MAJJHIMANIKĀYA- TRUNG BỘ KINH

 

 

 

CHNH KINH PALI

CH GIẢI PALI

BẢN DỊCH VIỆT

6. Pāsarāsisuttaṃ

(Ariyapariyesan sutta)

6. Pāsarāsisuttavaṇṇanā

26. Kinh Thnh cầu

272. Evaṃ me sutaṃ ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Atha kho sambahulā bhikkhū yenāyasmā ānando tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etadavocuṃ cirassutā no, āvuso ānanda, bhagavato sammukhā dhammī kathā. Sādhu mayaṃ, āvuso ānanda, labheyyāma bhagavato sammukhā dhammiṃ kathaṃ savanāyāti. Tena hāyasmanto yena rammakassa brāhmaṇassa assamo tenupasaṅkamatha; appeva nāma labheyyātha bhagavato sammukhā dhammiṃ kathaṃ savanāyāti. Evamāvusoti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paccassosuṃ.

Atha kho bhagavā sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi āyāmānanda, yena pubbārāmo migāramātupāsādo tenupasaṅkamissāma divāvihārāyāti. Evaṃ, bhanteti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi. Atha kho bhagavā āyasmatā ānandena saddhiṃ yena pubbārāmo migāramātupāsādo tenupasaṅkami divāvihārāya. Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi āyāmānanda, yena pubbakoṭṭhako tenupasaṅkamissāma gattāni parisicitunti. Evaṃ, bhanteti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.

 

272.Evaṃme sutanti pāsarāsisuttaṃ. Tattha sādhu mayaṃ, āvusoti āyācantā bhaṇanti. Ete kira pacasatā bhikkhū janapadavāsino dasabalaṃ passissāmāti sāvatthiṃ anuppattā. Satthudassanaṃ pana etehi laddhaṃ, dhammiṃ kathaṃ na tāva suṇanti. Te satthugāravena amhākaṃ, bhante , dhammakathaṃ kathethāti vattuṃ na sakkonti. Buddhā hi garū honti, ekacāriko sīho migarājā viya, pabhinnakujaro viya, phaṇakataāsīviso viya, mahāaggikkhandho viya ca durāsadā vuttampi cetaṃ

Āsīviso yathā ghoro, migarājāva kesarī;

Nāgova kujaro dantī, evaṃ buddhā durāsadāti.

Evaṃ durāsadaṃ satthāraṃ te bhikkhū sayaṃ yācituṃ asakkontā āyasmantaṃ ānandaṃ yācamānā sādhu mayaṃ, āvusoti āhaṃsu.

Appeva nāmāti api nāma labheyyātha. Kasmā pana thero te bhikkhū rammakassa brāhmaṇassa assamaṃ upasaṅkameyyāthāti āha? Pākaṭakiriyatāya. Dasabalassa hi kiriyā therassa pākaṭā hoti; jānāti thero, ajja satthā jetavane vasitvā pubbārāme divāvihāraṃ karissati; ajja pubbārāme vasitvā jetavane divāvihāraṃ karissati; ajja ekakova piṇḍāya pavisissati; ajja bhikkhusaṅghaparivuto imasmiṃ kāle janapadacārikaṃ nikkhamissatīti. Kiṃ panassa evaṃ jānanatthaṃ cetopariyaāṇaṃ atthīti? Natthi. Anumānabuddhiyā pana katakiriyāya nayaggāhena jānāti. Yahi divasaṃ bhagavā jetavane vasitvā pubbārāme divāvihāraṃ kātukāmo hoti, tadā senāsanaparikkhārabhaṇḍānaṃ paṭisāmanākāraṃ dasseti, thero sammajjanisaṅkārachaḍḍanakādīni paṭisāmeti. Pubbārāme vasitvā jetavanaṃ divāvihārāya āgamanakālepi eseva nayo.

Yadā pana ekako piṇḍāya pavisitukāmo hoti, tadā pātova sarīrapaṭijagganaṃ katvā gandhakuṭiṃ pavisitvā dvāraṃ pidhāya phalasamāpattiṃ appetvā nisīdati. Thero ajja bhagavā bodhaneyyabandhavaṃ disvā nisinnoti tāya saāya atvā ajja, āvuso, bhagavā ekako pavisitukāmo, tumhe bhikkhācārasajjā hothāti bhikkhūnaṃ saaṃ deti. Yadā pana bhikkhusaṅghaparivāro pavisitukāmo hoti, tadā gandhakuṭidvāraṃ upaḍḍhapidahitaṃ katvā phalasamāpattiṃ appetvā nisīdati, thero tāya saāya atvā pattacīvaraggahaṇatthāya bhikkhūnaṃ saaṃ deti. Yadā janapadacārikaṃ nikkhamitukāmo hoti, tadā ekaṃ dve ālope atirekaṃ bhujati, sabbakālaṃ caṅkamanacāruyha aparāparaṃ caṅkamati, thero tāya saāya atvā bhagavā, āvuso, janapadacārikaṃ caritukāmo, tumhākaṃ kattabbaṃ karothāti bhikkhūnaṃ saaṃ deti.

Bhagavā paṭhamabodhiyaṃ vīsati vassāni anibaddhavāso ahosi, pacchā pacavīsati vassāni abbokiṇṇaṃ sāvatthiṃyeva upanissāya vasanto ekadivase dve ṭhānāni paribhujati. Jetavane rattiṃ vasitvā punadivase bhikkhusaṅghaparivuto dakkhiṇadvārena sāvatthiṃ piṇḍāya pavisitvā pācīnadvārena nikkhamitvā pubbārāme divāvihāraṃ karoti. Pubbārāme rattiṃ vasitvā punadivase pācīnadvārena sāvatthiṃ piṇḍāya pavisitvā dakkhiṇadvārena nikkhamitvā jetavane divāvihāraṃ karoti. Kasmā? Dvinnaṃ kulānaṃ anukampāya. Manussattabhāve ṭhitena hi anāthapiṇḍikena viya aena kenaci, mātugāmattabhāve ṭhitāya ca visākhāya viya aāya itthiyā tathāgataṃ uddissa dhanapariccāgo kato nāma natthi, tasmā bhagavā tesaṃ anukampāya ekadivase imāni dve ṭhānāni paribhujati. Tasmiṃ pana divase jetavane vasi, tasmā thero ajja bhagavā sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā sāyanhakāle gattāni parisicanatthāya pubbakoṭṭhakaṃ gamissati; athāhaṃ gattāni parisicitvā ṭhitaṃ bhagavantaṃ yācitvā rammakassa brāhmaṇassa assamaṃ gahetvā gamissāmi. Evamime bhikkhū bhagavato sammukhā labhissanti dhammakathaṃ savanāyāti cintetvā te bhikkhū evamāha.

Migāramātupāsādoti visākhāya pāsādo. Sā hi migārena seṭṭhinā mātuṭṭhāne ṭhapitattā migāramātāti vuccati. Paṭisallānā vuṭṭhitoti tasmiṃ kira pāsāde dvinnaṃ mahāsāvakānaṃ sirigabbhānaṃ majjhe bhagavato sirigabbho ahosi. Thero dvāraṃ vivaritvā antogabbhaṃ sammajjitvā mālākacavaraṃ nīharitvā macapīṭhaṃ paapetvā satthu saaṃ adāsi. Satthā sirigabbhaṃ pavisitvā dakkhiṇena passena sato sampajāno sīhaseyyaṃ upagamma darathaṃ paṭippassambhetvā uṭṭhāya phalasamāpattiṃ appetvā nisīditvā sāyanhasamaye tato vuṭṭhāsi. Taṃ sandhāya vuttaṃ paṭisallānā vuṭṭhitoti.

Parisicitunti yo hi cuṇṇamattikādīhi gattāni ubbaṭṭento mallakamuṭṭhādīhi vā ghaṃsanto nhāyati, so nhāyatīti vuccati. Yo tathā akatvā pakatiyāva nhāyati, so parisicatīti vuccati. Bhagavatopi sarīre tathā haritabbaṃ rajojallaṃ nāma na upalimpati, utuggahaṇatthaṃ pana bhagavā kevalaṃ udakaṃ otarati. Tenāha gattāni parisicitunti. Pubbakoṭṭhakoti pācīnakoṭṭhako.

Sāvatthiyaṃ kira vihāro kadāci mahā hoti kadāci khuddako. Tathā hi so vipassissa bhagavato kāle yojaniko ahosi, sikhissa tigāvuto, vessabhussa aḍḍhayojaniko, kakusandhassa gāvutappamāṇo, koṇāgamanassa aḍḍhagāvutappamāṇo, kassapassa vīsatiusabhappamāṇo, amhākaṃ bhagavato kāle aṭṭhakarīsappamāṇo jāto. Tampi nagaraṃ tassa vihārassa kadāci pācīnato hoti, kadāci dakkhiṇato, kadāci pacchimato, kadāci uttarato. Jetavane gandhakuṭiyaṃ pana catunnaṃ macapādānaṃ patiṭṭhitaṭṭhānaṃ acalameva.

Cattāri hi acalacetiyaṭṭhānāni nāma mahābodhipallaṅkaṭṭhānaṃ isipatane dhammacakkappavattanaṭṭhānaṃ saṅkassanagaradvāre devorohaṇakāle sopānassa patiṭṭhaṭṭhānaṃ macapādaṭṭhānanti. Ayaṃ pana pubbakoṭṭhako kassapadasabalassa vīsatiusabhavihārakāle pācīnadvāre koṭṭhako ahosi. So idānipi pubbakoṭṭhakotveva paāyati. Kassapadasabalassa kāle aciravatī nagaraṃ parikkhipitvā sandamānā pubbakoṭṭhakaṃ patvā udakena bhinditvā mahantaṃ udakarahadaṃ māpesi samatitthaṃ anupubbagambhīraṃ. Tattha ekaṃ rao nhānatitthaṃ, ekaṃ nāgarānaṃ, ekaṃ bhikkhusaṅghassa, ekaṃ buddhānanti evaṃ pāṭiyekkāni nhānatitthāni honti ramaṇīyāni vippakiṇṇarajatapaṭṭasadisavālikāni. Iti bhagavā āyasmatā ānandena saddhiṃ yena ayaṃ evarūpo pubbakoṭṭhako tenupasaṅkami gattāni parisicituṃ . Athāyasmā ānando udakasāṭikaṃ upanesi. Bhagavā rattadupaṭṭaṃ apanetvā udakasāṭikaṃ nivāsesi. Thero dupaṭṭena saddhiṃ mahācīvaraṃ attano hatthagatamakāsi. Bhagavā udakaṃ otari. Sahotaraṇenevassa udake macchakacchapā sabbe suvaṇṇavaṇṇā ahesuṃ. Yantanālikāhi suvaṇṇarasadhārānisicamānakālo viya suvaṇṇapaṭapasāraṇakālo viya ca ahosi. Atha bhagavato nhānavattaṃ dassetvā nhatvā paccuttiṇṇassa thero rattadupaṭṭaṃ upanesi. Bhagavā taṃ nivāsetvā vijjulatāsadisaṃ kāyabandhanaṃ bandhitvā mahācīvaraṃ antantena saṃharitvā padumagabbhasadisaṃ katvā upanītaṃ dvīsu kaṇṇesu gahetvā aṭṭhāsi. Tena vuttaṃ pubbakoṭṭhake gattāni parisicitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsīti.

Evaṃ ṭhitassa pana bhagavato sarīraṃ vikasitakamaluppalasaraṃ sabbapāliphullaṃ pāricchattakaṃ tārāmarīcivikasitaṃ ca gaganatalaṃ siriyā avahasamānaṃ viya virocittha. Byāmappabhāparikkhepavilāsinī cassa dvattiṃsavaralakkhaṇamālā ganthetvā ṭhapitā dvattiṃsacandamālā viya, dvattiṃsasūriyamālā viya, paṭipāṭiyā ṭhapitā dvattiṃsacakkavatti dvattiṃsadevarājā dvattiṃsamahābrahmāno viya ca ativiya virocittha, vaṇṇabhūmināmesā. Evarūpesu ṭhānesu buddhānaṃ sarīravaṇṇaṃ vā guṇavaṇṇaṃ vā cuṇṇiyapadehi vā gāthāhi vā atthaca upamāyo ca kāraṇāni ca āharitvā paṭibalena dhammakathikena pūretvā kathetuṃ vaṭṭatīti evarūpesu ṭhānesu dhammakathikassa thāmo veditabbo.

Ti nghe như vầy:

Một thời Thế Tn ở Savatthi, tại Jetavana, vườn ng Anathapindika (Cấp C ộc).

Rồi Thế Tn vo buổi sng đắp y, cầm y bt đến Savatthi để khất thực. C một số đng Tỷ-kheo đến chỗ Tn giả Ananda ở, sau khi đến, ni với Tn giả Ananda:

-- Hiền giả, đ lu chng ti chưa được tận mặt nghe Thế Tn thuyết php. Lnh thay, Hiền giả Ananda, nếu chng ti được tận mặt nghe Thế Tn thuyết php!

-- Cc Tn giả hy đến chỗ B-la-mn Rammaka ở, v cc Tn giả sẽ được tận mặt nghe Thế Tn thuyết php.

-- Thưa vng, Hiền giả.

Cc Tỷ-kheo ấy vng đp Tn giả Ananda. Rồi Thế Tn, khất thực ở Savatthi xong, sau buổi ăn trn con đường đi khất thực trở về, cho gọi Tn giả Ananda:

-- Ny Ananda, chng ta hy đi đến Pubbarama (ng vin), ngi lầu của Migaramatu (Lộc Mẫu Giảng ường) để nghỉ trưa.

-- Thưa vng, bạch Thế Tn.

Tn giả Ananda vng đp Thế Tn. Rồi Thế Tn cng với Tn giả Ananda đi đến vườn Pubbarama, ngi lầu của Migaramatu để nghỉ trưa. Thế Tn vo buổi chiều từ Thiền tịnh đứng dậy, gọi Tn giả Ananda:

-- Ny Ananda, chng ta hy đi đến Pubbakotthaka để rửa tay, rửa chn.

-- Thưa vng, bạch Thế Tn.

273. Atha kho bhagavā āyasmatā ānandena saddhiṃ yena pubbakoṭṭhako tenupasaṅkami gattāni parisicituṃ. Pubbakoṭṭhake gattāni parisicitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsi gattāni pubbāpayamāno. Atha kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca ayaṃ, bhante, rammakassa brāhmaṇassa assamo avidūre. Ramaṇīyo, bhante, rammakassa brāhmaṇassa assamo; pāsādiko, bhante, rammakassa brāhmaṇassa assamo. Sādhu, bhante, bhagavā yena rammakassa brāhmaṇassa assamo tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyāti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.

Atha kho bhagavā yena rammakassa brāhmaṇassa assamo tenupasaṅkami. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū rammakassa brāhmaṇassa assame dhammiyā kathāya sannisinnā honti. Atha kho bhagavā bahidvārakoṭṭhake aṭṭhāsi kathāpariyosānaṃ āgamayamāno. Atha kho bhagavā kathāpariyosānaṃ viditvā ukkāsitvā aggaḷaṃ ākoṭesi. Vivariṃsu kho te bhikkhū bhagavato dvāraṃ. Atha kho bhagavā rammakassa brāhmaṇassa assamaṃ pavisitvā paatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi kāyanuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā? Kā ca pana vo antarākathā vippakatāti ? Bhagavantameva kho no, bhante, ārabbha dhammī kathā vippakatā, atha bhagavā anuppattoti. Sādhu, bhikkhave! Etaṃ kho, bhikkhave, tumhākaṃ patirūpaṃ kulaputtānaṃ saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitānaṃ yaṃ tumhe dhammiyā kathāya sannisīdeyyātha. Sannipatitānaṃ vo, bhikkhave, dvayaṃ karaṇīyaṃ dhammī vā kathā, ariyo vā tuṇhībhāvo.

273.Gattāni pubbāpayamānoti pakatibhāvaṃ gamayamāno nirudakāni kurumāno, sukkhāpayamānoti attho. Sodakena gattena cīvaraṃ pārupantassa hi cīvare kaṇṇikā uṭṭhahanti, parikkhārabhaṇḍaṃ dussati. Buddhānaṃ pana sarīre rajojallaṃ na upalimpati; padumapatte pakkhittaudakabindu viya udakaṃ vinivattetvā gacchati, evaṃ santepi sikkhāgāravatāya bhagavā, pabbajitavattaṃ nāmetanti mahācīvaraṃ ubhosu kaṇṇesu gahetvā purato kāyaṃ paṭicchādetvā aṭṭhāsi. Tasmiṃ khaṇe thero cintesi bhagavā mahācīvaraṃ pārupitvā migāramātupāsādaṃ ārabbha gamanābhihārato paṭṭhāya dunnivattiyo bhavissati; buddhānahi adhippāyakopanaṃ nāma ekacārikasīhassa gahaṇatthaṃ hatthappasāraṇaṃ viya; pabhinnavaravāraṇassa soṇḍāya parāmasanaṃ viya; uggatejassa āsīvisassa gīvāya gahaṇaṃ viya ca bhāriyaṃ hoti. Idheva rammakassa brāhmaṇassa assamassa vaṇṇaṃ kathetvā tattha gamanatthāya bhagavantaṃ yācissāmīti. So tathā akāsi. Tena vuttaṃ atha kho āyasmā ānandope anukampaṃ upādāyāti.

Tattha anukampaṃ upādāyāti bhagavato sammukhā dhammiṃ kathaṃ sossāmāti taṃ assamaṃ gatānaṃ pacannaṃ bhikkhusatānaṃ anukampaṃ paṭicca, tesu kāruaṃ katvāti attho. Dhammiyā kathāyāti dasasu pāramitāsu aatarāya pāramiyā ceva mahābhinikkhamanassa ca vaṇṇaṃ kathayamānā sannisinnā honti. Āgamayamānoti olokayamāno. Ahaṃ buddhoti sahasā appavisitvā yāva sā kathā niṭṭhāti, tāva aṭṭhāsīti attho. Aggaḷaṃ ākoṭesīti agganakhena kavāṭe saaṃ adāsi. Vivariṃsūti sotaṃ odahitvāva nisinnattā taṅkhaṇaṃyeva āgantvā vivariṃsu.

Paatte āsaneti buddhakāle kira yattha yattha ekopi bhikkhu viharati, sabbattha buddhāsanaṃ paattameva hoti. Kasmā? Bhagavā kira attano santike kammaṭṭhānaṃ gahetvā phāsukaṭṭhāne viharante manasi karoti asuko mayhaṃ santike kammaṭṭhānaṃ gahetvā gato, sakkhissati nu kho visesaṃ nibbattetuṃ no vāti. Atha naṃ passati kammaṭṭhānaṃ vissajjetvā akusalavitakke vitakkayamānaṃ, tato kathahi nāma mādisassa satthu santike kammaṭṭhānaṃ gahetvā viharantaṃ imaṃ kulaputtaṃ akusalavitakkā abhibhavitvā anamatagge vaṭṭadukkhe saṃsāressantīti tassa anuggahatthaṃ tattheva attānaṃ dassetvā taṃ kulaputtaṃ ovaditvā ākāsaṃ uppatitvā puna attano vasanaṭṭhānameva gacchati. Athevaṃ ovadiyamānā te bhikkhū cintayiṃsu satthā amhākaṃ manaṃ jānitvā āgantvā amhākaṃ samīpe ṭhitaṃyeva attānaṃ dasseti; tasmiṃ khaṇe, bhante, idha nisīdatha, idha nisīdathāti āsanapariyesanaṃ nāma bhāroti. Te āsanaṃ paapetvāva viharanti. Yassa pīṭhaṃ atthi, so taṃ paapeti. Yassa natthi, so macaṃ vā phalakaṃ vā kaṭṭhaṃ vā pāsāṇaṃ vā vālikapujaṃ vā paapeti. Taṃ alabhamānā purāṇapaṇṇānipi saṅkaḍḍhitvā tattha paṃsukūlaṃ pattharitvā ṭhapenti. Idha pana pakatipaattameva āsanaṃ ahosi, taṃ sandhāya vuttaṃ paatte āsane nisīdīti.

Kāyanutthāti katamāya nu kathāya sannisinnā bhavathāti attho. Kāya netthātipi pāḷi, tassā katamāya nu etthāti attho. Kāya notthātipi pāḷi, tassāpi purimoyeva attho. Antarā kathāti kammaṭṭhānamanasikārauddesaparipucchādīnaṃ antarā aā ekā kathā. Vippakatāti mama āgamanapaccayā apariniṭṭhitā sikhaṃ appattā. Atha bhagavā anuppattoti atha etasmiṃ kāle bhagavā āgato. Dhammī vā kathāti dasakathāvatthunissitā vā dhammī kathā. Ariyo vā tuṇhībhāvoti ettha pana dutiyajjhānampi ariyo tuṇhībhāvo mūlakammaṭṭhānampi. Tasmā taṃ jhānaṃ appetvā nisinnopi, mūlakammaṭṭhānaṃ gahetvā nisinnopi bhikkhu ariyena tuṇhībhāvena nisinnoti veditabbo.

