MAJJHIMANIKĀYA- TRUNG BỘ KINH

 

 

 

CHNH KINH PALI

CH GIẢI PALI

BẢN DỊCH VIỆT

1. Cūḷagosiṅgasuttaṃ

1. Cūḷagosiṅgasuttavaṇṇanā

31. Tiểu kinh Rừng sừng b

325. Evaṃ me sutaṃ ekaṃ samayaṃ bhagavā nātike [nādike (sī. syā. pī.), ātike (ka.)] viharati gijakāvasathe. Tena kho pana samayena āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo [kimbilo (sī. pī. ka.)] gosiṅgasālavanadāye viharanti. Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena gosiṅgasālavanadāyo tenupasaṅkami. Addasā kho dāyapālo bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna bhagavantaṃ etadavoca mā, samaṇa, etaṃ dāyaṃ pāvisi. Santettha tayo kulaputtā attakāmarūpā viharanti. Mā tesaṃ aphāsumakāsīti.

Assosi kho āyasmā anuruddho dāyapālassa bhagavatā saddhiṃ mantayamānassa. Sutvāna dāyapālaṃ etadavoca mā, āvuso dāyapāla, bhagavantaṃ vāresi. Satthā no bhagavā anuppattoti. Atha kho āyasmā anuruddho yenāyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaca nandiyaṃ āyasmantaca kimilaṃ etadavoca abhikkamathāyasmanto, abhikkamathāyasmanto, satthā no bhagavā anuppattoti. Atha kho āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo bhagavantaṃ paccuggantvā eko bhagavato pattacīvaraṃ paṭiggahesi, eko āsanaṃ paapesi, eko pādodakaṃ upaṭṭhāpesi. Nisīdi bhagavā paatte āsane. Nisajja kho bhagavā pāde pakkhālesi. Tepi kho āyasmanto bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ anuruddhaṃ bhagavā etadavoca

325.Evaṃme sutanti cūḷagosiṅgasuttaṃ. Tattha nātike viharatīti nātikā nāma ekaṃ taḷākaṃ nissāya dvinnaṃ cūḷapitimahāpitiputtānaṃ dve gāmā, tesu ekasmiṃ gāme. Gijakāvasatheti iṭṭhakāmaye āvasathe. Ekasmiṃ kira samaye bhagavā mahājanasaṅgahaṃ karonto vajjiraṭṭhe cārikaṃ caramāno nātikaṃ anuppatto. Nātikavāsino manussā bhagavato mahādānaṃ datvā dhammakathaṃ sutvā pasannahadayā, satthu vasanaṭṭhānaṃ karissāmāti mantetvā iṭṭhakāheva bhittisopānatthambhe vāḷarūpādīni dassento pāsādaṃ katvā sudhāya limpitvā mālākammalatākammādīni niṭṭhāpetvā bhummattharaṇamacapīṭhādīni paapetvā satthu niyyātesuṃ. Aparāparaṃ panettha manussā bhikkhusaṅghassa rattiṭṭhānadivāṭṭhānamaṇḍapacaṅkamādīni kārayiṃsu. Iti so vihāro mahā ahosi. Taṃ sandhāya vuttaṃ gijakāvasatheti.

Gosiṅgasālavanadāyeti tattha ekassa jeṭṭhakarukkhassa khandhato gosiṅgasaṇṭhānaṃ hutvā viṭapaṃ uṭṭhahi, taṃ rukkhaṃ upādāya sabbampi taṃ vanaṃ gosiṅgasālavananti saṅkhaṃ gataṃ. Dāyoti avisesena araassetaṃ nāmaṃ. Tasmā gosiṅgasālavanadāyeti gosiṅgasālavanaaraeti attho. Viharantīti sāmaggirasaṃ anubhavamānā viharanti. Imesahi kulaputtānaṃ uparipaṇṇāsake puthujjanakālo kathito, idha khīṇāsavakālo. Tadā hi te laddhassādā laddhapatiṭṭhā adhigatapaṭisambhidā khīṇāsavā hutvā sāmaggirasaṃ anubhavamānā tattha vihariṃsu. Taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ.

Yena gosiṅgasālavanadāyo tenupasaṅkamīti dhammasenāpatimahāmoggallānattheresu vā asītimahāsāvakesu vā, antamaso dhammabhaṇḍāgārikaānandattherampi kaci anāmantetvā sayameva pattacīvaraṃ ādāya anīkā nissaṭo hatthī viya, yūthā nissaṭo kāḷasīho viya , vātacchinno valāhako viya ekakova upasaṅkami. Kasmā panettha bhagavā sayaṃ agamāsīti? Tayo kulaputtā sāmaggirasaṃ anubhavantā viharanti, tesaṃ paggaṇhanato, pacchimajanataṃ anukampanato dhammagarubhāvato ca. Evaṃ kirassa ahosi ahaṃ ime kulaputte paggaṇhitvā ukkaṃsitvā paṭisanthāraṃ katvā dhammaṃ nesaṃ desessāmīti. Evaṃ tāva paggaṇhanato agamāsi. Aparampissa ahosi anāgate kulaputtā sammāsambuddho samaggavāsaṃ vasantānaṃ santikaṃ sayaṃ gantvā paṭisanthāraṃ katvā dhammaṃ kathetvā tayo kulaputte paggaṇhi, ko nāma samaggavāsaṃ na vaseyyāti samaggavāsaṃ vasitabbaṃ maamānā khippameva dukkhassantaṃ karissantīti. Evaṃ pacchimajanataṃ anukampanatopi agamāsi. Buddhā ca nāma dhammagaruno honti, so ca nesaṃ dhammagarubhāvo rathavinīte āvikatova. Iti imasmā dhammagarubhāvatopi dhammaṃ paggaṇhissāmīti agamāsi.

Dāyapāloti araapālo. So taṃ araaṃ yathā icchiticchitappadesena manussā pavisitvā tattha pupphaṃ vā phalaṃ vā niyyāsaṃ vā dabbasambhāraṃ vā na haranti, evaṃ vatiyā parikkhittassa tassa araassa yojite dvāre nisīditvā taṃ araaṃ rakkhati, pāleti. Tasmā dāyapāloti vutto. Attakāmarūpāti attano hitaṃ kāmayamānasabhāvā hutvā viharanti. Yo hi imasmiṃ sāsane pabbajitvāpi vejjakammadūtakammapahiṇagamanādīnaṃ vasena ekavīsatianesanāhi jīvikaṃ kappeti, ayaṃ na attakāmarūpo nāma. Yo pana imasmiṃ sāsane pabbajitvā ekavīsatianesanaṃ pahāya catupārisuddhisīle patiṭṭhāya buddhavacanaṃ uggaṇhitvā sappāyadhutaṅgaṃ adhiṭṭhāya aṭṭhatiṃsāya ārammaṇesu cittaruciyaṃ kammaṭṭhānaṃ gahetvā gāmantaṃ pahāya araaṃ pavisitvā samāpattiyo nibbattetvā vipassanāya kammaṃ kurumāno viharati, ayaṃ attakāmo nāma. Tepi tayo kulaputtā evarūpā ahesuṃ. Tena vuttaṃ attakāmarūpā viharantīti.

