MAJJHIMANIKĀYA- TRUNG BỘ KINH

 

 

 

CHNH KINH PALI

CH GIẢI PALI

BẢN DỊCH VIỆT

10. Dhātuvibhaṅgasuttaṃ

10. Dhātuvibhaṅgasuttavaṇṇanā

140. Kinh Giới phn biệt

342. Evaṃ me sutaṃ ekaṃ samayaṃ bhagavā magadhesu cārikaṃ caramāno yena rājagahaṃ tadavasari; yena bhaggavo kumbhakāro tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhaggavaṃ kumbhakāraṃ etadavoca

sace te, bhaggava, agaru viharemu āvesane [viharāmāvesane (sī. pī.), viharāma nivesane (syā. kaṃ.), viharemu nivesane (ka.)] ekarattanti.

Na kho me, bhante, garu. Atthi cettha pabbajito paṭhamaṃ vāsūpagato. Sace so anujānāti, viharatha [vihara (sī. pī.)], bhante, yathāsukhanti.

Tena kho pana samayena pukkusāti nāma kulaputto bhagavantaṃ uddissa saddhāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito. So tasmiṃ kumbhakārāvesane [kumbhakāranivesane (syā. kaṃ. ka.)] paṭhamaṃ vāsūpagato hoti. Atha kho bhagavā yenāyasmā pukkusāti tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ pukkusātiṃ etadavoca

sace te, bhikkhu, agaru viharemu āvesane ekarattanti. Urundaṃ, āvuso [ūrūndaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.), urūddhaṃ (ka.) dī. ni. 2 sakkapahasuttaṭīkā oloketabbā], kumbhakārāvesanaṃ. Viharatāyasmā yathāsukhanti.

Atha kho bhagavā kumbhakārāvesanaṃ pavisitvā ekamantaṃ tiṇasanthārakaṃ [tiṇasantharikaṃ (sī.), tiṇasantharakaṃ (syā. kaṃ.)] paāpetvā nisīdi pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. Atha kho bhagavā bahudeva rattiṃ nisajjāya vītināmesi. Āyasmāpi kho pukkusāti bahudeva rattiṃ nisajjāya vītināmesi. Atha kho bhagavato etadahosi pāsādikaṃ kho ayaṃ kulaputto iriyati. Yaṃnūnāhaṃ puccheyyanti. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ pukkusātiṃ etadavoca

kaṃsi tvaṃ, bhikkhu, uddissa pabbajito? Ko vā te satthā? Kassa vā tvaṃ dhammaṃ rocesīti?

-Atthāvuso, samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito. Taṃ kho pana bhagavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti . Tāhaṃ bhagavantaṃ uddissa pabbajito. So ca me bhagavā satthā. Tassa cāhaṃ bhagavato dhammaṃ rocemīti.

- Kahaṃ pana, bhikkhu, etarahi so bhagavā viharati arahaṃ sammāsambuddhoti.

- Atthāvuso, uttaresu janapadesu sāvatthi nāma nagaraṃ. Tattha so bhagavā etarahi viharati arahaṃ sammāsambuddhoti.

-Diṭṭhapubbo pana te, bhikkhu, so bhagavā; disvā ca pana jāneyyāsīti?

- Na kho me, āvuso, diṭṭhapubbo so bhagavā; disvā cāhaṃ na jāneyyanti.

Atha kho bhagavato etadahosi mamaca khvāyaṃ [maṃ tvāyaṃ (sī.), mamaṃ khvāyaṃ (syā. kaṃ.), maṃ khvāyaṃ (pī.)] kulaputto uddissa pabbajito. Yaṃnūnassāhaṃ dhammaṃ deseyyanti. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ pukkusātiṃ āmantesi

dhammaṃ te, bhikkhu, desessāmi. Taṃ suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmīti.

Evamāvusoti kho āyasmā pukkusāti bhagavato paccassosi.

Bhagavā etadavoca

342.Evaṃme sutanti dhātuvibhaṅgasuttaṃ. Tattha cārikanti turitagamanacārikaṃ. Sace te bhaggava agarūti sace tuyhaṃ bhāriyaṃ aphāsukaṃ kici natthi. Sace so anujānātīti bhaggavassa kira etadahosi pabbajitā nāma nānāajjhāsayā, eko gaṇābhirato hoti, eko ekābhirato. Sace so ekābhirato bhavissati, āvuso, mā pāvisi, mayā sālā laddhāti vakkhati. Sace ayaṃ ekābhirato bhavissati, āvuso, nikkhama, mayā sālā laddhāti vakkhati. Evaṃ sante ahaṃ ubhinnaṃ vivādakāretā nāma bhavissāmi, dinnaṃ nāma dinnameva vaṭṭati, kataṃ katamevāti. Tasmā evamāha.

Kulaputtoti jātikulaputtopi ācārakulaputtopi. Vāsūpagatoti vāsaṃ upagato. Kuto āgantvāti? Takkasīlanagarato.

Tatrāyaṃ anupubbikathā majjhimappadese kira rājagahanagare bimbisāre rajjaṃ kārente paccante takkasīlanagare pukkusāti rājā rajjaṃ kāresi. Atha takkasīlato bhaṇḍaṃ gahetvā vāṇijā rājagahaṃ āgatā paṇṇākāraṃ gahetvā rājānaṃ addasaṃsu. Rājā te vanditvā ṭhite katthavāsino tumheti pucchi. Takkasīlavāsino devāti. Atha ne rājā janapadassa khemasubhikkhatādīni nagarassa ca pavattiṃ pucchitvā ko nāma tumhākaṃ rājāti pucchi. Pukkusāti nāma devāti. Dhammikoti? Āma deva dhammiko. Catūhi saṅgahavatthūhi janaṃ saṅgaṇhāti, lokassa mātāpitiṭṭhāne ṭhito, aṅge nipannadārakaṃ viya janaṃ tosetīti. Katarasmiṃ vaye vattatīti? Athassa vayaṃ ācikkhiṃsu. Vayesupi bimbisārena samavayo jāto. Atha te rājā āha tātā tumhākaṃ rājā dhammiko, vayena ca me samāno, sakkuṇeyyātha tumhākaṃ rājānaṃ mama mittaṃ kātunti. Sakkoma devāti. Rājā tesaṃ suṅkaṃ vissajjetvā gehaca dāpetvā gacchatha bhaṇḍaṃ vikkiṇitvā gamanakāle maṃ disvā gaccheyyāthāti āha. Te tathā katvā gamanakāle rājānaṃ addasaṃsu. Gacchatha tumhākaṃ rājānaṃ mama vacanena punappunaṃ ārogyaṃ pucchitvā rājā tumhehi saddhiṃ mittabhāvaṃ icchatīti vadathāti āha.

Te sādhūti paṭissuṇitvā gantvā bhaṇḍaṃ paṭisāmetvā bhuttapātarāsā rājānaṃ upasaṅkamitvā vandiṃsu. Rājā kahaṃ bhaṇe tumhe ettake ime divase na dissathāti pucchi. Te sabbaṃ pavattiṃ ārocesuṃ. Rājā sādhu, tātā, tumhe nissāya mayā majjhimappadese rājā mitto laddhoti attamano ahosi. Aparabhāge rājagahavāsinopi vāṇijā takkasīlaṃ agamaṃsu. Te paṇṇākāraṃ gahetvā āgate pukkusāti rājā kuto āgatatthāti pucchitvā rājagahatoti sutvā mayhaṃ sahāyassa nagarato āgatā tumheti. Āma devāti. Ārogyaṃ me sahāyassāti ārogyaṃ pucchitvā ajja paṭṭhāya ye mayhaṃ sahāyassa nagarato jaṅghasatthena vā sakaṭasatthena vā vāṇijā āgacchanti, sabbesaṃ mama visayaṃ paviṭṭhakālato paṭṭhāya vasanagehāni, rājakoṭṭhāgārato nivāpaca dentu, suṅkaṃ vissajjentu, kici upaddavaṃ mā karontūti bheriṃ carāpesi. Bimbisāropi attano nagare tatheva bheriṃ carāpesi.

Atha bimbisāro pukkusātissa paṇṇaṃ pahiṇi paccantadese nāma maṇimuttādīni ratanāni uppajjanti, yaṃ mayhaṃ sahāyassa rajje dassanīyaṃ vā savanīyaṃ vā ratanaṃ uppajjati, tattha me mā maccharāyatūti. Pukkusātipi majjhimadeso nāma mahājanapado, yaṃ tattha evarūpaṃ ratanaṃ uppajjati, tattha me sahāyo mā maccharāyatūti paṭipaṇṇaṃ pahiṇi. Evaṃ te gacchante gacchante kāle aamaaṃ adisvāpi daḷhamittā ahesuṃ.

Evaṃ tesaṃ katikaṃ katvā vasantānaṃ paṭhamataraṃ pukkusātissa paṇṇākāro uppajji. Rājā kira aṭṭha pacavaṇṇe anagghakambale labhi. So atisundarā ime kambalā, ahaṃ sahāyassa pesissāmīti lākhāguḷamatte aṭṭha sārakaraṇḍake likhāpetvā tesu te kambale pakkhipitvā lākhāya vaṭṭāpetvā setavatthena veṭhetvā samugge pakkhipitvā vatthena veṭhetvā rājamuddikāya lachetvā mayhaṃ sahāyassa dethāti amacce pesesi. Sāsanaca adāsi ayaṃ paṇṇākāro nagaramajjhe amaccādiparivutena daṭṭhabboti. Te gantvā bimbisārassa adaṃsu.

So sāsanaṃ sutvā amaccādayo sannipatantūti bheriṃ carāpetvā nagaramajjhe amaccādiparivuto setacchattena dhāriyamānena pallaṅkavare nisinno lachanaṃ bhinditvā vatthaṃ apanetvā samuggaṃ vivaritvā anto bhaṇḍikaṃ mucitvā lākhāguḷe disvā mayhaṃ sahāyo pukkusāti jutavittako me sahāyoti maamāno mae imaṃ paṇṇākāraṃ pahiṇīti ekaṃ guḷaṃ gahetvā hatthena vaṭṭetvā tulayantova anto dussabhaṇḍikaṃ atthīti aāsi. Atha naṃ pallaṅkapāde paharitvā tāvadeva lākhā paripati, so nakhena karaṇḍakaṃ vivaritvā anto kambalaratanaṃ disvā itarepi vivarāpesi, sabbepi kambalā ahesuṃ. Atha ne pattharāpesi, te vaṇṇasampannā phassasampannā dīghato soḷasahatthā tiriyaṃ aṭṭhahatthā ahesuṃ. Mahājano disvā aṅguliyo poṭhesi, celukkhepaṃ akāsi, amhākaṃ rao adiṭṭhasahāyo pukkusāti adisvāva evarūpaṃ paṇṇākāraṃ pesesi, yuttaṃ evarūpaṃ mittaṃ kātunti attamano ahosi. Rājā ekamekaṃ kambalaṃ agghāpesi, sabbe anagghā ahesuṃ. Tesu cattāro sammāsambuddhassa pesesi, cattāro attano ghare akāsi. Tato cintesi pacchā pesentena paṭhamaṃ pesitapaṇṇākārato atirekaṃ pesetuṃ vaṭṭati, sahāyena ca me anaggho paṇṇākāro pesito, kiṃ nu kho pesemīti?

Kiṃ pana rājagahe tato adhikaṃ ratanaṃ natthīti? No natthi, mahāpuo rājā, apica kho panassa sotāpannakālato paṭṭhāya ṭhapetvā tīṇi ratanāni aaṃ ratanaṃ somanassaṃ janetuṃ samatthaṃ nāma natthi . So ratanaṃ vicinituṃ āraddho ratanaṃ nāma saviāṇakaṃ aviāṇakanti duvidhaṃ. Tattha aviāṇakaṃ suvaṇṇarajatādi, saviāṇakaṃ indriyabaddhaṃ. Aviāṇakaṃ saviāṇakasseva alaṅkārādivasena paribhogaṃ hoti, iti imesu dvīsu ratanesu saviāṇakaṃ seṭṭhaṃ. Saviāṇakampi duvidhaṃ tiracchānaratanaṃ manussaratananti. Tattha tiracchānaratanaṃ hatthiassaratanaṃ, tampi manussānaṃ upabhogatthameva nibbattati , iti imesupi dvīsu manussaratanaṃ seṭṭhaṃ. Manussaratanampi duvidhaṃ itthiratanaṃ purisaratananti. Tattha cakkavattino rao uppannaṃ itthiratanampi purisasseva upabhogaṃ. Iti imesupi dvīsu purisaratanameva seṭṭhaṃ.

Purisaratanampi duvidhaṃ agāriyaratanaṃ anagāriyaratanaca. Tattha agāriyaratanesupi cakkavattirājā ajja pabbajitasāmaṇeraṃ pacapatiṭṭhitena vandati, iti imesupi dvīsu anagāriyaratanameva seṭṭhaṃ. Anagāriyaratanampi duvidhaṃ sekkharatanaca asekkharatanaca. Tattha satasahassampi sekkhānaṃ asekkhassa padesaṃ na pāpuṇāti, iti imesupi dvīsu asekkharatanameva seṭṭhaṃ. Tampi duvidhaṃ buddharatanaṃ sāvakaratananti. Tattha satasahassampi sāvakaratanānaṃ buddharatanassa padesaṃ na pāpuṇāti, iti imesupi dvīsū buddharatanameva seṭṭhaṃ.

Buddharatanampi duvidhaṃ paccekabuddharatanaṃ sabbaubuddharatananti. Tattha satasahassampi paccekabuddhānaṃ sabbaubuddhassa padesaṃ na pāpuṇāti, iti imesupi dvīsu sabbaubuddharatanaṃyeva seṭṭhaṃ. Sadevakasmihi loke buddharatanasamaṃ ratanaṃ nāma natthi. Tasmā asadisameva ratanaṃ mayhaṃ sahāyassa pesessāmīti cintetvā takkasīlavāsino pucchi tātā tumhākaṃ janapade buddho dhammo saṅghoti imāni tīṇi ratanāni dissantīti. Ghosopi so mahārāja tāva tattha natthi, dassanaṃ pana kutoti.

Sundaraṃ tātāti rājā tuṭṭho cintesi sakkā bhaveyya janasaṅgahatthāya mayhaṃ sahāyassa vasanaṭṭhānaṃ sammāsambuddhaṃ pesetuṃ, buddhā pana paccantimesu janapadesu na aruṇaṃ uṭṭhapenti. Tasmā satthārā gantuṃ na sakkā. Sāriputtamoggallānādayo mahāsāvake pesetuṃ sakkā bhaveyya. Mayā pana therā paccante vasantīti sutvāpi manusse pesetvā te attano samīpaṃ āṇāpetvā upaṭṭhātumeva yuttaṃ. Tasmā na therehipi sakkā gantuṃ. Yena panākārena sāsane pesite satthā ca mahāsāvakā ca gatā viya honti, tenākārena sāsanaṃ pahiṇissāmīti. Cintetvā caturatanāyāmaṃ vidatthimattaputhulaṃ nātitanuṃ nātibahalaṃ suvaṇṇapaṭṭaṃ kārāpetvā tattha ajja akkharāni likhissāmīti. Pātova sīsaṃ nhāyitvā uposathaṅgāni adhiṭṭhāya bhuttapātarāso apanītagandhamālābharaṇo suvaṇṇasarakena jātihiṅgulikaṃ ādāya heṭṭhato paṭṭhāya dvārāni pidahanto pāsādamāruyha pubbadisāmukhaṃ sīhapajaraṃ vivaritvā ākāsatale nisīditvā suvaṇṇapaṭṭe akkharāni likhanto idha tathāgato loke uppanno arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti. Buddhaguṇe tāva ekadesena likhi.