Tn giả Ananda vng đp Thế Tn. Rồi Thế Tn cng với Tn giả Ananda đi đến Pubbakotthaka để rửa tay, rửa chn. Sau khi rửa tay, rửa chn ở Pubbalotthaka xong, Thế Tn leo đứng trn bờ, đắp một tấm y, phơi tay chn cho kh. Rồi Tn giả Ananda bạch Thế Tn:

-- Bạch Thế Tn, tinh thất của B-la-mn Rammaka khng xa; bạch Thế Tn, tịnh thất của B-la-mn Rammaka l khả i; bạch Thế Tn, tinh thất của B-la-mn Rammaka l khả lạc; bạch Thế Tn, lnh thay, nếu Thế Tn v lng từ bi đi đến tịnh thất của B-la-mn Rammaka!

Thế Tn im lặng nhận lời. Rồi Thế Tn đi đến tịnh thất của B-la-mn Rammaka. Lc bấy giờ, một số đng Tỷ-kheo đang hội họp tại tịnh thất của B-la-mn Rammaka để thuyết php. Thế Tn đứng chờ ngoi cửa cho đến khi thuyết php xong. Thế Tn biết cuộc thuyết php đ xong, liền đằng hắng v g vo thanh cửa. Cc Tỷ-kheo ấy mở cửa cho Thế Tn. Rồi Thế Tn bước vo tịnh thất của B-la-mn Rammaka v ngồi ln chỗ đ soạn sẵn. Sau khi ngồi, Thế Tn gọi cc Tỷ-kheo:

-- Ny cc Tỷ-kheo, cc Người nay hội họp bn vấn đề g? V cu chuyện g giữa cc Người bị gin đoạn?

-- Bạch Thế Tn, cu chuyện giữa chng con thuộc về Thế Tn v cu chuyện ấy bị gin đoạn khi Thế Tn đến.

-- Ny cc Tỷ-kheo, lnh thay khi Thiện nam tử cc Người, v lng tin xuất gia, từ bỏ gia đnh, sống khng gia đnh, cng nhau hội họp để luận bn đạo php. Ny cc Tỷ-kheo, khi cc Người hội họp với nhau, c hai việc cần phải lm: luận bn đạo php hay giữ sự im lặng của bậc Thnh.

274. Dvemā, bhikkhave, pariyesanā ariyā ca pariyesanā, anariyā ca pariyesanā.

Katamā ca, bhikkhave, anariyā pariyesanā? Idha, bhikkhave, ekacco attanā jātidhammo samāno jātidhammaṃyeva pariyesati, attanā jarādhammo samāno jarādhammaṃyeva pariyesati, attanā byādhidhammo samāno byādhidhammaṃyeva pariyesati, attanā maraṇadhammo samāno maraṇadhammaṃyeva pariyesati, attanā sokadhammo samāno sokadhammaṃyeva pariyesati, attanā saṃkilesadhammo samāno saṃkilesadhammaṃyeva pariyesati.

Kica, bhikkhave, jātidhammaṃ vadetha? Puttabhariyaṃ, bhikkhave, jātidhammaṃ, dāsidāsaṃ jātidhammaṃ, ajeḷakaṃ jātidhammaṃ, kukkuṭasūkaraṃ jātidhammaṃ, hatthigavāssavaḷavaṃ jātidhammaṃ, jātarūparajataṃ jātidhammaṃ. Jātidhammā hete, bhikkhave, upadhayo. Etthāyaṃ gathito [gadhīto (syā. ka.)] mucchito ajjhāpanno attanā jātidhammo samāno jātidhammaṃyeva pariyesati.

Kica, bhikkhave, jarādhammaṃ vadetha? Puttabhariyaṃ, bhikkhave, jarādhammaṃ, dāsidāsaṃ jarādhammaṃ, ajeḷakaṃ jarādhammaṃ, kukkuṭasūkaraṃ jarādhammaṃ, hatthigavāssavaḷavaṃ jarādhammaṃ , jātarūparajataṃ jarādhammaṃ. Jarādhammā hete, bhikkhave, upadhayo. Etthāyaṃ gathito mucchito ajjhāpanno attanā jarādhammo samāno jarādhammaṃyeva pariyesati.

Kica, bhikkhave, byādhidhammaṃ vadetha? Puttabhariyaṃ, bhikkhave, byādhidhammaṃ, dāsidāsaṃ byādhidhammaṃ, ajeḷakaṃ byādhidhammaṃ, kukkuṭasūkaraṃ byādhidhammaṃ, hatthigavāssavaḷavaṃ byādhidhammaṃ. Byādhidhammā hete, bhikkhave, upadhayo. Etthāyaṃ gathito mucchito ajjhāpanno attanā byādhidhammo samāno byādhidhammaṃyeva pariyesati.

Kica, bhikkhave, maraṇadhammaṃ vadetha? Puttabhariyaṃ, bhikkhave, maraṇadhammaṃ, dāsidāsaṃ maraṇadhammaṃ, ajeḷakaṃ maraṇadhammaṃ, kukkuṭasūkaraṃ maraṇadhammaṃ, hatthigavāssavaḷavaṃ maraṇadhammaṃ. Maraṇadhammā hete, bhikkhave, upadhayo. Etthāyaṃ gathito mucchito ajjhāpanno attanā maraṇadhammo samāno maraṇadhammaṃyeva pariyesati.

Kica, bhikkhave, sokadhammaṃ vadetha? Puttabhariyaṃ, bhikkhave, sokadhammaṃ, dāsidāsaṃ sokadhammaṃ, ajeḷakaṃ sokadhammaṃ, kukkuṭasūkaraṃ sokadhammaṃ, hatthigavāssavaḷavaṃ sokadhammaṃ. Sokadhammā hete, bhikkhave, upadhayo. Etthāyaṃ gathito mucchito ajjhāpanno attanā sokadhammo samāno sokadhammaṃyeva pariyesati.

Kica, bhikkhave, saṃkilesadhammaṃ vadetha? Puttabhariyaṃ, bhikkhave, saṃkilesadhammaṃ, dāsidāsaṃ saṃkilesadhammaṃ, ajeḷakaṃ saṃkilesadhammaṃ , kukkuṭasūkaraṃ saṃkilesadhammaṃ, hatthigavāssavaḷavaṃ saṃkilesadhammaṃ, jātarūparajataṃ saṃkilesadhammaṃ. Saṃkilesadhammā hete, bhikkhave, upadhayo. Etthāyaṃ gathito mucchito ajjhāpanno attanā saṃkilesadhammo samāno saṃkilesadhammaṃyeva pariyesati. Ayaṃ, bhikkhave, anariyā pariyesanā.

274.Dvemā, bhikkhave, pariyesanāti ko anusandhi? Te bhikkhū sammukhā dhammiṃ kathaṃ sossāmāti therassa bhāraṃ akaṃsu, thero tesaṃ assamagamanamakāsi. Te tattha nisīditvā atiracchānakathikā hutvā dhammiyā kathāya nisīdiṃsu. Atha bhagavā ayaṃ tumhākaṃ pariyesanā ariyapariyesanā nāmāti dassetuṃ imaṃ desanaṃ ārabhi. Tattha katamā ca, bhikkhave, anariyapariyesanāti ettha yathā maggakusalo puriso paṭhamaṃ vajjetabbaṃ apāyamaggaṃ dassento vāmaṃ mucitvā dakkhiṇaṃ gaṇhāti vadati. Evaṃ bhagavā desanākusalatāya paṭhamaṃ vajjetabbaṃ anariyapariyesanaṃ ācikkhitvā pacchā itaraṃ ācikkhissāmīti uddesānukkamaṃ bhinditvā evamāha. Jātidhammoti jāyanasabhāvo. Jarādhammoti jīraṇasabhāvo. Byādhidhammoti byādhisabhāvo. Maraṇadhammoti maraṇasabhāvo. Sokadhammoti socanakasabhāvo. Saṃkilesadhammoti saṃkilissanasabhāvo.

Puttabhariyanti puttā ca bhariyā ca. Esa nayo sabbattha. Jātarūparajatanti ettha pana jātarūpanti suvaṇṇaṃ. Rajatanti yaṃkici vohārūpagaṃ lohamāsakādi. Jātidhammā hete, bhikkhave, upadhayoti ete pacakāmaguṇūpadhayo nāma honti, te sabbepi jātidhammāti dasseti. Byādhidhammavārādīsu jātarūparajataṃ na gahitaṃ, na hetassa sīsarogādayo byādhayo nāma honti, na sattānaṃ viya cutisaṅkhātaṃ maraṇaṃ, na soko uppajjati. Ayādīhi pana saṃkilesehi saṃkilissatīti saṃkilesadhammavāre gahitaṃ. Tathā utusamuṭṭhānattā jātidhammavāre. Malaṃ gahetvā jīraṇato jarādhammavāre ca.

(Hai loại tầm cầu)

Ny cc Tỷ-kheo, c hai loại tầm cầu ny: Thnh cầu v phi Thnh cầu. Chư Tỷ-kheo, v thế no l phi Thnh cầu? Ở đy, ny cc Tỷ-kheo, c người tự mnh bị sanh lại tầm cầu ci bị sanh, tự mnh bị gi lại tm cầu ci bị gi, tự mnh bị bệnh... tự mnh bị chết... tự mnh bị sầu... tự mnh bị nhiễm lại tầm cầu ci bị nhiễm.

Ny cc Tỷ-kheo, ci g theo cc Người gọi l bị sanh? Ny cc Tỷ-kheo, vợ con l bị sanh; đầy tớ nam, đầy tớ nữ l bị sanh; d v cừu l bị sanh; g v heo l bị sanh; voi, b, ngựa đực, ngựa ci l bị sanh; vng v bạc l bị sanh. Ny cc Tỷ-kheo, những chấp thủ ấy bị sanh, v người ấy lại nắm giữ, tham đắm, m say chng, tự mnh bị sanh lại tầm cầu ci bị sanh.

V ny cc Tỷ-kheo, ci g theo cc Người gọi l bị gi? Ny cc Tỷ-kheo, vợ con l bị gi; đầy tớ nam, đầy tớ nữ l bị gi; d v cừu l bị gi; g v heo l bị gi; voi, b, ngựa đực, ngựa ci l bị gi; vng v bạc l bị gi. Ny cc Tỷ-kheo, những chấp thủ ấy l bị gi, v người ấy lại nắm giữ, tham đắm, m say chng, tự mnh bị gi lại tm cầu ci bị gi.

V ny cc Tỷ-kheo, ci g theo cc Người gọi l bị bệnh? Ny cc Tỷ-kheo, vợ con l bị bệnh; đầy tớ nam, đầy tớ nữ l bi bệnh; d v cừu l bị bệnh; g v heo l bị bệnh; voi, b, ngựa đực, ngựa ci l bị bệnh. Ny cc Tỷ-kheo, những chấp thủ ấy l bị bệnh, v người ấy lại nắm giữ tham đắm, m say chng, tự mnh bị bệnh lại tm cầu ci bị bệnh.

V ny cc Tỷ-kheo, ci g cc Người ni l bị chết? Ny cc Tỷ-kheo, vợ con l bi chết; đầy tớ nam, đầy tớ nữ l bị chết; d v cừu l bị chết; g v heo l bị chết; voi, b, ngựa đực, ngựa ci l bị chết. Ny cc Tỷ-kheo, những chấp thủ ấy l bị chết, v người ấy lại nắm giữ, tham đắm, m say chng, tự mnh bị chết lại tm cầu ci bị chết.

V ny cc Tỷ-kheo, ci g theo cc Người gọi l bị sầu? Ny cc Tỷ-kheo, vợ con l bị sầu; đầy tớ nam, đầy tớ nữ l bị sầu; d v cừu l bị sầu, g v heo l bị sầu; voi, b, ngựa đực, ngựa ci l bị sầu. Ny cc Tỷ-kheo, những chấp thủ ấy l bị sầu, v người ấy lại nắm giữ, tham đắm, m say chng, tự mnh bị sầu lại tm cầu ci bị sầu.

V ny cc Tỷ-kheo, ci g theo cc Người gọi l bị nhiễm? Ny cc Tỷ-kheo, vợ con l bị nhiễm; đầy tớ nam, đầy tớ nữ l bị nhiễm; d v cừu la bị nhiễm; g v heo l bị nhiễm; voi, b, ngựa đực, ngựa ci l bị nhiễm; vng v bạc l bị nhiễm. V ny cc Tỷ-kheo, những chấp thủ ấy l bị nhiễm, v người ấy lại nắm giữ, tham đắm, m say chng, tự mnh bị nhiễm lại tm cầu ci bị nhiễm. Ny cc Tỷ-kheo, như vậy gọi l phi Thnh cầu.

275. Katamā ca, bhikkhave, ariyā pariyesanā? Idha, bhikkhave, ekacco attanā jātidhammo samāno jātidhamme ādīnavaṃ viditvā ajātaṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ pariyesati, attanā jarādhammo samāno jarādhamme ādīnavaṃ viditvā ajaraṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ pariyesati, attanā byādhidhammo samāno byādhidhamme ādīnavaṃ viditvā abyādhiṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ pariyesati, attanā maraṇadhammo samāno maraṇadhamme ādīnavaṃ viditvā amataṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ pariyesati, attanā sokadhammo samāno sokadhamme ādīnavaṃ viditvā asokaṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ pariyesati, attanā saṃkilesadhammo samāno saṃkilesadhamme ādīnavaṃ viditvā asaṃkiliṭṭhaṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ pariyesati. Ayaṃ, bhikkhave, ariyā pariyesanā.

275.Ayaṃ, bhikkhave, ariyā pariyesanāti, bhikkhave, ayaṃ niddosatāyapi ariyehi pariyesitabbatāyapi ariyapariyesanāti veditabbā.

V ny cc Tỷ-kheo, thế no l Thnh cầu? Ở đy, ny cc Tỷ-kheo, c người tự mnh bị sanh, sau khi biết r sự nguy hại của bị sanh, tm cầu ci v sanh, v thượng an ổn khỏi cc khổ ch, Niết-bn; tự mnh bị gi, sau khi biết r sự nguy hại của bị gi, tm cầu ci khng gi, v thượng an ổn khỏi cc khổ ch, Niết-bn; tự mnh bị bệnh... ci khng bệnh... tự mnh bị chết... ci bất tử... tự mnh bị sầu... ci khng sầu... tự mnh bị nhiễm, sau khi biết r sự nguy hại của nhiễm, tm cầu ci khng nhiễm, v thượng an ổn khỏi cc khổ ch, Niết-bn. Ny cc Tỷ-kheo, như vậy, gọi l Thnh cầu.

 

276. Ahampi sudaṃ, bhikkhave, pubbeva sambodhā anabhisambuddho bodhisattova samāno attanā jātidhammo samāno jātidhammaṃyeva pariyesāmi, attanā jarādhammo samāno jarādhammaṃyeva pariyesāmi, attanā byādhidhammo samāno byādhidhammaṃyeva pariyesāmi, attanā maraṇadhammo samāno maraṇadhammaṃyeva pariyesāmi, attanā sokadhammo samāno sokadhammaṃyeva pariyesāmi, attanā saṃkilesadhammo samāno saṃkilesadhammaṃyeva pariyesāmi. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi kiṃ nu kho ahaṃ attanā jātidhammo samāno jātidhammaṃyeva pariyesāmi, attanā jarādhammo samānope byādhidhammo samāno maraṇadhammo samāno sokadhammo samāno attanā saṃkilesadhammo samāno saṃkilesadhammaṃyeva pariyesāmi? Yaṃnūnāhaṃ attanā jātidhammo samāno jātidhamme ādīnavaṃ viditvā ajātaṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ pariyeseyyaṃ, attanā jarādhammo samāno jarādhamme ādīnavaṃ viditvā ajaraṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ pariyeseyyaṃ, attanā byādhidhammo samāno byādhidhamme ādīnavaṃ viditvā abyādhiṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ pariyeseyyaṃ, attanā maraṇadhammo samāno maraṇadhamme ādīnavaṃ viditvā amataṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ pariyeseyyaṃ, attanā sokadhammo samāno sokadhamme ādīnavaṃ viditvā asokaṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ pariyeseyyaṃ, attanā saṃkilesadhammo samāno saṃkilesadhamme ādīnavaṃ viditvā asaṃkiliṭṭhaṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ pariyeseyyanti.

276.Ahampi sudaṃ, bhikkhaveti kasmā ārabhi? Mūlato paṭṭhāya mahābhinikkhamanaṃ dassetuṃ. Evaṃ kirassa ahosi bhikkhave, ahampi pubbe anariyapariyesanaṃ pariyesiṃ. Svāhaṃ taṃ pahāya ariyapariyesanaṃ pariyesitvā sabbautaṃ patto. Pacavaggiyāpi anariyapariyesanaṃ pariyesiṃsu. Te taṃ pahāya ariyapariyesanaṃ pariyesitvā khīṇāsavabhūmiṃ pattā. Tumhepi mama ceva pacavaggiyānaca maggaṃ āruḷhā. Ariyapariyesanā tumhākaṃ pariyesanāti mūlato paṭṭhāya attano mahābhinikkhamanaṃ dassetuṃ imaṃ desanaṃ ārabhi.

(Thnh cầu Giải thot)

Ny cc Tỷ-kheo, Ta cũng vậy, trước khi Gic Ngộ, khi chưa chứng Chnh ẳng Gic, khi cn l Bồ-tt, tự mnh bị sanh lại tm cầu ci bị sanh, tự mnh bị gi, lại tm cầu ci bị gi, tự mnh bị bệnh... tự mnh bị chết... tự mnh bị sầu"... tự mnh bị nhiễm lại tm cầu ci bị nhiễm. Ny cc Tỷ-kheo, rồi Ta suy nghĩ như sau: "Tại sao Ta, tự mnh bị sanh lại tm cầu ci bị sanh, tự mnh bị gi... (như trn)... tự mnh bi nhiễm lại tm cầu ci bị nhiễm? Vậy Ta, tự mnh bị sanh, sau khi biết r sự nguy hại của bị sanh, hy tm cầu ci khng sanh, v thượng an ổn khỏi cc khổ ch, Niết-bn; tự mnh bị gi... ci khng gi... tự mnh bị bệnh... ci khng bệnh... tự mnh bị chết... ci bất tử... tự mnh bị sầu... ci khng sầu... tự mnh bi nhiễm, sau khi biết r sự nguy hại của ci bị nhiễm, hy tm cầu ci khng nhiễm, v thượng an ổn khỏi cc khổ ch, Niết-bn.

277. So kho ahaṃ, bhikkhave, aparena samayena daharova samāno susukāḷakeso , bhadrena yobbanena samannāgato paṭhamena vayasā akāmakānaṃ mātāpitūnaṃ assumukhānaṃ rudantānaṃ kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajiṃ. So evaṃ pabbajito samāno kiṃ kusalagavesī [kiṃkusalaṃgavesī (ka.)] anuttaraṃ santivarapadaṃ pariyesamāno yena āḷāro kālāmo tenupasaṅkamiṃ. Upasaṅkamitvā āḷāraṃ kālāmaṃ etadavocaṃ icchāmahaṃ, āvuso kālāma, imasmiṃ dhammavinaye brahmacariyaṃ caritunti. Evaṃ vutte, bhikkhave, āḷāro kālāmo maṃ etadavoca viharatāyasmā; tādiso ayaṃ dhammo yattha viū puriso nacirasseva sakaṃ ācariyakaṃ sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja vihareyyāti. So kho ahaṃ, bhikkhave, nacirasseva khippameva taṃ dhammaṃ pariyāpuṇiṃ. So kho ahaṃ, bhikkhave, tāvatakeneva oṭṭhapahatamattena lapitalāpanamattena āṇavādaca vadāmi theravādaca, jānāmi passāmīti ca paṭijānāmi ahaceva ae ca. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi na kho āḷāro kālāmo imaṃ dhammaṃ kevalaṃ saddhāmattakena sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja viharāmīti pavedeti; addhā āḷāro kālāmo imaṃ dhammaṃ jānaṃ passaṃ viharatīti.

Atha khvāhaṃ, bhikkhave, yena āḷāro kālāmo tenupasaṅkamiṃ; upasaṅkamitvā āḷāraṃ kālāmaṃ etadavocaṃ kittāvatā no, āvuso kālāma, imaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja viharāmīti pavedesīti [upasampajja pavedesīti (sī. syā. pī.)]? Evaṃ vutte, bhikkhave, āḷāro kālāmo ākicaāyatanaṃ pavedesi. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi na kho āḷārasseva kālāmassa atthi saddhā, mayhaṃpatthi saddhā; na kho āḷārasseva kālāmassa atthi vīriyaṃ, mayhaṃpatthi vīriyaṃ; na kho āḷārasseva kālāmassa atthi sati, mayhaṃpatthi sati; na kho āḷārasseva kālāmassa atthi samādhi, mayhaṃpatthi samādhi; na kho āḷārasseva kālāmassa atthi paā, mayhaṃpatthi paā. Yaṃnūnāhaṃ yaṃ dhammaṃ āḷāro kālāmo sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja viharāmīti pavedeti, tassa dhammassa sacchikiriyāya padaheyyanti. So kho ahaṃ, bhikkhave, nacirasseva khippameva taṃ dhammaṃ sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja vihāsiṃ.

Atha khvāhaṃ, bhikkhave, yena āḷāro kālāmo tenupasaṅkamiṃ; upasaṅkamitvā āḷāraṃ kālāmaṃ etadavocaṃ

Ettāvatā no, āvuso kālāma, imaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja pavedesīti?

Ettāvatā kho ahaṃ, āvuso, imaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja pavedemīti.

Ahampi kho, āvuso, ettāvatā imaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja viharāmīti.