Mā tesaṃ aphāsumakāsīti tesaṃ mā aphāsukaṃ akāsīti bhagavantaṃ vāresi. Evaṃ kirassa ahosi ime kulaputtā samaggā viharanti, ekaccassa ca gataṭṭhāne bhaṇḍanakalahavivādā vattanti, tikhiṇasiṅgo caṇḍagoṇo viya ovijjhanto vicarati, athekamaggena dvinnaṃ gamanaṃ na hoti, kadāci ayampi evaṃ karonto imesaṃ kulaputtānaṃ samaggavāsaṃ bhindeyya. Pāsādiko ca panesa suvaṇṇavaṇṇo surasagiddho mae, gatakālato paṭṭhāya paṇītadāyakānaṃ attano upaṭṭhākānaca vaṇṇakathanādīhi imesaṃ kulaputtānaṃ appamādavihāraṃ bhindeyya. Vasanaṭṭhānāni cāpi etesaṃ kulaputtānaṃ nibaddhāni paricchinnāni tisso ca paṇṇasālā tayo caṅkamā tīṇi divāṭṭhānāni tīṇi macapīṭhāni. Ayaṃ pana samaṇo mahākāyo vuḍḍhataro mae bhavissati. So akāle ime kulaputte senāsanā vuṭṭhāpessati. Evaṃ sabbathāpi etesaṃ aphāsu bhavissatīti. Taṃ anicchanto, mā tesaṃ aphāsukamakāsīti bhagavantaṃ vāresi.

Kiṃ panesa jānanto vāresi, ajānantoti? Ajānanto. Kicāpi hi tathāgatassa paṭisandhiggahaṇato paṭṭhāya dasasahassacakkavāḷakampanādīni pāṭihāriyāni pavattiṃsu, araavāsino pana dubbalamanussā sakammappasutā tāni sallakkhetuṃ na sakkonti. Sammāsambuddho ca nāma yadā anekabhikkhusahassaparivāro byāmappabhāya asītianubyajanehi dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇasiriyā ca buddhānubhāvaṃ dassento vicarati, tadā ko esoti apucchitvāva jānitabbo hoti. Tadā pana bhagavā sabbampi taṃ buddhānubhāvaṃ cīvaragabbhena paṭicchādetvā valāhakagabbhena paṭicchanno puṇṇacando viya sayameva pattacīvaramādāya aātakavesena agamāsi. Iti naṃ ajānantova dāyapālo nivāresi.

Etadavocāti thero kira mā samaṇāti dāyapālassa kathaṃ sutvāva cintesi mayaṃ tayo janā idha viharāma, ae pabbajitā nāma natthi, ayaca dāyapālo pabbajitena viya saddhiṃ katheti, ko nu kho bhavissatīti divāṭṭhānato vuṭṭhāya dvāre ṭhatvā maggaṃ olokento bhagavantaṃ addasa. Bhagavāpi therassa saha dassaneneva sarīrobhāsaṃ muci, asītianubyajanavirājitā byāmappabhā pasāritasuvaṇṇapaṭo viya virocittha. Thero, ayaṃ dāyapālo phaṇakataṃ āsivisaṃ gīvāya gahetuṃ hatthaṃ pasārento viya loke aggapuggalena saddhiṃ kathentova na jānāti, aatarabhikkhunā viya saddhiṃ kathetīti nivārento etaṃ, mā, āvuso dāyapālātiādivacanaṃ avoca.

Tenupasaṅkamīti kasmā bhagavato paccuggamanaṃ akatvā upasaṅkami? Evaṃ kirassa ahosi  mayaṃ tayo janā samaggavāsaṃ vasāma, sacāhaṃ ekakova paccuggamanaṃ karissāmi, samaggavāso nāma na bhavissatīti piyamitte gahetvāva paccuggamanaṃ karissāmi. Yathā ca bhagavā mayhaṃ piyo, evaṃ sahāyānampi me piyoti, tehi saddhiṃ paccuggamanaṃ kātukāmo sayaṃ akatvāva upasaṅkami. Keci pana tesaṃ therānaṃ paṇṇasāladvāre caṅkamanakoṭiyā bhagavato āgamanamaggo hoti, tasmā thero tesaṃ saaṃ dadamānova gatoti. Abhikkamathāti ito āgacchatha. Pāde pakkhālesīti vikasitapadumasannibhehi jālahatthehi maṇivaṇṇaṃ udakaṃ gahetvā suvaṇṇavaṇṇesu piṭṭhipādesu udakamabhisicitvā pādena pādaṃ ghaṃsanto pakkhālesi. Buddhānaṃ kāye rajojallaṃ nāma na upalimpati, kasmā pakkhālesīti? Sarīrassa utuggahaṇatthaṃ, tesaca cittasampahaṃsanatthaṃ. Amhehi abhihaṭena udakena bhagavā pāde pakkhālesi, paribhogaṃ akāsīti tesaṃ bhikkhūnaṃ balavasomanassavasena cittaṃ pīṇitaṃ hoti, tasmā pakkhālesi. Āyasmantaṃ anuruddhaṃ bhagavā etadavocāti so kira tesaṃ vuḍḍhataro.

325. Như vầy ti nghe.

Một thời Thế Tn ở Nadika, tại Ginjakavasatha.

Lc bấy giờ Tn giả Anuruddha (A-na-luật-đ), Tn giả Nandiya, Tn giả Kimbila tr tại khu vườn trong rừng Gosinga (rừng Sừng b) c nhiều cy ta-la.

Rồi Thế Tn, vo buổi chiều, sau khi tham thiền, đứng dậy đi đến khu vườn trong rừng Gosinga c nhiều cy ta-la. Người giữ vườn thấy Thế Tn từ xa đi đến, liền bạch Thế Tn:

-- Bạch Sa-mn, chớ c vo khu vườn ny. C ba Thiện nam tử đang tr tại đy, rất i luyến tự ng. Chớ c phiền nhiễu cc vị ấy.

Tn giả Anuruddha nghe người giữ vườn ni chuyện với Thế Tn như vậy, liền ni với người giữ vườn:

-- Ny người giữ vườn, chớ c ngăn chận Thế Tn. Thế Tn, bậc ạo Sư của chng ti đ đến.

Rồi Tn giả Anuruddha đi đến Tn giả Nandiya, Tn giả Kimbila v ni:

-- Chư Tn giả hy đến, chư Tn giả hy đến. Thế Tn, bậc Đạo sư của chng ta đ đến.