Tato evaṃ dasa pāramiyo pūretvā tusitabhavanato cavitvā mātukucchimhi paṭisandhiṃ gaṇhi , evaṃ lokavivaraṇaṃ ahosi, mātukucchiyaṃ vasamāne idaṃ nāma ahosi, agāramajjhe vasamāne idaṃ nāma ahosi, evaṃ mahābhinikkhamanaṃ nikkhanto evaṃ mahāpadhānaṃ padahi. Evaṃ dukkarakārikaṃ katvā mahābodhimaṇḍaṃ āruyha aparājitapallaṅke nisinno sabbautaāṇaṃ paṭivijjhi, sabbautaāṇaṃ paṭivijjhantassa evaṃ lokavivaraṇaṃ ahosi. Sadevake loke aaṃ evarūpaṃ ratanaṃ nāma natthīti.

Yaṃkici vittaṃ idha vā huraṃ vā,

Saggesu vā yaṃ ratanaṃ paṇītaṃ;

Na no samaṃ atthi tathāgatena,

Idampi buddhe ratanaṃ paṇītaṃ;

Etena saccena suvatthi hotūti. (khu. pā. 6.3; su. ni. 226)

Evaṃ ekadesena buddhaguṇepi likhitvā dutiyaṃ dhammaratanaṃ thomento svākkhāto bhagavatā dhammope paccattaṃ veditabbo viūhīti. Cattāro satipaṭṭhānāpe ariyo aṭṭhaṅgiko maggoti. Satthārā desitadhammo nāma evarūpo ca evarūpo cāti sattatiṃsa bodhipakkhiye ekadesena likhitvā

Yaṃ buddhaseṭṭho parivaṇṇayī suciṃ,

Samādhimānantarikaamāhu;

Samādhinā tena samo na vijjati,

Idampi dhamme ratanaṃ paṇītaṃ;

Etena saccena suvatthi hotūti. (khu. pā. 6.5; su. ni. 228)

Evaṃ ekadesena dhammaguṇe likhitvā tatiyaṃ saṅgharatanaṃ thomento suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅghope puakkhettaṃ lokassāti. Kulaputtā nāma satthu dhammakathaṃ sutvā evaṃ nikkhamitvā pabbajanti, keci setacchattaṃ pahāya pabbajanti, keci uparajjaṃ, keci senāpatiṭṭhānādīni pahāya pabbajanti. Pabbajitvā ca pana imaca paṭipattiṃ pūrentīti cūḷasīlamajjhimasīlamahāsīlādīni ekadesena likhitvā chadvārasaṃvaraṃ satisampajaaṃ catupaccayasantosaṃ navavidhaṃ senāsanaṃ, nīvaraṇappahānaṃ parikammaṃ jhānābhiā aṭṭhatiṃsa kammaṭṭhānāni yāva āsavakkhayā ekadesena likhi, soḷasavidhaṃ ānāpānassatikammaṭṭhānaṃ vitthāreneva likhitvā satthu sāvakasaṅgho nāma evarūpehi ca guṇehi samannāgato.

Ye puggalā aṭṭhasataṃ pasaṭṭhā,

Cattāri etāni yugāni honti;

Te dakkhiṇeyyā sugatassa sāvakā,

Etesu dinnāni mahapphalāni;

Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ,

Etena saccena suvatthi hotūti. (khu. pā. 6.6; su. ni. 229)

Evaṃ ekadesena saṅghaguṇe likhitvā bhagavato sāsanaṃ svākkhātaṃ niyyānikaṃ, sace mayhaṃ sahāyo sakkoti, nikkhamitvā pabbajatūti likhitvā suvaṇṇapaṭṭaṃ saṃharitvā sukhumakambalena veṭhetvā sārasamugge pakkhipitvā taṃ samuggaṃ suvaṇṇamaye, suvaṇṇamayaṃ, rajatamaye rajatamayaṃ maṇimaye, maṇimayaṃ pavāḷamaye, pavāḷamayaṃ lohitaṅkamaye, lohitaṅkamayaṃ masāragallamaye, masāragallamayaṃ phalikamaye, phalikamayaṃ dantamaye, dantamayaṃ sabbaratanamaye, sabbaratanamayaṃ kilajamaye, kilajamayaṃ samuggaṃ sārakaraṇḍake ṭhapesi.

Puna sārakaraṇḍakaṃ suvaṇṇakaraṇḍaketi purimanayeneva haritvā sabbaratanamayaṃ karaṇḍakaṃ kilajamaye karaṇḍake ṭhapesi. Tato kilajamayaṃ karaṇḍakaṃ sāramayapeḷāyāti puna vuttanayeneva haritvā sabbaratanamayaṃ peḷaṃ kilajamayapeḷāya ṭhapetvā bahi vatthena veṭhetvā rājamuddikāya lachetvā amacce āṇāpesi mama āṇāpavattiṭṭhāne maggaṃ alaṅkārāpetha maggo aṭṭhusabhavitthato hotu, catuusabhaṭṭhānaṃ sodhitamattakameva hotu, majjhe catuusabhaṃ rājānubhāvena paṭiyādethāti. Tato maṅgalahatthiṃ alaṅkārāpetvā tassa upari pallaṅkaṃ paapetvā setacchattaṃ ussāpetvā nagaravīthiyo sittasammaṭṭhā samussitaddhajapaṭākā kadalipuṇṇaghaṭagandhadhūmapupphādīhi suppaṭimaṇḍitā kāretvā attano attano visayappadese evarūpaṃ pūjaṃ kārentūti antarabhogikānaṃ javanadūte pesetvā sayaṃ sabbālaṅkārena alaṅkaritvā sabbatāḷāvacarasammissabalakāyaparivuto paṇṇākāraṃ pesemīti attano visayapariyantaṃ gantvā amaccassa mukhasāsanaṃ adāsi tāta mayhaṃ sahāyo pukkusāti imaṃ paṇṇākāraṃ paṭicchanto orodhamajjhe apaṭicchitvā pāsādaṃ āruyha paṭicchatūti. Evaṃ sāsanaṃ datvā paccantadesaṃ satthā gacchatīti pacapatiṭṭhitena vanditvā nivatti. Antarabhogikā teneva niyāmena maggaṃ paṭiyādetvā paṇṇākāraṃ nayiṃsu.

Pukkusātipi attano rajjasīmato paṭṭhāya teneva niyāmena maggaṃ paṭiyādetvā nagaraṃ alaṅkārāpetvā paṇṇākārassa paccuggamanaṃ akāsi. Paṇṇākāro takkasīlaṃ pāpuṇanto uposathadivase pāpuṇi, paṇṇākāraṃ gahetvā gataamaccopi rao vuttasāsanaṃ ārocesi. Rājā taṃ sutvā paṇṇākārena saddhiṃ āgatānaṃ kattabbakiccaṃ vicāretvā paṇṇākāraṃ ādāya pāsādaṃ āruyha mā idha koci pavisatūti dvāre ārakkhaṃ kāretvā sīhapajaraṃ vivaritvā paṇṇākāraṃ uccāsane ṭhapetvā sayaṃ nīcāsane nisinno lachanaṃ bhinditvā nivāsanaṃ apanetvā kilajapeḷato paṭṭhāya anupubbena vivaranto sāramayaṃ samuggaṃ disvā cintesi mahāparihāro nāyaṃ aassa ratanassa bhavissati, addhā majjhimadese sotabbayuttakaṃ ratanaṃ uppannanti. Atha taṃ samuggaṃ vivaritvā rājalachanaṃ bhinditvā sukhumakambalaṃ ubhato viyūhitvā suvaṇṇapaṭṭaṃ addasa.

So taṃ pasāretvā manāpāni vata akkharāni samasīsāni samapantīni caturassānītiādito paṭṭhāya vācetuṃ ārabhi. Tassa idha tathāgato loke uppannoti buddhaguṇe vācentassa balavasomanassaṃ uppajji, navanavutilomakūpasahassāni uddhaggalomāni ahesuṃ. Attano ṭhitabhāvaṃ vā nisinnabhāvaṃ vā na jānāti. Athassa kappakoṭisatasahassehipi etaṃ dullabhasāsanaṃ sahāyaṃ nissāya sotuṃ labhāmīti bhiyyo balavapīti udapādi. So hi upari vācetuṃ asakkonto yāva pītivegapassaddhiyā nisīditvā parato svākkhāto bhagavatā dhammoti dhammaguṇe ārabhi. Tatrāpissa tatheva ahosi. So puna yāva pītivegapassaddhiyā nisīditvā parato suppaṭipannoti saṅghaguṇe ārabhi . Tatrāpissa tatheva ahosi. Atha sabbapariyante ānāpānassatikammaṭṭhānaṃ vācetvā catukkapacakajjhānāni nibbattesi, so jhānasukheneva vītināmesi. Ao koci daṭṭhuṃ na labhati, ekova cūḷupaṭṭhāko pavisati. Evaṃ addhamāsamattaṃ vītināmesi.

Nāgarā rājaṅgaṇe sannipatitvā ukkuṭṭhiṃ akaṃsu paṇṇākāraṃ paṭicchitadivasato paṭṭhāya baladassanaṃ vā nāṭakadassanaṃ vā natthi, vinicchayadānaṃ natthi, rājā sahāyena pahitaṃ paṇṇākāraṃ yassicchati tassa dassetu, rājāno nāma ekaccassa paṇṇākāravasenapi vacetvā rajjaṃ attano kātuṃ vāyamanti. Kiṃ nāma amhākaṃ rājā karotīti? Rājā ukkuṭṭhisaddaṃ sutvā rajjaṃ nu kho dhāremi, udāhu satthāranti cintesi. Athassa etadahosi rajjakāritaattabhāvo nāma neva gaṇakena, na gaṇakamahāmattena gaṇetuṃ sakko. Satthusāsanaṃ dhāressāmīti sayane ṭhapitaṃ asiṃ gahetvā kese chinditvā sīhapajaraṃ vivaritvā etaṃ gahetvā rajjaṃ kārethāti saddhiṃ cūḷāmaṇinā kesakalāpaṃ parisamajjhe pātesi, mahājano taṃ ukkhipitvā sahāyakasantikā laddhapaṇṇākārā nāma rājāno tumhādisā honti devāti ekappahāreneva viravi. Raopi dvaṅgulamattaṃ kesamassu ahosi. Bodhisattassa pabbajjāsadisameva kira jātaṃ.

Tato cūḷupaṭṭhākaṃ pesetvā antarāpaṇā dve kāsāyavatthāni mattikāpattaca āharāpetvā ye loke arahanto, te uddissa mayhaṃ pabbajjāti satthāraṃ uddissa ekaṃ kāsāvaṃ nivāsetvā ekaṃ pārupitvā pattaṃ vāmaaṃsakūṭe katvā kattaradaṇḍaṃ gahetvā sobhati nu kho me pabbajjā no vāti mahātale katipayavāre aparāparaṃ caṅkamitvā sobhati me pabbajjāti dvāraṃ vivaritvā pāsādā otari. Otarantaṃ pana naṃ tīsu dvāresu ṭhitanāṭakādīni disvāpi na sajāniṃsu. Eko paccekabuddho amhākaṃ rao dhammakathaṃ kathetuṃ āgatoti kira cintayiṃsu. Uparipāsādaṃ pana āruyha rao ṭhitanisinnaṭṭhānāni disvā rājā gatoti atvā samuddamajjhe osīdamānāya nāvāya jano viya ekappahāreneva viraviṃsu. Kulaputtaṃ bhūmitalaṃ otiṇṇamattaṃ aṭṭhārasaseniyo sabbe nāgarā balakāyā ca parivāretvā mahāviravaṃ viraviṃsu. Amaccāpi taṃ etadavocuṃ deva majjhimadesarājāno nāma bahumāyā, sāsanaṃ pesetvā buddharatanaṃ nāma loke uppannaṃ vā no vāti atvā gamissatha , nivattatha devāti. Saddahāmahaṃ mayhaṃ sahāyakassa, tassa mayā saddhiṃ dvejjhavacanaṃ nāma natthi, tiṭṭhatha tumheti. Te anugacchantiyeva.

Kulaputto kattaradaṇḍena lekhaṃ katvā idaṃ rajjaṃ kassāti āha? Tumhākaṃ devāti. Yo imaṃ lekhaṃ antaraṃ karoti, rājāṇāya kāretabboti. Mahājanakajātake bodhisattena katalekhaṃ sīvalidevī antaraṃ kātuṃ avisahantī vivattamānā agamāsi. Tassā gatamaggena mahājano agamāsi. Taṃ pana lekhaṃ mahājano antaraṃ kātuṃ na visahi, lekhaṃ ussīsakaṃ katvā vivattamānā viraviṃsu. Kulaputto ayaṃ me gataṭṭhāne dantakaṭṭhaṃ vā mukhodakaṃ vā dassatīti antamaso ekaceṭakampi aggahetvā pakkāmi. Evaṃ kirassa ahosi mama satthā ca mahābhinikkhamanaṃ nikkhamitvā ekakova pabbajitoti ekakova agamāsi. Satthu lajjāmīti ca satthā kira me pabbajitvā yānaṃ nāruḷhoti ca antamaso ekapaṭalikampi upāhanaṃ nāruhi, paṇṇacchattakampi na dhāresi. Mahājano rukkhapākāraṭṭālakādīni āruyha esa amhākaṃ rājā gacchatīti olokesi. Kulaputto dūraṃ gantabbaṃ, na sakkā ekena maggo nittharitunti ekaṃ satthavāhaṃ anubandhi. Sukhumālassa kulaputtassa kaṭhinatattāya pathaviyā gachantassa pādatalesu phoṭā uṭṭhahitvā bhijjanti, dukkhā vedanā uppajjanti. Satthavāhe khandhāvāraṃ bandhitvā nisinne kulaputto maggā okkamma ekasmiṃ rukkhamūle nisīdati. Nisinnaṭṭhāne pādaparikammaṃ vā piṭṭhiparikammaṃ vā kattā nāma natthi, kulaputto ānāpānacatutthajjhānaṃ samāpajjitvā maggadarathakilamathapariḷāhaṃ vikkhambhetvā jhānaratiyā vītināmeti.