Lābhā no, āvuso, suladdhaṃ no, āvuso, ye mayaṃ āyasmantaṃ tādisaṃ sabrahmacāriṃ passāma. Iti yāhaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja pavedemi taṃ tvaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja viharasi. Yaṃ tvaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja viharasi tamahaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja pavedemi. Iti yāhaṃ dhammaṃ jānāmi taṃ tvaṃ dhammaṃ jānāsi, yaṃ tvaṃ dhammaṃ jānāsi tamahaṃ dhammaṃ jānāmi. Iti yādiso ahaṃ tādiso tuvaṃ, yādiso tuvaṃ tādiso ahaṃ. Ehi dāni, āvuso, ubhova santā imaṃ gaṇaṃ pariharāmāti. Iti kho, bhikkhave, āḷāro kālāmo ācariyo me samāno (attano) [( ) natthi (sī. syā. pī.)] antevāsiṃ maṃ samānaṃ attanā [attano (sī. pī.)] samasamaṃ ṭhapesi, uḷārāya ca maṃ pūjāya pūjesi. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi nāyaṃ dhammo nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati, yāvadeva ākicaāyatanūpapattiyāti. So kho ahaṃ, bhikkhave, taṃ dhammaṃ analaṅkaritvā tasmā dhammā nibbijja apakkamiṃ.

277. Tattha daharova samānoti taruṇova samāno. Susukāḷakesoti suṭṭhu kāḷakeso, ajanavaṇṇakesova hutvāti attho. Bhadrenāti bhaddakena. Paṭhamena vayasāti tiṇṇaṃ vayānaṃ paṭhamavayena. Akāmakānanti anicchamānānaṃ, anādaratthe sāmivacanaṃ. Assūni mukhe etesanti assumukhā; tesaṃ assumukhānaṃ, assukilinnamukhānanti attho. Rudantānanti kanditvā rodamānānaṃ. Kiṃkusalagavesīti kiṃ kusalanti gavesamāno. Anuttaraṃ santivarapadanti uttamaṃ santisaṅkhātaṃ varapadaṃ, nibbānaṃ pariyesamānoti attho. Yena āḷāro kālāmoti ettha āḷāroti tassa nāmaṃ, dīghapiṅgalo kireso. Tenassa āḷāroti nāmaṃ ahosi. Kālāmoti gottaṃ. Viharatāyasmāti viharatu āyasmā. Yattha viū purisoti yasmiṃ dhamme paṇḍito puriso. Sakaṃ ācariyakanti attano ācariyasamayaṃ. Upasampajja vihareyyāti paṭilabhitvā vihareyya. Ettāvatā tena okāso kato hoti. Taṃ dhammanti taṃ tesaṃ samayaṃ tantiṃ. Pariyāpuṇinti sutvāva uggaṇhiṃ.

Oṭṭhapahatamattenāti tena vuttassa paṭiggahaṇatthaṃ oṭṭhapaharaṇamattena; aparāparaṃ katvā oṭṭhasacaraṇamattakenāti attho. Lapitalāpanamattenāti tena lapitassa paṭilāpanamattakena. āṇavādanti jānāmīti vādaṃ . Theravādanti thirabhāvavādaṃ, thero ahametthāti etaṃ vacanaṃ. Ahaceva ae cāti na kevalaṃ ahaṃ, aepi bahū evaṃ vadanti. Kevalaṃ saddhāmattakenāti paāya asacchikatvā suddhena saddhāmattakeneva. Bodhisatto kira vācāya dhammaṃ uggaṇhantoyeva, na kālāmassa vācāya pariyattimattameva asmiṃ dhamme, addhā esa sattannaṃ samāpattīnaṃ lābhīti aāsi, tenassa etadahosi.

Ākicaāyatanaṃ pavedesīti ākicaāyatanapariyosānā satta samāpattiyo maṃ jānāpesi. Saddhāti imāsaṃ sattannaṃ samāpattīnaṃ nibbattanatthāya saddhā. Vīriyādīsupi eseva nayo. Padaheyyanti payogaṃ kareyyaṃ. Nacirasseva taṃ dhammaṃ sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja vihāsinti bodhisatto kira vīriyaṃ paggahetvā katipāhaeva satta suvaṇṇanisseṇiyo pasārento viya satta samāpattiyo nibbattesi; tasmā evamāha.

Lābhā no, āvusoti anusūyako kiresa kālāmo. Tasmā ayaṃ adhunāgato, kinti katvā imaṃ dhammaṃ nibbattesīti usūyaṃ akatvā pasanno pasādaṃ pavedento evamāha. Ubhova santā imaṃ gaṇaṃ pariharāmāti mahā ayaṃ gaṇo, dvepi janā pariharāmāti vatvā gaṇassa saaṃ adāsi, ahampi sattannaṃ samāpattīnaṃ lābhī, mahāpurisopi sattannameva , ettakā janā mahāpurisassa santike parikammaṃ uggaṇhatha, ettakā mayhanti majjhe bhinditvā adāsi. Uḷārāyāti uttamāya. Pūjāyāti kālāmassa kira upaṭṭhākā itthiyopi purisāpi gandhamālādīni gahetvā āgacchanti. Kālāmo gacchatha, mahāpurisaṃ pūjethāti vadati. Te taṃ pūjetvā yaṃ avasiṭṭhaṃ hoti, tena kālāmaṃ pūjenti. Mahagghāni macapīṭhāni āharanti; tānipi mahāpurisassa dāpetvā yadi avasiṭṭhaṃ hoti, attanā gaṇhāti. Gatagataṭṭhāne varasenāsanaṃ bodhisattassa jaggāpetvā sesakaṃ attanā gaṇhāti. Evaṃ uḷārāya pūjāya pūjesi. Nāyaṃ dhammo nibbidāyātiādīsu ayaṃ sattasamāpattidhammo neva vaṭṭe nibbindanatthāya, na virajjanatthāya, na rāgādinirodhatthāya, na upasamatthāya, na abhieyyadhammaṃ abhijānanatthāya, na catumaggasambodhāya, na nibbānasacchikiriyāya saṃvattatīti attho.

Yāvadeva ākicaāyatanūpapattiyāti yāva saṭṭhikappasahassāyuparimāṇe ākicaāyatanabhave upapatti, tāvadeva saṃvattati, na tato uddhaṃ. Evamayaṃ punarāvattanadhammoyeva; yaca ṭhānaṃ pāpeti, taṃ jātijarāmaraṇehi aparimuttameva maccupāsaparikkhittamevāti. Tato paṭṭhāya ca pana mahāsatto yathā nāma chātajjhattapuriso manuabhojanaṃ labhitvā sampiyāyamānopi bhujitvā pittavasena vā semhavasena vā makkhikāvasena vā chaḍḍetvā puna ekaṃ piṇḍampi bhujissāmīti manaṃ na uppādeti; evameva imā satta samāpattiyo mahantena ussāhena nibbattetvāpi, tāsu imaṃ punarāvattikādibhedaṃ ādīnavaṃ disvā, puna imaṃ dhammaṃ āvajjissāmi vā samāpajjissāmi vā adhiṭṭhahissāmi vā vuṭṭhahissāmi vā paccavekkhissāmi vāti cittameva na uppādesi. Analaṅkaritvāti alaṃ iminā, alaṃ imināti punappunaṃ alaṅkaritvā. Nibbijjāti nibbinditvā. Apakkaminti agamāsiṃ.

Rồi ny cc Tỷ-kheo, sau một thời gian, khi Ta cn trẻ, nin thiếu, tc đen nhnh, đầy đủ huyết kh của tuổi thanh xun, trong thời vng son cuộc đời, mặc dầu cha mẹ khng bằng lng, nước mắt đầy mặt, than khc, Ta cạo bỏ ru tc, đắp o c-sa, xuất gia, từ bỏ gia đnh, sống khng gia đnh.

Ta xuất gia như vậy, một người đi tm ci g ch thiện, tm cầu v thượng tối thắng an tịnh đạo lộ. Ta đến chỗ Alara Kalama ở, khi đến xong liền thưa với Alara Kalama: "Hiền giả Kalama, ti muốn sống phạm hạnh trong php luật ny". Ny cc Tỷ-kheo, được nghe ni vậy, Alara Kalama ni với Ta: "Ny Tn giả, hy sống (v an tr). Php ny l như vậy, khiến kẻ c tr, khng bao lu như vị Bổn sư của mnh (chỉ dạy), tự tri, tự chứng, tự đạt v an tr". Ny cc Tỷ-kheo, v khng bao lu Ta đ thng suốt php ấy một cch mau chng. V ny cc Tỷ-kheo, cho đến vấn đề khua mi v vấn đề pht ngn m ni, thời Ta ni gio l của kẻ tr v gio l của bậc Trưởng lo (Thượng tọa), v Ta tự cho rằng Ta như kẻ khc cũng vậy, Ta biết v Ta thấy.

Ny cc Tỷ-kheo, Ta suy nghĩ như sau: "Alara Kalama tuyn bố php ny khng phải chỉ v lng tin: "Sau khi tự tri, tự chứng, tự đạt, Ta mới an tr". Chắc chắn Alara Kalama biết php ny, thấy php ny rồi mới an tr". Ny cc Tỷ-kheo, rồi Ta đi đến chỗ Alara Kalama ở, sau khi đến Ta ni với Alara Kalama: "Hiền giả Kalama, cho đến mức độ no, Ngi tự tri, tự chứng, tự đạt, v tuyn bố php ny?" Ny cc Tỷ-kheo, được ni vậy, Alara Kalama tuyn bố về V sở hữu xứ.

Rồi ny cc Tỷ-kheo, Ta suy nghĩ: "Khng phải chỉ c Alara Kalama c lng tin, Ta cũng c lng tin. Khng phải chỉ c Alara Kalama mới c tinh tấn, Ta cũng c tinh tấn. Khng phải chỉ c Alara Kalama mới c niệm, Ta cũng c niệm. Khng phải chỉ c Alara Kalama mới c định, Ta cũng c định. Khng phải chỉ c Alara Kalama mới c tuệ, Ta cũng c tuệ. Vậy Ta hy cố gắng chứng cho được php m Alara Kalama tuyn bố: "Sau khi tự tri, tự chứng, tự đạt, ta an tr".

Rồi ny cc Tỷ-kheo, khng bao lu sau khi tự tri, tự chứng, tự đạt php ấy một cch mau chng, Ta an tr. Rồi ny cc Tỷ-kheo, Ta đi đến chỗ Alara Kalama ở, sau khi đến, Ta ni với Alara Kalama: "Ny Hiền giả Kalama, c phải Hiền giả đ tự tri, tự chứng, tự đạt v tuyn bố php ny đến mức độ như vậy?" --"Vng, Hiền giả, ti đ tự tri, tự chứng, tự đạt v tuyn bố php ny đến mức độ như vậy". --"Ny Hiền giả, ti cũng tự tri, tự chứng, tự đạt v tuyn bố php ny đến mức độ như vậy". --"Thật lợi ch thay cho chng ti, Thật kho lợi ch thay cho chng ti, khi chng ti được thấy một đồng phạm hạnh như Tn giả! Php m ti tự tri, tự chứng, tự đạt, v tuyn bố, chnh php ấy Hiền giả tự tri, tự chứng, tự đạt v an tr; php m Hiền giả tự tri, tự chứng, tự đạt v an tr, chnh php ấy ti tự tri, tự chứng, tự đạt v tuyn bố; php m ti biết, chnh php ấy Hiền giả biết; php m Hiền giả biết, chnh php ấy ti biết. Ti như thế no, Hiền giả l như vậy; Hiền giả như thế no, ti l như vậy. Nay hy đến đy, Hiền giả, hai chng ta hy chăm sc hội chng ny!"

Như vậy, ny cc Tỷ-kheo, Alara Kalama l ạo Sư của Ta, lại đặt Ta, đệ tử của vị ấy ngang hng với mnh, v tn sng Ta với sự tn sng tối thượng. Ny cc Tỷ-kheo, rồi Ta tự suy nghĩ: "Php ny khng hướng đến yểm ly, khng hướng đến ly tham, khng hướng đến đoạn diệt, khng hướng đến an tịnh, khng hướng đến thượng tr, khng hướng đến gic ngộ, khng hướng đến Niết-bn, m chỉ đưa đến sự chứng đạt V sở hữu xứ". Như vậy ny cc Tỷ-kheo, Ta khng tn knh php ny, v từ bỏ php ấy, Ta bỏ đi.

  

278. So kho ahaṃ, bhikkhave, kiṃ kusalagavesī anuttaraṃ santivarapadaṃ pariyesamāno yena udako [uddako (sī. syā. pī.)] rāmaputto tenupasaṅkamiṃ; upasaṅkamitvā udakaṃ rāmaputtaṃ etadavocaṃ icchāmahaṃ, āvuso [āvuso rāma (sī. syā. ka.) mahāsatto rāmaputtameva avoca, na rāmaṃ, rāmo hi tattha gaṇācariyo bhaveyya, tadā ca kālaṅkato asanto. tenevettha rāmāyattāni kriyapadāni atītakālavasena āgatāni, udako ca rāmaputto mahāsattassa sabrahmacārītveva vutto, na ācariyoti. ṭīkāyaṃ ca pāḷiyaṃ rāmasseva samāpattilābhitā āgatā na udakassāti ādi pacchābhāge pakāsitā], imasmiṃ dhammavinaye brahmacariyaṃ caritunti. Evaṃ vutte, bhikkhave, udako rāmaputto maṃ etadavoca viharatāyasmā; tādiso ayaṃ dhammo yattha viū puriso nacirasseva sakaṃ ācariyakaṃ sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja vihareyyāti. So kho ahaṃ, bhikkhave, nacirasseva khippameva taṃ dhammaṃ pariyāpuṇiṃ. So kho ahaṃ, bhikkhave, tāvatakeneva oṭṭhapahatamattena lapitalāpanamattena āṇavādaca vadāmi theravādaca, jānāmi passāmīti ca paṭijānāmi ahaceva ae ca. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi na kho rāmo imaṃ dhammaṃ kevalaṃ saddhāmattakena sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja viharāmīti pavedesi; addhā rāmo imaṃ dhammaṃ jānaṃ passaṃ vihāsīti.

Atha khvāhaṃ, bhikkhave, yena udako rāmaputto tenupasaṅkamiṃ; upasaṅkamitvā udakaṃ rāmaputtaṃ etadavocaṃ kittāvatā no, āvuso, rāmo imaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja viharāmīti pavedesīti? Evaṃ vutte, bhikkhave, udako rāmaputto nevasaānāsaāyatanaṃ pavedesi. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi na kho rāmasseva ahosi saddhā, mayhaṃpatthi saddhā; na kho rāmasseva ahosi vīriyaṃ , mayhaṃpatthi vīriyaṃ; na kho rāmasseva ahosi sati, mayhaṃpatthi sati; na kho rāmasseva ahosi samādhi, mayhaṃpatthi samādhi, na kho rāmasseva ahosi paā, mayhaṃpatthi paā. Yaṃnūnāhaṃ yaṃ dhammaṃ rāmo sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja viharāmīti pavedesi, tassa dhammassa sacchikiriyāya padaheyyanti. So kho ahaṃ, bhikkhave, nacirasseva khippameva taṃ dhammaṃ sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja vihāsiṃ.

Atha khvāhaṃ, bhikkhave, yena udako rāmaputto tenupasaṅkamiṃ; upasaṅkamitvā udakaṃ rāmaputtaṃ etadavocaṃ

Ettāvatā no, āvuso, rāmo imaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja pavedesīti?

Ettāvatā kho, āvuso, rāmo imaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja pavedesīti.

Ahampi kho, āvuso, ettāvatā imaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja viharāmīti.

Lābhā no, āvuso, suladdhaṃ no, āvuso, ye mayaṃ āyasmantaṃ tādisaṃ sabrahmacāriṃ passāma. Iti yaṃ dhammaṃ rāmo sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja pavedesi, taṃ tvaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja viharasi. Yaṃ tvaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja viharasi, taṃ dhammaṃ rāmo sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja pavedesi. Iti yaṃ dhammaṃ rāmo abhiāsi taṃ tvaṃ dhammaṃ jānāsi, yaṃ tvaṃ dhammaṃ jānāsi, taṃ dhammaṃ rāmo abhiāsi. Iti yādiso rāmo ahosi tādiso tuvaṃ, yādiso tuvaṃ tādiso rāmo ahosi. Ehi dāni, āvuso, tuvaṃ imaṃ gaṇaṃ pariharāti . Iti kho, bhikkhave , udako rāmaputto sabrahmacārī me samāno ācariyaṭṭhāne maṃ ṭhapesi, uḷārāya ca maṃ pūjāya pūjesi. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi nāyaṃ dhammo nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati, yāvadeva nevasaānāsaāyatanūpapattiyāti. So kho ahaṃ, bhikkhave, taṃ dhammaṃ analaṅkaritvā tasmā dhammā nibbijja apakkamiṃ.

278.Na kho rāmo imaṃ dhammanti idhāpi bodhisatto taṃ dhammaṃ uggaṇhantoyeva aāsi nāyaṃ aṭṭhasamāpattidhammo udakassa vācāya uggahitamattova, addhā panesa aṭṭhasamāpattilābhīti. Tenassa etadahosi na kho rāmope jānaṃ passaṃ vihāsīti. Sesamettha purimavāre vuttanayeneva veditabbaṃ.

Rồi ny cc Tỷ-kheo, Ta, kẻ đi tm ci g ch thiện, tm cầu v thượng tối thắng an tịnh đạo lộ. Ta đi đến chỗ Uddaka Ramaputta, khi đến xong Ta ni với Uddaka Ramaputta: "Hiền giả, ti muốn sống phạm hạnh trong php luật ny. ược ni vậy, ny cc Tỷ-kheo, Uddaka Ramaputta ni với Ta: "Ny Tn giả, hy sống (v an tr), php ny l như vậy, khiến người c tr khng bao lu như vị Bổn sư của mnh (chỉ dạy) tự tri, tự chứng, tự đạt v an tr". Ny cc Tỷ-kheo, Ta đ thng suốt php ấy một cch mau chng. V ny cc Tỷ-kheo, cho đến vấn đề khua mi v vấn đề pht ngn m ni, thời Ta ni gio l của kẻ tr, v gio l của bậc Trưởng lo (Thượng Tọa), v Ta tự cho rằng Ta như người khc cũng vậy, Ta biết v Ta thấy.

Ny cc Tỷ-kheo, Ta suy nghĩ như sau: "Rama tuyn bố php ny khng phải v lng tin: "Sau khi tự tri, tự chứng, tự đạt, ta mới an tr". Chắc chắn Rama thấy php ny, biết php ny, rồi mới an tr". Ny cc Tỷ-kheo, rồi Ta đi đến chỗ Uddaka Ramaputta ở, sau khi đến Ta ni với Uddaka Ramaputta: "Hiền giả Rama, cho đến mức độ no, Ngi tự tri, tự chứng, tự đạt v tuyn bố php ny?" Ny cc Tỷ-kheo được nghe ni vậy, Uddaka Ramaputta tuyn bố về Phi tưởng phi phi tưởng xứ.

Rồi ny cc Tỷ-kheo, Ta suy nghĩ: "Khng phải chỉ c Rama mới c lng tin. Ta cũng c lng tin. Khng phải chỉ c Rama mới c tinh tấn, Ta cũng c tinh tấn. Khng phải chỉ c Rama mới c niệm, Ta cũng c niệm. Khng phải chỉ c Rama mới c định, Ta cũng c định. Khng phải chỉ c Rama mới c tuệ, Ta cũng c tuệ. Vậy ta hy cố gắng chứng cho được php m Rama tuyn bố: "Sau khi tự tri, tự chứng, tự đạt, tự an tr".

Rồi ny cc Tỷ-kheo, khng bao lu sau khi tự tri, tự chứng, tự đạt php ấy một cch mau chng, Ta an tr. Rồi ny cc Tỷ-kheo, Ta đi đến chỗ Uddaka Ramaputta ở, sau khi đến, Ta ni với Uddaka Ramaputta: "Ny Hiền giả Rama, c phải Hiền giả đ tự tri, tự chứng, tự đạt v tuyn bố php ny đến mức độ như vậy?" --"Vng Hiền giả, ti đ tự tri, tự chứng, tự đạt v tuyn bố php ny đến mức độ như vậy". --"Ny Hiền giả, ti cũng đ tự tri, tự chứng, tự đạt v tuyn bố php ny đến mức độ như vậy." Thật lợi ch thay cho chng ti! Thật kho lợi ch thay cho chng ti, khi chng ti được thấy một đồng phạm hạnh như Tn giả! Php m ti, tự tri tự chứng, tự đạt v tuyn bố, chnh php ấy Hiền giả tự tri, tự chứng, tự đạt v an tr; php m Hiền giả tự tri, tự chứng, tự đạt v an tr, chnh php ấy ti tự tri, tự chứng, tự đạt v tuyn bố; php m ti biết, chnh php ấy Hiền giả biết; php m Hiền giả biết, chnh php ấy ti biết. Ti như thế no, Hiền giả l như vậy; Hiền giả như thế no, Ti l như vậy. Nay hy đến đy, Hiền giả, hai chng ta hy chăm sc hội chng ny!"