Rồi Tn giả Anuruddha, Tn giả Nandiya v Tn giả Kimbila ra đn Thế Tn, một người cầm y bt của Thế Tn, một người sửa soạn chỗ ngồi, một người đặt sẵn nước rửa chn. Thế Tn ngồi trn chỗ ngồi đ soạn sẵn, sau khi ngồi, Thế Tn rửa chn. Rồi cc Tn giả ấy đảnh lễ Thế Tn v ngồi xuống một bn. V Thế Tn ni với Tn giả Anuruddha đang ngồi xuống một bn:

326. Kacci vo, anuruddhā, khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ, kacci piṇḍakena na kilamathāti ? Khamanīyaṃ, bhagavā, yāpanīyaṃ, bhagavā; na ca mayaṃ, bhante, piṇḍakena kilamāmāti. Kacci pana vo, anuruddhā, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aamaaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharathāti? Taggha mayaṃ , bhante, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aamaaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharāmāti. Yathā kathaṃ pana tumhe, anuruddhā, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aamaaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharathāti? Idha mayhaṃ, bhante, evaṃ hoti lābhā vata me, suladdhaṃ vata me, yohaṃ evarūpehi sabrahmacārīhi saddhiṃ viharāmīti. Tassa mayhaṃ, bhante, imesu āyasmantesu mettaṃ kāyakammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca; mettaṃ vacīkammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca; mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca. Tassa mayhaṃ, bhante, evaṃ hoti yaṃnūnāhaṃ sakaṃ cittaṃ nikkhipitvā imesaṃyeva āyasmantānaṃ cittassa vasena vatteyyanti. So kho ahaṃ, bhante, sakaṃ cittaṃ nikkhipitvā imesaṃyeva āyasmantānaṃ cittassa vasena vattāmi. Nānā hi kho no, bhante, kāyā ekaca pana mae cittanti.

Āyasmāpi kho nandiyope āyasmāpi kho kimilo bhagavantaṃ etadavoca mayhampi, bhante, evaṃ hoti lābhā vata me, suladdhaṃ vata me, yohaṃ evarūpehi sabrahmacārīhi saddhiṃ viharāmīti. Tassa mayhaṃ, bhante, imesu āyasmantesu mettaṃ kāyakammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca, mettaṃ vacīkammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca, mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca. Tassa mayhaṃ, bhante, evaṃ hoti yaṃnūnāhaṃ sakaṃ cittaṃ nikkhipitvā imesaṃyeva āyasmantānaṃ cittassa vasena vatteyyanti. So kho ahaṃ, bhante, sakaṃ cittaṃ nikkhipitvā imesaṃyeva āyasmantānaṃ cittassa vasena vattāmi. Nānā hi kho no, bhante, kāyā ekaca pana mae cittanti.

Evaṃ kho mayaṃ, bhante, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aamaaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharāmāti.

 

326. Tassa saṅgahe kate sesānaṃ katova hotīti theraeva etaṃ kacci vo anuruddhātiādivacanaṃ avoca. Tattha kaccīti pucchanatthe nipāto. Voti sāmivacanaṃ. Idaṃ vuttaṃ hoti kacci anuruddhā tumhākaṃ khamanīyaṃ, iriyāpatho vo khamati? Kacci yāpanīyaṃ, kacci vo jīvitaṃ yāpeti ghaṭiyati? Kacci piṇḍakena na kilamatha, kacci tumhākaṃ sulabhapiṇḍaṃ, sampatte vo disvā manussā uḷuṅkayāguṃ vā kaṭacchubhikkhaṃ vā dātabbaṃ maantīti bhikkhācāravattaṃ pucchati. Kasmā? Paccayena akilamantena hi sakkā samaṇadhammo kātuṃ, vattameva vā etaṃ pabbajitānaṃ. Atha tena paṭivacane dinne, anuruddhā, tumhe rājapabbajitā mahāpuā, manussā tumhākaṃ arae vasantānaṃ adatvā kassa aassa dātabbaṃ maissanti, tumhe pana etaṃ bhujitvā kiṃ nu kho migapotakā viya aamaaṃ saṅghaṭṭentā viharatha, udāhu sāmaggibhāvo vo atthīti sāmaggirasaṃ pucchanto, kacci pana vo, anuruddhā, samaggātiādimāha.

Tattha khīrodakībhūtāti yathā khīraca udakaca aamaaṃ saṃsandati, visuṃ na hoti, ekattaṃ viya upeti, kacci evaṃ sāmaggivasena ekattūpagatacittuppādā viharathāti pucchati. Piyacakkhūhīti mettacittaṃ paccupaṭṭhapetvā olokanacakkhūni piyacakkhūni nāma. Kacci tathārūpehi cakkhūhi aamaaṃ sampassantā viharathāti pucchati. Tagghāti ekaṃsatthe nipāto. Ekaṃsena mayaṃ, bhanteti vuttaṃ hoti. Yathā kathaṃ panāti ettha yathāti nipātamattaṃ. Kathanti kāraṇapucchā. Kathaṃ pana tumhe evaṃ viharatha, kena kāraṇena viharatha, taṃ me kāraṇaṃ brūthāti vuttaṃ hoti. Mettaṃ kāyakammanti mettacittavasena pavattaṃ kāyakammaṃ. Āvi ceva raho cāti sammukhā ceva parammukhā ca. Itaresupi eseva nayo.

Tattha sammukhā kāyavacīkammāni sahavāse labbhanti, itarāni vippavāse. Manokammaṃ sabbattha labbhati. Yahi sahavasantesu ekena macapīṭhaṃ vā dārubhaṇḍaṃ vā mattikābhaṇḍaṃ vā bahi dunnikkhittaṃ hoti, taṃ disvā kenidaṃ vaḷajitanti avaaṃ akatvā attanā dunnikkhittaṃ viya gahetvā paṭisāmentassa paṭijaggitabbayuttaṃ vā pana ṭhānaṃ paṭijaggantassa sammukhā mettaṃ kāyakammaṃ nāma hoti. Ekasmiṃ pakkante tena dunnikkhittaṃ senāsanaparikkhāraṃ tatheva nikkhipantassa paṭijaggitabbayuttaṭṭhānaṃ vā pana paṭijaggantassa parammukhā mettaṃ kāyakammaṃ nāma hoti. Sahavasantassa pana tehi saddhiṃ madhuraṃ sammodanīyaṃ kathaṃ paṭisanthārakathaṃ sāraṇīyakathaṃ dhammīkathaṃ sarabhaaṃ sākacchaṃ pahapucchanaṃ pahavissajjananti evamādikaraṇe sammukhā mettaṃ vacīkammaṃ nāma hoti. Theresu pana pakkantesu mayhaṃ piyasahāyo nandiyatthero kimilatthero evaṃ sīlasampanno, evaṃ ācārasampannotiādiguṇakathanaṃ parammukhā mettaṃ vacīkammaṃ nāma hoti. Mayhaṃ piyamitto nandiyatthero kimilatthero avero hotu, abyāpajjo sukhī hotūti evaṃ samannāharato pana sammukhāpi parammukhāpi mettaṃ manokammaṃ hotiyeva.