Punadivase uṭṭhite aruṇe sarīrapaṭijagganaṃ katvā puna satthavāhaṃ anubandhati. Pātarāsakāle kulaputtassa pattaṃ gahetvā khādanīyaṃ bhojanīyaṃ patte pakkhipitvā denti. Taṃ uttaṇḍulampi hoti kilinnampi samasakkharampi aloṇātiloṇampi, kulaputto pavisanaṭṭhānaṃ paccavekkhitvā amataṃ viya paribhujitvā etena niyāmena aṭṭhahi ūnakāni dve yojanasatāni gato. Jetavanadvārakoṭṭhakassa pana samīpena gacchantopi kahaṃ satthā vasatīti nāpucchi. Kasmā? Satthugāravena ceva rao pesitasāsanavasena ca. Rao hi idha tathāgato loke uppajjatīti satthāraṃ rājagahe uppannaṃ viya katvā sāsanaṃ pesitaṃ, tasmā naṃ apucchitvāva pacacattālīsayojanamattaṃ maggaṃ atikkanto. So sūriyatthaṅgamanavelāya rājagahaṃ patvā satthā kahaṃ vasatīti pucchi. Kuto nu, bhante, āgatoti? Ito uttaratoti. Satthā tuyhaṃ āgatamagge ito pacacattālīsayojanamatte sāvatthi nāma atthi, tattha vasatīti. Kulaputto cintesi idāni akālo na sakkā gantuṃ, ajja idheva vasitvā sve satthu santikaṃ gamissāmīti. Tato vikāle sampattapabbajitā kahaṃ vasantīti pucchi. Imāya kumbhakārasālāya, bhanteti. Atha so taṃ kumbhakāraṃ yācitvā tattha vāsatthāya pavisitvā nisīdi.

Bhagavāpi taṃdivasaṃ paccūsakāle lokaṃ volokento pukkusātiṃ disvā cintesi ayaṃ kulaputto sahāyena pesitaṃ sāsanamattakaṃ vācetvā atirekatiyojanasatikaṃ mahārajjaṃ pahāya maṃ uddissa pabbajitvā aṭṭhahi ūnakāni dve yojanasatāni atikkamma rājagahaṃ pāpuṇissati, mayi agacchante pana tīṇi sāmaaphalāni appaṭivijjhitvā ekarattivāsena anāthakālakiriyaṃ karissati, mayi pana gate tīṇi sāmaaphalāni paṭivijjhissati. Janasaṅgahatthāyeva pana mayā satasahassakappādhikāni cattāri asaṅkhyeyyāni pāramiyo pūritā, karissāmi tassa saṅgahanti pātova sarīrapaṭijagganaṃ katvā bhikkhusaṅghaparivuto sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātappaṭikkanto gandhakuṭiṃ pavisitvā muhuttaṃ attadarathakilamathaṃ paṭipassambhetvā kulaputto mayi gāravena dukkaraṃ akāsi, atirekayojanasataṃ rajjaṃ pahāya antamaso mukhadhovanadāyakampi ceṭakaṃ aggahetvā ekakova nikkhantoti sāriputtamahāmoggallānādīsu kaci anāmantetvā sayameva attano pattacīvaraṃ gahetvā ekakova nikkhanto. Gacchanto ca neva ākāse uppati, na pathaviṃ saṃkhipi, kulaputto mama lajjamāno hatthiassarathasuvaṇṇasivikādīsu ekayānepi anisīditvā antamaso ekapaṭalikaṃ upāhanampi anāruyha paṇṇacchattakampi aggahetvā nikkhanto, mayāpi padasāva gantuṃ vaṭṭatīti pana cintetvā padasāva agamāsi.

So asīti anubyajanāni byāmappabhā bāttiṃsa mahāpurisalakkhaṇānīti imaṃ buddhasiriṃ paṭicchādetvā valāhakapaṭicchanno puṇṇacando viya aatarabhikkhuvesena gacchanto ekapacchābhatteneva pacacattālīsa yojanāni atikkamma sūriyatthaṅgamalīvelāya kulaputte paviṭṭhamatteyeva taṃ kumbhakārasālaṃ pāpuṇi. Taṃ sandhāya vuttaṃ tena kho pana samayena, pukkusāti, nāma kulaputto bhagavantaṃ uddissa saddhāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito, so tasmiṃ kumbhakārāvesane paṭhamaṃ vāsūpagato hotīti.

Evaṃ gantvāpi pana bhagavā ahaṃ sammāsambuddhoti pasayha kumbhakārasālaṃ apavisitvā dvāre ṭhitova kulaputtaṃ okāsaṃ kārento sace te bhikkhūtiādimāha. Urundanti vivittaṃ asambādhaṃ. Viharatāyasmā yathāsukhanti yena yena iriyāpathena phāsu hoti, tena tena yathāsukhaṃ āyasmā viharatūti okāsaṃ akāsi. Atirekatiyojanasatahi rajjaṃ pahāya pabbajito kulaputto parassa chaḍḍitapatitaṃ kumbhakārasālaṃ kiṃ aassa sabrahmacārino maccharāyissati. Ekacce pana moghapurisā sāsane pabbajitvā āvāsamacchariyādīhi abhibhūtā attano vasanaṭṭhāne mayhaṃ kuṭi mayhaṃ pariveṇanti aesaṃ avāsāya parakkamanti. Nisīdīti accantasukhumālo lokanātho devavimānasadisaṃ gandhakuṭiṃ pahāya tattha tattha vippakiṇṇachārikāya bhinnabhājanatiṇapalāsakukkuṭasūkaravaccādisaṃkiliṭṭhāya saṅkāraṭṭhānasadisāya kumbhakārasālāya tiṇasanthāraṃ santharitvā paṃsukūlacīvaraṃ paapetvā devavimānasadisaṃ dibbagandhasugandhaṃ gandhakuṭiṃ pavisitvā nisīdanto viya nisīdi.

Iti bhagavāpi asambhinnamahāsammatavaṃse uppanno, kulaputtopi khattiyagabbhe vaḍḍhito. Bhagavāpi abhinīhārasampanno, kulaputtopi abhinīhārasampanno. Bhagavāpi rajjaṃ pahāya pabbajito, kulaputtopi. Bhagavāpi suvaṇṇavaṇṇo, kulaputtopi. Bhagavāpi samāpattilābhī, kulaputtopi. Iti dvepi khattiyā dvepi abhinīhārasampannā dvepi rājapabbajitā dvepi suvaṇṇavaṇṇā dvepi samāpattilābhino kumbhakārasālaṃ pavisitvā nisinnāti tehi kumbhakārasālā ativiya sobhati, dvīhi sīhādīhi paviṭṭhaguhādīhi āharitvā dīpetabbaṃ. Tesu pana dvīsu bhagavā sukhumālo ahaṃ paramasukhumālo ekapacchābhattena pacacattālīsa yojanāni āgato, muhuttaṃ tāva sīhaseyyaṃ kappetvā maggadarathaṃ paṭipassambhemīti cittampi anuppādetvā nisīdantova phalasamāpattiṃ samāpajji. Kulaputtopi dvānavutiyojanasataṃ āgatomhi, muhuttaṃ tāva nipajjitvā maggadarathaṃ vinodemīti cittaṃ anuppādetvā nisīdamānova ānāpānacatutthajjhānaṃ samāpajji. Idaṃ sandhāya atha kho bhagavā bahudeva rattintiādi vuttaṃ.

Nanu ca bhagavā kulaputtassa dhammaṃ desessāmīti āgato, kasmā na desesīti? Kulaputtassa maggadaratho appaṭipassaddho, na sakkhissati dhammadesanaṃ sampaṭicchituṃ, so tāvassa paṭipassambhatūti na desesi. Apare rājagahaṃ nāma ākiṇṇamanussaṃ avivittaṃ dasahi saddehi, so saddo diyaḍḍhayāmamattena sannisīdati, taṃ āgamento na desesīti vadanti. Taṃ akāraṇaṃ, brahmalokappamāṇampi hi saddaṃ bhagavā attano ānubhāvena vūpasametuṃ sakkoti, maggadarathavūpasamaṃ āgamentoyeva pana na desesi.

Tattha bahudeva rattinti diyaḍḍhayāmamattaṃ. Etadahosīti bhagavā phalasamāpattito vuṭṭhāya suvaṇṇavimāne maṇisīhapajaraṃ vivaranto viya pacapasādappaṭimaṇḍitāni akkhīni ummīletvā olokesi, athassa hatthakukkuccapādakukkuccasīsakampanavirahitaṃ sunikhātaindakhīlaṃ viya niccalaṃ avibbhantaṃ suvaṇṇapaṭimaṃ viya nisinnaṃ kulaputtaṃ disvā etaṃ pāsādikaṃ khotiādi ahosi. Tattha pāsādikanti pasādāvahaṃ. Bhāvanapuṃsakaṃ panetaṃ, pāsādikena iriyāpathena iriyati. Yathā iriyato iriyāpatho pāsādiko hoti, evaṃ iriyatīti ayamettha attho. Catūsu hi iriyāpathesu tayo iriyāpathā na sobhanti. Gacchantassa hi bhikkhuno hatthā calanti, pādā calanti, sīsaṃ calati, ṭhitassa kāyo thaddho hoti, nipannassāpi iriyāpatho amanāpo hoti, pacchābhatte pana divāṭṭhānaṃ sammajjitvā cammakhaṇḍaṃ paapetvā sudhotahatthapādassa catusandhikapallaṅkaṃ ābhujitvā nipannasseva iriyāpatho sobhati. Ayaca kulaputto pallaṅkaṃ ābhujitvā ānāpānacatutthajjhānaṃ appetvā nisīdi. Itissa iriyāpatheneva pasanno bhagavā pāsādikaṃ khoti parivitakkesi.

Yaṃnūnāhaṃ puccheyyanti kasmā pucchati? Kiṃ bhagavā attānaṃ uddissa pabbajitabhāvaṃ na jānātīti? No na jānāti, apucchite pana kathā na patiṭṭhāti, apatiṭṭhitāya kathāya kathā na sajāyatīti kathāpatiṭṭhāpanatthaṃ pucchi.

Disvāca pana jāneyyāsīti tathāgataṃ buddhasiriyā virocantaṃ ayaṃ buddhoti sabbe jānanti. Anacchariyametaṃ jānanaṃ, buddhasiriṃ pana paṭicchādetvā aatarapiṇḍapātikavesena caranto dujjāno hoti. Iccāyasmā, pukkusāti, na jāneyyanti sabhāvameva katheti. Tathā hi naṃ ekakumbhakārasālāya nisinnampi na jānāti.

Etadahosīti maggadarathassa vūpasamabhāvaṃ atvā ahosi. Evamāvusoti kulaputto sahāyena pesitaṃ sāsanamattaṃ vācetvā rajjaṃ pahāya pabbajamāno dasabalassa madhuradhammadesanaṃ sotuṃ labhissāmīti. Pabbajito, pabbajitvā ettakaṃ addhānaṃ āgacchanto dhammaṃ te bhikkhu desessāmīti padamattassa vattāraṃ nālattha, so dhammaṃ te bhikkhu desessāmīti vuttaṃ kiṃ sakkaccaṃ na suṇissati. Pipāsitasoṇḍo viya hi pipāsitahatthī viya cāyaṃ, tasmā sakkaccaṃ savanaṃ paṭijānanto evamāvusoti āha.

342 Như vầy ti nghe. Một thời, Thế Tn du hnh ở xứ Magadha (Ma- kiệt-đ), đi đến Rajagaha (Vương x), đến nh thợ gốm Bhaggava; sau khi đến ni với thợ gốm Bhaggava:

-- Ny Bhaggava, nếu khng g phiền phức cho ng, Ta muốn ở tại chỗ ny một đm.

Bạch Thế Tn khng c g phiền phức cho con. Ở đy đ c một vị xuất gia đến ở từ trước rồi. Nếu vị ấy thỏa thuận, bạch Thế Tn, hy ở lại ty theo sở thch.

Lc bấy giờ, Thiện gia nam tử Pukkusati, do lng tin, y cứ Thế Tn đ xuất gia, từ bỏ gia đnh, sống khng gia đnh. Vị ấy đ đến ở trước tại tr xứ của thợ gốm. Rồi Thế Tn đi đến Tn giả Pukkusati; sau khi đến ni với Pukkusati:

-- Ny Tỷ-kheo, nếu khng g phiền phức cho ng, Ta muốn ở lại tr xứ ny một đm.

-- Rộng ri, thưa Hiền giả, l tr xứ của thợ gốm. Tn giả c thể ở, ty theo sở thch.

Rồi Thế Tn sau khi bước vo tr xứ của thợ gốm, trải thảm cỏ vo một bn, ngồi kiết-gi, lưng thẳng v an tr niệm trước mặt. V Thế Tn trải qua phần lớn đm ấy, ngồi như vậy. Tn giả Pukkusati trải qua phần lớn đm ấy cũng ngồi như vậy. Rồi Thế Tn suy nghĩ: "Cử chỉ Thiện gia nam tử ny c vẻ tn thnh, Ta hy hỏi vị ấy". Rồi Thế Tn ni với Tn giả Pukkusati:

-- Ny Tỷ-kheo, ng xuất gia, y cứ vo ai? Ai l ạo sư của ng? ng chấp nhận php của ai?

-- Thưa Hiền giả, c Sa mn Gotama l Thch tử, xuất gia từ dng họ Thch Ca. Tiếng đồn tốt đẹp sau đy được truyền đi về Thế Tn Gotama ấy: "Ngi l bậc Thế Tn, bậc A-la-hn, Chnh ẳng Gic, Minh Hạnh Tc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, iều Ngự Trượng Phu, Thin Nhơn Sư, Phật, Thế Tn". Ti đ xuất gia, y cứ bậc Thế Tn ấy. Ngi l bậc ạo sư của ti. V ti chấp thuận php của bậc Thế Tn ấy.

-- Ny Tỷ-kheo, nay Thế Tn, bậc A-la-hn, Chnh ẳng Gic ấy ở đu?

-- Thưa Hiền giả, c một thnh phố tn l Savatthi giữa cc quốc độ pha Bắc. Tại đấy, Thế Tn, bậc A-la-hn, Chnh ẳng Gic hiện nay đang ở.

-- Ny Tỷ-kheo, trước đy ng đ thấy bậc Thế Tn ấy chưa? V nếu thấy, ng c nhận ra được khng?

-- Thưa Hiền giả, trước đy ti chưa từng thấy bậc Thế Tn ấy. V nếu thấy, ti khng nhận ra được.

Rồi Thế Tn suy nghĩ: "Thiện gia nam tử ny xuất gia y cứ nơi Ta. Vậy Ta hy thuyết php cho Thiện gia nam tử ấy". Rồi Thế Tn ni với Tn giả Pukkusati:

-- Hy nghe v suy nghiệm kỹ, Ta sẽ giảng.

-- Thưa Hiền giả, vng.

Tn giả Pukkusati vng đp Thế Tn.

Thế Tn ni như sau:

343. Chadhāturo [chaddhāturo (sī.)] ayaṃ, bhikkhu, puriso chaphassāyatano aṭṭhārasamanopavicāro caturādhiṭṭhāno; yattha ṭhitaṃ maassavā nappavattanti, maassave kho pana nappavattamāne muni santoti vuccati. Paaṃ nappamajjeyya, saccamanurakkheyya, cāgamanubrūheyya, santimeva so sikkheyyāti ayamuddeso dhātuvibhaṅgassa [chadhātuvibhaṅgassa (sī. syā. kaṃ. pī.)].