Như vậy, ny cc Tỷ-kheo, Uddaka Ramaputta-l ạo Sư của Ta, lại đặt Ta, đệ tử của vị ấy ngang hng với mnh, v tn sng Ta với sự tn sng tối thượng. Ny cc Tỷ-kheo, rồi Ta suy nghĩ: "Php ny khng hướng đến yểm ly, khng hướng đến ly tham, khng hướng đến đoạn diệt, khng hướng đến an tịnh, khng hướng đến thượng tr, khng hướng đến gic ngộ, khng hướng đến Niết-bn, m chỉ đưa đến sự chứng đạt Phi tưởng phi phi tưởng xứ". Như vậy, ny cc Tỷ-kheo, Ta khng tn knh php ấy v từ bỏ php ấy, Ta bỏ đi.

 

279. So kho ahaṃ, bhikkhave, kiṃ kusalagavesī anuttaraṃ santivarapadaṃ pariyesamāno magadhesu anupubbena cārikaṃ caramāno yena uruvelā senānigamo tadavasariṃ. Tatthaddasaṃ ramaṇīyaṃ bhūmibhāgaṃ, pāsādikaca vanasaṇḍaṃ, nadica sandantiṃ setakaṃ supatitthaṃ ramaṇīyaṃ, samantā [sāmantā (?)] ca gocaragāmaṃ . Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi ramaṇīyo vata, bho, bhūmibhāgo, pāsādiko ca vanasaṇḍo, nadī ca sandati setakā supatitthā ramaṇīyā, samantā ca gocaragāmo. Alaṃ vatidaṃ kulaputtassa padhānatthikassa padhānāyāti. So kho ahaṃ, bhikkhave, tattheva nisīdiṃ alamidaṃ padhānāyāti.

279.Yena uruvelā senānigamoti ettha uruvelāti mahāvelā, mahāvālikarāsīti attho. Atha vā urūti vālikā vuccati; velāti mariyādā, velātikkamanahetu āhaṭā uru uruvelāti evamettha attho daṭṭhabbo. Atīte kira anuppanne buddhe dasasahassā kulaputtā tāpasapabbajjaṃ pabbajitvā tasmiṃ padese viharantā ekadivasaṃ sannipatitvā katikavattaṃ akaṃsu kāyakammavacīkammāni nāma paresampi pākaṭāni honti, manokammaṃ pana apākaṭaṃ. Tasmā yo kāmavitakkaṃ vā byāpādavitakkaṃ vā vihiṃsāvitakkaṃ vā vitakketi, tassa ao codako nāma natthi; so attanāva attānaṃ codetvā pattapuṭena vālikaṃ āharitvā imasmiṃ ṭhāne ākiratu, idamassa daṇḍakammanti. Tato paṭṭhāya yo tādisaṃ vitakkaṃ vitakketi, so tattha pattapuṭena vālikaṃ ākirati, evaṃ tattha anukkamena mahāvālikarāsi jāto. Tato taṃ pacchimā janatā parikkhipitvā cetiyaṭṭhānamakāsi; taṃ sandhāya vuttaṃ  uruvelāti mahāvelā, mahāvālikarāsīti atthoti. Tameva sandhāya vuttaṃ atha vā urūti vālikā vuccati, velāti mariyādā. Velātikkamanahetu āhaṭā uru uruvelāti evamettha attho daṭṭhabboti.

Senānigamoti senāya nigamo. Paṭhamakappikānaṃ kira tasmiṃ ṭhāne senāniveso ahosi; tasmā so padeso senānigamoti vuccati. Senāni-gāmotipi pāṭho. Senānī nāma sujātāya pitā, tassa gāmoti attho. Tadavasarinti tattha osariṃ. Ramaṇīyaṃ bhūmibhāganti supupphitanānappakārajalajathalajapupphavicittaṃ manorammaṃ bhūmibhāgaṃ. Pāsādikaca vanasaṇḍanti morapichakalāpasadisaṃ pasādajananavanasaṇḍaca addasaṃ. Nadica sandantinti sandamānaca maṇikkhandhasadisaṃ vimalanīlasītalasalilaṃ nerajaraṃ nadiṃ addasaṃ. Setakanti parisuddhaṃ nikkaddamaṃ. Supatitthanti anupubbagambhīrehi sundarehi titthehi upetaṃ. Ramaṇīyanti rajatapaṭṭasadisaṃ vippakiṇṇavālikaṃ pahūtamacchakacchapaṃ abhirāmadassanaṃ. Samantā ca gocaragāmanti tassa padesassa samantā avidūre gamanāgamanasampannaṃ sampattapabbajitānaṃ sulabhapiṇḍaṃ gocaragāmaca addasaṃ. Alaṃ vatāti samatthaṃ vata. Tattheva nisīdinti bodhipallaṅke nisajjaṃ sandhāyāha. Uparisuttasmihi tatthevāti dukkarakārikaṭṭhānaṃ adhippetaṃ, idha pana bodhipallaṅko. Tenāha tattheva nisīdinti. Alamidaṃ padhānāyāti idaṃ ṭhānaṃ padhānatthāya samatthanti evaṃ cintetvā nisīdinti attho.

Ny cc Tỷ-kheo, Ta, kẻ đi tm ci g ch thiện, tm cầu v thượng tối thắng an tịnh đạo lộ, tuần tự du hnh tại nước Magadha (Ma kiệt đ) v đến tại tụ lạc Uruvela (Ưu lu tần loa). Tại đy, Ta thấy một địa điểm khả i, một khm rừng thoải mi, c con sng trong sng chảy gần, với một chỗ lội qua dễ dng khả i, v xung quanh c lng mạc bao bọc dễ dng đi khất thực. Ny cc Tỷ-kheo, rồi Ta tự nghĩ: "Thật l một địa điểm khả i, một khm rừng thoải mi, c con sng trong sng chảy gần, với một chỗ lội qua dễ dng khả i, v xung quanh c lng mạc bao bọc dễ dng đi khất thực. Thật l một chỗ vừa đủ cho một Thiện nam tử tha thiết tinh cần c thể tinh tấn". V ny cc Tỷ-kheo, Ta ngồi xuống tại chỗ ấy v nghĩ: "Thật l vừa đủ để tinh tấn".

 

 

280. So kho ahaṃ, bhikkhave, attanā jātidhammo samāno jātidhamme ādīnavaṃ viditvā ajātaṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ pariyesamāno ajātaṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ ajjhagamaṃ, attanā jarādhammo samāno jarādhamme ādīnavaṃ viditvā ajaraṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ pariyesamāno ajaraṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ ajjhagamaṃ, attanā byādhidhammo samāno byādhidhamme ādīnavaṃ viditvā abyādhiṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ pariyesamāno abyādhiṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ ajjhagamaṃ, attanā maraṇadhammo samāno maraṇadhamme ādīnavaṃ viditvā amataṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ ajjhagamaṃ, attanā sokadhammo samāno sokadhamme ādīnavaṃ viditvā asokaṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ ajjhagamaṃ, attanā saṃkilesadhammo samāno saṃkilesadhamme ādīnavaṃ viditvā asaṃkiliṭṭhaṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ pariyesamāno asaṃkiliṭṭhaṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ ajjhagamaṃ. āṇaca pana me dassanaṃ udapādi akuppā me vimutti, ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavoti.

280.Ajjhagamanti adhigacchiṃ paṭilabhiṃ. āṇaca pana me dassananti sabbadhammadassanasamatthaca me sabbautaāṇaṃ udapādi. Akuppā me vimuttīti mayhaṃ arahattaphalavimutti akuppatāya ca akuppārammaṇatāya ca akuppā, sā hi rāgādīhi na kuppatīti akuppatāyapi akuppā, akuppaṃ nibbānamassārammaṇantipi akuppā. Ayamantimā jātīti ayaṃ sabbapacchimā jāti. Natthidāni punabbhavoti idāni me puna paṭisandhi nāma natthīti evaṃ paccavekkhaṇaāṇampi me uppannanti dasseti.

(Gic Ngộ)

Rồi ny cc Tỷ-kheo, Ta tự mnh bị sanh, sau khi biết r sự nguy hại của ci bị sanh, tm cầu ci khng sanh, v thượng an ổn khỏi cc khổ ch, Niết-bn v đ chứng được ci khng sanh, v thượng an ổn khỏi cc khổ ch, Niết-bn; tự mnh bị gi, sau khi biết r sự nguy hại của ci bị gi, tm cầu ci khng gi, v thượng an ổn khỏi cc khổ ch, Niết-bn; v đ chứng được ci khng gi, v thượng an ổn khỏi cc khổ ch, Niết-bn; tự mnh bị bệnh, sau khi biết r sự nguy hại của ci bị bệnh, tm cầu ci khng bệnh, v thượng an ổn khỏi cc khổ ch, Niết-bn v đ chứng được ci khng bệnh, v thượng an ổn khỏi cc khổ ch, Niết-bn; tự mnh bị chết, sau khi biết r sự nguy hại của ci bị chết, tm cầu ci khng chết, v thượng an ổn khỏi cc khổ ch, Niết-bn v đ chứng được ci khng chết, v thượng an ổn khỏi cc khổ ch, Niết-bn; tự mnh bị sầu, sau khi biết r sự nguy hại của ci bị sầu, tm cầu ci khng sầu, v thượng an ổn khỏi cc khổ ch, Niết-bn v đ chứng được ci v sầu, v thượng an ổn khỏi cc khổ ch, Niết-bn; tự mnh bị nhiễm, sau khi biết r sự nguy hại của ci bị nhiễm, tm cầu ci khng bị nhiễm, v thượng an ổn khỏi cc khổ ch, Niết-bn v đ chứng được ci khng nhiễm, v thượng an ổn, khỏi cc khổ ch, Niết-bn. V tri kiến khởi ln nơi Ta. Sự giải thot của Ta khng bị dao động. Nay l đời sống cuối cng của Ta, khng cn sự ti sanh nữa.

281. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi adhigato kho myāyaṃ dhammo gambhīro duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo. Ālayarāmā kho panāyaṃ pajā ālayaratā ālayasammuditā. Ālayarāmā kho panāyaṃ pajā ālayaratāya ālayasammuditāya duddasaṃ idaṃ ṭhānaṃ yadidaṃ idappaccayatā paṭiccasamuppādo. Idampi kho ṭhānaṃ duddasaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ. Ahaceva kho pana dhammaṃ deseyyaṃ, pare ca me na ājāneyyuṃ, so mamassa kilamatho, sā mamassa vihesāti. Apissu maṃ, bhikkhave, imā anacchariyā gāthāyo paṭibhaṃsu pubbe assutapubbā

Kicchena me adhigataṃ, halaṃ dāni pakāsituṃ;

Rāgadosaparetehi, nāyaṃ dhammo susambudho.

Paṭisotagāmiṃ nipuṇaṃ, gambhīraṃ duddasaṃ aṇuṃ;

Rāgarattā na dakkhanti, tamokhandhena āvuṭāti [āvaṭāti (sī.), āvutā (syā.)].

281.Adhigatoti paṭividdho. Dhammoti catusaccadhammo. Gambhīroti uttānabhāvapaṭikkhepavacanametaṃ. Duddasoti gambhīrattāva duddaso dukkhena daṭṭhabbo, na sakkā sukhena daṭṭhuṃ. Duddasattāva duranubodho, dukkhena avabujjhitabbo, na sakkā sukhena avabujjhituṃ. Santoti nibbuto. Paṇītoti atappako. Idaṃ dvayaṃ lokuttarameva sandhāya vuttaṃ. Atakkāvacaroti takkena avacaritabbo ogāhitabbo na hoti, āṇeneva avacaritabbo. Nipuṇoti saṇho. Paṇḍitavedanīyoti sammāpaṭipadaṃ paṭipannehi paṇḍitehi veditabbo. Ālayarāmāti sattā pacasu kāmaguṇesu allīyanti. Tasmā te ālayāti vuccanti. Aṭṭhasatataṇhāvicaritāni ālayanti, tasmā ālayāti vuccanti. Tehi ālayehi ramantīti ālayarāmā. Ālayesu ratāti ālayaratā. Ālayesu suṭṭhu muditāti ālayasammuditā. Yatheva hi susajjitaṃ pupphaphalabharitarukkhādisampannaṃ uyyānaṃ paviṭṭho rājā tāya tāya sampattiyā ramati, sammudito āmoditapamodito hoti, na ukkaṇṭhati, sāyampi nikkhamituṃ na icchati; evamimehipi kāmālayataṇhālayehi sattā ramanti, saṃsāravaṭṭe sammuditā anukkaṇṭhitā vasanti. Tena nesaṃ bhagavā duvidhampi ālayaṃ uyyānabhūmiṃ viya dassento ālayarāmātiādimāha.

Yadidanti nipāto, tassa ṭhānaṃ sandhāya yaṃ idanti, paṭiccasamuppādaṃ sandhāya yo ayanti evamattho daṭṭhabbo. Idappaccayatāpaṭiccasamuppādoti imesaṃ paccayā idappaccayā; idappaccayā eva idappaccayatā; idappaccayatā ca sā paṭiccasamuppādo cāti idappaccayatāpaṭiccasamuppādo. Saṅkhārādipaccayānametaṃ adhivacanaṃ. Sabbasaṅkhārasamathotiādi sabbaṃ nibbānameva. Yasmā hi taṃ āgamma sabbasaṅkhāravipphanditāni sammanti vūpasammanti, tasmā sabbasaṅkhārasamathoti vuccati. Yasmā ca taṃ āgamma sabbe upadhayo paṭinissaṭṭhā honti, sabbā taṇhā khīyanti, sabbe kilesarāgā virajjanti, sabbaṃ dukkhaṃ nirujjhati; tasmā sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodhoti vuccati. Sā panesā taṇhā bhavena bhavaṃ, phalena vā saddhiṃ kammaṃ vinati saṃsibbatīti katvā vānanti vuccati, tato nikkhantaṃ vānatoti nibbānaṃSo mamassa kilamathoti yā ajānantānaṃ desanā nāma, so mama kilamatho assa, sā mama vihesā assāti attho. Kāyakilamatho ceva kāyavihesā ca assāti vuttaṃ hoti. Citte pana ubhayampetaṃ buddhānaṃ natthi. Apissūti anubrūhanatthe nipāto, so na kevalaṃ etadahosi, imāpi gāthā paṭibhaṃsūti dīpeti. Manti mama. Anacchariyāti anuacchariyā. Paṭibhaṃsūti paṭibhānasaṅkhātassa āṇassa gocarā ahesuṃ; parivitakkayitabbataṃ pāpuṇiṃsu.

Kicchenāti dukkhena, na dukkhāya paṭipadāya. Buddhānahi cattāropi maggā sukhappaṭipadāva honti. Pāramīpūraṇakāle pana sarāgasadosasamohasseva sato āgatāgatānaṃ yācakānaṃ , alaṅkatappaṭiyattaṃ sīsaṃ kantitvā, galalohitaṃ nīharitvā, suajitāni akkhīni uppāṭetvā, kulavaṃsappadīpaṃ puttaṃ manāpacāriniṃ bhariyanti evamādīni dentassa, aāni ca khantivādisadisesu attabhāvesu chejjabhejjādīni pāpuṇantassa āgamaniyapaṭipadaṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ . Halanti ettha ha-kāro nipātamatto, alanti attho. Pakāsitunti desituṃ, evaṃ kicchena adhigatassa dhammassa alaṃ desituṃ, pariyattaṃ desituṃ, ko attho desitenāti vuttaṃ hoti. Rāgadosaparetehīti rāgadosapariphuṭṭhehi rāgadosānugatehi vā.

Paṭisotagāminti niccādīnaṃ paṭisotaṃ aniccaṃ dukkhamanattā asubhanti evaṃ gataṃ catusaccadhammaṃ. Rāgarattāti kāmarāgena bhavarāgena diṭṭhirāgena ca rattā. Na dakkhantīti aniccaṃ dukkhamanattā asubhanti iminā sabhāvena na passissanti, te apassante ko sakkhissati evaṃ gāhāpetuṃ. Tamokhandhena āvuṭāti avijjārāsinā ajjhotthatā.

Ny cc Tỷ-kheo, rồi Ta suy nghĩ như sau: "Php ny do Ta chứng được, thật l su kn, kh thấy, kh chứng, tịch tịnh, cao thượng, siu l luận, vi diệu, chỉ người tr mới hiểu thấu. Cn quần chng ny th ưa i dục, khoi i dục, ham thch i dục. ối với quần chng ưa i dục, khoi i dục, ham thch i dục, thật kh m thấy được định l Idapaccyata Paticcasamuppada (Y Tnh Duyn Khởi Php); sự kiện ny thật kh thấy; tức l sự tịnh chỉ tất cả hnh, sự trừ bỏ tất cả sanh y, i diệt, ly tham, đoạn diệt, Niết-bn. Nếu nay Ta thuyết php m cc người khc khng hiểu Ta, thời như vậy thật khổ no cho Ta, như vậy thật bực mnh cho Ta!" Ny cc Tỷ-kheo, rồi những kệ bất khả tư ngh, từ trước chưa từng được nghe, được khởi ln nơi Ta:

Sao Ta ni Chnh php,
ược chứng ngộ kh khăn?
Những ai cn tham sn,
Kh chứng ngộ php ny.

i ngược dng, thm diệu,
Kh thấy, thật tế nhị,
Kẻ i nhiễm v minh,
Khng thấy được php ny.

282. Itiha me, bhikkhave, paṭisacikkhato appossukkatāya cittaṃ namati, no dhammadesanāya. Atha kho, bhikkhave, brahmuno sahampatissa mama cetasā cetoparivitakkamaāya etadahosi nassati vata bho loko, vinassati vata bho loko, yatra hi nāma tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa appossukkatāya cittaṃ namati [namissati (?)], no dhammadesanāyāti. Atha kho, bhikkhave, brahmā sahampati seyyathāpi nāma balavā puriso samijitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya, pasāritaṃ vā bāhaṃ samijeyya, evameva brahmaloke antarahito mama purato pāturahosi. Atha kho, bhikkhave, brahmā sahampati ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yenāhaṃ tenajaliṃ paṇāmetvā maṃ etadavoca desetu, bhante, bhagavā dhammaṃ, desetu sugato dhammaṃ. Santi sattā apparajakkhajātikā, assavanatā dhammassa parihāyanti. Bhavissanti dhammassa aātāroti. Idamavoca, bhikkhave, brahmā sahampati. Idaṃ vatvā athāparaṃ etadavoca

Pāturahosi magadhesu pubbe,

Dhammo asuddho samalehi cintito;

Apāpuretaṃ [avāpuretaṃ (sī.)] amatassa dvāraṃ,

Suṇantu dhammaṃ vimalenānubuddhaṃ.

Sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhito,

Yathāpi passe janataṃ samantato;

Tathūpamaṃ dhammamayaṃ sumedha,

Pāsādamāruyha samantacakkhu;

Sokāvatiṇṇaṃ [sokāvakiṇṇaṃ (syā.)] janatamapetasoko,

Avekkhassu jātijarābhibhūtaṃ.

Uṭṭhehi vīra vijitasaṅgāma,

Satthavāha aṇaṇa vicara loke;

Desassu [desetu (syā. ka.)] bhagavā dhammaṃ,

Aātāro bhavissantīti.

282.Appossukkatāyāti nirussukkabhāvena, adesetukāmatāyāti attho. Kasmā panassa evaṃ cittaṃ nami, nanu esa mutto mocessāmi, tiṇṇo tāressāmi.

Kiṃ me aātavesena, dhammaṃ sacchikatenidha;

Sabbautaṃ pāpuṇitvā, tārayissaṃ sadevakanti. (bu. vaṃ. 2.56)

Patthanaṃ katvā pāramiyo pūretvā sabbautaṃ pattoti. Saccametaṃ, tadevaṃ paccavekkhaṇānubhāvena panassa evaṃ cittaṃ nami. Tassa hi sabbautaṃ patvā sattānaṃ kilesagahanataṃ, dhammassa ca gambhīrataṃ paccavekkhantassa sattānaṃ kilesagahanatā ca dhammagambhīratā ca sabbākārena pākaṭā jātā. Athassa ime sattā kajikapuṇṇā lābu viya, takkabharitā cāṭi viya, vasātelapītapilotikā viya, ajanamakkhitahattho viya ca kilesabharitā atisaṃkiliṭṭhā rāgarattā dosaduṭṭhā mohamūḷhā, te kiṃ nāma paṭivijjhissantīti cintayato kilesagahanapaccavekkhaṇānubhāvenāpi evaṃ cittaṃ nami.

Ayaca dhammo pathavīsandhārakaudakakkhandho viya gambhīro, pabbatena paṭicchādetvā ṭhapito sāsapo viya duddaso, satadhā bhinnassa vālassa koṭiyā koṭipaṭipādanaṃ viya duranubodho. Nanu mayā hi imaṃ dhammaṃ paṭivijjhituṃ vāyamantena adinnaṃ dānaṃ nāma natthi, arakkhitaṃ sīlaṃ nāma natthi, aparipūritā kāci pāramī nāma natthi? Tassa me nirussāhaṃ viya mārabalaṃ vidhamantassāpi pathavī na kampittha, paṭhamayāme pubbenivāsaṃ anussarantassāpi na kampittha, majjhimayāme dibbacakkhuṃ sodhentassāpi na kampittha, pacchimayāme pana paṭiccasamuppādaṃ paṭivijjhantasseva me dasasahassilokadhātu kampittha. Iti mādisenāpi tikkhaāṇena kicchenevāyaṃ dhammo paṭividdho, taṃ lokiyamahājanā kathaṃ paṭivijjhissantīti dhammagambhīratāpaccavekkhaṇānubhāvenāpi evaṃ cittaṃ namīti veditabbaṃ.

