṭicca manasi karoti ekattaṃ. Tassa nevasaānāsaāyatanasaāya cittaṃ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati adhimuccati. So evaṃ pajānāti ye assu darathā viāṇacāyatanasaaṃ paṭicca tedha na santi, ye assu darathā ākicaāyatanasaaṃ paṭicca tedha na santi, atthi cevāyaṃ darathamattā yadidaṃ nevasaānāsaāyatanasaaṃ paṭicca ekattanti. So suamidaṃ saāgataṃ viāṇacāyatanasaāyāti pajānāti, suamidaṃ saāgataṃ ākicaāyatanasaāyāti pajānāti, atthi cevidaṃ asuataṃ yadidaṃ nevasaānāsaāyatanasaaṃ paṭicca ekattanti . Iti yahi kho tattha na hoti tena taṃ suaṃ samanupassati, yaṃ pana tattha avasiṭṭhaṃ hoti taṃ santamidaṃ atthīti pajānāti. Evampissa esā, ānanda, yathābhuccā avipallatthā parisuddhā suatāvakkanti bhavati.

 

181. Lại nữa, ny Ananda, Tỷ-kheo khng tc Thức v bin xứ tưởng, khng tc V sở hữu xứ tưởng, chỉ tc sự nhất tr do duyn Phi tưởng phi phi tưởng xứ tưởng. Tm vị ấy được thch th, hn hoan, an tr, hướng đến Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Vị ấy biết như sau: "Cc ưu phiền do duyn Thức v bin xứ tưởng khng c mặt ở đy; cc ưu phiền do duyn V sở hữu xứ tưởng khng c mặt ở đy. V chỉ c một ưu phiền ny, tức l sự nhất tr do duyn Phi tưởng phi phi tưởng xứ tưởng. Vị ấy tuệ tri: "Loại tưởng ny khng c Thức v bin xứ tưởng". Vị ấy tuệ tri: "Loại tưởng ny khng c V sở hữu xứ tưởng, v chỉ c một ci ny khng phải khng, tức l sự nhất tr do duyn Phi tưởng phi phi tưởng xứ tưởng. V ci g khng c mặt ở đy, vị ấy xem ci ấy l khng c. Nhưng đối với ci cn lại, ở đy, vị ấy tuệ tri: "Ci kia c, ci ny c". Ny Ananda, ci ny đối với vị ấy l như vậy, thật c, khng đin đảo, sự thực hiện hon ton thanh tịnh, khng tnh.

 

182. Puna caparaṃ, ānanda, bhikkhu amanasikaritvā ākicaāyatanasaaṃ, amanasikaritvā nevasaānāsaāyatanasaaṃ, animittaṃ cetosamādhiṃ paṭicca manasi karoti ekattaṃ. Tassa animitte cetosamādhimhi cittaṃ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati adhimuccati. So evaṃ pajānāti ye assu darathā ākicaāyatanasaaṃ paṭicca tedha na santi, ye assu darathā nevasaānāsaāyatanasaaṃ paṭicca tedha na santi, atthi cevāyaṃ darathamattā yadidaṃ imameva kāyaṃ paṭicca saḷāyatanikaṃ jīvitapaccayāti . So suamidaṃ saāgataṃ ākicaāyatanasaāyāti pajānāti, suamidaṃ saāgataṃ nevasaānāsaāyatanasaāyāti pajānāti, atthi cevidaṃ asuataṃ yadidaṃ imameva kāyaṃ paṭicca saḷāyatanikaṃ jīvitapaccayāti. Iti yahi kho tattha na hoti tena taṃ suaṃ samanupassati, yaṃ pana tattha avasiṭṭhaṃ hoti taṃ santamidaṃ atthīti pajānāti. Evampissa esā, ānanda, yathābhuccā avipallatthā parisuddhā suatāvakkanti bhavati.

182.Animittaṃ cetosamādhinti vipassanācittasamādhiṃ. So hi niccanimittādivirahito animittoti vuccati. Imameva kāyanti vipassanāya vatthuṃ dasseti. Tattha imamevāti imaṃ eva catumahābhūtikaṃ. Saḷāyatanikanti saḷāyatanapaṭisaṃyuttaṃ. Jīvitapaccayāti yāva jīvitindriyānaṃ pavatti, tāva jīvitapaccayā pavattadarathamattā atthīti vuttaṃ hoti.