Nānā hi kho no, bhante, kāyāti kāyahi piṭṭhaṃ viya mattikā viya ca omadditvā ekato kātuṃ na sakkā. Ekaca pana mae cittanti cittaṃ pana no hitaṭṭhena nirantaraṭṭhena aviggahaṭṭhena samaggaṭṭhena ekamevāti dasseti. Kathaṃ panetaṃ sakaṃ cittaṃ nikkhipitvā itaresaṃ cittavasena vattiṃsūti? Ekassa patte malaṃ uṭṭhahati, ekassa cīvaraṃ kiliṭṭhaṃ hoti, ekassa paribhaṇḍakammaṃ hoti. Tattha yassa patte malaṃ uṭṭhitaṃ, tena mamāvuso, patte malaṃ uṭṭhitaṃ pacituṃ vaṭṭatīti vutte itare mayhaṃ cīvaraṃ kiliṭṭhaṃ dhovitabbaṃ, mayhaṃ paribhaṇḍaṃ kātabbanti avatvā araaṃ pavisitvā dārūni āharitvā chinditvā pattakaṭāhe paribhaṇḍaṃ katvā tato paraṃ cīvaraṃ vā dhovanti, paribhaṇḍaṃ vā karonti. Mamāvuso, cīvaraṃ kiliṭṭhaṃ dhovituṃ vaṭṭati, mama paṇṇasālā uklāpā paribhaṇḍaṃ kātuṃ vaṭṭatīti paṭhamataraṃ ārocitepi eseva nayo.

326. -- Ny cc Anuruddha, cc ng c được an lnh khng? C được sống yn vui khng? i khất thực c khỏi mệt nhọc khng?

-- Bạch Thế Tn, chng con được an lnh; bạch Thế Tn, chng con sống yn vui; bạch Thế Tn, chng con đi khất thực khỏi c mệt nhọc.

-- Ny cc Anuruddha, cc ng c sống ha hợp, hoan hỷ với nhau, khng c ci nhau, như nước với sữa, sống nhn nhau với cặp mắt thiện cảm khng?

-- Bạch Thế Tn, thật sự chng con sống ha hợp, hoan hỷ với nhau, khng c ci nhau, như nước với sữa, sống nhn nhau với cặp mắt thiện cảm.

-- Ny cc Anuruddha, như thế no cc ng sống ha hợp, hoan hỷ với nhau, như nước với sữa, sống nhn nhau với cặp mắt thiện cảm?

-- Bạch Thế Tn, ở đy, chng con nghe như sau: "Thật lợi ch thay cho ta, thật kho lợi ch thay cho ta, khi ta được sống với cc vị đồng phạm hạnh như vậy". Bạch Thế Tn, do vậy, đối với cc vị đồng phạm hạnh ny, con khởi ln từ thn nghiệp trước mặt v sau lưng, con khởi ln từ khẩu nghiệp, trước mặt v sau lưng, con khởi ln từ nghiệp, trước mặt v sau lưng. Bạch Thế Tn, do vậy, chng con nghĩ như sau: "Ta hy từ bỏ tm của ta v sống thuận theo tm của những Tn giả ny". Bạch Thế Tn, con từ bỏ tm của con, v sống thuận theo tm của những Tn giả ấy. Bạch Thế Tn, chng con tuy khc thn nhưng giống như đồng một tm.

Rồi Tn giả Nandiya... (như trn)... rồi Tn giả Kimbila bạch Thế Tn:

-- Bạch Thế Tn, ở đy chng con nghĩ như sau: "Thật lợi ch thay cho ta, thật kho lợi ch thay cho ta, khi ta được sống với cc vị đồng phạm hạnh như vậy". Bạch Thế Tn, do vậy, đối với cc vị đồng phạm hạnh ny, con khởi ln từ thn nghiệp, trước mặt v sau lưng, con khởi ln từ khẩu nghiệp, trước mặt v sau lưng, con khởi ln từ nghiệp, trước mặt v sau lưng. Bạch Thế Tn, do vậy, chng con nghĩ như sau: "Ta hy từ bỏ tm của ta v sống thuận theo tm của những Tn giả ny". Bạch Thế Tn, con từ bỏ tm của con v sống thuận theo tm của những Tn giả ấy. Bạch Thế Tn, chng con tuy khc thn nhưng giống như đồng một tm. Bạch Thế Tn, như vậy chng con sống ha hợp, hoan hỷ với nhau, như nước với sữa, sống nhn nhau với cặp mắt thiện cảm.

327. Sādhu sādhu, anuruddhā! Kacci pana vo, anuruddhā, appamattā ātāpino pahitattā viharathāti? Taggha mayaṃ, bhante, appamattā ātāpino pahitattā viharāmāti. Yathā kathaṃ pana tumhe, anuruddhā, appamattā ātāpino pahitattā viharathāti? Idha, bhante, amhākaṃ yo paṭhamaṃ gāmato piṇḍāya paṭikkamati so āsanāni paapeti, pānīyaṃ paribhojanīyaṃ upaṭṭhāpeti, avakkārapātiṃ upaṭṭhāpeti. Yo pacchā gāmato piṇḍāya paṭikkamati, sace hoti bhuttāvaseso sace ākaṅkhati bhujati, no ce ākaṅkhati appaharite vā chaḍḍeti, appāṇake vā udake opilāpeti. So āsanāni paṭisāmeti, pānīyaṃ paribhojanīyaṃ paṭisāmeti, avakkārapātiṃ paṭisāmeti, bhattaggaṃ sammajjati. Yo passati pānīyaghaṭaṃ vā paribhojanīyaghaṭaṃ vā vaccaghaṭaṃ vā rittaṃ tucchaṃ so upaṭṭhāpeti. Sacassa hoti avisayhaṃ, hatthavikārena dutiyaṃ āmantetvā hatthavilaṅghakena upaṭṭhāpema, na tveva mayaṃ, bhante, tappaccayā vācaṃ bhindāma. Pacāhikaṃ kho pana mayaṃ, bhante, sabbarattikaṃ dhammiyā kathāya sannisīdāma. Evaṃ kho mayaṃ, bhante, appamattā ātāpino pahitattā viharāmāti.

327.Sādhusādhu, anuruddhāti bhagavā heṭṭhā na ca mayaṃ, bhante, piṇḍakena kilamimhāti vutte na sādhukāramadāsi. Kasmā? Ayahi kabaḷīkāro āhāro nāma imesaṃ sattānaṃ apāyalokepi devamanussalokepi āciṇṇasamāciṇṇova. Ayaṃ pana lokasannivāso yebhuyyena vivādapakkhando, apāyaloke devamanussalokepi ime sattā paṭiviruddhā eva, etesaṃ sāmaggikālo dullabho, kadācideva hotīti samaggavāsassa dullabhattā idha bhagavā sādhukāramadāsi. Idāni tesaṃ appamādalakkhaṇaṃ pucchanto kaccipana vo, anuruddhātiādimāha. Tattha voti nipātamattaṃ paccattavacanaṃ vā, kacci tumheti attho. Amhākanti amhesu tīsu janesu. Piṇḍāya paṭikkamatīti gāme piṇḍāya caritvā paccāgacchati. Avakkārapātinti atirekapiṇḍapātaṃ apanetvā ṭhapanatthāya ekaṃ samuggapātiṃ dhovitvā ṭhapeti.