Apica brahmunā yācite desetukāmatāyapissa evaṃ cittaṃ nami. Jānāti hi bhagavā mama appossukkatāya citte namamāne maṃ mahābrahmā dhammadesanaṃ yācissati, ime ca sattā brahmagarukā, te satthā kira dhammaṃ na desetukāmo ahosi, atha naṃ mahābrahmā yācitvā desāpesi, santo vata, bho, dhammo paṇīto vata, bho, dhammoti maamānā sussūsissantīti. Idampissa kāraṇaṃ paṭicca appossukkatāya cittaṃ nami, no dhammadesanāyāti veditabbaṃ.

Sahampatissāti so kira kassapassa bhagavato sāsane sahako nāma thero paṭhamajjhānaṃ nibbattetvā paṭhamajjhānabhūmiyaṃ kappāyukabrahmā hutvā nibbatto. Tatra naṃ sahampatibrahmāti paṭisajānanti, taṃ sandhāyāha brahmuno sahampatissāti. Nassati vata, bhoti so kira imaṃ saddaṃ tathā nicchāresi, yathā dasasahassilokadhātubrahmāno sutvā sabbe sannipatiṃsu. Yatra hi nāmāti yasmiṃ nāma loke. Purato pāturahosīti tehi dasahi brahmasahassehi saddhiṃ pāturahosi. Apparajakkhajātikāti paāmaye akkhimhi appaṃ parittaṃ rāgadosamoharajaṃ etesaṃ, evaṃsabhāvāti apparajakkhajātikāAssavanatāti assavanatāya. Bhavissantīti purimabuddhesu dasapuakiriyavasena katādhikārā paripākagatapadumāni viya sūriyarasmisamphassaṃ, dhammadesanaṃyeva ākaṅkhamānā catuppadikagāthāvasāne ariyabhūmiṃ okkamanārahā na eko, na dve, anekasatasahassā dhammassa aātāro bhavissantīti dasseti.

Pāturahosīti pātubhavi. Samalehi cintitoti samalehi chahi satthārehi cintito. Te hi puretaraṃ uppajjitvā sakalajambudīpe kaṇṭake pattharamānā viya, visaṃ sicamānā viya ca samalaṃ micchādiṭṭhidhammaṃ desayiṃsu. Apāpuretanti vivara etaṃ. Amatassa dvāranti amatassa nibbānassa dvārabhūtaṃ ariyamaggaṃ. Suṇantu dhammaṃ vimalenānubuddhanti ime sattā rāgādimalānaṃ abhāvato vimalena sammāsambuddhena anubuddhaṃ catusaccadhammaṃ suṇantu tāva bhagavāti yācati.

Sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhitoti selamaye ekagghane pabbatamuddhani yathā ṭhitova. Na hi tassa ṭhitassa dassanatthaṃ gīvukkhipanapasāraṇādikiccaṃ atthi. Tathūpamanti tappaṭibhāgaṃ selapabbatūpamaṃ. Ayaṃ panettha saṅkhepattho yathā selapabbatamuddhani ṭhitova cakkhumā puriso samantato janataṃ passeyya, tathā tvampi, sumedha, sundarapaa-sabbautaāṇena samantacakkhu bhagavā dhammamayaṃ pāsādamāruyha sayaṃ apetasoko sokāvatiṇṇaṃ jātijarābhibhūtaṃ janataṃ avekkhassu upadhāraya upaparikkha. Ayaṃ panettha adhippāyo yathā hi pabbatapāde samantā mahantaṃ khettaṃ katvā tattha kedārapāḷīsu kuṭikāyo katvā rattiṃ aggiṃ jāleyyuṃ. Caturaṅgasamannāgataca andhakāraṃ assa, atha tassa pabbatassa matthake ṭhatvā cakkhumato purisassa bhūmiṃ olokayato neva khettaṃ, na kedārapāḷiyo, na kuṭiyo, na tattha sayitamanussā paāyeyyuṃ. Kuṭikāsu pana aggijālāmattakameva paāyeyya. Evaṃ dhammapāsādaṃ āruyha sattanikāyaṃ olokayato tathāgatassa, ye te akatakalyāṇā sattā, te ekavihāre dakkhiṇajāṇupasse nisinnāpi buddhacakkhussa āpāthaṃ nāgacchanti, rattiṃ khittā sarā viya honti. Ye pana katakalyāṇā veneyyapuggalā, te evassa dūrepi ṭhitā āpāthaṃ āgacchanti, so aggi viya himavantapabbato viya ca. Vuttampi cetaṃ

Dūre santo pakāsenti, himavantova pabbato;

Asantettha na dissanti, rattiṃ khittā yathā sarāti. (dha. pa. 304);

Uṭṭhehīti bhagavato dhammadesanatthaṃ cārikacaraṇaṃ yācanto bhaṇati. Vīrātiādīsu bhagavā vīriyavantatāya vīro. Devaputtamaccukilesamārānaṃ vijitattā vijitasaṅgāmo. Jātikantārādinittharaṇatthāya veneyyasatthavāhanasamatthatāya satthavāho. Kāmacchandaiṇassa abhāvato aṇaṇoti veditabbo.

Rồi ny cc Tỷ-kheo, với những suy tư như vậy, tm của Ta hướng về v vi thụ động, khng muốn thuyết php.

Ny cc Tỷ-kheo, lc bấy giờ Phạm thin Sahampati khi biết được tm tư của Ta; với tm tư của mnh, liền suy nghĩ: "Than i, thế giới sẽ tiu diệt, thế giới sẽ bi hoại vong, nếu tm của Như Lai, bậc A-la-hn, Chnh ẳng Gic hướng về v vi thụ động, khng muốn thuyết php". Rồi ny cc Tỷ-kheo, Phạm thin Sahampati, như một nh lực sĩ duỗi cnh tay đang co, hay co cnh tay đang duỗi; cũng vậy, vị ấy biến mất từ thế giới Phạm thin, v hiện ra trước mặt Ta. Ny cc Tỷ-kheo, rồi Phạm thin Sahampati đắp thượng y một bn vai chắp tay hướng vi Ta v bạch với Ta: "Bạch Thế Tn, hy thuyết php! Bạch Thiện Thệ, hy thuyết php! C những chng sanh t nhiễm bụi trần sẽ bi nguy hại nếu khng được nghe Chnh php. (Nếu được nghe), những vị ny c thể thm hiểu Chnh php". Ny cc Tỷ-kheo, Phạm thiện Sahampati ni như vậy. Sau khi ni vậy, lại ni thm như sau:

Xưa tại Magadha,
Hiện ra php bất tịnh,
Php do tm cấu uế,
Do suy tư tc thnh.
Hy mỡ tung mở rộng,
Cnh cửa bất tử ny.
Hy để họ nghe Php,
Bậc Thanh tịnh Chứng Ngộ.

Như đứng trn tảng đ,
Trn đỉnh ni tột cao
C người đứng nhn xuống,
m chng sanh quy quần.
Cũng vậy, i Thiện Thệ,
Bậc Biến Nhn cng khắp,
Leo ln ngi lu đi,
Xy dựng bằng Chnh php
Bậc Thot Ly sầu muộn,
Nhn xuống đm quần sanh,
Bị sầu khổ p bức,
Bị sanh gi chi phối,

ứng ln vị Anh Hng,
Bậc Chiến Thắng chiến trường.
Vị trưởng đon lữ khch,
Bậc Thot Ly nợ nần.
Hy đi khắp thế giới,
Bậc Thế Tn Chnh Gic!
Hy thuyết vi diệu php,
Người nghe sẽ thm hiểu!

 

283. Atha kho ahaṃ, bhikkhave, brahmuno ca ajjhesanaṃ viditvā sattesu ca kāruataṃ paṭicca buddhacakkhunā lokaṃ volokesiṃ. Addasaṃ kho ahaṃ, bhikkhave, buddhacakkhunā lokaṃ volokento satte apparajakkhe mahārajakkhe, tikkhindriye mudindriye, svākāre dvākāre, suviāpaye duviāpaye, appekacce paralokavajjabhayadassāvine [dassāvino (syā. kaṃ. ka.)] viharante, appekacce na paralokavajjabhayadassāvine [dassāvino (syā. kaṃ. ka.)] viharante. Seyyathāpi nāma uppaliniyaṃ vā paduminiyaṃ vā puṇḍarīkiniyaṃ vā appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṃvaḍḍhāni udakānuggatāni antonimuggaposīni, appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṃvaḍḍhāni udakānuggatāni samodakaṃ ṭhitāni, appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṃvaḍḍhāni udakaṃ accuggamma ṭhitāni [tiṭṭhanti (sī. syā. pī.)] anupalittāni udakena; evameva kho ahaṃ, bhikkhave, buddhacakkhunā lokaṃ volokento addasaṃ satte apparajakkhe mahārajakkhe, tikkhindriye mudindriye, svākāre dvākāre, suviāpaye duviāpaye, appekacce paralokavajjabhayadassāvine viharante, appekacce na paralokavajjabhayadassāvine viharante. Atha khvāhaṃ, bhikkhave, brahmānaṃ sahampatiṃ gāthāya paccabhāsiṃ

Apārutā tesaṃ amatassa dvārā,

Ye sotavanto pamucantu saddhaṃ;

Vihiṃsasaī paguṇaṃ na bhāsiṃ,

Dhammaṃ paṇītaṃ manujesu brahmeti.

Atha kho, bhikkhave, brahmā sahampati katāvakāso khomhi bhagavatā dhammadesanāyāti maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyi.

283.Ajjhesananti yācanaṃ. Buddhacakkhunāti indriyaparopariyattaāṇena ca āsayānusayaāṇena ca. Imesahi dvinnaṃ āṇānaṃ buddhacakkhūti nāmaṃ, sabbautaāṇassa samantacakkhūti, tiṇṇaṃ maggaāṇānaṃ dhammacakkhūti. Apparajakkhetiādīsu yesaṃ vuttanayeneva paācakkhumhi rāgādirajaṃ appaṃ, te apparajakkhā. Yesaṃ taṃ mahantaṃ, te mahārajakkhā. Yesaṃ saddhādīni indriyāni tikkhāni, te tikkhindriyā. Yesaṃ tāni mudūni, te mudindriyā. Yesaṃ teyeva saddhādayo ākārā sundarā, te svākārā. Ye kathitakāraṇaṃ sallakkhenti, sukhena sakkā honti viāpetuṃ, te suviāpayā. Ye paralokaceva vajjaca bhayato passanti, te paralokavajjabhayadassāvino nāma.

Ayaṃ panettha pāḷi saddho puggalo apparajakkho, assaddho puggalo mahārajakkho. Āraddhavīriyo, kusito, upaṭṭhitassati, muṭṭhassati, samāhito, asamāhito, paavā, duppao puggalo mahārajakkho. Tathā saddho puggalo tikkhindriyope paavā puggalo paralokavajjabhayadassāvī, duppao puggalo na paralokavajjabhayadassāvī. Lokoti khandhaloko, āyatanaloko, dhātuloko, sampattibhavaloko, sampattisambhavaloko, vipattibhavaloko, vipattisambhavaloko, eko loko sabbe sattā āhāraṭṭhitikā. Dve lokā nāmaca rūpaca. Tayo lokā tisso vedanā. Cattāro lokā cattāro āhārā. Paca lokā pacupādānakkhandhā. Cha lokā cha ajjhattikāni āyatanāni. Satta lokā satta viāṇaṭṭhitiyo. Aṭṭha lokā aṭṭha lokadhammā. Nava lokā nava sattāvāsā. Dasa lokā dasāyatanāni. Dvādasa lokā dvādasāyatanāni. Aṭṭhārasa lokā aṭṭhārassa dhātuyo. Vajjanti sabbe kilesā vajjā, sabbe duccaritā vajjā, sabbe abhisaṅkhārā vajjā, sabbe bhavagāmikammā vajjā. Iti imasmica loke imasmica vajje tibbā bhayasaā paccupaṭṭhitā hoti, seyyathāpi ukkhittāsike vadhake. Imehi paāsāya ākārehi imāni pacindriyāni jānāti passati aāsi paṭivijjhi. Idaṃ tathāgatassa indriyaparopariyatte āṇanti (paṭi. ma. 1.112).

Uppaliniyanti uppalavane. Itaresupi eseva nayo. Antonimuggaposīnīti yāni anto nimuggāneva posiyanti. Udakaṃ accuggamma ṭhitānīti udakaṃ atikkamitvā ṭhitāni. Tattha yāni accuggamma ṭhitāni, tāni sūriyarasmisamphassaṃ āgamayamānāni ṭhitāni ajja pupphanakāni. Yāni samodakaṃ ṭhitāni, tāni sve pupphanakāni. Yāni udakānuggatāni antonimuggaposīni, tāni tatiyadivase pupphanakāni. Udakā pana anuggatāni aānipi sarogauppalādīni nāma atthi, yāni neva pupphissanti, macchakacchapabhakkhāneva bhavissanti. Tāni pāḷiṃ nāruḷhāni. Āharitvā pana dīpetabbānīti dīpitāni.

Yatheva hi tāni catubbidhāni pupphāni, evameva ugghaṭitaū vipacitaū neyyo padaparamoti cattāro puggalā. Tattha yassa puggalassa saha udāhaṭavelāya dhammābhisamayo hoti, ayaṃ vuccati puggalo ugghaṭitaū. Yassa puggalassa saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthe vibhajiyamāne dhammābhisamayo hoti, ayaṃ vuccati puggalo vipacitaū. Yassa puggalassa uddesato paripucchato yoniso manasikaroto kalyāṇamitte sevato bhajato payirupāsato anupubbena dhammābhisamayo hoti, ayaṃ vuccati puggalo neyyo. Yassa puggalassa bahumpi suṇato bahumpi bhaṇato bahumpi dhārayato bahumpi vācayato na tāya jātiyā dhammābhisamayo hoti, ayaṃ vuccati puggalo padaparamo (pu. pa. 151). Tattha bhagavā uppalavanādisadisaṃ dasasahassilokadhātuṃ olokento ajja pupphanakāni viya ugghaṭitaū, sve pupphanakāni viya vipacitaū, tatiyadivase pupphanakāni viya neyyo, macchakacchapabhakkhāni pupphāni viya padaparamoti addasa. Passanto ca ettakā apparajakkhā, ettakā mahārajakkhā, tatrāpi ettakā ugghaṭitaūti evaṃ sabbākāratova addasa.

Tattha tiṇṇaṃ puggalānaṃ imasmiṃyeva attabhāve bhagavato dhammadesanā atthaṃ sādheti. Padaparamānaṃ anāgate vāsanatthāya hoti. Atha bhagavā imesaṃ catunnaṃ puggalānaṃ atthāvahaṃ dhammadesanaṃ viditvā desetukamyataṃ uppādetvā puna sabbepi tīsu bhavesu satte bhabbābhabbavasena dve koṭṭhāse akāsi. Ye sandhāya vuttaṃ katame te sattā abhabbā, ye te sattā kammāvaraṇena samannāgatā kilesāvaraṇena samannāgatā vipākāvaraṇena samannāgatā assaddhā acchandikā duppaā abhabbā niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ, ime te sattā abhabbā. Katame te sattā bhabbā? Ye te sattā na kammāvaraṇenape ime te sattā bhabbāti (vibha. 827; paṭi. ma. 1.115). Tattha sabbepi abhabbapuggale pahāya bhabbapuggaleyeva āṇena pariggahetvā ettakā rāgacaritā, ettakā dosamohacaritā vitakkasaddhābuddhicaritāti cha koṭṭhāse akāsi; evaṃ katvā dhammaṃ desissāmīti cintesi.

Paccabhāsinti patiabhāsiṃ. Apārutāti vivaṭā. Amatassa dvārāti ariyamaggo. So hi amatasaṅkhātassa nibbānassa dvāraṃ, so mayā vivaritvā ṭhapitoti dasseti. Pamucantu saddhanti sabbe attano saddhaṃ pamucantu, vissajjentu. Pacchimapadadvaye ayamattho, ahahi attano paguṇaṃ suppavattitampi imaṃ paṇītaṃ uttamaṃ dhammaṃ kāyavācākilamathasaī hutvā na bhāsiṃ . Idāni pana sabbo jano saddhābhājanaṃ upanetu, pūressāmi nesaṃ saṅkappanti.

Ny cc Tỷ-kheo, sau khi biết được lời Phạm thin yu cầu, v lng từ bi đối với chng sanh, với Phật nhn, Ta nhn quanh thế giới. Ny cc Tỷ-kheo, với Phật nhn, Ta thấy c hạng chng sanh t nhiễm bụi đời, nhiều nhiễm bụi đời, c hạng lợi căn, độn căn, c hạng thiện tnh, c tnh, c hạng dễ dạy, kh dạy, v một số t thấy sự nguy hiểm phải ti sanh thế giới khc v sự nguy hiểm lm những hnh động lỗi lầm. Như trong hồ sen xanh, hồ sen hồng hay hồ sen trắng c một số hoa sen xanh, sen hồng, hay sen trắng sanh ra dưới nước, lớn ln dưới nước, khng vượt ln khỏi mặt nước, được nui dưỡng dưới nước. C một hoa sen xanh, sen hồng hay sen trắng sanh ra dưới nước, lớn ln dưới nước, sống vươn ln tới mặt nước. C một số hoa sen xanh, sen hồng hay sen trắng sanh ra dưới nước, lớn ln dưới nước, vươn ln khỏi mặt nước, khng bị nước đẫm ướt. Cũng vậy, ny cc Tỷ-kheo, với Phật nhn, Ta thấy c hạng chng sanh t nhiễm bụi đời, nhiều nhiễm bụi đời, c hạng lợi căn, độn căn, c hạng thiện tnh, c tnh, c hạng dễ dạy, kh dạy, v một số t thấy sự nguy hiểm phải ti sanh thế giới khc v sự nguy hiểm lm những hnh động lỗi lầm. V ny cc Tỷ-kheo, Ta ni ln bi kệ sau đy với Phạm thin Sahampati:

Cửa bất tử rộng mở,
Cho những ai chịu nghe.
Hy từ bỏ tn tm,
Khng chnh xc của mnh.
Tự nghĩ đến phiền toi,
Ta đ khng muốn giảng,
Tối thượng vi diệu php,
Giữa chng sanh loi Người.
(i Phạm thin)

Ny cc Tỷ-kheo, rồi Phạm thin Sahampati tự nghĩ: "Ta đ tạo cơ hội cho Thế Tn thuyết php", đảnh lễ Ta, thn pha hữu hướng về Ta rồi biến mất tại chỗ.

284. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi kassa nu kho ahaṃ paṭhamaṃ dhammaṃ deseyyaṃ; ko imaṃ dhammaṃ khippameva ājānissatīti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi ayaṃ kho āḷāro kālāmo paṇḍito viyatto medhāvī dīgharattaṃ apparajakkhajātiko. Yaṃnūnāhaṃ āḷārassa kālāmassa paṭhamaṃ dhammaṃ deseyyaṃ. So imaṃ dhammaṃ khippameva ājānissatīti. Atha kho maṃ, bhikkhave, devatā upasaṅkamitvā etadavoca sattāhakālaṅkato, bhante, āḷāro kālāmoti. āṇaca pana me dassanaṃ udapādi sattāhakālaṅkato āḷāro kālāmoti. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi mahājāniyo kho āḷāro kālāmo. Sace hi so imaṃ dhammaṃ suṇeyya, khippameva ājāneyyāti.

Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi kassa nu kho ahaṃ paṭhamaṃ dhammaṃ deseyyaṃ; ko imaṃ dhammaṃ khippameva ājānissatīti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi ayaṃ kho udako rāmaputto paṇḍito viyatto medhāvī dīgharattaṃ apparajakkhajātiko. Yaṃnūnāhaṃ udakassa rāmaputtassa paṭhamaṃ dhammaṃ deseyyaṃ. So imaṃ dhammaṃ khippameva ājānissatīti. Atha kho maṃ, bhikkhave, devatā upasaṅkamitvā etadavoca abhidosakālaṅkato, bhante, udako rāmaputtoti. āṇaca pana me dassanaṃ udapādi abhidosakālaṅkato udako rāmaputtoti. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi mahājāniyo kho udako rāmaputto. Sace hi so imaṃ dhammaṃ suṇeyya , khippameva ājāneyyāti.

Tassa mayhaṃ , bhikkhave, etadahosi kassa nu kho ahaṃ paṭhamaṃ dhammaṃ deseyyaṃ; ko imaṃ dhammaṃ khippameva ājānissatīti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi bahukārā kho me pacavaggiyā bhikkhū, ye maṃ padhānapahitattaṃ upaṭṭhahiṃsu. Yaṃnūnāhaṃ pacavaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ paṭhamaṃ dhammaṃ deseyyanti. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi kahaṃ nu kho etarahi pacavaggiyā bhikkhū viharantīti? Addasaṃ kho ahaṃ, bhikkhave, dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena pacavaggiye bhikkhū bārāṇasiyaṃ viharante isipatane migadāye. Atha khvāhaṃ, bhikkhave, uruvelāyaṃ yathābhirantaṃ viharitvā yena bārāṇasī tena cārikaṃ pakkamiṃ [pakkāmiṃ (syā. pī. ka.)].

284.Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosīti etaṃ ahosi  kassa nu kho ahaṃ paṭhamaṃ dhammaṃ deseyyanti ayaṃ dhammadesanāpaṭisaṃyutto vitakko udapādīti attho. Kadā panesa udapādīti? Buddhabhūtassa aṭṭhame sattāhe.