343.Chadhāturo ayanti bhagavā kulaputtassa pubbabhāgapaṭipadaṃ akathetvā āditova arahattassa padaṭṭhānabhūtaṃ accantasuataṃ vipassanālakkhaṇameva ācikkhituṃ āraddho. Yassa hi pubbabhāgapaṭipadā aparisuddhā hoti, tassa paṭhamameva sīlasaṃvaraṃ indriyesu guttadvārataṃ bhojane mattautaṃ jāgariyānuyogaṃ satta saddhamme cattāri jhānānīti imaṃ pubbabhāgapaṭipadaṃ ācikkhati. Yassa panesā parisuddhā, tassa taṃ akathetvā arahattassa padaṭṭhānabhūtaṃ vipassanameva ācikkhati. Kulaputtassa ca pubbabhāgapaṭipadā parisuddhā. Tathā hi anena sāsanaṃ vācetvā pāsādavaragateneva ānāpānacatutthajjhānaṃ nibbattitaṃ, yadassa dvānavutiyojanasabhaṃ āgacchantassa yānakiccaṃ sādhesi, sāmaṇerasīlampissa paripuṇṇaṃ. Tasmā pubbabhāgapaṭipadaṃ akathetvā arahattassa padaṭṭhānabhūtaṃ accantasuataṃ vipassanālakkhaṇamevassa ācikkhituṃ āraddho.

Tattha chadhāturoti dhātuyo vijjamānā, puriso avijjamāno. Bhagavā hi katthaci vijjamānena avijjamānaṃ dasseti, katthaci avijjamānena vijjamānaṃ, katthaci vijjamānena vijjamānaṃ, katthaci avijjamānena avijjamānanti sabbāsave vuttanayeneva vitthāretabbaṃ. Idha pana vijjamānena avijjamānaṃ dassento evamāha. Sace hi bhagavā purisoti paṇṇattiṃ vissajjetvā dhātuyo icceva vatvā cittaṃ upaṭṭhāpeyya, kulaputto sandehaṃ kareyya, sammohaṃ āpajjeyya, desanaṃ sampaṭicchituṃ na sakkuṇeyya. Tasmā tathāgato anupubbena purisoti paṇṇattiṃ pahāya sattoti vā purisoti vā puggaloti vā paṇṇattimattameva, paramatthato satto nāma natthi, dhātumatteyeva cittaṃ ṭhapāpetvā tīṇi phalāni paṭivijjhāpessāmīti anaṅgaṇasutte (ma. ni. 1.57 ādayo) vuttabhāsantarakusalo tāya tāya bhāsāya sippaṃ uggaṇhāpento ācariyo viya evamāha.

Tattha cha dhātuyo assāti chadhāturo. Idaṃ vuttaṃ hoti yaṃ tvaṃ purisoti sajānāsi, so chadhātuko, na cettha paramatthato puriso atthi, purisoti pana paṇṇattimattamevāti. Sesapadesupi eseva nayo. Caturādhiṭṭhānoti ettha adhiṭṭhānaṃ vuccati patiṭṭhā, catupatiṭṭhānoti attho. Idaṃ vuttaṃ hoti svāyaṃ bhikkhu puriso chadhāturo chaphassāyatano aṭṭhārasamanopavicāro, so ettova vivaṭṭitvā uttamasiddhibhūtaṃ arahattaṃ gaṇhamāno imesu catūsu ṭhānesu patiṭṭhāya gaṇhātīti caturādhiṭṭhānoti. Yattha ṭhitanti yesu adhiṭṭhānesu patiṭṭhitaṃ. Maassa vā nappavattantīti maassa vā mānassa vā nappavattanti. Muni santoti vuccatīti khīṇāsavamuni upasanto nibbutoti vuccati. Paaṃ nappamajjeyyāti arahattaphalapaāya paṭivijjhanatthaṃ āditova samādhivipassanāpaaṃ nappamajjeyya. Saccamanurakkheyyāti paramatthasaccassa nibbānassa sacchikiriyatthaṃ āditova vacīsaccaṃ rakkheyya. Cāgamanubrūheyyāti arahattamaggena sabbakilesapariccāgakaraṇatthaṃ āditova kilesapariccāgaṃ brūheyya. Santimeva so sikkheyyāti arahattamaggena sabbakilesavūpasamanatthaṃ āditova kilesavūpasamanaṃ sikkheyya. Iti paādhiṭṭhānādīnaṃ adhigamatthāya imāni samathavipassanāpaādīni pubbabhāgādhiṭṭhānāni vuttāni.

343. -- Ny Tỷ-kheo, người ny c su giới, su xc xứ, mười tm hnh, bốn thắng xứ, khi được an tr, vọng tưởng khng c chuyển động. Khi vọng tưởng khng chuyển động, vị ấy được gọi l một ẩn sĩ tịch tịnh. Chớ c bung lung tr tuệ, hy hộ tr chn đế, hy tăng trưởng huệ th (caga), hy tu học tịch tịnh. y l tổng thuyết su giới phn biệt.

344. Chadhāturo ayaṃ, bhikkhu, purisoti iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kicetaṃ paṭicca vuttaṃ? (Chayimā, bhikkhu, dhātuyo) [( ) natthi sī. pī. potthakesu]  pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu, ākāsadhātu, viāṇadhātu. Chadhāturo ayaṃ, bhikkhu, purisoti iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ.

 

344. Ny Tỷ-kheo, khi được ni đến: "Người ny c su giới", do duyn g được ni đến như vậy? ịa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới, khng giới, thức giới. Ny Tỷ-kheo, khi được ni đến: "Người ny c su giới", chnh do duyn ny được ni đến như vậy.

345. Chaphassāyatano ayaṃ, bhikkhu, purisoti iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kicetaṃ paṭicca vuttaṃ? Cakkhusamphassāyatanaṃ, sotasamphassāyatanaṃ, ghānasamphassāyatanaṃ, jivhāsamphassāyatanaṃ, kāyasamphassāyatanaṃ, manosamphassāyatanaṃ. Chaphassāyatano ayaṃ, bhikkhu, purisoti iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ.

345.Phassāyatananti phassassa āyatanaṃ, ākaroti attho. Paādhiṭṭhānantiādīni pubbe vuttānaṃ arahattaphalapaādīnaṃ vasena veditabbāni.

345. Ny Tỷ-kheo, khi được ni đến: "Người ny c su xc xứ", do duyn g được ni đến như vậy? Nhn xc xứ, nhĩ xc xứ, tỷ xc xứ, thiệt xc xứ, thn xc xứ, xc xứ. Khi được ni đến: "Người ny c su xc xứ", chnh do duyn ny được ni đến như vậy.

346. Aṭṭhārasamanopavicāro ayaṃ, bhikkhu, purisoti iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kicetaṃ paṭicca vuttaṃ? Cakkhunā rūpaṃ disvā somanassaṭṭhānīyaṃ rūpaṃ upavicarati, domanassaṭṭhānīyaṃ rūpaṃ upavicarati, upekkhāṭṭhānīyaṃ rūpaṃ upavicarati; sotena saddaṃ sutvāpe ghānena gandhaṃ ghāyitvā jivhāya rasaṃ sāyitvā kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā manasā dhammaṃ viāya somanassaṭṭhānīyaṃ dhammaṃ upavicarati, domanassaṭṭhānīyaṃ dhammaṃ upavicarati , upekkhāṭṭhānīyaṃ dhammaṃ upavicarati iti cha somanassupavicārā, cha domanassupavicārā, cha upekkhupavicārā. Aṭṭhārasamanopavicāro ayaṃ, bhikkhu, purisoti iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ.

 

346. Ny Tỷ-kheo, khi được ni đến: "Người ny c mười tm hnh", do duyn g được ni đến như vậy? Khi con mắt thấy sắc, người ấy chạy theo sắc, chỗ tr xứ của hỷ, người ấy chạy theo sắc, chỗ tr xứ của ưu, người ấy chạy theo sắc, chỗ tr xứ của xả; khi tai nghe tiếng... mũi ngửi hương... lưỡi nếm vị... thn cảm xc... nhận thức php, người ấy chạy theo php, chỗ tr xứ của hỷ, người ấy chạy theo php, chỗ tr xứ của ưu, người ấy chạy theo php, chỗ tr xứ của xả. Như vậy, c su hỷ hnh, su ưu hnh, su xả hnh. Khi được ni đến: "Người ny c mười tm hnh", chnh do duyn ny được ni đến như vậy.

347. Caturādhiṭṭhāno ayaṃ, bhikkhu, purisoti iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kicetaṃ paṭicca vuttaṃ? Paādhiṭṭhāno, saccādhiṭṭhāno, cāgādhiṭṭhāno, upasamādhiṭṭhāno. Caturādhiṭṭhāno ayaṃ, bhikkhu, purisoti iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ.

 

347. Ny Tỷ-kheo, khi được ni đến: "Người ny c bốn thắng xứ", do duyn g được ni đến như vậy? Tuệ thắng xứ, đế thắng xứ, huệ th thắng xứ, tịch tịnh thắng xứ. Khi được ni đến: "Người ny c bốn thắng xứ", chnh do duyn ny được ni đến như vậy.

348. Paaṃ nappamajjeyya, saccamanurakkheyya, cāgamanubrūheyya, santimeva so sikkheyyāti iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kicetaṃ paṭicca vuttaṃ? Kathaca, bhikkhu, paaṃ nappamajjati? Chayimā, bhikkhu, dhātuyo pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu, ākāsadhātu, viāṇadhātu.

348. Idāni nikkhittamātikāvasena yattha ṭhitaṃ maassa vā nappavattantīti vattabbaṃ bhaveyya, arahatte pana patte puna paaṃ nappamajjeyyātiādīhi kiccaṃ natthi. Iti bhagavā mātikaṃ uppaṭipāṭidhātukaṃ ṭhapetvāpi yathādhammavaseneva vibhaṅgaṃ vibhajanto paaṃ nappamajjeyyātiādimāha. Tattha ko paaṃ pamajjati, ko nappamajjati? Yo tāva imasmiṃ sāsane pabbajitvā vejjakammādivasena ekavīsatividhāya anesanāya jīvikaṃ kappento pabbajjānurūpena cittuppādaṃ ṭhapetuṃ na sakkoti, ayaṃ paaṃ pamajjati nāma. Yo pana sāsane pabbajitvā sīle patiṭṭhāya buddhavacanaṃ uggaṇhitvā sappāyaṃ dhutaṅgaṃ samādāya cittarucitaṃ kammaṭṭhānaṃ gahetvā vivittaṃ senāsanaṃ nissāya kasiṇaparikammaṃ katvā samāpattiṃ patvā ajjeva arahattanti vipassanaṃ vaḍḍhetvā vicarati, ayaṃ paaṃ nappamajjati nāma. Imasmiṃ pana sutte dhātukammaṭṭhānavasena esa paāya appamādo vutto. Dhātukammaṭṭhāne panettha yaṃ vattabbaṃ, taṃ heṭṭhā hatthipadopamasuttādīsu vuttameva.

348. Khi được ni đến: "Chớ c bung lung tr tuệ, hy hộ tr chn đế, hy tăng trưởng huệ th, hy tu học tịch tịnh", do duyn g được ni đến như vậy?

Thế no l khng bung lung tr tuệ? C su giới ny: địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới, khng giới, thức giới.

 

349. Katamā ca, bhikkhu, pathavīdhātu? Pathavīdhātu siyā ajjhattikā siyā bāhirā. Katamā ca, bhikkhu, ajjhattikā pathavīdhātu? Yaṃ ajjhattaṃ paccattaṃ kakkhaḷaṃ kharigataṃ upādinnaṃ [upādiṇṇaṃ (pī. ka.)], seyyathidaṃ kesā lomā nakhā dantā taco maṃsaṃ nhāru aṭṭhi aṭṭhimijaṃ [aṭṭhimijā (sī. pī.)] vakkaṃ hadayaṃ yakanaṃ kilomakaṃ pihakaṃ papphāsaṃ antaṃ antaguṇaṃ udariyaṃ karīsaṃ, yaṃ vā panaampi kici ajjhattaṃ paccattaṃ kakkhaḷaṃ kharigataṃ upādinnaṃ ayaṃ vuccati, bhikkhu, ajjhattikā pathavīdhātu. Yā ceva kho pana ajjhattikā pathavīdhātu yā ca bāhirā pathavīdhātu pathavīdhāturevesā . Taṃ netaṃ mama nesohamasmi na meso attāti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaāya daṭṭhabbaṃ. Evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaāya disvā pathavīdhātuyā nibbindati, pathavīdhātuyā cittaṃ virājeti.

 

 

349. Ny Tỷ-kheo, thế no l địa giới? C nội địa giới v c ngoại địa giới. V ny Tỷ-kheo, thế no l nội địa giới? Ci g thuộc nội thn, thuộc c nhn, kin cứng, th ph, bị chấp thủ, như tc, lng, mng, răng, da, thịt, gn, xương, tủy, thận, tim, gan, honh cch m, l lch, phổi, ruột, mng ruột, bao tử, phn v bất cứ vật g khc, thuộc nội thn, thuộc c nhn, kin cứng, th ph, bị chấp thủ. Như vậy, ny Tỷ-kheo, được gọi l nội địa giới. Những g thuộc nội địa giới v những g thuộc ngoại địa giới đều thuộc về địa giới. ịa giới ấy phải được qun st như thật với chnh tr tuệ như sau: "Ci ny khng phải của ti, ci ny khng phải l ti, ci ny khng phải tự ng của ti". Sau khi như thật qun st địa giới với chnh tr tuệ như vậy, vị ấy sanh yếm ly đối với địa giới, tm từ bỏ địa giới.

 

350. Katamā ca, bhikkhu, āpodhātu? Āpodhātu siyā ajjhattikā siyā bāhirā. Katamā ca, bhikkhu, ajjhattikā āpodhātu? Yaṃ ajjhattaṃ paccattaṃ āpo āpogataṃ upādinnaṃ seyyathidaṃ pittaṃ semhaṃ pubbo lohitaṃ sedo medo assu vasā kheḷo siṅghāṇikā lasikā muttaṃ, yaṃ vā panaampi kici ajjhattaṃ paccattaṃ āpo āpogataṃ upādinnaṃ ayaṃ vuccati, bhikkhu, ajjhattikā āpodhātu. Yā ceva kho pana ajjhattikā āpodhātu yā ca bāhirā āpodhātu āpodhāturevesā. Taṃ netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attāti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaāya daṭṭhabbaṃ. Evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaāya disvā āpodhātuyā nibbindati, āpodhātuyā cittaṃ virājeti.

 

 

350. V ny cc Tỷ-kheo, thế no l thủy giới? C nội thủy giới, c ngoại thủy giới. V ny Tỷ-kheo, thế no l nội thủy giới? Ci g thuộc nội thn, thuộc c nhn, thuộc nước, thuộc chất lỏng, bị chấp thủ, như mật, đm (nim dịch), mủ, mu, mồ hi, mỡ, nước mắt, mỡ da, nước miếng, nước mũi, nước ở khớp xương, nước tiểu, v bất cứ vật g khc, thuộc nội thn, thuộc c nhn, thuộc nước, thuộc chất lỏng, bị chấp thủ. Như vậy, ny Tỷ-kheo, được gọi l thủy giới. Những g thuộc nội thủy giới v những g thuộc ngoại thủy giới đều thuộc về thủy giới. Thủy giới ấy phải được qun st như thật với chnh tr tuệ như sau: "Ci ny khng phải của ti, ci ny khng phải l ti, ci ny khng phải tự ng của ti". Sau khi như thật qun st thủy giới với chnh tr tuệ như vậy, vị ấy sanh yếm ly đối với thủy giới, tm từ bỏ thủy giới.