Yo pacchāti te kira therā na ekatova bhikkhācāraṃ pavisanti, phalasamāpattiratā hete. Pātova sarīrappaṭijagganaṃ katvā vattappaṭipattiṃ pūretvā senāsanaṃ pavisitvā kālaparicchedaṃ katvā phalasamāpattiṃ appetvā nisīdanti. Tesu yo paṭhamataraṃ nisinno attano kālaparicchedavasena paṭhamataraṃ uṭṭhāti; so piṇḍāya caritvā paṭinivatto bhattakiccaṭṭhānaṃ āgantvā jānāti dve bhikkhū pacchā, ahaṃ paṭhamataraṃ āgatoti. Atha pattaṃ pidahitvā āsanapaāpanādīni katvā yadi patte paṭivisamattameva hoti, nisīditvā bhujati. Yadi atirekaṃ hoti, avakkārapātiyaṃ pakkhipitvā pātiṃ pidhāya bhujati. Katabhattakicco pattaṃ dhovitvā vodakaṃ katvā thavikāya osāpetvā pattacīvaraṃ gahetvā attano vasanaṭṭhānaṃ pavisati. Dutiyopi āgantvāva jānāti eko paṭhamaṃ āgato, eko pacchatoti. So sace patte bhattaṃ pamāṇameva hoti, bhujati. Sace mandaṃ, avakkārapātito gahetvā bhujati. Sace atirekaṃ hoti, avakkārapātiyaṃ pakkhipitvā pamāṇameva bhujitvā purimatthero viya vasanaṭṭhānaṃ pavisati. Tatiyopi āgantvāva jānāti dve paṭhamaṃ āgatā, ahaṃ pacchatoti. Sopi dutiyatthero viya bhujitvā katabhattakicco pattaṃ dhovitvā vodakaṃ katvā thavikāya osāpetvā āsanāni ukkhipitvā paṭisāmeti; pānīyaghaṭe vā paribhojanīyaghaṭe vā avasesaṃ udakaṃ chaḍḍetvā ghaṭe nikujjitvā avakkārapātiyaṃ sace avasesabhattaṃ hoti, taṃ vuttanayena jahitvā pātiṃ dhovitvā paṭisāmeti; bhattaggaṃ sammajjati. Tato kacavaraṃ chaḍḍetvā sammajjaniṃ ukkhipitvā upacikāhi muttaṭṭhāne ṭhapetvā pattacīvaramādāya vasanaṭṭhānaṃ pavisati. Idaṃ therānaṃ bahivihāre arae bhattakiccakaraṇaṭṭhāne bhojanasālāyaṃ vattaṃ. Idaṃ sandhāya, yo pacchātiādi vuttaṃ.

Yo passatītiādi pana nesaṃ antovihāre vattanti veditabbaṃ. Tattha vaccaghaṭanti ācamanakumbhiṃ. Rittanti rittakaṃ. Tucchanti tasseva vevacanaṃ. Avisayhanti ukkhipituṃ asakkuṇeyyaṃ, atibhāriyaṃ. Hatthavikārenāti hatthasaāya. Te kira pānīyaghaṭādīsu yaṃkici tucchakaṃ gahetvā pokkharaṇiṃ gantvā anto ca bahi ca dhovitvā udakaṃ parissāvetvā tīre ṭhapetvā aaṃ bhikkhuṃ hatthavikārena āmantenti, odissa vā anodissa vā saddaṃ na karonti. Kasmā odissa saddaṃ na karonti? Taṃ bhikkhuṃ saddo bādheyyāti. Kasmā anodissa saddaṃ na karonti? Anodissa sadde dinne, ahaṃ pure, ahaṃ pureti dvepi nikkhameyyuṃ, tato dvīhi kattabbakamme tatiyassa kammacchedo bhaveyya. Saṃyatapadasaddo pana hutvā aparassa bhikkhuno divāṭṭhānasantikaṃ gantvā tena diṭṭhabhāvaṃ atvā hatthasaaṃ karoti, tāya saāya itaro āgacchati, tato dve janā hatthena hatthaṃ saṃsibbantā dvīsu hatthesu ṭhapetvā upaṭṭhapenti. Taṃ sandhāyāha hatthavikārena dutiyaṃ āmantetvā hatthavilaṅghakena upaṭṭhapemāti.

Pacāhikaṃ kho panāti cātuddase pannarase aṭṭhamiyanti idaṃ tāva pakatidhammassavanameva, taṃ akhaṇḍaṃ katvā pacame pacame divase dve therā nātivikāle nhāyitvā anuruddhattherassa vasanaṭṭhānaṃ gacchanti. Tattha tayopi nisīditvā tiṇṇaṃ piṭakānaṃ aatarasmiṃ aamaaṃ pahaṃ pucchanti , aamaaṃ vissajjenti, tesaṃ evaṃ karontānaṃyeva aruṇaṃ uggacchati. Taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ. Ettāvatā therena bhagavatā appamādalakkhaṇaṃ pucchitena pamādaṭṭhānesuyeva appamādalakkhaṇaṃ vissajjitaṃ hoti. Aesahi bhikkhūnaṃ bhikkhācāraṃ pavisanakālo, nikkhamanakālo, nivāsanaparivattanaṃ, cīvarapārupanaṃ, antogāme piṇḍāya caraṇaṃ dhammakathanaṃ, anumodanaṃ , gāmato nikkhamitvā bhattakiccakaraṇaṃ, pattadhovanaṃ, pattaosāpanaṃ, pattacīvarapaṭisāmananti papacakaraṇaṭṭhānāni etāni. Tasmā thero amhākaṃ ettakaṃ ṭhānaṃ mucitvā pamādakālo nāma natthīti dassento pamādaṭṭhānesuyeva appamādalakkhaṇaṃ vissajjesi.

   

327. -- Lnh thay, lnh thay, ny Anuruddha! Ny cc Anuruddha, cc ng c sống khng phng dật, nhiệt tm, tinh cần khng?

-- Bạch Thế Tn, thật sự chng con sống khng phng dật, nhiệt tm, tinh cần.

-- Ny cc Anuruddha, như thế no, cc ng sống khng phng dật, nhiệt tm, tinh cần?

-- Ở đy, bạch Thế Tn, chng con, ai đi lng khất thực về trước, th người ấy sắp đặt cc chỗ ngồi, soạn sẵn nước uống, nước rửa chn, soạn sẵn một bt để bỏ đồ dư. Ai đi lng khất thực về sau, th người ấy, cn đồ ăn thừa nếu muốn th ăn, nếu khng muốn th bỏ vo chỗ khng c cỏ xanh hay đổ vo nước khng c loi cn trng v người ấy xếp dọn lại cc chỗ ngồi, cất đi nước uống, nước rửa chn, cất đi ci bt để bỏ đồ dư v qut sạch nh ăn. Ai thấy gh nước uống, gh nước rửa chn, hay gh nước trong nh cầu hết nước, trống khng th người ấy sẽ lo liệu (nước). Nếu ai lm khng nổi với sức bn tay của mnh, th người ấy dng tay ra hiệu gọi người thứ hai: "Chng ta hy lo liệu (nước)". Dầu vậy, bạch Thế Tn, chng con khng v vy m gy ra tiếng động. V đến ngy thứ năm, bạch Thế Tn, suốt cả đm, chng con ngồi đm luận về đạo php. Như vy, bạch Thế Tn chng con sống khng phng dật, nhiệt tm, tinh cần.