Tatrāyaṃ anupubbikathā bodhisatto kira mahābhinikkhamanadivase vivaṭaṃ itthāgāraṃ disvā saṃviggahadayo, kaṇḍakaṃ āharāti channaṃ āmantetvā channasahāyo assarājapiṭṭhigato nagarato nikkhamitvā kaṇḍakanivattanacetiyaṭṭhānaṃ nāma dassetvā tīṇi rajjāni atikkamma anomānadītīre pabbajitvā anupubbena cārikaṃ caramāno rājagahe piṇḍāya caritvā paṇḍavapabbate nisinno magadhissarena raā nāmagottaṃ pucchitvā, imaṃ rajjaṃ sampaṭicchāhīti vutto, alaṃ mahārāja, na mayhaṃ rajjena attho, ahaṃ rajjaṃ pahāya lokahitatthāya padhānaṃ anuyujitvā loke vivaṭacchado bhavissāmīti nikkhantoti vatvā, tena hi buddho hutvā paṭhamaṃ mayhaṃ vijitaṃ osareyyāsīti paṭiaṃ gahito kālāmaca udakaca upasaṅkamitvā tesaṃ dhammadesanāya sāraṃ avindanto tato pakkamitvā uruveḷāya chabbassāni dukkarakārikaṃ karontopi amataṃ paṭivijjhituṃ asakkonto oḷārikāhārapaṭisevanena kāyaṃ santappesi.

Tadā ca uruvelagāme sujātā nāma kuṭumbiyadhītā ekasmiṃ nigrodharukkhe patthanamakāsi sacāhaṃ samānajātikaṃ kulagharaṃ gantvā paṭhamagabbhe puttaṃ labhissāmi, balikammaṃ karissāmīti. Tassā sā patthanā samijjhi. Sā visākhapuṇṇamadivase pātova balikammaṃ karissāmīti rattiyā paccūsasamaye eva pāyasaṃ paṭiyādesi. Tasmiṃ pāyase paccamāne mahantamahantā pupphuḷā uṭṭhahitvā dakkhiṇāvaṭṭā hutvā sacaranti. Ekaphusitampi bahi na gacchati. Mahābrahmā chattaṃ dhāresi. Cattāro lokapālā khaggahatthā ārakkhaṃ gaṇhiṃsu. Sakko alātāni samānento aggiṃ jālesi. Devatā catūsu dīpesu ojaṃ saṃharitvā tattha pakkhipiṃsu. Bodhisatto bhikkhācārakālaṃ āgamayamāno pātova gantvā rukkhamūle nisīdi. Rukkhamūle sodhanatthāya gatā dhātī āgantvā sujātāya ārocesi devatā rukkhamūle nisinnāti. Sujātā, sabbaṃ pasādhanaṃ pasādhetvā satasahassagghanike suvaṇṇathāle pāyasaṃ vaḍḍhetvā aparāya suvaṇṇapātiyā pidahitvā ukkhipitvā gatā mahāpurisaṃ disvā saheva pātiyā hatthe ṭhapetvā vanditvā yathā mayhaṃ manoratho nipphanno, evaṃ tumhākampi nipphajjatūti vatvā pakkāmi.

Bodhisatto nerajarāya tīraṃ gantvā suvaṇṇathālaṃ tīre ṭhapetvā nhatvā paccuttaritvā ekūnapaṇṇāsapiṇḍe karonto pāyasaṃ paribhujitvā sacāhaṃ ajja buddho bhavāmi, thālaṃ paṭisotaṃ gacchatūti khipi. Thālaṃ paṭisotaṃ gantvā thokaṃ ṭhatvā kālanāgarājassa bhavanaṃ pavisitvā tiṇṇaṃ buddhānaṃ thālāni ukkhipitvā aṭṭhāsi.

Mahāsatto vanasaṇḍe divāvihāraṃ katvā sāyanhasamaye sottiyena dinnā aṭṭha tiṇamuṭṭhiyo gahetvā bodhimaṇḍaṃ āruyha dakkhiṇadisābhāge aṭṭhāsi. So padeso paduminipatte udakabindu viya akampittha. Mahāsatto, ayaṃ mama guṇaṃ dhāretuṃ na sakkotīti pacchimadisābhāgaṃ agamāsi, sopi tatheva akampittha. Uttaradisābhāgaṃ agamāsi, sopi tatheva akampittha. Puratthimadisābhāgaṃ agamāsi, tattha pallaṅkappamāṇaṃ ṭhānaṃ sunikhātaindakhilo viya niccalamahosi. Mahāsatto idaṃ ṭhānaṃ sabbabuddhānaṃ kilesabhajanaviddhaṃsanaṭṭhānanti tāni tiṇāni agge gahetvā cālesi. Tāni cittakārena tūlikaggena paricchinnāni viya ahesuṃ. Bodhisatto , bodhiṃ appatvā imaṃ pallaṅkaṃ na bhindissāmīti caturaṅgavīriyaṃ adhiṭṭhahitvā pallaṅkaṃ ābhujitvā nisīdi.

Taṅkhaṇaeva māro bāhusahassaṃ māpetvā diyaḍḍhayojanasatikaṃ girimekhalaṃ nāma hatthiṃ āruyha navayojanaṃ mārabalaṃ gahetvā addhakkhikena olokayamāno pabbato viya ajjhottharanto upasaṅkami. Mahāsatto, mayhaṃ dasa pāramiyo pūrentassa ao samaṇo vā brāhmaṇo vā devo vā māro vā brahmā vā sakkhi natthi, vessantarattabhāve pana mayhaṃ sattasu vāresu mahāpathavī sakkhi ahosi; idānipi me ayameva acetanā kaṭṭhakaliṅgarūpamā mahāpathavī sakkhīti hatthaṃ pasāreti. Mahāpathavī tāvadeva ayadaṇḍena pahataṃ kaṃsathālaṃ viya ravasataṃ ravasahassaṃ mucamānā viravitvā parivattamānā mārabalaṃ cakkavāḷamukhavaṭṭiyaṃ mucanamakāsi. Mahāsatto sūriye dharamāneyeva mārabalaṃ vidhamitvā paṭhamayāme pubbenivāsaāṇaṃ, majjhimayāme dibbacakkhuṃ visodhetvā pacchimayāme paṭiccasamuppāde āṇaṃ otāretvā vaṭṭavivaṭṭaṃ sammasitvā aruṇodaye buddho hutvā , mayā anekakappakoṭisatasahassaṃ addhānaṃ imassa pallaṅkassa atthāya vāyāmo katoti sattāhaṃ ekapallaṅkena nisīdi. Athekaccānaṃ devatānaṃ, kiṃ nu kho aepi buddhattakarā dhammā atthīti kaṅkhā udapādi.

Atha bhagavā aṭṭhame divase samāpattito vuṭṭhāya devatānaṃ kaṅkhaṃ atvā kaṅkhāvidhamanatthaṃ ākāse uppatitvā yamakapāṭihāriyaṃ dassetvā tāsaṃ kaṅkhaṃ vidhamitvā pallaṅkato īsakaṃ pācīnanissite uttaradisābhāge ṭhatvā cattāri asaṅkhyeyyāni kappasatasahassaca pūritānaṃ pāramīnaṃ phalādhigamaṭṭhānaṃ pallaṅkaceva bodhirukkhaca animisehi akkhīhi olokayamāno sattāhaṃ vītināmesi, taṃ ṭhānaṃ animisacetiyaṃ nāma jātaṃ.

Atha pallaṅkassa ca ṭhitaṭṭhānassa ca antarā puratthimapacchimato āyate ratanacaṅkame caṅkamanto sattāhaṃ vītināmesi, taṃ ṭhānaṃ ratanacaṅkamacetiyaṃ nāma jātaṃ. Tato pacchimadisābhāge devatā ratanagharaṃ māpayiṃsu, tattha pallaṅkena nisīditvā abhidhammapiṭakaṃ visesato cettha anantanayasamantapaṭṭhānaṃ vicinanto sattāhaṃ vītināmesi, taṃ ṭhānaṃ ratanagharacetiyaṃ nāma jātaṃ. Evaṃ bodhisamīpeyeva cattāri sattāhāni vītināmetvā pacame sattāhe bodhirukkhamūlā yena ajapālanigrodho tenupasaṅkami, tatrāpi dhammaṃ vicinantoyeva vimuttisukhaca paṭisaṃvedento nisīdi, dhammaṃ vicinanto cettha evaṃ abhidhamme nayamaggaṃ sammasi paṭhamaṃ dhammasaṅgaṇīpakaraṇaṃ nāma, tato vibhaṅgapakaraṇaṃ, dhātukathāpakaraṇaṃ, puggalapaattipakaraṇaṃ, kathāvatthu nāma pakaraṇaṃ, yamakaṃ nāma pakaraṇaṃ, tato mahāpakaraṇaṃ paṭṭhānaṃ nāmāti.

Tatthassa saṇhasukhumapaṭṭhānamhi citte otiṇṇe pīti uppajji; pītiyā uppannāya lohitaṃ pasīdi, lohite pasanne chavi pasīdi. Chaviyā pasannāya puratthimakāyato kūṭāgārādippamāṇā rasmiyo uṭṭhahitvā ākāse pakkhandachaddantanāgakulaṃ viya pācīnadisāya anantāni cakkavāḷāni pakkhandā, pacchimakāyato uṭṭhahitvā pacchimadisāya, dakkhiṇaṃsakūṭato uṭṭhahitvā dakkhiṇadisāya, vāmaṃsakūṭato uṭṭhahitvā uttaradisāya anantāni cakkavāḷāni pakkhandā, pādatalehi pavāḷaṅkuravaṇṇā rasmiyo nikkhamitvā mahāpathaviṃ vinivijjhitvā udakaṃ dvidhā bhinditvā vātakkhandhaṃ padāletvā ajaṭākāsaṃ pakkhandā, sīsato samparivattiyamānaṃ maṇidāmaṃ viya nīlavaṇṇā rasmivaṭṭi uṭṭhahitvā cha devaloke vinivijjhitvā nava brahmaloke vehapphale paca suddhāvāse ca vinivijjhitvā cattāro āruppe atikkamma ajaṭākāsaṃ pakkhandā. Tasmiṃ divase aparimāṇesu cakkavāḷesu aparimāṇā sattā sabbe suvaṇṇavaṇṇāva ahesuṃ. Taṃ divasaca pana bhagavato sarīrā nikkhantā yāvajjadivasāpi tā rasmiyo anantā lokadhātuyo gacchantiyeva.

Evaṃ bhagavā ajapālanigrodhe sattāhaṃ vītināmetvā tato aparaṃ sattāhaṃ mucalinde nisīdi, nisinnamattasseva cassa sakalaṃ cakkavāḷagabbhaṃ pūrento mahāakālamegho udapādi. Evarūpo kira mahāmegho dvīsuyeva kālesu vassati cakkavattimhi vā uppanne buddhe vā. Idha buddhakāle udapādi. Tasmiṃ pana uppanne mucalindo nāgarājā cintesi ayaṃ megho satthari mayhaṃ bhavanaṃ paviṭṭhamatteva uppanno, vāsāgāramassa laddhuṃ vaṭṭatīti. So sattaratanamayaṃ pāsādaṃ nimminituṃ sakkontopi evaṃ kate mayhaṃ mahapphalaṃ na bhavissati, dasabalassa kāyaveyyāvaccaṃ karissāmīti mahantaṃ attabhāvaṃ katvā satthāraṃ sattakkhattuṃ bhogehi parikkhipitvā upari phaṇaṃ dhāresi. Parikkhepassa anto okāso heṭṭhā lohapāsādappamāṇo ahosi. Icchiticchitena iriyāpathena satthā viharissatīti nāgarājassa ajjhāsayo ahosi. Tasmā evaṃ mahantaṃ okāsaṃ parikkhipi. Majjhe ratanapallaṅko paatto hoti, upari suvaṇṇatārakavicittaṃ samosaritagandhadāmakusumadāmacelavitānaṃ ahosi. Catūsu koṇesu gandhatelena dīpā jalitā, catūsu disāsu vivaritvā candanakaraṇḍakā ṭhapitā. Evaṃ bhagavā taṃ sattāhaṃ tattha vītināmetvā tato aparaṃ sattāhaṃ rājāyatane nisīdi.

Aṭṭhame sattāhe sakkena devānamindena ābhataṃ dantakaṭṭhaca osadhaharītakaca khāditvā mukhaṃ dhovitvā catūhi lokapālehi upanīte paccagghe selamaye patte tapussabhallikānaṃ piṇḍapātaṃ paribhujitvā puna paccāgantvā ajapālanigrodhe nisinnassa sabbabuddhānaṃ āciṇṇo ayaṃ vitakko udapādi.

Tattha paṇḍitoti paṇḍiccena samannāgato. Viyattoti veyyattiyena samannāgato. Medhāvīti ṭhānuppattiyā paāya samannāgato. Apparajakkhajātikoti samāpattiyā vikkhambhitattā nikkilesajātiko visuddhasatto. Ājānissatīti sallakkhessati paṭivijjhissati. āṇaca pana meti mayhampi sabbautaāṇaṃ uppajji. Bhagavā kira devatāya kathiteneva niṭṭhaṃ agantvā sayampi sabbautaāṇena olokento ito sattamadivasamatthake kālaṃ katvā ākicaāyatane nibbattoti addasa. Taṃ sandhāyāha āṇaca pana me dassanaṃ udapādīti. Mahājāniyoti sattadivasabbhantare pattabbamaggaphalato parihīnattā mahatī jāni assāti mahājāniyo. Akkhaṇe nibbattattā gantvā desiyamānaṃ dhammampissa sotuṃ sotappasādo natthi, idha dhammadesanaṭṭhānaṃ āgamanapādāpi natthi, evaṃ mahājāniyo jātoti dasseti. Abhidosakālaṅkatoti aḍḍharatte kālaṅkato. āṇaca pana meti mayhampi sabbautaāṇaṃ udapādi. Idhāpi kira bhagavā devatāya vacanena sanniṭṭhānaṃ akatvā sabbautaāṇena olokento hiyyo aḍḍharatte kālaṅkatvā udako rāmaputto nevasaānāsaāyatane nibbattoti addasa. Tasmā evamāha. Sesaṃ purimanayasadisameva. Bahukārāti bahūpakārā. Padhānapahitattaṃ upaṭṭhahiṃsūti padhānatthāya pesitattabhāvaṃ vasanaṭṭhāne pariveṇasammajjanena pattacīvaraṃ gahetvā anubandhanena mukhodakadantakaṭṭhadānādinā ca upaṭṭhahiṃsu. Ke pana te pacavaggiyā nāma? Yete

Rāmo dhajo lakkhaṇo jotimanti,

Yao subhojo suyāmo sudatto;

Ete tadā aṭṭha ahesuṃ brāhmaṇā,

Chaḷaṅgavā mantaṃ viyākariṃsūti.

Bodhisattassa jātakāle supinapaṭiggāhakā ceva lakkhaṇapaṭiggāhakā ca aṭṭha brāhmaṇā. Tesu tayo dvedhā byākariṃsu imehi lakkhaṇehi samannāgato agāraṃ ajjhāvasamāno rājā hoti cakkavattī, pabbajamāno buddhoti. Paca brāhmaṇā ekaṃsabyākaraṇā ahesuṃ imehi lakkhaṇehi samannāgato agāre na tiṭṭhati, buddhova hotīti. Tesu purimā tayo yathāmantapadaṃ gatā, ime pana paca mantapadaṃ atikkantā. Te attanā laddhaṃ puṇṇapattaṃ ātakānaṃ vissajjetvā ayaṃ mahāpuriso agāraṃ na ajjhāvasissati, ekantena buddho bhavissatīti nibbitakkā bodhisattaṃ uddissa samaṇapabbajjaṃ pabbajitā. Tesaṃ puttātipi vadanti. Taṃ aṭṭhakathāya paṭikkhittaṃ.

Ete kira daharakāleyeva bahū mante jāniṃsu, tasmā te brāhmaṇā ācariyaṭṭhāne ṭhapayiṃsu. Te pacchā amhehi puttadārajaṭaṃ chaḍḍetvā na sakkā bhavissati pabbajitunti daharakāleyeva pabbajitvā ramaṇīyāni senāsanāni paribhujantā vicariṃsu. Kālena kālaṃ pana kiṃ, bho, mahāpuriso mahābhinikkhamanaṃ nikkhantoti pucchanti. Manussā, kuhiṃ tumhe mahāpurisaṃ passissatha, tīsu pāsādesu tividhanāṭakamajjhe devo viya sampattiṃ anubhotīti vadanti. Te sutvā, na tāva mahāpurisassa āṇaṃ paripākaṃ gacchatīti appossukkā vihariṃsuyeva. Kasmā panettha bhagavā, bahukārā kho ime pacavaggiyāti āha? Kiṃ upakārakānaṃyeva esa dhammaṃ deseti, anupakārakānaṃ na desetīti? No na deseti. Paricayavasena hesa āḷāraceva kālāmaṃ udakaca rāmaputtaṃ olokesi. Etasmiṃ pana buddhakkhette ṭhapetvā aāsikoṇḍaaṃ paṭhamaṃ dhammaṃ sacchikātuṃ samattho nāma natthi. Kasmā? Tathāvidhaupanissayattā.

Pubbe kira puakaraṇakāle dve bhātaro ahesuṃ. Te ekatova sassaṃ akaṃsu. Tattha jeṭṭhakassa ekasmiṃ sasse navavāre aggasassadānaṃ mayā dātabbanti ahosi. So vappakāle bījaggaṃ nāma datvā gabbhakāle kaniṭṭhena saddhiṃ mantesi gabbhakāle gabbhaṃ phāletvā dassāmāti. Kaniṭṭho taruṇasassaṃ nāsetukāmosīti āha. Jeṭṭho kaniṭṭhassa ananuvattanabhāvaṃ atvā khettaṃ vibhajitvā attano koṭṭhāsato gabbhaṃ phāletvā khīraṃ nīharitvā sappiphāṇitehi yojetvā adāsi, puthukakāle puthukaṃ kāretvā adāsi, lāyane lāyanaggaṃ veṇikaraṇe veṇaggaṃ kalāpādīsu kalāpaggaṃ khaḷaggaṃ bhaṇḍaggaṃ koṭṭhagganti evaṃ ekasasse navavāre aggadānaṃ adāsi. Kaniṭṭho panassa uddharitvā adāsi, tesu jeṭṭho aāsikoṇḍaatthero jāto, kaniṭṭho subhaddaparibbājako. Iti ekasmiṃ sasse navannaṃ aggadānānaṃ dinnattā ṭhapetvā theraṃ ao paṭhamaṃ dhammaṃ sacchikātuṃ samattho nāma natthi. Bahukārā kho ime pacavaggiyāti idaṃ pana upakārānussaraṇamattakeneva vuttaṃ.

Isipatane migadāyeti tasmiṃ kira padese anuppanne buddhe paccekasambuddhā gandhamādanapabbate sattāhaṃ nirodhasamāpattiyā vītināmetvā nirodhā vuṭṭhāya nāgalatādantakaṭṭhaṃ khāditvā anotattadahe mukhaṃ dhovitvā pattacīvaramādāya ākāsena āgantvā nipatanti. Tattha cīvaraṃ pārupitvā nagare piṇḍāya caritvā katabhattakiccā gamanakālepi tatoyeva uppatitvā gacchanti. Iti isayo ettha nipatanti uppatanti cāti taṃ ṭhānaṃ isipatananti saṅkhaṃ gataṃ. Migānaṃ pana abhayatthāya dinnattā migadāyoti vuccati. Tena vuttaṃ isipatane migadāyeti.

Ny cc Tỷ-kheo, rồi Ta tự suy nghĩ: "Ta sẽ thuyết php cho ai đầu tin, ai sẽ mau hiểu Chnh php ny?" Ny cc Tỷ-kheo, rồi Ta tự nghĩ: "Nay c Alara Kalama l bậc tr thức, đa văn, sng suốt, đ từ lu sống t nhiễm bụi đời. Ta hy thuyết php đầu tin cho Alara Kalama, vị ny sẽ mau hiểu Chnh php ny". Ny cc Tỷ-kheo, rồi chư Thin đến Ta v ni như sau: "Bạch Thế Tn, Alara Kalama đ mệnh chung bảy ngy rồi". Rồi tri kiến khởi ln nơi Ta: "Alara Kalama đ mệnh chung bảy ngy rồi". Ny cc Tỷ-kheo, Ta nghĩ: "Thật l một thiệt hại lớn cho Alara Kalama: Nếu nghe php ny, Alara Kalama sẽ mau thm hiểu".

Rồi ny cc Tỷ-kheo, Ta lại nghĩ: "Ta sẽ thuyết php cho ai đầu tin? Ai sẽ mau hiểu Chnh php ny?" Rồi ny cc Tỷ-kheo, Ta lại nghĩ: "Nay c Uddaka Ramaputta-l bậc tri thức, đa văn, sng suốt, đ từ lu sống t nhiễm bụi đời. Ta hy thuyết php đầu tin cho Uddaka Ramaputta. Vị ny sẽ mau hiểu Chnh php ny." Rồi chư Thin đến Ta v ni như sau: "Bạch Thế Tn Uddaka Ramaputta đ mệnh chung ngy hm qua". Rồi tri kiến khởi ln nơi Ta: "Uddaka Ramaputta đ mệnh chung hm qua". Ny cc Tỷ-kheo, Ta nghĩ: "Thật l một thiệt hại lớn cho Uddaka Ramaputta. Nếu nghe php ny, Uddaka Ramaputta sẽ mau thm hiểu".