 

351. Katamā ca, bhikkhu, tejodhātu? Tejodhātu siyā ajjhattikā siyā bāhirā. Katamā ca, bhikkhu, ajjhattikā tejodhātu? Yaṃ ajjhattaṃ paccattaṃ tejo tejogataṃ upādinnaṃ, seyyathidaṃ yena ca santappati, yena ca jīrīyati, yena ca pariḍayhati, yena ca asitapītakhāyitasāyitaṃ sammā pariṇāmaṃ gacchati, yaṃ vā panaampi kici ajjhattaṃ paccattaṃ tejo tejogataṃ upādinnaṃ ayaṃ vuccati, bhikkhu, ajjhattikā tejodhātu. Yā ceva kho pana ajjhattikā tejodhātu yā ca bāhirā tejodhātu tejodhāturevesā. Taṃ netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attāti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaāya daṭṭhabbaṃ. Evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaāya disvā tejodhātuyā nibbindati, tejodhātuyā cittaṃ virājeti.

 

 

351. V ny Tỷ-kheo, thế no l hỏa giới? C nội hỏa giới, c ngoại hỏa giới. V ny Tỷ-kheo, thế no l nội hỏa giới? Ci g thuộc về nội thn, thuộc về c nhn, thuộc lửa, thuộc chất nng, bị chấp thủ. Như ci g khiến cho hm nng, khiến cho hủy hoại, khiến cho thiu chy, ci g khiến cho những vật được ăn, uống, nhai, nếm, c thể kho tiu ha, hay tất cả những vật g khc, thuộc nội thn, thuộc c nhn, thuộc lửa, thuộc chất nng, bị chấp thủ. Ny Tỷ-kheo, như vậy được gọi l nội hỏa giới. Những g thuộc nội hỏa giới v những g thuộc ngoại hỏa giới đều thuộc về hỏa giới. Hỏa giới ấy phải được qun st như thật với chnh tr tuệ như sau: "Ci ny khng phải của ti, ci ny khng phải l ti, ci ny khng phải tự ng của ti". Sau khi như thật qun st hỏa giới với chnh tr tuệ như vậy, vị ấy sanh yếm ly đối với hỏa giới, tm từ bỏ hỏa giới.

 

352. Katamā ca, bhikkhu, vāyodhātu? Vāyodhātu siyā ajjhattikā siyā bāhirā. Katamā ca, bhikkhu, ajjhattikā vāyodhātu? Yaṃ ajjhattaṃ paccattaṃ vāyo vāyogataṃ upādinnaṃ, seyyathidaṃ uddhaṅgamā vātā adhogamā vātā kucchisayā vātā koṭṭhāsayā [koṭṭhasayā (sī. syā. kaṃ. pī.)] vātā aṅgamaṅgānusārino vātā assāso passāso iti, yaṃ vā panaampi kici ajjhattaṃ paccattaṃ vāyo vāyogataṃ upādinnaṃ ayaṃ vuccati, bhikkhu, ajjhattikā vāyodhātu. Yā ceva kho pana ajjhattikā vāyodhātu yā ca bāhirā vāyodhātu vāyodhāturevesā. Taṃ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attāti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaāya daṭṭhabbaṃ. Evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaāya disvā vāyodhātuyā nibbindati, vāyodhātuyā cittaṃ virājeti.

 

 

352. V ny Tỷ-kheo, thế no l phong giới? C nội phong giới, c ngoại phong giới. V ny Tỷ-kheo, thế no l nội phong giới? Ci g thuộc về nội thn, thuộc c nhn, thuộc gi, thuộc tnh động, bị chấp thủ, như gi thổi ln, gi thổi xuống, gi trong ruột, gi trong bụng dưới, gi thổi ngang cc đốt, cc khớp, hơi thở v, hơi thở ra, v bất cứ vật g khc thuộc nội thn, thuộc c nhn, thuộc gi, thuộc tnh động, bị chấp thủ. Ny Tỷ-kheo, như vậy được gọi l nội phong giới. Những g thuộc nội phong giới v những g thuộc ngoại phong giới đều thuộc về phong giới. Phong giới ấy phải được qun st như thật với chnh tr tuệ như sau: "Ci ny khng phải của ti, ci ny khng phải l ti, ci ny khng phải tự ng của ti". Sau khi như thật qun st phong giới với chnh tr tuệ như vậy, vị ấy sanh yếm ly đối với phong giới, tm từ bỏ phong giới.

 

353. Katamā ca, bhikkhu, ākāsadhātu? Ākāsadhātu siyā ajjhattikā siyā bāhirā. Katamā ca, bhikkhu, ajjhattikā ākāsadhātu ? Yaṃ ajjhattaṃ paccattaṃ ākāsaṃ ākāsagataṃ upādinnaṃ, seyyathidaṃ  kaṇṇacchiddaṃ nāsacchiddaṃ mukhadvāraṃ yena ca asitapītakhāyitasāyitaṃ ajjhoharati, yattha ca asitapītakhāyitasāyitaṃ santiṭṭhati, yena ca asitapītakhāyitasāyitaṃ adhobhāgaṃ [adhobhāgā (sī. syā. kaṃ. pī.) devadūtasuttena sameti] nikkhamati, yaṃ vā panaampi kici ajjhattaṃ paccattaṃ ākāsaṃ ākāsagataṃ aghaṃ aghagataṃ vivaraṃ vivaragataṃ asamphuṭṭhaṃ maṃsalohitehi upādinnaṃ ayaṃ vuccati bhikkhu ajjhattikā ākāsadhātu. Yā ceva kho pana ajjhattikā ākāsadhātu yā ca bāhirā ākāsadhātu ākāsadhāturevesā. Taṃ netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attāti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaāya daṭṭhabbaṃ. Evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaāya disvā ākāsadhātuyā nibbindati, ākāsadhātuyā cittaṃ virājeti.

 

 

353. V ny cc Tỷ-kheo, thế no l hư khng giới? C nội hư khng giới, c ngoại hư khng giới. V ny Tỷ-kheo, thế no l nội hư khng giới? Ci g thuộc về nội thn, thuộc c nhn, thuộc hư khng, thuộc hư khng tnh, bị chấp thủ, như lỗ tai, lỗ mũi, cửa miệng, do ci g người ta nuốt, những g được nhai, được uống, được ăn, được nếm, v tại chỗ m những g được nhai, được uống, được ăn, được nếm, được giữ lại, v ngang qua chỗ m những g được nhai, được uống, được ăn, được nếm v được tống xuất xuống phần dưới để ra ngoi, v bất cứ vật g khc thuộc nội thn, thuộc c nhn, thuộc hư khng, thuộc hư khng tnh, bị chấp thủ. Ny Tỷ-kheo, như vậy được gọi l nội hư khng giới. Những g thuộc nội hư khng giới v ngoại hư khng giới đều thuộc về hư khng giới. Hư khng giới ấy phải được qun st như thật với chnh tr tuệ như sau: "Ci ny khng phải của ti, ci ny khng phải l ti, ci ny khng phải tự ng của ti". Sau khi như thật qun st hư khng giới với chnh tr tuệ như vậy, vị ấy sanh yếm ly đối với hư khng giới, tm từ bỏ hư khng giới.

 

354. Athāparaṃ viāṇaṃyeva avasissati parisuddhaṃ pariyodātaṃ. Tena ca viāṇena kiṃ [tena viāṇena kica (sī.)] vijānāti? Sukhantipi vijānāti, dukkhantipi vijānāti, adukkhamasukhantipi vijānāti. Sukhavedaniyaṃ, bhikkhu, phassaṃ paṭicca uppajjati sukhā vedanā. So sukhaṃ vedanaṃ vedayamāno sukhaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti. Tasseva sukhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṃ tajjaṃ vedayitaṃ sukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppannā sukhā vedanā sā nirujjhati, sā vūpasammatīti pajānāti.

 

354.Athāparaṃviāṇaṃyeva avasissatīti ayampettha pāṭiyekko anusandhi. Heṭṭhato hi rūpakammaṭṭhānaṃ kathitaṃ, idāni arūpakammaṭṭhānaṃ vedanāvasena nibbattetvā dassetuṃ ayaṃ desanā āraddhā. Yaṃ vā panetaṃ imassa bhikkhuno pathavīdhātuādīsu āgamaniyavipassanāvasena kammakārakaviāṇaṃ, taṃ viāṇadhātuvasena bhājetvā dassentopi imaṃ desanaṃ ārabhi. Tattha avasissatīti kimatthāya avasissati? Satthu kathanatthāya kulaputtassa ca paṭivijjhanatthāya avasissati. Parisuddhanti nirupakkilesaṃ. Pariyodātanti pabhassaraṃ. Sukhantipi vijānātīti sukhavedanaṃ vedayamāno sukhavedanaṃ vedayāmīti pajānāti. Sesapadadvayesupi eseva nayo. Sace panāyaṃ vedanākathā heṭṭhā na kathitā bhaveyya, idha ṭhatvā kathetuṃ vaṭṭeyya. Satipaṭṭhāne panesā kathitāvāti tattha kathitanayeneva veditabbā. Sukhavedaniyanti evamādi paccayavasena udayatthaṅgamanadassanatthaṃ vuttaṃ. Tattha sukhavedaniyanti sukhavedanāya paccayabhūtaṃ. Sesapadesupi eseva nayo.

 

354. Lại nữa, khi thức cn lại được trong sạch, trong trắng, vị ấy biết được một số sự việc nhờ thức ấy. Vị ấy thức tri được lạc, thức tri được khổ, thức tri được bất khổ bất lạc. Ny Tỷ-kheo, duyn lạc xc, lạc thọ khởi ln. Vị ấy khi đang cảm gic lạc thọ, tuệ tri rằng: "Ti cảm gic lạc thọ". Do lạc xc diệt đi, lạc thọ do lạc xc được khởi ln được cảm gic, vị ấy biết: "Lạc thọ ấy được diệt đi, được chấm dứt".

 

355. Dukkhavedaniyaṃ, bhikkhu, phassaṃ paṭicca uppajjati dukkhā vedanā. So dukkhaṃ vedanaṃ vedayamāno dukkhaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti. Tasseva dukkhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṃ tajjaṃ vedayitaṃ dukkhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppannā dukkhā vedanā sā nirujjhati, sā vūpasammatīti pajānāti.

 

 

355. Ny Tỷ-kheo, duyn khổ xc, khổ thọ khởi ln. Vị ấy khi đang cảm gic khổ thọ, tuệ tri rằng: "Ti cảm gic khổ thọ". Do khổ xc ấy diệt đi, khổ thọ do khổ xc được khởi ln, được cảm gic, vị ấy biết: "Khổ thọ ấy được diệt đi, được chấm dứt".

 

356. Adukkhamasukhavedaniyaṃ, bhikkhu, phassaṃ paṭicca uppajjati adukkhamasukhā vedanā. So adukkhamasukhaṃ vedanaṃ vedayamāno adukkhamasukhaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti. Tasseva adukkhamasukhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṃ tajjaṃ vedayitaṃ adukkhamasukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppannā adukkhamasukhā vedanā sā nirujjhati, sā vūpasammatīti pajānāti.

 

 

356. Ny Tỷ-kheo, duyn bất khổ bất lạc xc, bất khổ bất lạc thọ khởi ln. Vị ấy khi đang cảm gic bất khổ bất lạc thọ, tuệ tri rằng: "Ti cảm gic bất khổ bất lạc thọ". Do bất khổ bất lạc thọ xc ấy diệt đi, bất khổ bất lạc thọ do bất khổ bất lạc xc được khởi ln, được cảm gic, vị ấy tuệ tri: "Bất khổ bất lạc thọ ấy được diệt đi, được chấm dứt".

 

357. Seyyathāpi, bhikkhu, dvinnaṃ kaṭṭhānaṃ saṅghaṭṭā [samphassa (sī. pī.), saṅghaṭā (syā. kaṃ.)] samodhānā usmā jāyati, tejo abhinibbattati, tesaṃyeva dvinnaṃ kaṭṭhānaṃ nānābhāvā vikkhepā yā tajjā usmā sā nirujjhati, sā vūpasammati; evameva kho, bhikkhu, sukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppajjati sukhā vedanā. So sukhaṃ vedanaṃ vedayamāno sukhaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti. Tasseva sukhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṃ tajjaṃ vedayitaṃ sukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppannā sukhā vedanā sā nirujjhati, sā vūpasammatīti pajānāti.

 

 

357. Ny Tỷ-kheo, v như do hai cy que xc chạm cọ xt, hơi nng được sanh, ngọn lửa được hiện khởi. Khi hai que ấy được rời nhau, được phn ly, sức nng được sanh khởi ấy, sức nng ấy được diệt đi, được chấm dứt. Cũng vậy, ny Tỷ-kheo, duyn lạc xc, lạc thọ khởi ln. Vị ấy khi đang cảm gic lạc thọ tuệ tri rằng: "Ti đang cảm gic lạc thọ". Do lạc xc ấy diệt đi, lạc thọ do lạc xc được khởi ln, được cảm gic, vị ấy tuệ tri: "Lạc thọ ấy được diệt đi, được chấm dứt".

 

358. Dukkhavedaniyaṃ, bhikkhu, phassaṃ paṭicca uppajjati dukkhā vedanā. So dukkhaṃ vedanaṃ vedayamāno dukkhaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti. Tasseva dukkhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṃ tajjaṃ vedayitaṃ dukkhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppannā dukkhā vedanā sā nirujjhati, sā vūpasammatīti pajānāti.

 

 

358. Ny Tỷ-kheo, duyn khổ xc khổ thọ khởi ln. Vị ấy khi đang cảm gic khổ thọ tuệ tri rằng: "Ti đang cảm gic khổ thọ". Do khổ xc ấy diệt đi, khổ thọ do khổ xc được khởi ln, được cảm gic, vị ấy biết: "Khổ thọ ấy được diệt đi, được chấm dứt".

 

359. Adukkhamasukhavedaniyaṃ , bhikkhu, phassaṃ paṭicca uppajjati adukkhamasukhā vedanā. So adukkhamasukhaṃ vedanaṃ vedayamāno adukkhamasukhaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti. Tasseva adukkhamasukhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṃ tajjaṃ vedayitaṃ adukkhamasukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppannā adukkhamasukhā vedanā sā nirujjhati, sā vūpasammatīti pajānāti.

 

 

359. Ny Tỷ-kheo, duyn bất khổ bất lạc xc, bất khổ bất lạc thọ khởi ln. Vị ấy khi đang cảm gic bất khổ bất lạc thọ, tuệ tri rằng: "Ti cảm gic bất khổ bất lạc thọ". Do bất khổ bất lạc thọ xc ấy diệt đi, bất khổ bất lạc thọ do bất khổ bất lạc xc được khởi ln, được cảm gic, vị ấy tuệ tri: "Bất khổ bất lạc thọ ấy được diệt đi, được chấm dứt".

 

360. Athāparaṃ upekkhāyeva avasissati parisuddhā pariyodātā mudu ca kammaā ca pabhassarā ca. Seyyathāpi, bhikkhu, dakkho suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā ukkaṃ bandheyya, ukkaṃ bandhitvā ukkāmukhaṃ ālimpeyya, ukkāmukhaṃ ālimpetvā saṇḍāsena jātarūpaṃ gahetvā ukkāmukhe pakkhipeyya, tamenaṃ kālena kālaṃ abhidhameyya, kālena kālaṃ udakena paripphoseyya, kālena kālaṃ ajjhupekkheyya, taṃ hoti jātarūpaṃ [jātarūpaṃ dhantaṃ (sī. pī.)] sudhantaṃ niddhantaṃ nīhaṭaṃ [nihataṃ (syā. kaṃ. ka.)] ninnītakasāvaṃ [nihatakasāvaṃ (ka.)] mudu ca kammaaca pabhassaraca, yassā yassā ca piḷandhanavikatiyā ākaṅkhati yadi paṭṭikāya [pavaṭṭikāya (sī. syā.)] yadi kuṇḍalāya yadi gīveyyakāya yadi suvaṇṇamālāya tacassa atthaṃ anubhoti; evameva kho, bhikkhu, athāparaṃ upekkhāyeva avasissati parisuddhā pariyodātā mudu ca kammaā ca pabhassarā ca.