328. Sādhu sādhu, anuruddhā! Atthi pana vo, anuruddhā, evaṃ appamattānaṃ ātāpīnaṃ pahitattānaṃ viharantānaṃ uttarimanussadhammā alamariyaāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāroti? Kihi no siyā, bhante! Idha mayaṃ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharāma. Ayaṃ kho no, bhante, amhākaṃ appamattānaṃ ātāpīnaṃ pahitattānaṃ viharantānaṃ uttarimanussadhammā alamariyaāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāroti.

Sādhu sādhu, anuruddhā! Etassa pana vo, anuruddhā, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā atthao uttarimanussadhammā alamariyaāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāroti? Kihi no siyā, bhante! Idha mayaṃ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharāma. Etassa, bhante, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā ayamao uttarimanussadhammā alamariyaāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāroti.

Sādhu sādhu, anuruddhā! Etassa pana vo, anuruddhā, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā atthao uttarimanussadhammā alamariyaāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāroti? Kihi no siyā, bhante! Idha mayaṃ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma pītiyā ca virāgā upekkhakā ca viharāma, satā ca sampajānā, sukhaca kāyena paṭisaṃvedema, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti upekkhako satimā sukhavihārīti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharāma. Etassa, bhante, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā ayamao uttarimanussadhammā alamariyaāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāroti.

Sādhu sādhu, anuruddhā! Etassa pana vo, anuruddhā, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā atthao uttarimanussadhammā alamariyaāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāroti ? Kihi no siyā, bhante! Idha mayaṃ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā, adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharāma. Etassa, bhante, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā ayamao uttari manussadhammā alamariyaāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāroti.

Sādhu sādhu, anuruddhā! Etassa pana vo, anuruddhā, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā atthao uttarimanussadhammā alamariyaāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāroti? Kihi no siyā, bhante! Idha mayaṃ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma sabbaso rūpasaānaṃ samatikkamā paṭighasaānaṃ atthaṅgamā nānattasaānaṃ amanasikārā ananto ākāsoti ākāsānacāyatanaṃ upasampajja viharāma. Etassa, bhante, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā ayamao uttarimanussadhammā alamariyaāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāroti.

Sādhu sādhu, anuruddhā! Etassa pana vo, anuruddhā, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā atthao uttarimanussadhammā alamariyaāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāroti? Kihi no siyā, bhante! Idha mayaṃ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma sabbaso ākāsānacāyatanaṃ samatikkamma anantaṃ viāṇanti viāṇacāyatanaṃ upasampajja viharāmape sabbaso viāṇacāyatanaṃ samatikkamma natthi kicīti ākicaāyatanaṃ upasampajja viharāmape sabbaso ākicaāyatanaṃ samatikkamma nevasaānāsaāyatanaṃ upasampajja viharāma. Etassa, bhante, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā ayamao uttarimanussadhammā alamariyaāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāroti.

328. Athassa bhagavā sādhukāraṃ datvā paṭhamajjhānaṃ pucchanto puna atthi pana votiādimāha. Tattha uttari manussadhammāti manussadhammato uttari. Alamariyaāṇadassanavisesoti ariyabhāvakaraṇasamattho āṇaviseso. Kihi no siyā, bhanteti kasmā, bhante, nādhigato bhavissati, adhigatoyevāti. Yāva devāti yāva eva.

328. -- Lnh thay, lnh thay, ny cc Anuruddha! Ny cc Anuruddha, cc ng sống khng phng dật, nhiệt tm, tinh cần như vậy, cc ng c chứng được php thượng nhn, tri kiến th thắng, xứng đng bậc Thnh, sống thoải mi, an lạc khng?

-- Bạch Thế Tn, sao c thể khng được! Ở đy, bạch Thế Tn, lu cho đến khi chng con muốn, chng con ly dục, ly php bất thiện, chứng v tr Thiền thứ nhất, một trạng thi hỷ lạc do ly dục sanh, c tầm c tứ. Như vậy, bạch Thế Tn, đối với chng con, l php thượng nhn, tri kiến th thắng, xứng đng bậc Thnh; chng con chứng được v sống thoải mi, an lạc, nhờ chng con sống khng phng dật, nhiệt tm, tinh cần.

-- Lnh thay, lnh thay, ny cc Anuruddha! Ny cc Anuruddha, cc ng c vượt qua sự an tr kia, c lm cho khinh an sự an tr kia, v chứng được một php thượng nhn khc, một tri kiến th thắng xứng đng bậc Thnh v sống thoải mi, an lạc khng?

-- Bạch Thế Tn, lm sao c thể khng được. Ở đy, bạch Thế Tn, lu cho đến khi chng con muốn, chng con diệt tầm diệt tứ, chứng v tr Thiền thứ hai, một trạng thi hỷ lạc do định sanh, khng tầm khng tứ, nội tĩnh nhất tm. Bạch Thế Tn, chng con vượt qua sự an tr kia, lm cho khinh an sự an tr kia; chng con chứng được php thượng nhn khc, một tri kiến th thắng, xứng đng bậc Thnh v sống thoải mi, an lạc.

329. Sādhu sādhu, anuruddhā! Etassa pana vo, anuruddhā, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā atthao uttarimanussadhammā alamariyaāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāroti? Kihi no siyā, bhante! Idha mayaṃ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma sabbaso nevasaānāsaāyatanaṃ samatikkamma saāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharāma, paāya ca no disvā āsavā parikkhīṇā. Etassa, bhante, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā ayamao uttarimanussadhammā alamariyaāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro. Imamhā ca mayaṃ, bhante, phāsuvihārā aaṃ phāsuvihāraṃ uttaritaraṃ vā paṇītataraṃ vā na samanupassāmāti. Sādhu sādhu, anuruddhā! Imamhā phāsuvihārā uttaritaro vā paṇītataro vā phāsuvihāro natthīti.

329. Evaṃ paṭhamajjhānādhigame byākate dutiyajjhānādīni pucchanto etassa pana votiādimāha. Tattha samatikkamāyāti samatikkamatthāya. Paṭippassaddhiyāti paṭippassaddhatthāya. Sesaṃ sabbattha vuttanayeneva veditabbaṃ. Pacchimapahe pana lokuttaraāṇadassanavasena adhigataṃ nirodhasamāpattiṃ pucchanto alamariyaāṇadassanavisesoti āha. Theropi pucchānurūpeneva byākāsi. Tattha yasmā vedayitasukhato avedayitasukhaṃ santataraṃ paṇītataraṃ hoti, tasmā aaṃ phāsuvihāraṃ uttaritaraṃ vā paṇītataraṃ vā na samanupassāmāti āha.

  

329. -- Lnh thay, lnh thay, ny cc Anuruddha! Ny cc Anuruddha, cc ng c vượt qua sự an tr kia, c lm cho khinh an sự an tr kia, v chứng được một php thượng nhn khc, một tri kiến th thắng, xứng đng bậc Thnh v sống thoải mi, an lạc khng?