Ny cc Tỷ-kheo, rồi Ta suy nghĩ: "Ta sẽ thuyết php cho ai đầu tin? Ai sẽ mau hiểu Chnh php ny?" Rồi ny cc Tỷ-kheo, Ta lại nghĩ: "Nhm năm Tỷ-kheo ny đ hầu hạ Ta khi Ta cn nỗ lực tinh cần, nhm ấy thật gip ch nhiều. Vậy ta hy thuyết php đầu tin cho nhm năm Tỷ-kheo!" Rồi ny cc Tỷ-kheo, Ta lại nghĩ: "Nay nhm năm Tỷ-kheo ở tại đu?" Ny cc Tỷ-kheo, với thin nhn thanh tịnh siu nhn, Ta thấy nhm năm Tỷ-kheo hiện ở Baranasi (Ba la nại), tại Isipatana, vườn Lộc Uyển. Rồi ny cc Tỷ-kheo, sau khi ở tại Uruvela lu cho đến khi mn , Ta ln đường đi đến Baranasi.

 

 

285. Addasā kho maṃ, bhikkhave, upako ājīvako antarā [ājīviko (sī. pī. ka.)] ca gayaṃ antarā ca bodhiṃ addhānamaggappaṭipannaṃ. Disvāna maṃ etadavoca vippasannāni kho te, āvuso, indriyāni, parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto! Kaṃsi tvaṃ, āvuso, uddissa pabbajito, ko vā te satthā, kassa vā tvaṃ dhammaṃ rocesīti ? Evaṃ vutte, ahaṃ, bhikkhave, upakaṃ ājīvakaṃ gāthāhi ajjhabhāsiṃ

Sabbābhibhū sabbavidūhamasmi, sabbesu dhammesu anūpalitto;

Sabbajaho taṇhākkhaye vimutto, sayaṃ abhiāya kamuddiseyyaṃ.

Na me ācariyo atthi, sadiso me na vijjati;

Sadevakasmiṃ lokasmiṃ, natthi me paṭipuggalo.

Ahahi arahā loke, ahaṃ satthā anuttaro;

Ekomhi sammāsambuddho, sītibhūtosmi nibbuto.

Dhammacakkaṃ pavattetuṃ, gacchāmi kāsinaṃ puraṃ;

Andhībhūtasmiṃ [andhabhūtasmiṃ (sī. syā. pī.)] lokasmiṃ, āhachaṃ amatadundubhinti.

Yathā kho tvaṃ, āvuso, paṭijānāsi, arahasi anantajinoti!

Mādisā ve jinā honti, ye pattā āsavakkhayaṃ;

Jitā me pāpakā dhammā, tasmāhamupaka jinoti.

Evaṃ vutte, bhikkhave, upako ājīvako hupeyyapāvusoti [huveyyapāvuso (sī. pī.), huveyyāvuso (syā.)] vatvā sīsaṃ okampetvā ummaggaṃ gahetvā pakkāmi.

285.Antarā ca gayaṃ antarā ca bodhinti gayāya ca bodhissa ca vivare tigāvutantare ṭhāne. Bodhimaṇḍato hi gayā tīṇi gāvutāni. Bārāṇasī aṭṭhārasa yojanāni. Upako bodhimaṇḍassa ca gayāya ca antare bhagavantaṃ addasa. Antarāsaddena pana yuttattā upayogavacanaṃ kataṃ. Īdisesu ca ṭhānesu akkharacintakā antarā gāmaca nadica yātīti evaṃ ekameva antarāsaddaṃ payujjanti. So dutiyapadenapi yojetabbo hoti . Ayojiyamāne upayogavacanaṃ na pāpuṇāti. Idha pana yojetvā eva vuttoti. Addhānamaggapaṭipannanti addhānasaṅkhātaṃ maggaṃ paṭipannaṃ, dīghamaggapaṭipannanti attho. Addhānamaggagamanasamayassa hi vibhaṅge addhayojanaṃ gacchissāmīti bhujitabbantiādivacanato (pāci. 218) addhayojanampi addhānamaggo hoti. Bodhimaṇḍato pana gayā tigāvutaṃ.

Sabbābhibhūti sabbaṃ tebhūmakadhammaṃ abhibhavitvā ṭhito. Sabbavidūti sabbaṃ catubhūmakadhammaṃ avediṃ aāsiṃ. Sabbesu dhammesu anupalittoti sabbesu tebhūmakadhammesu kilesalepanena anupalitto. Sabbaṃ jahoti sabbaṃ tebhūmakadhammaṃ jahitvā ṭhito. Taṇhākkhaye vimuttoti taṇhākkhaye nibbāne ārammaṇato vimutto. Sayaṃ abhiāyāti sabbaṃ catubhūmakadhammaṃ attanāva jānitvā. Kamuddiseyyanti kaṃ aaṃ ayaṃ me ācariyoti uddiseyyaṃ.

Na me ācariyo atthīti lokuttaradhamme mayhaṃ ācariyo nāma natthi. Natthi me paṭipuggaloti mayhaṃ paṭibhāgapuggalo nāma natthi. Sammāsambuddhoti sahetunā nayena cattāri saccāni sayaṃ buddho. Sītibhūtoti sabbakilesagginibbāpanena sītibhūto. Kilesānaṃyeva nibbutattā nibbuto. Kāsinaṃ puranti kāsiraṭṭhe nagaraṃ. Āhachaṃ amatadundubhinti dhammacakkapaṭilābhāya amatabheriṃ paharissāmīti gacchāmi. Arahasi anantajinoti anantajinoti bhavituṃ yutto. Hupeyya pāvusoti, āvuso, evampi nāma bhaveyya. Pakkāmīti vaṅkahārajanapadaṃ nāma agamāsi.

Tatthekaṃ migaluddakagāmakaṃ nissāya vāsaṃ kappesi. Jeṭṭhakaluddako taṃ upaṭṭhāsi. Tasmica janapade caṇḍā makkhikā honti. Atha naṃ ekāya cāṭiyā vasāpesuṃ, migaluddako dūre migavaṃ gacchanto amhākaṃ arahante mā pamajjīti chāvaṃ nāma dhītaraṃ āṇāpetvā agamāsi saddhiṃ puttabhātukehi. Sā cassa dhītā dassanīyā hoti koṭṭhāsasampannā. Dutiyadivase upako gharaṃ āgato taṃ dārikaṃ sabbaṃ upacāraṃ katvā parivisituṃ upagataṃ disvā rāgena abhibhūto bhujitumpi asakkonto bhājanena bhattaṃ ādāya vasanaṭṭhānaṃ gantvā bhattaṃ ekamante nikkhipitvā sace chāvaṃ labhāmi, jīvāmi, no ce, marāmīti nirāhāro sayi. Sattame divase māgaviko āgantvā dhītaraṃ upakassa pavattiṃ pucchi. Sā ekadivasameva āgantvā puna nāgatapubboti āha. Māgaviko āgataveseneva naṃ upasaṅkamitvā pucchissāmīti taṃkhaṇaṃyeva gantvā kiṃ, bhante, apphāsukanti pāde parāmasanto pucchi. Upako nitthunanto parivattatiyeva. So vadatha bhante, yaṃ mayā sakkā kātuṃ, taṃ sabbaṃ karissāmīti āha. Upako, sace chāvaṃ labhāmi, jīvāmi, no ce, idheva maraṇaṃ seyyoti āha. Jānāsi pana, bhante, kici sippanti. Na jānāmīti. Na, bhante, kici sippaṃ ajānantena sakkā gharāvāsaṃ adhiṭṭhātunti.

So āha nāhaṃ kici sippaṃ jānāmi, apica tumhākaṃ maṃsahārako bhavissāmi, maṃsaca vikkīṇissāmīti. Māgaviko, amhākampi etadeva ruccatīti uttarasāṭakaṃ datvā gharaṃ ānetvā dhītaraṃ adāsi. Tesaṃ saṃvāsamanvāya putto vijāyi. Subhaddotissa nāmaṃ akaṃsu. Chāvā tassa rodanakāle maṃsahārakassa putta, migaluddakassa putta mā rodītiādīni vadamānā puttatosanagītena upakaṃ uppaṇḍesi. Bhadde tvaṃ maṃ anāthoti maasi. Atthi me anantajino nāma sahāyo. Tassāhaṃ santike gamissāmīti āha. Chāvā evamayaṃ aṭṭīyatīti atvā punappunaṃ katheti. So ekadivasaṃ anārocetvāva majjhimadesābhimukho pakkāmi.

Bhagavā ca tena samayena sāvatthiyaṃ viharati jetavane mahāvihāre. Atha kho bhagavā paṭikacceva bhikkhū āṇāpesi yo, bhikkhave, anantajinoti pucchamāno āgacchati, tassa maṃ dasseyyāthāti. Upakopi kho kuhiṃ anantajino vasatīti pucchanto anupubbena sāvatthiṃ āgantvā vihāramajjhe ṭhatvā kuhiṃ anantajinoti pucchi. Taṃ bhikkhū bhagavato santikaṃ nayiṃsu. So bhagavantaṃ disvā sajānātha maṃ bhagavāti āha. Āma, upaka, sajānāmi, kuhiṃ pana tvaṃ vasitthāti. Vaṅkahārajanapade, bhanteti. Upaka, mahallakosi jāto pabbajituṃ sakkhissasīti. Pabbajissāmi, bhanteti. Bhagavā pabbājetvā tassa kammaṭṭhānaṃ adāsi. So kammaṭṭhāne kammaṃ karonto anāgāmiphale patiṭṭhāya kālaṃ katvā avihesu nibbatto. Nibbattakkhaṇeyeva arahattaṃ pāpuṇīti. Avihesu nibbattamattā hi satta janā arahattaṃ pāpuṇiṃsu, tesaṃ so aataro.

Vuttahetaṃ

Avihaṃ upapannāse, vimuttā satta bhikkhavo;

Rāgadosaparikkhīṇā, tiṇṇā loke visattikaṃ.

Upako palagaṇḍo ca, pukkusāti ca te tayo;

Bhaddiyo khaṇḍadevo ca, bahuraggi ca saṅgiyo;

Te hitvā mānusaṃ dehaṃ, dibbayogaṃ upajjhagunti. (saṃ. ni. 1.105);

(Khai giảng Chnh Php)

Ny cc Tỷ-kheo, một t mạng ngoại đạo tn l Upaka, đ thấy Ta khi Ta cn đi trn con đường giữa Gaya v cy Bồ-đề. Sau khi thấy, vị ấy ni với Ta:

"-- Cc căn của Hiền giả thật sng suốt. Da sắc của Hiền giả thật thanh tịnh, thật thanh khiết. Ny Hiền giả, v mục đch g, Hiền giả xuất gia? Ai l bậc ạo Sư của Hiền giả? Hiền giả hoan hỷ thọ tr php của ai?"

Ny cc Tỷ-kheo, khi nghe ni vậy, Ta ni với t mạng đạo Upaka bi kệ như sau:

"-- Ta, bậc Thắng tất cả,
Ta, bậc Nhất thiết Tr.
Hết thảy php, khng nhiễm,
Hết thảy php, xả ly.
Ta sống chn giải thot,
oạn tận mọi kht i.
Như vậy Ta tự gic,
Cn phải y chỉ ai?

Ta khng c ạo Sư,
Bậc như Ta khng c.
Giữa thế giới Nhơn, Thin,
Khng c ai bằng Ta.
Bậc Ứng Cng trn đời,
Bậc ạo Sư v thượng.
Tự mnh Chnh ẳng Gic,
Ta an tịnh, thanh thot.

ể chuyển bnh xe Php.
Ta đến thnh Ksi.
Ging ln trống bất tử,
Trong thế giới m la."

"-- Như Hiền giả đ tự xưng, Hiền giả xứng đng l bậc Chiến thắng V tận. "

"-- Như Ta, bậc Thắng giả,
Những ai chứng lậu tận,
c php, Ta nhiếp phục,
Do vậy, Ta v địch".
(Ny Upaka)

Ny cc Tỷ-kheo, sau khi được ni vậy, t mạng ngoại đạo Upaka ni với Ta:

"-- Ny Hiền giả, mong rằng sự việc l vậy".

Ni xong, Upaka lắc đầu rồi đi theo một ng khc.

286. Atha khvāhaṃ, bhikkhave, anupubbena cārikaṃ caramāno yena bārāṇasī isipatanaṃ migadāyo yena pacavaggiyā bhikkhū tenupasaṅkamiṃ. Addasaṃsu kho maṃ, bhikkhave, pacavaggiyā bhikkhū dūrato āgacchantaṃ. Disvāna aamaaṃ saṇṭhapesuṃ [aamaaṃ katikaṃ saṇṭhapesuṃ (vinayapiṭake mahāvagge)]  ayaṃ kho, āvuso, samaṇo gotamo āgacchati bāhulliko [bāhuliko (sī. pī.) sāratthadīpanīṭīkāya sameti] padhānavibbhanto āvatto bāhullāya. So neva abhivādetabbo, na paccuṭṭhātabbo; nāssa pattacīvaraṃ paṭiggahetabbaṃ. Api ca kho āsanaṃ ṭhapetabbaṃ, sace ākaṅkhissati nisīdissatīti. Yathā yathā kho ahaṃ, bhikkhave, upasaṅkamiṃ tathā tathā pacavaggiyā bhikkhū nāsakkhiṃsu sakāya katikāya saṇṭhātuṃ. Appekacce maṃ paccuggantvā pattacīvaraṃ paṭiggahesuṃ, appekacce āsanaṃ paapesuṃ, appekacce pādodakaṃ upaṭṭhapesuṃ. Api ca kho maṃ nāmena ca āvusovādena ca samudācaranti.

Evaṃ vutte, ahaṃ, bhikkhave, pacavaggiye bhikkhū etadavocaṃ mā, bhikkhave, tathāgataṃ nāmena ca āvusovādena ca samudācaratha [samudācarittha (sī. syā. pī.)]. Arahaṃ, bhikkhave, tathāgato sammāsambuddho . Odahatha, bhikkhave, sotaṃ, amatamadhigataṃ, ahamanusāsāmi, ahaṃ dhammaṃ desemi. Yathānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamānā nacirasseva yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja viharissathāti. Evaṃ vutte, bhikkhave, pacavaggiyā bhikkhū maṃ etadavocuṃ tāyapi kho tvaṃ, āvuso gotama, iriyāya tāya paṭipadāya tāya dukkarakārikāya nājjhagamā uttarimanussadhammā alamariyaāṇadassanavisesaṃ, kiṃ pana tvaṃ etarahi bāhulliko padhānavibbhanto āvatto bāhullāya adhigamissasi uttarimanussadhammā alamariyaāṇadassanavisesanti? Evaṃ vutte, ahaṃ, bhikkhave, pacavaggiye bhikkhū etadavocaṃ na, bhikkhave, tathāgato bāhulliko, na padhānavibbhanto, na āvatto bāhullāya . Arahaṃ, bhikkhave, tathāgato sammāsambuddho. Odahatha, bhikkhave, sotaṃ, amatamadhigataṃ, ahamanusāsāmi, ahaṃ dhammaṃ desemi. Yathānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamānā nacirasseva yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja viharissathāti. Dutiyampi kho, bhikkhave, pacavaggiyā bhikkhū maṃ etadavocuṃ tāyapi kho tvaṃ, āvuso gotama, iriyāya tāya paṭipadāya tāya dukkarakārikāya nājjhagamā uttarimanussadhammā alamariyaāṇadassanavisesaṃ, kiṃ pana tvaṃ etarahi bāhulliko padhānavibbhanto āvatto bāhullāya adhigamissasi uttarimanussadhammā alamariyaāṇadassanavisesanti? Dutiyampi kho ahaṃ, bhikkhave, pacavaggiye bhikkhū etadavocaṃ na, bhikkhave, tathāgato bāhullikope upasampajja viharissathāti. Tatiyampi kho, bhikkhave, pacavaggiyā bhikkhū maṃ etadavocuṃ tāyapi kho tvaṃ, āvuso gotama, iriyāya tāya paṭipadāya tāya dukkarakārikāya nājjhagamā uttarimanussadhammā alamariyaāṇadassanavisesaṃ, kiṃ pana tvaṃ etarahi bāhulliko padhānavibbhanto āvatto bāhullāya adhigamissasi uttarimanussadhammā alamariyaāṇadassanavisesanti?

Evaṃ vutte, ahaṃ, bhikkhave, pacavaggiye bhikkhū etadavocaṃ abhijānātha me no tumhe, bhikkhave, ito pubbe evarūpaṃ pabhāvitametanti [bhāsitametanti (sī. syā. vinayepi)]? No hetaṃ, bhante. Arahaṃ, bhikkhave, tathāgato sammāsambuddho. Odahatha, bhikkhave, sotaṃ, amatamadhigataṃ, ahamanusāsāmi, ahaṃ dhammaṃ desemi. Yathānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamānā nacirasseva  yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja viharissathāti.

Asakkhiṃ kho ahaṃ, bhikkhave, pacavaggiye bhikkhū saāpetuṃ. Dvepi sudaṃ, bhikkhave, bhikkhū ovadāmi, tayo bhikkhū piṇḍāya caranti. Yaṃ tayo bhikkhū piṇḍāya caritvā āharanti tena chabbaggiyā [chabbaggā (sī. syā.)] yāpema. Tayopi sudaṃ, bhikkhave, bhikkhū ovadāmi, dve bhikkhū piṇḍāya caranti. Yaṃ dve bhikkhū piṇḍāya caritvā āharanti tena chabbaggiyā yāpema. Atha kho, bhikkhave, pacavaggiyā bhikkhū mayā evaṃ ovadiyamānā evaṃ anusāsiyamānā attanā jātidhammā samānā jātidhamme ādīnavaṃ viditvā ajātaṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ pariyesamānā ajātaṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ ajjhagamaṃsu, attanā jarādhammā samānā jarādhamme ādīnavaṃ viditvā ajaraṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ pariyesamānā ajaraṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ ajjhagamaṃsu, attanā byādhidhammā samānāpe attanā maraṇadhammā samānā attanā sokadhammā samānā attanā saṃkilesadhammā samānā saṃkilesadhamme ādīnavaṃ viditvā asaṃkiliṭṭhaṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ pariyesamānā asaṃkiliṭṭhaṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ ajjhagamaṃsu. āṇaca pana nesaṃ dassanaṃ udapādi akuppā no vimutti [akuppā nesaṃ vimutti (ka.)], ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavoti.

286.Saṇṭhapesunti katikaṃ akaṃsu. Bāhullikoti cīvarabāhullādīnaṃ atthāya paṭipanno. Padhānavibbhantoti padhānato vibbhanto bhaṭṭho parihīno. Āvatto bāhullāyāti cīvarādīnaṃ bahulabhāvatthāya āvatto. Apica kho āsanaṃ ṭhapetabbanti apica kho panassa uccakule nibbattassa āsanamattaṃ ṭhapetabbanti vadiṃsu. Nāsakkhiṃsūti buddhānubhāvena buddhatejasā abhibhūtā attano katikāya ṭhātuṃ nāsakkhiṃsu. Nāmena ca āvusovādena ca samudācarantīti gotamāti, āvusoti ca vadanti. Āvuso gotama, mayaṃ uruvelāyaṃ padhānakāle tuyhaṃ pattacīvaraṃ gahetvā vicarimhā, mukhodakaṃ dantakaṭṭhaṃ adamhā, vutthapariveṇaṃ sammajjimhā, pacchā ko te vattappaṭipattimakāsi, kacci amhesu pakkantesu na cintayitthāti evarūpiṃ kathaṃ kathentīti attho. Iriyāyāti dukkarairiyāya. Paṭipadāyāti dukkarapaṭipattiyā. Dukkarakārikāyāti pasatapasata-muggayūsādiāharakaraṇādinā dukkarakaraṇena. Abhijānātha me noti abhijānātha nu mama. Evarūpaṃ pabhāvitametanti etaṃ evarūpaṃ vākyabhedanti attho. Api nu ahaṃ uruvelāya padhāne tumhākaṃ saṅgaṇhanatthaṃ anukkaṇṭhanatthaṃ rattiṃ vā divā vā āgantvā, āvuso, mā vitakkayittha, mayhaṃ obhāso vā nimittaṃ vā paāyatīti evarūpaṃ kaci vacanabhedaṃ akāsinti adhippāyo. Te ekapadeneva satiṃ labhitvā uppannagāravā, handa addhā esa buddho jātoti saddahitvā no hetaṃ, bhanteti āhaṃsu. Asakkhiṃ kho ahaṃ, bhikkhave, pacavaggiye bhikkhū saāpetunti ahaṃ , bhikkhave, pacavaggiye bhikkhū buddho ahanti jānāpetuṃ asakkhiṃ. Tadā pana bhagavā uposathadivaseyeva āgacchi. Attano buddhabhāvaṃ jānāpetvā koṇḍaattheraṃ kāyasakkhiṃ katvā dhammacakkappavattanasuttaṃ kathesi. Suttapariyosāne thero aṭṭhārasahi brahmakoṭīhi saddhiṃ sotāpattiphale patiṭṭhāsi. Sūriye dharamāneyeva desanā niṭṭhāsi. Bhagavā tattheva vassaṃ upagacchi.