 

360.Upekkhāyeva avasissatīti ettāvatā hi yathā nāma chekena maṇikārācariyena vajirasūciyā vijjhitvā cammakhaṇḍe pātetvā pātetvā dinnamuttaṃ antevāsiko gahetvā gahetvā suttagataṃ karonto muttolambakamuttajālādīni karoti, evameva bhagavatā kathetvā kathetvā dinnaṃ kammaṭṭhānaṃ ayaṃ kulaputto manasikaronto manasikaronto paguṇaṃ akāsīti rūpakammaṭṭhānampissa arūpakammaṭṭhānampi paguṇaṃ jātaṃ, atha bhagavā athāparaṃ upekkhāyeva avasissatīti āha.

Kimatthaṃ pana avasissatīti? Satthu kathanatthaṃ. Kulaputtassa paṭivijjhanatthantipi vadanti , taṃ na gahetabbaṃ. Kulaputtena hi sahāyassa sāsanaṃ vācetvā pāsādatale ṭhiteneva ānāpānacatutthajjhānaṃ nibbattitaṃ, yadassa ettakaṃ maggaṃ āgacchantassa yānakiccaṃ sādheti. Satthu kathanatthaṃyeva avasissati. Imasmihi ṭhāne satthā kulaputtassa rūpāvacarajjhāne vaṇṇaṃ kathesi. Idahi vuttaṃ hoti bhikkhu paguṇaṃ tava idaṃ rūpāvacaracatutthajjhānanti. Parisuddhātiādi tassāyeva upekkhāya vaṇṇabhaṇanaṃ. Ukkaṃ bandheyyāti aṅgārakapallaṃ sajjeyya. Ālimpeyyāti tattha aṅgāre pakkhipitvā aggiṃ datvā nāḷikāya dhamento aggiṃ jāleyya. Ukkāmukhe pakkhipeyyāti aṅgāre viyūhitvā aṅgāramatthake vā ṭhapeyya, tattake vā pakkhipeyya. Nīhaṭanti nīhaṭadosaṃ. Ninnītakasāvanti apanītakasāvaṃ. Evameva khoti yathā taṃ suvaṇṇaṃ icchiticchitāya piḷandhanavikatiyā saṃvattati, evameva ayaṃ tāva catutthajjhānupekkhā vipassanā abhiā nirodho bhavokkantīti imesu yaṃ icchati, tassatthāya hotīti vaṇṇaṃ kathesi.

Kasmā pana bhagavā imasmiṃ rūpāvacaracatutthajjhāne nikantipariyādānatthaṃ avaṇṇaṃ akathetvā vaṇṇaṃ kathesīti. Kulaputtassa hi catutthajjhāne nikantipariyuṭṭhānaṃ balavaṃ. Sace avaṇṇaṃ katheyya, mayhaṃ pabbajitvā dvānavutiyojanasataṃ āgacchantassa imaṃ catutthajjhānaṃ yānakiccaṃ sādhesi, ahaṃ ettakaṃ maggaṃ āgacchanto jhānasukhena jhānaratiyā āgato, evarūpassa nāma paṇītadhammassa avaṇṇaṃ katheti, jānaṃ nu kho katheti ajānanti kulaputto saṃsayaṃ sammohaṃ āpajjeyya, tasmā bhagavā vaṇṇaṃ kathesi.

 

360. Lại nữa, xả cn lại được trong sạch, trong trắng, nhu nhuyến, dễ uốn nắn, chi sng. V như, ny Tỷ-kheo, một người thợ vng thiện xảo hay người đệ tử sửa soạn l đc; sau khi sửa soạn l đc xong, người ấy đốt lửa miệng l đc; sau khi đốt lửa miệng l đc, người ấy dng kềm kẹp lấy vng v đặt vng vo trong miệng l; rồi thỉnh thoảng người ấy thổi trn ấy, thỉnh thoảng người ấy rưới nước trn ấy, thỉnh thoảng người ấy qun st thật kỹ... vng ấy đ trở thnh sng sủa, thanh tịnh, gột sạch, cc uế tạp được đoạn trừ, cc tỳ vết được trừ sạch, nhu nhuyến, dễ uốn nắn v chi sng... v nếu người ấy muốn lm đồ trang sức no, hoặc vng nhẫn, hoặc bng tai, hoặc vng cổ, hoặc vng hoa vng, thời vng ấy c thể dng vo mục đch ấy. Cũng vậy, ny Tỷ-kheo, lại nữa, xả cn lại được trong sạch, trong trắng, nhu nhuyến, dễ uốn nắn, chi sng.

 

361. So evaṃ pajānāti imace ahaṃ upekkhaṃ evaṃ parisuddhaṃ evaṃ pariyodātaṃ ākāsānacāyatanaṃ upasaṃhareyyaṃ, tadanudhammaca cittaṃ bhāveyyaṃ. Evaṃ me ayaṃ upekkhā taṃnissitā tadupādānā ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya. Imace ahaṃ upekkhaṃ evaṃ parisuddhaṃ evaṃ pariyodātaṃ viāṇacāyatanaṃ upasaṃhareyyaṃ, tadanudhammaca cittaṃ bhāveyyaṃ. Evaṃ me ayaṃ upekkhā taṃnissitā tadupādānā ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya. Imace ahaṃ upekkhaṃ evaṃ parisuddhaṃ evaṃ pariyodātaṃ ākicaāyatanaṃ upasaṃhareyyaṃ, tadanudhammaca cittaṃ bhāveyyaṃ. Evaṃ me ayaṃ upekkhā taṃnissitā tadupādānā ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya. Imace ahaṃ upekkhaṃ evaṃ parisuddhaṃ evaṃ pariyodātaṃ nevasaānāsaāyatanaṃ upasaṃhareyyaṃ, tadanudhammaca cittaṃ bhāveyyaṃ. Evaṃ me ayaṃ upekkhā taṃnissitā tadupādānā ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyyāti.

 

361.Tadanudhammanti ettha arūpāvacarajjhānaṃ dhammo nāma, taṃ anugatattā rūpāvacarajjhānaṃ anudhammoti vuttaṃ. Vipākajjhānaṃ vā dhammo, kusalajjhānaṃ anudhammo. Tadupādānāti taggahaṇā. Ciraṃ dīghamaddhānanti vīsatikappasahassāni. Vipākavasena hetaṃ vuttaṃ. Ito uttarimpi eseva nayo.

 

361. Người ấy tuệ tri như sau: "Nếu ta tập trung xả ny thanh tịnh như vậy, trong trắng như vậy vo Hư khng v bin xứ, v tu tập tm ta ty theo php ấy, thời xả ny y cứ vo đấy, chấp thủ tại đấy, được an tr nơi ta trong một thời gian di. Nếu ta tập trung xả ny thanh tịnh như vậy, trong trắng như vậy vo Thức v bin xứ v tu tập tm của ta ty theo php ấy, thời xả ny y cứ vo đấy, chấp thủ tại đấy, được an tr nơi ta trong một thời gian di. Nếu ta tập trung xả ny thanh tịnh như vậy, trong trắng như vậy vo V sở hữu xứ, v tu tập tm ta ty theo php ấy, thời xả ny y cứ vo đấy, chấp thủ tại đấy, được an tr nơi ta trong một thời gian di. Nếu ta tập trung xả ny thanh tịnh như vậy, trong trắng như vậy vo Phi tưởng phi phi tưởng xứ, v tu tập tm của ta ty theo php ấy, thời xả ny y cứ vo đấy, chấp thủ tại đấy, được an tr nơi ta trong một thời gian di".

 

362. So evaṃ pajānāti imace ahaṃ upekkhaṃ evaṃ parisuddhaṃ evaṃ pariyodātaṃ ākāsānacāyatanaṃ upasaṃhareyyaṃ, tadanudhammaca cittaṃ bhāveyyaṃ; saṅkhatametaṃ. Imace ahaṃ upekkhaṃ evaṃ parisuddhaṃ evaṃ pariyodātaṃ viāṇacāyatanaṃ upasaṃhareyyaṃ, tadanudhammaca cittaṃ bhāveyyaṃ; saṅkhatametaṃ. Imace ahaṃ upekkhaṃ evaṃ parisuddhaṃ evaṃ pariyodātaṃ ākicaāyatanaṃ upasaṃhareyyaṃ, tadanudhammaca cittaṃ bhāveyyaṃ; saṅkhatametaṃ. Imace ahaṃ upekkhaṃ evaṃ parisuddhaṃ evaṃ pariyodātaṃ nevasaānāsaāyatanaṃ upasaṃhareyyaṃ, tadanudhammaca cittaṃ bhāveyyaṃ; saṅkhatametanti.

So neva taṃ abhisaṅkharoti, na abhisacetayati bhavāya vā vibhavāya vā.

So anabhisaṅkharonto anabhisacetayanto bhavāya vā vibhavāya vā na kici loke upādiyati, anupādiyaṃ na paritassati, aparitassaṃ paccattaṃyeva parinibbāyati. Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānāti.

 

362. Evaṃ catūhi vārehi arūpāvacarajjhānassa vaṇṇaṃ kathetvā idāni tasseva ādīnavaṃ dassento so evaṃ pajānātītiādimāha. Tattha saṅkhatametanti kicāpi ettha vīsatikappasahassāni āyu atthi, etaṃ pana saṅkhataṃ pakappitaṃ āyūhitaṃ, karontena karīyati, aniccaṃ adhuvaṃ asassataṃ tāvakālikaṃ, cavanaparibhedanaviddhaṃsanadhammaṃ, jātiyā anugataṃ, jarāya anusaṭaṃ, maraṇena abbhāhataṃ, dukkhe patiṭṭhitaṃ, atāṇaṃ aleṇaṃ asaraṇaṃ asaraṇībhūtanti. Viāṇacāyatanādīsupi eseva nayo.

Idāni arahattanikūṭena desanaṃ gaṇhanto so neva taṃ abhisaṅkharotītiādimāha. Yathā hi cheko bhisakko visavikāraṃ disvā vamanaṃ kāretvā visaṃ ṭhānato cāvetvā upari āropetvā khandhaṃ vā sīsaṃ vā gahetuṃ adatvā visaṃ otāretvā pathaviyaṃ pāteyya, evameva bhagavā kulaputtassa arūpāvacarajjhāne vaṇṇaṃ kathesi. Taṃ sutvā kulaputto rūpāvacarajjhāne nikantiṃ pariyādāya arūpāvacarajjhāne patthanaṃ ṭhapesi.

Bhagavā taṃ atvā taṃ asampattassa appaṭiladdhasseva bhikkhuno atthesā ākāsānacāyatanādīsu sampatti nāma. Tesahi paṭhamabrahmaloke vīsatikappasahassāni āyu, dutiye cattālīsaṃ, tatiye saṭṭhi, catutthe caturāsīti kappasahassāni āyu. Taṃ pana aniccaṃ adhuvaṃ asassataṃ tāvakālikaṃ, cavanaparibhedanaviddhaṃsanadhammaṃ, jātiyā anugataṃ, jarāya anusaṭaṃ, maraṇena abbhāhataṃ, dukkhe patiṭṭhitaṃ, atāṇaṃ aleṇaṃ asaraṇaṃ asaraṇībhūtaṃ, ettakaṃ kālaṃ tattha sampattiṃ anubhavitvāpi puthujjanakālakiriyaṃ katvā puna catūsu apāyesu patitabbanti sabbametaṃ ādīnavaṃ ekapadeneva saṅkhatametanti kathesi. Kulaputto taṃ sutvā arūpāvacarajjhāne nikantiṃ pariyādiyi, bhagavā tassa rūpāvacarārūpāvacaresu nikantiyā pariyādinnabhāvaṃ atvā arahattanikūṭaṃ gaṇhanto so neva taṃ abhisaṅkharotītiādimāha.

Yathā vā paneko mahāyodho ekaṃ rājānaṃ ārādhetvā satasahassuṭṭhānakaṃ gāmavaraṃ labheyya, puna rājā tassānubhāvaṃ saritvā mahānubhāvo yodho, appakaṃ tena laddhanti nāyaṃ tāta gāmo tuyhaṃ anucchaviko, aaṃ catusatasahassuṭṭhānakaṃ gaṇhāhīti dadeyya so sādhu devāti taṃ vissajjetvā itaraṃ gāmaṃ gaṇheyya. Rājā asampattameva ca naṃ pakkosāpetvā kiṃ te tena, ahivātarogo ettha uppajjati? Asukasmiṃ pana ṭhāne mahantaṃ nagaraṃ atthi, tattha chattaṃ ussāpetvā rajjaṃ kārehīti pahiṇeyya, so tathā kareyya.

Tattha rājā viya sammāsambuddho daṭṭhabbo, mahāyodho viya pukkusāti kulaputto, paṭhamaladdhagāmo viya ānāpānacatutthajjhānaṃ, taṃ vissajjetvā itaraṃ gāmaṃ gaṇhāhīti vuttakālo viya ānāpānacatutthajjhāne nikantipariyādānaṃ katvā āruppakathanaṃ, taṃ gāmaṃ asampattameva pakkosāpetvā kiṃ te tena, ahivātarogo ettha uppajjati? Asukasmiṃ ṭhāne nagaraṃ atthi, tattha chattaṃ ussāpetvā rajjaṃ kārehīti vuttakālo viya arūpe saṅkhatametanti ādīnavakathanena appattāsuyeva tāsu samāpattīsu patthanaṃ nivatthāpetvā upari arahattanikūṭena desanāgahaṇaṃ.

Tattha neva abhisaṅkharotīti nāyūhati na rāsiṃ karoti. Na abhisacetayatīti na kappeti. Bhavāya vā vibhavāya vāti vuddhiyā vā parihāniyā vā, sassatucchedavasenapi yojetabbaṃ. Na kici loke upādiyatīti loke rūpādīsu kici ekadhammampi taṇhāya na gaṇhāti, na parāmasati. Nāparaṃ itthattāyāti pajānātīti bhagavā attano buddhavisaye ṭhatvā desanāya arahattanikūṭaṃ gaṇhi. Kulaputto pana attano yathopanissayena tīṇi sāmaaphalāni paṭivijjhi. Yathā nāma rājā suvaṇṇabhājanena nānārasabhojanaṃ bhujanto attano pamāṇena piṇḍaṃ vaṭṭetvā aṅke nisinnena rājakumārena piṇḍamhi ālaye dassite taṃ piṇḍaṃ upanāmeyya, kumāro attano mukhappamāṇeneva kabaḷaṃ kareyya, sesaṃ rājā sayaṃ vā bhujeyya, pātiyaṃ vā pakkhipeyya, evaṃ dhammarājā tathāgato attano pamāṇena arahattanikūṭaṃ gaṇhanto desanaṃ desesi, kulaputto attano yathopanissayena tīṇi sāmaaphalāni paṭivijjhi.