182. Lại nữa, ny Ananda, Tỷ-kheo khng tc V sở hữu xứ tưởng, khng c tc Phi tưởng phi phi tưởng xứ tưởng, tc sự nhất tr do duyn V tướng tm định. Tm vị ấy được thch th, hn hoan, an tr, hướng đến V tướng tm định. Vị ấy tuệ tri như sau: "Cc ưu phiền do duyn V sở hữu xứ tưởng khng c mặt ở đy; cc ưu phiền do duyn Phi tưởng phi phi tưởng xứ tưởng khng c mặt ở đy. V chỉ c một ưu phiền ny, tức l su nhập duyn mạng, duyn với thn ny". Vị ấy tuệ tri: "Loại tưởng ny khng c V sở hữu xứ tưởng". Vị ấy tuệ tri: "Loại tưởng ny khng c Phi tưởng phi phi tưởng xứ tưởng. V chỉ c một ci ny khng phải khng, tức l su nhập duyn mạng, duyn với thn ny". V ci g khng c mặt ở đy, vị ấy xem ci ấy l khng c. Nhưng đối với ci cn lại, ở đy vị ấy tuệ tri: "Ci kia c, ci ny c". Ny Ananda, ci ny đối với vị ấy l như vậy, thật c, khng đin đảo, sự thực hiện hon ton thanh tịnh, khng tnh.

 

183. Puna caparaṃ, ānanda, bhikkhu amanasikaritvā ākicaāyatanasaaṃ, amanasikaritvā nevasaānāsaāyatanasaaṃ, animittaṃ cetosamādhiṃ paṭicca manasi karoti ekattaṃ. Tassa animitte cetosamādhimhi cittaṃ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati adhimuccati. So evaṃ pajānāti ayampi kho animitto cetosamādhi abhisaṅkhato abhisacetayito. Yaṃ kho pana kici abhisaṅkhataṃ abhisacetayitaṃ tadaniccaṃ nirodhadhammanti pajānāti. Tassa evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṃ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṃ vimuccati. Vimuttasmiṃ vimuttamiti āṇaṃ hoti. Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānāti. So evaṃ pajānāti ye assu darathā kāmāsavaṃ paṭicca tedha na santi, ye assu darathā bhavāsavaṃ paṭicca tedha na santi, ye assu darathā avijjāsavaṃ paṭicca tedha na santi, atthi cevāyaṃ darathamattā yadidaṃ imameva kāyaṃ paṭicca saḷāyatanikaṃ jīvitapaccayāti. So suamidaṃ saāgataṃ kāmāsavenāti pajānāti, suamidaṃ saāgataṃ bhavāsavenāti pajānāti, suamidaṃ saāgataṃ avijjāsavenāti pajānāti, atthi cevidaṃ asuataṃ yadidaṃ imameva kāyaṃ paṭicca saḷāyatanikaṃ jīvitapaccayāti. Iti yahi kho tattha na hoti tena taṃ suaṃ samanupassati, yaṃ pana tattha avasiṭṭhaṃ hoti taṃ santamidaṃ atthīti pajānāti. Evampissa esā, ānanda, yathābhuccā avipallatthā parisuddhā paramānuttarā suatāvakkanti bhavati.

183. Puna animittanti vipassanāya paṭivipassanaṃ dassetuṃ vuttaṃ. Kāmāsavaṃ paṭiccāti kāmāsavaṃ paṭicca uppajjanapavattadarathā idha na santi, ariyamagge ceva ariyaphale ca natthīti vuttaṃ hoti. Imameva kāyanti imaṃ upādisesadarathadassanatthaṃ vuttaṃ. Iti manussasaāya gāmasaaṃ nivattetvāpe maggena vipassanaṃ nivattetvā anupubbena accantasuatā nāma dassitā hoti.

183. Lại nữa, ny Ananda, vị Tỷ-kheo khng tc V sở hữu xứ tưởng, khng tc Phi tưởng phi phi tưởng xứ tưởng, tc sự nhứt tr do duyn V tướng tm định. Tm vị ấy được thch th, hn hoan, an tr, hướng đến V tướng tm định. Vị ấy tuệ tri như sau: "V tướng tm định ny thuộc hữu vi, do tm tư tạo nn. Phm ci g thuộc hữu vi, do tm tư tạo nn, ci ấy l v thường, chịu sự đoạn diệt", vị ấy tuệ tri như vậy. Do vị ấy tuệ tri như vậy, thấy như vậy, tm được giải thot khỏi dục lậu, tm được giải thot khỏi hữu lậu, tm được giải thot khỏi v minh lậu. Trong sự giải thot, l sự hiểu biết (nana) rằng đ được giải thot. Vị ấy tuệ tri: "Sanh đ tận, Phạm hạnh đ thnh, những việc nn lm đ lm, khng cn phải trở lại trạng thi ny nữa". Vị ấy tuệ tri: "Cc ưu phiền do duyn dục lậu khng c mặt ở đy; cc ưu phiền do duyn hữu lậu khng c mặt c ở đy; cc ưu phiền do duyn v minh lậu khng c mặt ở đy. V chỉ ở một ưu phiền ny, tức l su nhập duyn mạng, duyn với thn ny". Vị ấy tuệ tri: "Loại tưởng ny khng c dục lậu". Vị ấy tuệ tri: "Loại tưởng ny khng c hữu lậu". Vị ấy tuệ tri: "Loại tưởng ny khng c v minh lậu. V chỉ c một ci ny khng phải khng, tức l su nhập duyn mạng, duyn với thn ny". V ci g khng c mặt ở đy, vị ấy xem ci ấy l khng c. Nhưng đối với ci cn lại, ở đy vị ấy biết: "Ci kia c, ci ny c". Ny Ananda, ci ny đối với vị ấy l như vậy, thật c, khng đin đảo, sự thực hiện hon ton thanh tịnh, Khng tnh.