-- Bạch Thế Tn, lm sao c thể khng được! Ở đy, lu cho đến khi chng con muốn, chng con ly hỷ tr xả, chnh niệm tỉnh gic, thn cảm sự lạc thọ m cc bậc Thnh gọi l xả niệm lạc tr, chứng v tr Thiền thứ ba, Bạch Thế Tn, chng con vượt qua sự an tr kia, lm cho khinh an sự an tr kia; chng con chứng được php thượng nhn khc, một tri kiến th thắng, xứng đng bậc Thnh, v sống thoải mi, an lạc.

-- Lnh thay, lnh thay, ny cc Anuruddha! Ny cc Anuruddha, cc ng c vượt qua sự an tr kia, c lm cho khinh an sự an tr kia, v chứng được một php thượng nhn khc, một tri kiến th thắng, xứng đng bậc Thnh v sống thoải mi, an lạc khng?

-- Bạch Thế Tn, lm sao c thể khng được! Ở đy, lu cho đến khi chng con muốn, chng con xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đ cảm thọ trước, chứng v tr Thiền thứ tư, khng khổ khng lạc, xả niệm thanh tịnh. Bạch Thế Tn, chng con vượt qua sự an tr kia, lm cho khinh an sự an tr kia; chng con chứng được php thượng nhn khc, một tri kiến th thắng, xứng đng bậc Thnh v sống thoải mi an lạc.

-- Lnh thay, lnh thay, ny cc Anuruddha! Ny cc Anuruddha, cc ng c vượt qua sự an tr kia, c lm cho khinh an sự an tr kia, v chứng được một php thượng nhn khc, một tri kiến th thắng, xứng đng bậc Thnh v sống thoải mi, an lạc khng?

-- Bạch Thế Tn, lm sao c thể khng được. Ở đy lu cho đến khi chng con muốn, chng con vượt ln mọi sắc tưởng, diệt trừ mọi chướng ngại tưởng, khng tc đối với dị tưởng; chng con nghĩ rằng: "Hư khng l v bin", chứng v tr Khng v bin xứ. Bạch Thế Tn, chng con vượt qua sự an tr kia, lm cho khinh an sự an tr kia; chng con chứng được php thượng nhn khc, một tri kiến th thắng, xứng đng bậc Thnh v sống thoải mi, an lạc... (như trn)... Ở đy, lu cho đến khi chng con muốn; chng con vượt qua mọi Khng v bin xứ, nghĩ rằng: "Thức l v bin", chứng v tr Thức v bin xứ... (như trn)... Ở đy, lu cho đến khi chng con muốn; chng con vượt qua mọi Thức v bin xứ, nghĩ rằng: "Khng c vật g", chứng v tr V sở hữu xứ... (như trn)... Ở đy, lu cho đến khi chng con muốn; chng con vượt qua mọi V sở hữu xứ, chứng v tr Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Ở đy, lu cho đến khi chng con muốn; chng con vượt qua Phi tưởng phi phi tưởng xứ, chứng v tr Diệt thọ tưởng định. Sau khi đ thấy nhờ tr tuệ, cc lậu hoặc của chng con được đoạn trừ. Bạch Thế Tn, chng con vượt qua sự an tr kia, lm cho khinh an sự an tr kia; chng con chứng được php thượng nhn ny, một tri kiến th thắng, xứng đng bậc Thnh v sống thoải mi, an lạc. Bạch Thế Tn, chng con khng thấy một lạc tr no khc cao thượng hơn, th thắng hơn sự lạc tr ny.

-- Lnh thay, lnh thay, cc Anuruddha! Ny cc Anuruddha, ngoi lạc tr ny, khng c một lạc tr no khc cao thượng hơn, th thắng hơn.

330. Atha kho bhagavā āyasmantaca anuruddhaṃ āyasmantaca nandiyaṃ āyasmantaca kimilaṃ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. Atha kho āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo bhagavantaṃ anusaṃyāyitvā [anusaṃsāvetvā (sī.), anusāvetvā (ṭīkā)] tato paṭinivattitvā āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo āyasmantaṃ anuruddhaṃ etadavocuṃ kiṃ nu kho mayaṃ āyasmato anuruddhassa evamārocimha imāsaca imāsaca vihārasamāpattīnaṃ mayaṃ lābhinoti, yaṃ no āyasmā anuruddho bhagavato sammukhā yāva āsavānaṃ khayā pakāsetīti? Na kho me āyasmanto evamārocesuṃ imāsaca imāsaca vihārasamāpattīnaṃ mayaṃ lābhinoti, api ca me āyasmantānaṃ cetasā ceto paricca vidito imāsaca imāsaca vihārasamāpattīnaṃ ime āyasmanto lābhinoti. Devatāpi me etamatthaṃ ārocesuṃ imāsaca imāsaca vihārasamāpattīnaṃ ime āyasmanto lābhinoti. Tamenaṃ bhagavatā pahābhipuṭṭhena byākatanti.

330.Dhammiyā kathāyāti sāmaggirasānisaṃsappaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya. Sabbepi te catūsu saccesu pariniṭṭhitakiccā, tena tesaṃ paṭivedhatthāya kici kathetabbaṃ natthi. Sāmaggirasena pana ayaca ayaca ānisaṃsoti sāmaggirasānisaṃsameva nesaṃ bhagavā kathesi. Bhagavantaṃ anusaṃyāyitvāti anugantvā. Te kira bhagavato pattacīvaraṃ gahetvā thokaṃ agamaṃsu, atha bhagavā vihārassa pariveṇapariyantaṃ gatakāle, āharatha me pattacīvaraṃ, tumhe idheva tiṭṭhathāti pakkāmi. Tato paṭinivattitvāti tato ṭhitaṭṭhānato nivattitvā. Kiṃ nu kho mayaṃ āyasmatoti bhagavantaṃ nissāya pabbajjādīni adhigantvāpi attano guṇakathāya aṭṭiyamānā adhigamappicchatāya āhaṃsu. Imāsaca imāsacāti paṭhamajjhānādīnaṃ lokiyalokuttarānaṃ. Cetasā ceto paricca viditoti ajja me āyasmanto lokiyasamāpattiyā vītināmesuṃ, ajja lokuttarāyāti evaṃ cittena cittaṃ paricchinditvā viditaṃ. Devatāpi meti, bhante anuruddha, ajja ayyo nandiyatthero, ajja ayyo kimilatthero imāya ca imāya ca samāpattiyā vītināmesīti evamārocesunti attho. Pahābhipuṭṭhenāti tampi mayā sayaṃ viditanti vā devatāhi ārocitanti vā ettakeneva mukhaṃ me sajjanti kathaṃ samuṭṭhāpetvā apuṭṭheneva me na kathitaṃ. Bhagavatā pana pahābhipuṭṭhena pahaṃ abhipucchitena satā byākataṃ, tatra me kiṃ na rocathāti āha.

330. Thế Tn thuyết php cho Tn giả Anuruddha, Tn giả Nandiya v Tn giả Kimbila, khai thị, khch lệ lm cho hoan hỷ, lm cho phấn khởi, rồi từ chỗ ngồi đứng dậy ra về. Tn giả Anuruddha, Tn giả Nandiya v Tn giả Kimbila, sau khi tiễn đưa Thế Tn v đi trở về. Tn giả Nandiya v Tn giả Kimbila ni với Tn giả Anuruddha:

-- Chng ti khng bao giờ ni với Tn giả Anuruddha như sau: "Chng ti l người đ chứng v an tr quả ny, an tr quả ny", v nhờ vậy, Tn giả Anuruddha, trước mặt Thế Tn, đ nu r (cc quả chứng) cho đến sự đoạn trừ cc lậu hoặc.