Dvepi sudaṃ, bhikkhave, bhikkhū ovadāmītiādi pāṭipadadivasato paṭṭhāya piṇḍapātatthāyapi gāmaṃ appavisanadīpanatthaṃ vuttaṃ. Tesahi bhikkhūnaṃ kammaṭṭhānesu uppannamalavisodhanatthaṃ bhagavā antovihāreyeva ahosi. Uppanne uppanne kammaṭṭhānamale tepi bhikkhū bhagavato santikaṃ gantvā pucchanti. Bhagavāpi tesaṃ nisinnaṭṭhānaṃ gantvā malaṃ vinodeti. Atha nesaṃ bhagavatā evaṃ nīhaṭabhattena ovadiyamānānaṃ vappatthero pāṭipadadivase sotāpanno ahosi. Bhaddiyatthero dutiyāyaṃ, mahānāmatthero tatiyāyaṃ, assajitthero catutthiyaṃ. Pakkhassa pana pacamiyaṃ sabbeva te ekato sannipātetvā anattalakkhaṇasuttaṃ kathesi, suttapariyosāne sabbepi arahattaphale patiṭṭhahiṃsu. Tenāha atha kho, bhikkhave, pacavaggiyā bhikkhū mayā evaṃ ovadiyamānāpe anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ ajjhagamaṃsupe natthi dāni punabbhavoti. Ettakaṃ kathāmaggaṃ bhagavā yaṃ pubbe avaca tumhepi mamaceva pacavaggiyānaca maggaṃ āruḷhā, ariyapariyesanā tumhākaṃ pariyesanāti imaṃ ekameva anusandhiṃ dassento āhari.

Ny cc Tỷ-kheo, rồi Ta tuần tự đi đến Baranasi, Isipatana, vườn Lộc Uyển, đi đến chỗ nhm năm Tỷ-kheo ở. Ny cc Tỷ-kheo, nhm năm Tỷ-kheo khi thấy Ta từ xa đi đến, đ cng nhau thỏa thuận như sau: "Ny cc Hiền giả, nay Sa-mn Gotama đang đi đến; vị ny sống trong sự sung tc, đ từ bỏ tinh cần, đ trở lui đời sống đầy đủ vật chất. Chng ta chớ c đảnh lễ, chớ c đứng dậy, chớ c lấy y bt. Hy đặt một chỗ ngồi, v nếu vị ấy muốn, vị ấy sẽ ngồi". Ny cc Tỷ-kheo, nhưng khi Ta đi đến gần, năm Tỷ-kheo ấy khng thể giữ đng điều đ thỏa thuận với nhau. C người đến đn Ta v cầm lấy y bt, c người sắp đặt chỗ ngồi, c người đem nước rửa chn đến. Nhưng cc vị ấy gọi Ta bằng tn với danh từ Hiền giả (Avuso).

Ny cc Tỷ-kheo khi ta nghe ni vậy, Ta ni với nhm năm Tỷ-kheo:

"-- Ny cc Tỷ-kheo, chớ c gọi Ta bằng tn v dng danh từ Hiền giả. Ny cc Tỷ-kheo, Như Lai l bậc A-la-hn, Chnh ẳng Gic. Hy lng tai, Php bất tử đ chứng được, Ta giảng dạy, Ta thuyết php. Sống đng theo lời khuyến gio, cc ng khng bao lu, sau khi tự tri, tự chứng, tự đạt ngay trong hiện tại, mục đch v thượng của phạm hạnh m cc Thiện nam tử, xuất gia từ bỏ gia đnh, sống khng gia đnh, cc ng sẽ an tr. "

Ny cc Tỷ-kheo, khi nghe ni vậy, nhm năm Tỷ-kheo ni Ta:

"-- Hiền giả Gotama, với nếp sống ny, với đạo tu ny, với khổ hạnh ny, Hiền giả đ khng chứng được Php siu nhn, tri kiến, th thắng xứng đng bậc Thnh, th ny lm sao Hiền giả, với nếp sống sung tc, với sự từ bỏ tinh cần, với sự trở lui đời sống vật chất đầy đủ, lại c thể chứng được Php siu nhn, tri kiến th thắng xứng đng bậc Thnh?"

Ny cc Tỷ-kheo, khi nghe ni vậy, Ta ni với nhm năm Tỷ-kheo:

"-- Ny cc Tỷ-kheo, Như Lai khng sống sung tc, khng từ bỏ tinh cần, khng trở lui đời sống vật chất đầy đủ. Ny cc Tỷ-kheo, Như Lai l bậc A-la-hn, Chnh ẳng Gic. Ny cc Tỷ-kheo, hy lng tai, Php bất tử đ chứng được, Ta giảng dạy, Ta thuyết php. Sống đng theo lời khuyến gio, cc ng khng bao lu, sau khi tự tri, tự chứng, tự đạt ngay trong hiện tại mục đch v thượng của Phạm hạnh m cc Thiện nam tử xuất gia, từ bỏ gia đnh, sống khng gia đnh, cc ng sẽ an tr."

Ny cc Tỷ-kheo, lại lần thứ hai, nhm năm Tỷ-kheo ni với Ta:

"-- Hiền giả Gotama, với nếp sống ny... (như trn)... tri kiến th thắng xứng đng bậc Thnh?"

Ny cc Tỷ-kheo, lại lần thứ hai Ta ni với nhm năm Tỷ-kheo:

"-- Ny cc Tỷ-kheo, Như Lai khng sống sung tc... (như trn)... cc ng sẽ an tr."

Ny cc Tỷ-kheo, lại lần thứ ba, nhm năm Tỷ-kheo ni với Ta:

"-- Hiền giả Gotama, với nếp sống ny... (như trn)... tri kiến th thắng xứng đng bậc Thnh?"

Ny cc Tỷ-kheo, khi nghe ni vậy, Ta ni với nhm năm Tỷ-kheo:

"-- Ny cc Tỷ-kheo, từ trước đến nay, cc ng c chấp nhận l Ta chưa bao giờ ni như vậy chăng?"

"-- Bạch Thế Tn, chưa bao giờ như vậy. "

"-- Ny cc Tỷ-kheo, Như Lai l bậc A-la-hn, Chnh ẳng Gic. Hy lng tai, Php bất tử đ chứng được, Ta giảng dạy, Ta thuyết php. Sống đng theo lời khuyến gio, cc ng khng bao lu, sau khi tự tri, tư chứng, tự đạt được ngay trong hiện tại mục đch v thượng của phạm hạnh m cc Thiện nam tử xuất gia, từ bỏ gia đnh, sống khng gia đnh, cc ng sẽ an tr".

Ny cc Tỷ-kheo, Ta đ lm cho nhm năm Tỷ-kheo chấp nhận. Ny cc Tỷ-kheo, Ta thuyết giảng cho hai Tỷ-kheo. Ba Tỷ-kheo kia đi khất thực. ồ ăn m ba Tỷ-kheo ny khất thực mang về, đủ nui sống cho nhm su người. Ny cc Tỷ-kheo, Ta thuyết giảng cho ba Tỷ-kheo. Hai Tỷ-kheo kia đi khất thực.. ồ ăn m hai Tỷ-kheo ny khất thực mang về, đủ nui sống cho nhm su người. Ny cc Tỷ-kheo, chng năm Tỷ-kheo, sau khi được Ta thuyết giảng, sau khi được Ta khuyến gio, tự mnh bị sanh, sau khi biết được sự nguy hại của ci bị sanh, tm cầu ci khng sanh, v thượng an ổn, thot khỏi cc khổ ch, chứng Niết-bn v đ chứng được ci khng sanh, v thượng an ổn, thot khỏi cc khổ ch, chứng Niết-bn, tự mnh bị gi... ci khng gi... tự mnh bị bệnh... ci khng bệnh... tự mnh bị chết... ci khng chết... tự mnh bi sầu... ci khng sầu... tự mnh bị nhiễm, sau khi biết được sự nguy hại của ci bị nhiễm, tm cầu ci khng nhiễm, v thượng an ổn, thot khỏi cc khổ ch, chứng Niết-bn, v đ chứng được ci khng nhiễm, v thượng an ổn, thot khỏi cc khổ ch, chứng Niết-bn. Tri v kiến khởi ln nơi họ: "Sự giải thot của chng ta khng bị dao động, đy thức g được hiện khởi như vậy đều quy l đời sống cuối cng. Nay khng cn ti sanh nữa".

287. Pacime, bhikkhave, kāmaguṇā. Katame paca? Cakkhuvieyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā, sotavieyyā saddāpe ghānavieyyā gandhā jivhāvieyyā rasā kāyavieyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Ime kho, bhikkhave, paca kāmaguṇā. Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ime paca kāmaguṇe gathitā mucchitā ajjhopannā anādīnavadassāvino anissaraṇapaā paribhujanti, te evamassu veditabbā anayamāpannā byasanamāpannā yathākāmakaraṇīyā pāpimato [pāpimatoti (?)]. Seyyathāpi, bhikkhave, āraako mago baddho pāsarāsiṃ adhisayeyya. So evamassa veditabbo anayamāpanno byasanamāpanno yathākāmakaraṇīyo luddassa. Āgacchante ca pana ludde yena kāmaṃ na pakkamissatīti. Evameva kho, bhikkhave, ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā ime paca kāmaguṇe gathitā mucchitā ajjhopannā anādīnavadassāvino anissaraṇapaā paribhujanti, te evamassu veditabbā anayamāpannā byasanamāpannā yathākāmakaraṇīyā pāpimato. Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ime paca kāmaguṇe agathitā amucchitā anajjhopannā ādīnavadassāvino nissaraṇapaā paribhujanti, te evamassu veditabbā na anayamāpannā na byasanamāpannā na yathākāmakaraṇīyā pāpimato.

Seyyathāpi , bhikkhave, āraako mago abaddho pāsarāsiṃ adhisayeyya. So evamassa veditabbo na anayamāpanno na byasanamāpanno na yathākāmakaraṇīyo luddassa. Āgacchante ca pana ludde yena kāmaṃ pakkamissatīti. Evameva kho, bhikkhave, ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā ime paca kāmaguṇe agathitā amucchitā anajjhopannā ādīnavadassāvino nissaraṇapaā paribhujanti, te evamassu veditabbā na anayamāpannā na byasanamāpannā na yathākāmakaraṇīyā pāpimato.

Seyyathāpi, bhikkhave, āraako mago arae pavane caramāno vissattho gacchati, vissattho tiṭṭhati, vissattho nisīdati, vissattho seyyaṃ kappeti. Taṃ kissa hetu? Anāpāthagato, bhikkhave, luddassa. Evameva kho, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu andhamakāsi māraṃ apadaṃ, vadhitvā māracakkhuṃ adassanaṃ gato pāpimato.

Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, bhikkhavepe pāpimato.

Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati, sato ca sampajāno, sukhaca kāyena paṭisaṃvedeti yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti upekkhako satimā sukhavihārīti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, bhikkhavepe pāpimato.

Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, bhikkhavepe pāpimato.

Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sabbaso rūpasaānaṃ samatikkamā paṭighasaānaṃ atthaṅgamā nānattasaānaṃ amanasikārā ananto ākāsoti ākāsānacāyatanaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, bhikkhavepe pāpimato.

Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sabbaso ākāsānacāyatanaṃ samatikkamma anantaṃ viāṇanti viāṇacāyatanaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, bhikkhavepe pāpimato.

Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sabbaso viāṇacāyatanaṃ samatikkamma natthi kicīti ākicaāyatanaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, bhikkhavepe pāpimato.

Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sabbaso ākicaāyatanaṃ samatikkamma nevasaānāsaāyatanaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, bhikkhavepe pāpimato.

Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sabbaso nevasaānāsaāyatanaṃ samatikkamma saāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharati, paāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu andhamakāsi māraṃ apadaṃ, vadhitvā māracakkhuṃ adassanaṃ gato pāpimato. Tiṇṇo loke visattikaṃ vissattho gacchati, vissattho tiṭṭhati, vissattho nisīdati, vissattho seyyaṃ kappeti. Taṃ kissa hetu? Anāpāthagato, bhikkhave, pāpimatoti.

Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.

Pāsarāsisuttaṃ niṭṭhitaṃ chaṭṭhaṃ.

287. Idāni yasmā na agāriyānaṃyeva pacakāmaguṇapariyesanā hoti, anagāriyānampi cattāro paccaye appaccavekkhitvā paribhujantānaṃ pacakāmaguṇavasena anariyapariyesanā hoti, tasmā taṃ dassetuṃ pacime, bhikkhave, kāmaguṇātiādimāha. Tattha navarattesu pattacīvarādīsu cakkhuvieyyā rūpātiādayo cattāro kāmaguṇā labbhanti. Raso panettha paribhogaraso hoti. Manue piṇḍapāte bhesajje ca pacapi labbhanti. Senāsanamhi cīvare viya cattāro. Raso pana etthāpi paribhogarasova. Ye hi keci, bhikkhaveti kasmā ārabhi? Evaṃ paca kāmaguṇe dassetvā idāni ye evaṃ vadeyyuṃ, pabbajitakālato paṭṭhāya anariyapariyesanā nāma kuto, ariyapariyesanāva pabbajitānanti, tesaṃ paṭisedhanatthāya pabbajitānampi catūsu paccayesu appaccavekkhaṇaparibhogo anariyapariyesanā evāti dassetuṃ imaṃ desanaṃ ārabhi. Tattha gadhitāti taṇhāgedhena gadhitā. Mucchitāti taṇhāmucchāya mucchitā . Ajjhopannāti taṇhāya ajjhogāḷhā. Anādīnavadassāvinoti ādīnavaṃ apassantā. Anissaraṇapaāti nissaraṇaṃ vuccati paccavekkhaṇaāṇaṃ. Te tena virahitā.

Idāni tassatthassa sādhakaṃ upamaṃ dassento seyyathāpi, bhikkhavetiādimāha. Tatrevaṃ opammasaṃsandanaṃ veditabbaṃ āraakamago viya hi samaṇabrāhmaṇā, luddakena arae ṭhapitapāso viya cattāro paccayā, tassa luddassa pāsarāsiṃ ajjhottharitvā sayanakālo viya tesaṃ cattāro paccaye appaccavekkhitvā paribhogakālo. Luddake āgacchante magassa yena kāmaṃ agamanakālo viya samaṇabrāhmaṇānaṃ mārassa yathākāmakaraṇīyakālo, māravasaṃ upagatabhāvoti attho. Magassa pana abaddhassa pāsarāsiṃ adhisayitakālo viya samaṇabrāhmaṇānaṃ catūsu paccayesu paccavekkhaṇaparibhogo, luddake āgacchante magassa yena kāmaṃ gamanaṃ viya samaṇabrāhmaṇānaṃ māravasaṃ anupagamanaṃ veditabbaṃ. Vissatthoti nibbhayo nirāsaṅko. Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti.

Papacasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya

Pāsarāsisuttavaṇṇanā niṭṭhitā.

Ariyapariyesanātipi etasseva nāmaṃ.

       

 

 

 

 

 

 

 

 

(Năm dục)

Ny cc Tỷ-kheo, c năm dục trưởng dưỡng. Thế no l năm? Cc sắc do mắt nhận thức, sắc ny khả i, khả hỷ, khả lạc, khả , kch thch lng dục, hấp dẫn. Cc tiếng do tai nhận thức... (như trn)... cc hương do mũi nhận thức... cc vị do lưỡi nhận thức... cc xc do thn cảm xc l khả i, khả hỷ, khả lạc, khả , kch thch lng dục, hấp dẫn. Ny cc Tỷ-kheo, như vậy, l năm dục trưởng dưỡng.

Ny cc Tỷ-kheo, những Sa-mn hay B-la-mn no bị tri buộc, bị tham đắm, bị m say bởi năm dục trưởng dưỡng ny, khng thấy sự nguy hại của chng, khng biết r sự xuất ly khỏi chng, m thọ dụng chng, những vị ấy cần phải được hiểu l: "Cc Người đ rơi vo bất hạnh, đ rơi vo tai họa, đ bị c ma sử dụng như muốn". Ny cc Tỷ-kheo, như một con nai sống trong rừng bị sập bẫy nằm xuống, con nai ấy cần phải được hiểu l: "N đ rơi vo bất hạnh, đ rơi vo tai họa, đ bị thợ săn sử dụng như muốn. Khi người thợ săn đến, con nai khng thể bỏ đi như muốn. Ny cc Tỷ-kheo, cũng vậy, những vị Sa-mn hay B-la-mn no bị tri buộc... (như trn)... đ bị c ma sử dụng như muốn.

Ny cc Tỷ-kheo, những Sa-mn hay B-la-mn no khng bị tri buộc, khng bị tham đắm, khng bị m say bởi năm dục trưởng dưỡng ny, thấy sự nguy hại của chng, biết r sự xuất ly khỏi chng, v thọ dụng chng, những vị ấy cần phải được hiểu l: "Cc Người khng rơi vo bất hạnh, khng rơi vo tai họa, khng bị c ma sử dụng như muốn". Ny cc Tỷ-kheo, như một con nai sống trong rừng, khng bị sập bẫy phải nằm xuống, con nai ấy cần phải được hiểu l: "N khng rơi vo bất hạnh, n khng rơi vo tai họa, n khng bị người thợ săn sử dụng như muốn". Khi người thợ săn đến, con nai c thể bỏ đi như muốn. Ny cc Tỷ-kheo, cũng vậy, những Sa-mn hay B-la-mn no khng bị tri buộc... khng bị c ma sử dụng như muốn.

Chư Tỷ-kheo, v như con nai sống trong rừng, đi qua đi lại trong rừng, an tm n đi, an tm n đứng, an tm n ngồi, an tm n nằm. Tại sao vậy? Ny cc Tỷ-kheo, v n vượt khỏi tầm tay của người thợ săn. Cũng vậy, ny cc Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo ly dục, ly c bất thiện php chứng v tr Thiền thứ nhất, một trạng thi hỷ lạc, do ly dục sanh, c tầm c tứ. Ny cc Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy được gọi l: một vị đ lm c Ma m mắt, đ diệt trừ mọi vết tch, đ vượt khỏi tầm mắt c ma.

Ny cc Tỷ-kheo, lại nữa Tỷ-kheo diệt tầm v tứ, chứng v tr Thiền thứ hai, một trạng thi hỷ lạc do định sanh, khng tầm khng tứ, nội tĩnh nhất tm. Ny cc Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy được gọi l... đ vượt khỏi tầm mắt của c ma.

Ny cc Tỷ-kheo, lại nữa Tỷ-kheo ly hỷ tr xả, chnh niệm tỉnh gic, thn cảm sự lạc thọ m cc vị Thnh gọi l xả niệm lạc tr, chứng v tr Thiền thứ ba. Ny cc Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy được gọi l... đ vượt khỏi tầm mắt của c ma.

Ny cc Tỷ-kheo, lại nữa Tỷ-kheo xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đ cảm thọ trước, chứng v tr Thiền thứ tư, khng khổ, khng lạc, xả niệm thanh tịnh. Ny cc Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy được gọi l... vượt khỏi tầm mắt của c ma.

Ny cc Tỷ-kheo, lại nữa Tỷ-kheo vượt ln mọi sắc tướng, diệt trừ mọi chướng ngại tưởng, khng tc đối với dị tưởng, Tỷ-kheo nghĩ rằng: "Hư khng l v bin", chứng v tr Khng v bin xứ. Ny cc Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy được gọi l... đ vượt khỏi tầm mắt của c ma.

Ny cc Tỷ-kheo, lại nữa Tỷ-kheo vượt ln mọi Khng v bin xứ, nghĩ rằng: "Thức l v bin", chứng v tr Thức v bin xứ. Ny cc Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy được gọi l... đ vượt khỏi tầm mắt của c ma.

Ny cc Tỷ-kheo, lại nữa Tỷ-kheo vượt ln mọi Thức v bin xứ, nghĩ rằng: "Khng c vật g", chứng v tr V sở hữu xứ. Ny cc Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy được gọi l... đ vượt khỏi tầm mắt của c ma.

Ny cc Tỷ-kheo, lại nữa Tỷ-kheo vượt ln mọi V sở hữu xứ, chứng v tr Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Ny cc Tỷ-kheo, Tỷ- kheo ấy được gọi l...đ vượt khỏi tầm mắt của c ma.

Ny cc Tỷ-kheo, lại nữa Tỷ-kheo vượt ln mọi Phi tưởng phi phi tưởng xứ, chứng v tr Diệt thọ tưởng (định). Sau khi thấy bằng tr tuệ, cc lậu hoặc được đoạn trừ. Ny cc Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy được gọi l một vị đ lm c ma m mắt, đ diệt trừ mọi vết tch, đ vượt khỏi tầm mắt c ma. Vị ấy đ vượt khỏi mọi triền phược ở đời. An tm vị ấy đi, an tm vị ấy đứng, an tm vị ấy ngồi, an tm vị ấy nằm. V sao vậy? Ny cc Tỷ-kheo, v vị ấy vượt khỏi tầm tay của c ma.

Thế Tn thuyết giảng như vậy. Cc Tỷ-kheo hoan hỷ, tn thọ lời Thế Tn dạy.

Ha thượng Thch Minh Chu dịch Việt

   

 

 

 

 

 

 

 

Mục Lục Kinh Trung Bộ Pali -Việt

 

Kinh Trung Bộ

 

 


 


Nguồn: (web Bnh Anson)
Phn đoạn Pali-Việt: Nhị Tường

KINH ĐIỂN 
Home