Ito pubbe panassa khandhā dhātuyo āyatanānīti evarūpaṃ accantasuataṃ tilakkhaṇāhataṃ kathaṃ kathentassa neva kaṅkhā, na vimati, nāpi evaṃ kira taṃ, evaṃ me ācariyena vuttanti iti kira na dandhāyitattaṃ na vitthāyitattaṃ atthi . Ekaccesu ca kira ṭhānesu buddhā aātakavesena vicaranti, sammāsambuddho nu kho esoti ahudeva saṃsayo, ahu vimati. Yato anena anāgāmiphalaṃ paṭividdhaṃ, atha ayaṃ me satthāti niṭṭhaṃ gato. Yadi evaṃ kasmā accayaṃ na desesīti. Okāsābhāvato. Bhagavā hi yathānikkhittāya mātikāya acchinnadhāraṃ katvā ākāsagaṅgaṃ otārento viya desanaṃ desesiyeva.

 

362. Người ấy tuệ tri như sau: "Nếu ta tập trung xả ny thanh tịnh như vậy, trong trắng như vậy vo Hư khng v bin xứ... Thức v bin xứ... V sở hữu xứ... Phi tưởng phi phi tưởng xứ, v tu tập tm của ta ty theo php ấy, thời xả ấy trở thnh php hữu vi".

Vị ấy khng tc thnh, khng suy tưởng đến hữu hay phi hữu.

Do khng tc thnh, khng suy tưởng đến hữu hay phi hữu, vị ấy khng chấp thủ một sự vật g ở đời; chấp thủ khng quấy rối vị ấy; do chấp thủ khng quấy rối vị ấy, vị ấy tự chứng Niết-bn, v vị ấy tuệ tri: "Sanh đ tận, Phạm hạnh đ thnh, những điều nn lm đ lm, khng cn trở lại trạng thi như thế ny nữa".

 

363. So sukhace vedanaṃ vedeti, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti. Dukkhace vedanaṃ vedeti , sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti. Adukkhamasukhace vedanaṃ vedeti, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti.

 

363.Soti arahā. Anajjhositāti gilitvā pariniṭṭhāpetvā gahetuṃ na yutthāti pajānāti. Anabhinanditāti taṇhādiṭṭhivasena abhinandituṃ na yuttāti pajānāti.

 

363. Nếu vị ấy cảm gic lạc thọ, vị ấy tuệ tri: "Thọ ấy l v thường"; vị ấy tuệ tri: "Khng nn đắm trước"; vị ấy tuệ tri: "Khng phải l đối tượng để hoan hỷ". Nếu vị ấy cảm gic khổ thọ, vi ấy tuệ tri: "Thọ ấy l v thường"; vị ấy tuệ tri: "Khng nn đắm trước"; vị ấy tuệ tri: "Khng phải l đối tượng để hoan hỷ". Nếu vị ấy cảm gic bất khổ bất lạc thọ, vị ấy tuệ tri: "Thọ ấy l v thường"; vị ấy tuệ tri: "Khng nn đắm trước"; vị ấy tuệ tri: "Khng phải l đối tượng để hoan hỷ".

 

364. So sukhace vedanaṃ vedeti, visaṃyutto naṃ vedeti; dukkhace vedanaṃ vedeti, visaṃyutto naṃ vedeti; adukkhamasukhace vedanaṃ vedeti, visaṃyutto naṃ vedeti. So kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti, jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā uddhaṃ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissantīti pajānāti.

 

364.Visaṃyutto naṃ vedetīti sace hissa sukhavedanaṃ ārabbha rāgānusayo, dukkhavedanaṃ ārabbha paṭighānusayo, itaraṃ ārabbha avijjānusayo uppajjeyya, saṃyutto vediyeyya nāma. Anuppajjanato pana visaṃyutto naṃ vedeti nissaṭo vippamutto. Kāyapariyantikanti kāyakoṭikaṃ. Yāva kāyapavattā uppajjitvā tato paraṃ anuppajjanavedananti attho. Dutiyapadepi eseva nayo. Anabhinanditāni sītībhavissantīti dvādasasu āyatanesu kilesānaṃ visevanassa natthitāya anabhinanditāni hutvā idha dvādasasuyeva āyatanesu nirujjhissanti. Kilesā hi nibbānaṃ āgamma niruddhāpi yattha natthi, tattha niruddhāti vuccanti. Svāyamattho etthesā taṇhā nirujjhamānā nirujjhatīti samudayapahena dīpetabbo. Tasmā bhagavā nibbānaṃ āgamma sītibhūtānipi idheva sītībhavissantīti āha. Nanu ca idha vedayitāni vuttāni, na kilesāti. Vedayitānipi kilesābhāveneva sītībhavanti. Itarathā nesaṃ sītibhāvo nāma natthīti suvuttametaṃ.

 

364. Nếu cảm gic lạc thọ, khng c hệ phược, vị ấy cảm gic thọ ấy. Nếu vị ấy cảm gic khổ thọ, khng c hệ phược, vị ấy cảm gic thọ ấy. Nếu vị ấy cảm gic bất khổ bất lạc thọ, khng c hệ phược, vị ấy cảm gic thọ ấy. Khi vị ấy cảm gic một cảm thọ với thn l tối hậu, vị ấy tuệ tri: "Ta cảm gic một cảm thọ với thn l tối hậu. Khi vị ấy cảm gic một cảm thọ với sinh mạng l tối hậu, vị ấy tuệ tri: "Ta cảm gic một cảm thọ với sinh mạng l tối hậu "; vị ấy tuệ tri: "Sau khi thn hoại mạng chung, mọi cảm thọ hoan hỷ ở nơi đy trở thnh thanh lương".

 

365. Seyyathāpi, bhikkhu, telaca paṭicca vaṭṭica paṭicca telappadīpo jhāyati; tasseva telassa ca vaṭṭiyā ca pariyādānā aassa ca anupahārā [anupāhārā (sī. pī.), anupādānā (ka.)] anāhāro nibbāyati; evameva kho, bhikkhu, kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti, jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā uddhaṃ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissantīti pajānāti.

Tasmā evaṃ samannāgato bhikkhu iminā paramena paādhiṭṭhānena samannāgato hoti. Esā hi, bhikkhu, paramā ariyā paā yadidaṃ sabbadukkhakkhaye āṇaṃ.

 

365.Evamevakhoti ettha idaṃ opammasaṃsandanaṃ yathā hi eko puriso telapadīpassa jhāyato tele khīṇe telaṃ āsicati, vaṭṭiyā khīṇāya vaṭṭiṃ pakkhipati, evaṃ dīpasikhāya anupacchedova hoti, evameva puthujjano ekasmiṃ bhave ṭhito kusalākusalaṃ karoti, so tena sugatiyaca apāyesu ca nibbattatiyeva, evaṃ vedanānaṃ anupacchedova hoti. Yathā paneko dīpasikhāya ukkaṇṭhito imaṃ purisaṃ āgamma dīpasikhā na upacchijjatīti nilīno tassa purisassa sīsaṃ chindeyya, evaṃ vaṭṭiyā ca telassa ca anupahārā dīpasikhā anāhārā nibbāyati, evameva vaṭṭe ukkaṇṭhito yogāvacaro arahattamaggena kusalākusalaṃ samucchindati, tassa samucchinnattā khīṇāsavassa bhikkhuno kāyassa bhedā puna vedayitāni na uppajjantīti.

Tasmāti yasmā ādimhi samādhivipassanāpaāhi arahattaphalapaā uttaritarā, tasmā. Evaṃ samannāgatoti iminā uttamena arahattaphalapaādhiṭṭhānena samannāgato. Sabbadukkhakkhayeāṇaṃ nāma arahattamagge āṇaṃ, imasmiṃ pana sutte arahattaphale āṇaṃ adhippetaṃ. Tenevāha tassa sā vimutti sacce ṭhitā akuppā hotīti.

 

365. V như, ny Tỷ-kheo, như ngọn đn dầu được chy đỏ nhờ dầu v tim. Khi dầu v tim diệt tận, v khng c vật liệu khc được đem đến, ngọn đn dầu ấy bị diệt tắt... Cũng vậy, ny Tỷ-kheo, khi cảm gic một cảm thọ lấy thn lm tối hậu, vị ấy tuệ tri: "Ti cảm gic một cảm thọ lấy thn lm tối hậu". Khi cảm gic một cảm thọ lấy sinh mạng lm tối hậu, vị ấy tuệ tri: "Ti cảm gic một cảm thọ lấy sinh mạng lm tối hậu"; vị ấy tuệ tri: "Sau khi thn hoại mạng chung, mọi cảm thọ hoan hỷ ở nơi đy trở thnh thanh lương".

Do vậy, Tỷ-kheo thnh tựu như vậy l thnh tựu với tối thắng tuệ thắng xứ ny. V rằng, ny Tỷ-kheo, như vậy l tối thắng Thnh tuệ, nghĩa l tr, biết sự đoạn tận mọi đau khổ.

 

366. Tassa sā vimutti sacce ṭhitā akuppā hoti. Tahi, bhikkhu, musā yaṃ mosadhammaṃ, taṃ saccaṃ yaṃ amosadhammaṃ nibbānaṃ. Tasmā evaṃ samannāgato bhikkhu iminā paramena saccādhiṭṭhānena samannāgato hoti. Etahi, bhikkhu, paramaṃ ariyasaccaṃ yadidaṃ amosadhammaṃ nibbānaṃ.

 

366. Ettha hi vimuttīti arahattaphalavimutti, saccanti paramatthasaccaṃ nibbānaṃ. Iti akuppārammaṇakaraṇena akuppāti vuttā. Musāti vitathaṃ. Mosadhammanti nassanasabhāvaṃ. Taṃ saccanti taṃ avitathaṃ sabhāvo. Amosadhammanti anassanasabhāvaṃ.

Tasmāti yasmā ādito samathavipassanāvasena vacīsaccato dukkhasaccasamudayasaccehi ca paramatthasaccaṃ nibbānameva uttaritaraṃ, tasmā. Evaṃ samannāgatoti iminā uttamena paramatthasaccādhiṭṭhānena samannāgato.

 

366. Sự giải thot ấy của vị ny, an tr vo chn đế, khng bị dao động. Ny Tỷ-kheo, ci g c thể đưa đến hư vọng, thời thuộc về hư vọng. Ci g khng thể đưa đến hư vọng, thời thuộc về chn đế, Niết-bn. Do vậy, vị Tỷ-kheo thnh tựu như vậy l thnh tựu với tối thắng đế thắng xứ ny. V rằng, ny Tỷ-kheo, như vậy l tối thắng Thnh đế, tức l Niết-bn, khng c thể đưa đến hư vọng.

 

367. Tasseva kho pana pubbe aviddasuno upadhī honti samattā samādinnā. Tyāssa pahīnā honti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Tasmā evaṃ samannāgato bhikkhu iminā paramena cāgādhiṭṭhānena samannāgato hoti. Eso hi, bhikkhu, paramo ariyo cāgo yadidaṃ sabbūpadhipaṭinissaggo.

 

367.Pubbeti puthujjanakāle. Upadhīhontīti khandhūpadhi kilesūpadhi abhisaṅkhārūpadhi pacakāmaguṇūpadhīti ime upadhayo honti. Samattā samādinnāti paripūrā gahitā paramaṭṭhā. Tasmāti yasmā ādito samathavipassanāvasena kilesapariccāgato, sotāpattimaggādīhi ca kilesapariccāgato arahattamaggeneva kilesapariccāgo uttaritaro, tasmā. Evaṃ samannāgatoti iminā uttamena cāgādhiṭṭhānena samannāgato.

 

367. V những sanh y v tr thức trước của n đ được đầy đủ, đ được thnh tựu. Chng được đoạn tận, chặt tận gốc rễ, lm cho như thn cy tala, khng thể hiện hữu nữa trong tương lai, khng c khả năng sanh khởi nữa. Do vậy, một Tỷ-kheo thnh tựu như vậy l thnh tựu với tối thắng huệ th thắng xứ ny. V rằng, ny Tỷ-kheo, như vậy l tối thắng Thnh huệ th, tức l sự xả ly tất cả sanh y.

 

368. Tasseva kho pana pubbe aviddasuno abhijjhā hoti chando sārāgo. Svāssa pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo. Tasseva kho pana pubbe aviddasuno āghāto hoti byāpādo sampadoso. Svāssa pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo. Tasseva kho pana pubbe aviddasuno avijjā hoti sammoho. Svāssa pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo.

Tasmā evaṃ samannāgato bhikkhu iminā paramena upasamādhiṭṭhānena samannāgato hoti. Eso hi, bhikkhu, paramo ariyo upasamo yadidaṃ rāgadosamohānaṃ upasamo.

Paaṃ nappamajjeyya, saccamanurakkheyya, cāgamanubrūheyya, santimeva so sikkheyyāti iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ.

 

368.Āghātotiādīsu āghātakaraṇavasena āghāto, byāpajjanavasena byāpādo, sampadussanavasena sampadosoti tīhi padehi dosākusalamūlameva vuttaṃ. Tasmāti yasmā ādito samathavipassanāvasena kilesavūpasamato, sotāpattimaggādīhi kilesavūpasamato ca arahattamaggeneva kilesavūpasamo uttaritaro, tasmā. Evaṃ samannāgatoti iminā uttamena upasamādhiṭṭhānena samannāgato.

 

368. V tham i v tr thức trước của n, thuộc tham dục, tham nhiễm; php ấy được đoạn tận, chặt tận gốc rễ, lm cho như thn cy tala, khng thể hiện hữu nữa trong tương lai, khng c khả năng sanh khởi nữa. V sự phẫn nộ v tr thức trước của n, thuộc sn hận, thuộc tội qu; php ấy được đoạn tận, cắt tận gốc rễ, lm cho như thn cy tala, khng thể hiện hữu nữa trong tương lai, khng c khả năng sanh khởi nữa. V v minh v tr thức trước của n, thuộc si m, thuộc tội qu; php ấy được đoạn tận, cắt tận gốc rễ, lm cho như thn cy tala, khng thể hiện hữu trong tương lai, khng c khả năng sanh khởi nữa.

Do vậy, Tỷ-kheo thnh tựu như vậy l thnh tựu tối thắng tịch tịnh thắng xứ. Ny Tỷ-kheo, như vậy l tối thắng Thnh tịch tịnh, tức l sự tịch tịnh tham sn si.

Khi được ni đến: "Chớ c bung lung tr tuệ, hy hộ tr chn đế, hy lm cho sung mn huệ th, hy tu học tịch tịnh", chnh do duyn ny được ni đến như vậy.

 

369. Yattha ṭhitaṃ maassavā nappavattanti, maassave kho pana nappavattamāne muni santoti vuccatīti iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kicetaṃ paṭicca vuttaṃ?

Asmīti, bhikkhu, maitametaṃ, ayamahamasmīti maitametaṃ, bhavissanti maitametaṃ, na bhavissanti maitametaṃ, rūpī bhavissanti maitametaṃ, arūpī bhavissanti maitametaṃ, saī bhavissanti maitametaṃ, asaī bhavissanti maitametaṃ, nevasaīnāsaī bhavissanti maitametaṃ. Maitaṃ, bhikkhu, rogo maitaṃ gaṇḍo maitaṃ sallaṃ.