 

184. Yepi hi keci, ānanda, atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā parisuddhaṃ paramānuttaraṃ suataṃ upasampajja vihariṃsu, sabbe te imaṃyeva parisuddhaṃ paramānuttaraṃ suataṃ upasampajja vihariṃsu. Yepi [ye (sī. pī.)] hi keci, ānanda, anāgatamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā parisuddhaṃ paramānuttaraṃ suataṃ upasampajja viharissanti, sabbe te imaṃyeva parisuddhaṃ paramānuttaraṃ suataṃ upasampajja viharissanti. Yepi [ye (sī. pī.)] hi keci, ānanda, etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā parisuddhaṃ paramānuttaraṃ suataṃ upasampajja viharanti, sabbe te imaṃyeva parisuddhaṃ paramānuttaraṃ suataṃ upasampajja viharanti. Tasmātiha, ānanda, parisuddhaṃ paramānuttaraṃ suataṃ upasampajja viharissāmāti [viharissāmīti (pī. ka.)]  evahi vo [te (ka.)], ānanda, sikkhitabbanti.

Idamavoca bhagavā. Attamano āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.

Cūḷasuatasuttaṃ niṭṭhitaṃ paṭhamaṃ.

184.Parisuddhanti nirupakkilesaṃ. Anuttaranti uttaravirahitaṃ sabbaseṭṭhaṃ. Suatanti suataphalasamāpattiṃ. Tasmāti yasmā atītepi, buddhapaccekabuddhabuddhasāvakasaṅkhātā samaṇabrāhmaṇā. Anāgatepi, etarahipi buddhabuddhasāvakasaṅkhātā samaṇabrāhmaṇā imaṃyeva parisuddhaṃ paramaṃ anuttaraṃ suataṃ upasampajja vihariṃsu viharissanti viharanti ca, tasmā. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.

Papacasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya

Cūḷasuatasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.

 

 

 

184. Ny Ananda, phm c những Sa-mn hay B-la-mn no trong qu khứ sau khi chứng đạt, đ an tr cứu cnh v thượng thanh tịnh Khng tnh (Sunnatam), tất cả cc vị ấy sau khi chứng đạt đều chỉ an tr cứu cnh v thượng thanh tịnh Khng tnh ny. Ny Ananda, phm c những Sa-mn hay B-la-mn no trong tương lai, sau khi chứng đạt sẽ an tr cứu cnh v thượng thanh tịnh Khng tnh, tất cả cc vị ấy sau khi chứng đạt đều sẽ an tr cứu cnh v thượng thanh tịnh Khng tnh ny. Ny Ananda, phm c những Sa-mn hay B-la-mn no trong hiện tại, sau khi chứng đạt v an tr cứu cnh v thượng thanh tịnh Khng tnh, tất cả cc vị ấy sau khi chứng đạt nếu an tr cứu cnh v thượng thanh tịnh Khng tnh ny. Do vậy, ny Ananda, sau khi chứng đạt Ta sẽ an tr cứu cnh v thượng thanh tịnh Khng tnh. Như vậy, ny Ananda, cc ng cần phải học tập.

Thế Tn thuyết giảng như vậy. Tn giả Ananda hoan hỷ tn thọ lời Thế Tn dạy.

Ha thượng Thch Minh Chu dịch Việt

 

Mục Lục Kinh Trung Bộ Pali -Việt

 

Kinh Trung Bộ

 

 


 


Nguồn: (web Bnh Anson)
Phn đoạn Pali-Việt: Nhị Tường

KINH ĐIỂN 
Home