Sabbamaitānaṃ tveva, bhikkhu, samatikkamā muni santoti vuccati. Muni kho pana, bhikkhu, santo na jāyati, na jīyati, na mīyati, na kuppati, na piheti. Tahissa, bhikkhu, natthi yena jāyetha, ajāyamāno kiṃ jīyissati, ajīyamāno kiṃ mīyissati, amīyamāno kiṃ kuppissati, akuppamāno kissa [kiṃ (ka.)] pihessati?

Yattha ṭhitaṃ maassavā nappavattanti, maassave kho pana nappavattamāne muni santoti vuccatīti iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ. Imaṃ kho me tvaṃ, bhikkhu, saṃkhittena chadhātuvibhaṅgaṃ dhārehīti.

 

369.Maitametanti taṇhāmaitaṃ mānamaitaṃ diṭṭhimaitanti tividhampi vaṭṭati. Ayamahamasmīti ettha pana ayamahanti ekaṃ taṇhāmaitameva vaṭṭati. Rogotiādīsu ābādhaṭṭhena rogo, antodosaṭṭhena gaṇḍo, anupaviṭṭhaṭṭhena sallaṃ. Muni santoti vuccatīti khīṇāsavamuni santo nibbutoti vuccati. Yattha ṭhitanti yasmiṃ ṭhāne ṭhitaṃ. Saṃkhittenāti buddhānaṃ kira sabbāpi dhammadesanā saṃkhittāva, vitthāradesanā nāma natthi, samantapaṭṭhānakathāpi saṃkhittāyeva. Iti bhagavā desanaṃ yathānusandhiṃ pāpesi. Ugghāṭitaūtiādīsu pana catūsu puggalesu pukkusāti kulaputto vipacitaū, iti vipacitauvasena bhagavā imaṃ dhātuvibhaṅgasuttaṃ kathesi.

 

369. Khi được ni đến: "Khi được an tr, vọng tưởng khng c chuyển động. Khi vọng tưởng khng chuyển động, vị ấy được gọi l một ẩn sĩ tịch tịnh", do duyn g được ni đến như vậy?

Ny Tỷ-kheo, "Ti l", như vậy l vọng tưởng. "Ti l ci ny", như vậy l vọng tưởng. "Ti sẽ l", như vậy l vọng tưởng. "Ti sẽ khng l", như vậy l vọng tưởng. "Ti sẽ c sắc", như vậy l vọng tưởng. "Ti sẽ khng c sắc", như vậy l vọng tưởng. "Ti sẽ c tưởng", như vậy l vọng tưởng. "Ti sẽ khng c tưởng", như vậy l vọng tưởng. "Ti sẽ khng c tưởng, khng khng c tưởng", như vậy l vọng tưởng. Vọng tưởng, ny Tỷ-kheo, l bệnh, vọng tưởng l cục bướu, vọng tưởng l mũi tn.

 Ny Tỷ-kheo, khi vượt khỏi mọi vọng tưởng, vị ẩn sĩ được gọi l tịch tịnh. Nhưng ny Tỷ-kheo, vị ẩn sĩ tịch tịnh khng sanh, khng gi, khng c dao động, khng c hy cầu. V khng c ci g do đ c thể sanh, ny Tỷ-kheo, khng sanh lm sao gi được? Khng gi, lm sao chết được? Khng chết lm sao dao động được? Khng dao động, lm sao hy cầu?

Khi được ni đến: "Khi được an tr, vọng tưởng khng c chuyển động; khi vọng tưởng khng chuyển động, vị ấy được gọi l một ẩn sĩ tịch tịnh", do chnh duyn ny được ni đến như vậy. Ny Tỷ-kheo, hy thọ tr sự phn biệt tm tắt của Ta về su giới.

 

370. Atha kho āyasmā pukkusāti satthā kira me anuppatto, sugato kira me anuppatto sammāsambuddho kira me anuppattoti uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṃ etadavoca

accayo maṃ, bhante, accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yohaṃ bhagavantaṃ āvusovādena samudācaritabbaṃ amaissaṃ. Tassa me, bhante, bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃ saṃvarāyāti.

--Taggha tvaṃ, bhikkhu, accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ , yaṃ maṃ tvaṃ āvusovādena samudācaritabbaṃ amaittha. Yato ca kho tvaṃ, bhikkhu, accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikarosi, taṃ te mayaṃ paṭiggaṇhāma. Vuddhihesā, bhikkhu, ariyassa vinaye yo accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikaroti, āyatiṃ saṃvaraṃ āpajjatīti.

Labheyyāhaṃ, bhante, bhagavato santike upasampadanti.

Paripuṇṇaṃ pana te, bhikkhu, pattacīvaranti?

Na kho me, bhante, paripuṇṇaṃ pattacīvaranti.

Na kho, bhikkhu, tathāgatā aparipuṇṇapattacīvaraṃ upasampādentīti.

Atha kho āyasmā pukkusāti bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pattacīvarapariyesanaṃ pakkāmi. Atha kho āyasmantaṃ pukkusātiṃ pattacīvarapariyesanaṃ carantaṃ vibbhantā gāvī [bhantagāvī (sī. pī.), gāvī (syā. kaṃ.)] jīvitā voropesi.

Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu.Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ

yo so, bhante, pukkusāti nāma kulaputto bhagavatā saṃkhittena ovādena ovadito so kālaṅkato. Tassa kā gati, ko abhisamparāyoti?

-Paṇḍito, bhikkhave, pukkusāti kulaputto paccapādi dhammassānudhammaṃ, na ca maṃ dhammādhikaraṇaṃ vihesesi [viheṭhesi (sī. syā. kaṃ.) viheseti (ka.)]. Pukkusāti, bhikkhave, kulaputto pacannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokāti.

Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.

Dhātuvibhaṅgasuttaṃ niṭṭhitaṃ dasamaṃ.

 

370.Na kho me, bhante, paripuṇṇaṃ pattacīvaranti kasmā kulaputtassa iddhimayapattacīvaraṃ na nibbattanti. Pubbe aṭṭhannaṃ parikkhārānaṃ adinnattā. Kulaputto hi dinnadāno katābhinīhāro, na dinnattāti na vattabbaṃ. Iddhimayapattacīvaraṃ pana pacchimabhavikānaṃyeva nibbattati, ayaca punapaṭisandhiko, tasmā na nibbattanti. Atha bhagavā sayaṃ pariyesitvā kasmā na upasampādesīti. Okāsābhāvato. Kulaputtassa āyu parikkhīṇaṃ, suddhāvāsiko anāgāmī mahābrahmā kumbhakārasālaṃ āgantvā nisinno viya ahosi. Tasmā sayaṃ na pariyesi.

Pattacīvarapariyesanaṃ pakkāmīti kāya velāya pakkāmi? Uṭṭhite aruṇe. Bhagavato kira dhammadesanāpariniṭṭhānaca aruṇuṭṭhānaca rasmivissajjanaca ekakkhaṇe ahosi. Bhagavā kira desanaṃ niṭṭhapetvāva chabbaṇṇarasmiyo vissajji, sakalakumbhakāranivesanaṃ ekapajjotaṃ ahosi, chabbaṇṇarasmiyo jālajālā pujapujā hutvā vidhāvantiyo sabbadisābhāge suvaṇṇapaṭapariyonaddhe viya ca nānāvaṇṇakusumaratanavisarasamujjale viya ca akaṃsu. Bhagavā nagaravāsino maṃ passantūti adhiṭṭhāsi. Nagaravāsino bhagavantaṃ disvāva satthā kira āgato, kumbhakārasālāya kira nisinnoti aamaassa ārocetvā rao ārocesuṃ.

Rājā āgantvā satthāraṃ vanditvā, bhante, kāya velāya āgatatthāti pucchi. Hiyyo sūriyatthaṅgamanavelāya mahārājāti. Kena kammena bhagavāti? Tumhākaṃ sahāyo pukkusāti rājā tumhehi pahitaṃ sāsanaṃ sutvā nikkhamitvā pabbajitvā maṃ uddissa āgacchanto sāvatthiṃ atikkamma pacacattālīsa yojanāni āgantvā imaṃ kumbhakārasālaṃ pavisitvā nisīdi, ahaṃ tassa saṅgahatthaṃ āgantvā dhammakathaṃ kathesiṃ, kulaputto tīṇi phalāni paṭivijjhi mahārājāti. Idāni kahaṃ, bhanteti? Upasampadaṃ yācitvā aparipuṇṇapattacīvaratāya pattacīvarapariyesanatthaṃ gato mahārājāti. Rājā kulaputtassa gatadisābhāgena agamāsi. Bhagavāpi ākāsenāgantvā jetavanagandhakuṭimhiyeva pāturahosi.

Kulaputtopi pattacīvaraṃ pariyesamāno neva bimbisārarao na takkasīlakānaṃ jaṅghavāṇijānaṃ santikaṃ agamāsi. Evaṃ kirassa ahosi na kho me kukkuṭassa viya tattha tattha manāpāmanāpameva vicinitvā pattacīvaraṃ pariyesituṃ yuttaṃ, mahantaṃ nagaraṃ vajjitvā udakatitthasusānasaṅkāraṭṭhānaantaravīthīsu pariyesissāmīti antaravīthiyaṃ saṅkārakūṭesu tāva pilotikaṃ pariyesituṃ āraddho.

Jīvitā voropesīti etasmiṃ saṅkārakūṭe pilotikaṃ olokentaṃ vibbhantā taruṇavacchā gāvī upadhāvitvā siṅgena vijjhitvā ghātesi. Chātakajjhatto kulaputto ākāseyeva āyukkhayaṃ patvā patito. Saṅkāraṭṭhāne adhomukhaṭṭhapitā suvaṇṇapaṭimā viya ahosi, kālaṅkato ca pana avihābrahmaloke nibbatti, nibbattamattova arahattaṃ pāpuṇi. Avihābrahmaloke kira nibbattamattāva satta janā arahattaṃ pāpuṇiṃsu. Vuttahetaṃ

Avihaṃ upapannāse, vimuttā satta bhikkhavo;

Rāgadosaparikkhīṇā, tiṇṇā loke visattikaṃ.

Ke ca te ataruṃ paṅkaṃ, maccudheyyaṃ suduttaraṃ;

Ke hitvā mānusaṃ dehaṃ, dibbayogaṃ upaccaguṃ.

Upako palagaṇḍo ca, pukkusāti ca te tayo;

Bhaddiyo khaṇḍadevo ca, bāhuraggi ca siṅgiyo;

Te hitvā mānusaṃ dehaṃ, dibbayogaṃ upaccagunti. (saṃ. ni. 1.50, 105);

Bimbisāropi mayhaṃ sahāyo mayā pesitasāsanamattaṃ vācetvā hatthagataṃ rajjaṃ pahāya ettakaṃ addhānaṃ āgato, dukkaraṃ kataṃ kulaputtena, pabbajitasakkārena taṃ sakkarissāmīti pariyesatha me sahāyakanti tattha tattha pesesi. Pesitā taṃ addasaṃsu saṅkāraṭṭhāne patitaṃ, disvā āgamma rao ārocesuṃ. Rājā gantvā kulaputtaṃ disvā na vata, bho, labhimhā sahāyakassa sakkāraṃ kātuṃ, anātho me jāto sahāyakoti. Paridevitvā kulaputtaṃ macakena gaṇhāpetvā yuttokāse ṭhapetvā anupasampannassa sakkāraṃ kātuṃ jānanābhāvena nhāpakakappakādayo pakkosāpetvā kulaputtaṃ sīsaṃ nhāpetvā suddhavatthāni nivāsāpetvā rājavesena alaṅkārāpetvā sovaṇṇasivikaṃ āropetvā sabbatāḷāvacaragandhamālādīhi pūjaṃ karonto nagarā nīharitvā bahūhi gandhakaṭṭhehi mahācitakaṃ kāretvā kulaputtassa sarīrakiccaṃ katvā dhātuyo ādāya cetiyaṃ patiṭṭhapesi. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.

Papacasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya

Dhātuvibhaṅgasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.

 

 

370. Rồi Tn giả Pukkusati nghĩ như sau: "Thật sự bậc ạo sư đ đến với ta! Thật sự bậc Thiện Thệ đ đến với ta! Thật sự bậc Chnh ẳng Gic đ đến với ta!" Rồi Tn giả từ chỗ ngồi đứng dậy, đắp y vo một bn vai, ci đầu đảnh lễ chn Thế Tn, v bạch Thế Tn:

-- Con đ rơi vo một lỗi lầm, bạch Thế Tn, v rằng, ngu đần, si m v khng kho lo như con, đ nghĩ rằng con c thể xưng h với Thế Tn với danh từ Hiền giả. Bạch Thế Tn, mong Thế Tn chấp nhận cho con lỗi lầm ấy l một lỗi lầm để con c thể ngăn ngừa trong tương lai.

-- Ny Tỷ-kheo, thật vậy, ng đ rơi vo một lỗi lầm, v rằng ngu đần, si m v khng kho lo v ng đ nghĩ rằng ng c thể xưng h với Ta với danh từ Hiền giả. Nhưng ny Tỷ-kheo, nếu ng thấy một lỗi lầm l một lỗi lầm, v như Php pht lộ, thời Ta chấp nhận lỗi lầm ấy cho ng. V rằng, ny Tỷ-kheo, đy l sự tăng ch trong giới luật của bậc Thnh, khi no một ai thấy lỗi lầm l một lỗi lầm, như Php pht lộ, để ngăn ngừa trong tương lai.

-- Bạch Thế Tn, Thế Tn hy cho con được thọ cụ tc giới trước mặt Thế Tn.

-- Ny Tỷ-kheo, ng c đủ y bt khng?

-- Bạch Thế Tn, con khng c đủ y bt.

-- Ny Tỷ-kheo, cc Như Lai khng c trao cụ tc giới cho ai khng đủ y bt.

Rồi Tn giả Pukkusati sau khi hoan hỷ tn thọ lời Thế Tn dạy, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tn, thn pha hữu hướng về Ngi rồi ra đi tm y bt. Trong khi Tn giả Pukkusati đi tm y bt, một con b cuồng chạy, đoạt mất mạng sống của Tn giả.

Rồi một số đng Tỷ-kheo đi đến Thế Tn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tn rồi ngồi xuống một bn. Ngồi xuống một bn, cc vị Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tn:

-- Bạch Thế Tn, Thiện gia nam tử Pukkusati được Thế Tn thuyết giảng một cch vắn tắt đ mệnh chung. Sanh th của vị ấy như thế no, đời sống tương lai như thế no?

-- Ny Tỷ-kheo, thật l bậc Hiền giả, Thiện gia nam tử Pukkusati, đ chấp hnh Chnh php v ty php. V khng c phiền nhiễu Ta với những kiện tụng về Chnh php. Ny cc Tỷ-kheo, Thiện gia nam tử Pukkusati, sau khi đoạn trừ năm hạ phần kiết sử, được ha sanh v từ chỗ ấy nhập Niết-bn, khng phải trở lui đời ấy nữa.

Thế Tn thuyết giảng như vậy. Cc Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tn thọ lời Thế Tn dạy.

Ha thượng Thch Minh Chu dịch Việt

 

Mục Lục Kinh Trung Bộ Pali -Việt

 

Kinh Trung Bộ

 

 


 


Nguồn: (web Bnh Anson)
Phn đoạn Pali-Việt: Nhị Tường

KINH ĐIỂN 
Home