-- Chư Tn giả khng ni với ti như sau: "Chng ti l người đ chứng v an tr quả ny, an tr quả ny", nhưng với tm của ti, ti biết được tm của cc Tn giả: "Chư Tn giả ny l Người đ chứng v an tr quả ny, an tr quả ny". V chư Thin c ni với ti về vấn đề ny: "Chư Tn giả ny l Người đ chứng v an tr quả ny, an tr quả ny". Chnh nhờ phương tiện ny, cc cu m Thế Tn hỏi đ được trả lời.

331. Atha kho dīgho parajano yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho dīgho parajano yakkho bhagavantaṃ etadavoca lābhā vata, bhante, vajjīnaṃ, suladdhalābhā vajjipajāya, yattha tathāgato viharati arahaṃ sammāsambuddho, ime ca tayo kulaputtā āyasmā ca anuruddho, āyasmā ca nandiyo, āyasmā ca kimiloti. Dīghassa parajanassa yakkhassa saddaṃ sutvā bhummā devā saddamanussāvesuṃ lābhā vata, bho, vajjīnaṃ, suladdhalābhā vajjipajāya, yattha tathāgato viharati arahaṃ sammāsambuddho, ime ca tayo kulaputtā āyasmā ca anuruddho, āyasmā ca nandiyo, āyasmā ca kimiloti. Bhummānaṃ devānaṃ saddaṃ sutvā cātumahārājikā devāpe tāvatiṃsā devāpe yāmā devāpe tusitā devāpe nimmānaratī devāpe paranimmitavasavattī devāpe brahmakāyikā devā saddamanussāvesuṃ lābhā vata, bho, vajjīnaṃ, suladdhalābhā vajjipajāya, yattha tathāgato viharati arahaṃ sammāsambuddho, ime ca tayo kulaputtā āyasmā ca anuruddho, āyasmā ca nandiyo, āyasmā ca kimiloti. Itiha te āyasmanto tena khaṇena (tena layena) [( ) sī. syā. pī. potthakesu natthi] tena muhuttena yāvabrahmalokā viditā [saṃviditā (ka.)] ahesuṃ.

Evametaṃ, dīgha, evametaṃ, dīgha! Yasmāpi, dīgha, kulā ete tayo kulaputtā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā, tacepi kulaṃ ete tayo kulaputte pasannacittaṃ anussareyya, tassapāssa kulassa dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Yasmāpi, dīgha, kulaparivaṭṭā ete tayo kulaputtā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā, so cepi kulaparivaṭṭo ete tayo kulaputte pasannacitto anussareyya, tassapāssa kulaparivaṭṭassa dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Yasmāpi, dīgha, gāmā ete tayo kulaputtā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā, so cepi gāmo ete tayo kulaputte pasannacitto anussareyya, tassapāssa gāmassa dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Yasmāpi, dīgha, nigamā ete tayo kulaputtā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā, so cepi nigamo ete tayo kulaputte pasannacitto anussareyya, tassapāssa nigamassa dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Yasmāpi, dīgha, nagarā ete tayo kulaputtā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā, tacepi nagaraṃ ete tayo kulaputte pasannacittaṃ anussareyya, tassapāssa nagarassa dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Yasmāpi, dīgha, janapadā ete tayo kulaputtā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā, so cepi janapado ete tayo kulaputte pasannacitto anussareyya, tassapāssa janapadassa dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Sabbe cepi, dīgha, khattiyā ete tayo kulaputte pasannacittā anussareyyuṃ, sabbesānaṃpāssa khattiyānaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Sabbe cepi, dīgha, brāhmaṇāpe sabbe cepi, dīgha, vessāpe sabbe cepi, dīgha, suddā ete tayo kulaputte pasannacittā anussareyyuṃ, sabbesānaṃpāssa suddānaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Sadevako cepi, dīgha, loko samārako sabrahmako sassamaṇabrāhmaṇī pajā sadevamanussā ete tayo kulaputte pasannacittā anussareyya, sadevakassapāssa lokassa samārakassa sabrahmakassa sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Passa, dīgha, yāva ete tayo kulaputtā bahujanahitāya paṭipannā bahujanasukhāya lokānukampāya, atthāya hitāya sukhāya devamanussānanti.

Idamavoca bhagavā. Attamano dīgho parajano yakkho bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.

Cūḷagosiṅgasuttaṃ niṭṭhitaṃ paṭhamaṃ.

331.Dīghoti maṇi māṇivaro dīgho, atho serīsako sahāti (dī. ni. 3.293) evaṃ āgato aṭṭhavīsatiyā yakkhasenāpatīnaṃ abbhantaro eko devarājā. Parajanoti tasseva yakkhassa nāmaṃ. Yena bhagavā tenupasaṅkamīti so kira vessavaṇena pesito etaṃ ṭhānaṃ gacchanto bhagavantaṃ sayaṃ pattacīvaraṃ gahetvā gijakāvasathato gosiṅgasālavanassa antare disvā bhagavā attanā pattacīvaraṃ gahetvā gosiṅgasālavane tiṇṇaṃ kulaputtānaṃ santikaṃ gacchati. Ajja mahatī dhammadesanā bhavissati. Mayāpi tassā desanāya bhāginā bhavitabbanti adissamānena kāyena satthu padānupadiko gantvā avidūre ṭhatvā dhammaṃ sutvā satthari gacchantepi na gato, ime therā kiṃ karissantīti dassanatthaṃ pana tattheva ṭhito. Atha te dve there anuruddhattheraṃ paliveṭhente disvā, ime therā bhagavantaṃ nissāya pabbajjādayo sabbaguṇe adhigantvāpi bhagavatova maccharāyanti, na sahanti, ativiya nilīyanti paṭicchādenti, na dāni tesaṃ paṭicchādetuṃ dassāmi, pathavito yāva brahmalokā etesaṃ guṇe pakāsessāmīti cintetvā yena bhagavā tenupasaṅkami.

Lābhā vata, bhanteti ye, bhante, vajjiraṭṭhavāsino bhagavantaca ime ca tayo kulaputte passituṃ labhanti, vandituṃ labhanti, deyyadhammaṃ dātuṃ labhanti, dhammaṃ sotuṃ labhanti, tesaṃ lābhā, bhante, vajjīnanti attho. Saddaṃ sutvāti so kira attano yakkhānubhāvena mahantaṃ saddaṃ katvā sakalaṃ vajjiraṭṭhaṃ ajjhottharanto taṃ vācaṃ nicchāresi. Tena cassa tesu rukkhapabbatādīsu adhivatthā bhummā devatā saddaṃ assosuṃ. Taṃ sandhāya vuttaṃ saddaṃ sutvāti. Anussāvesunti mahantaṃ saddaṃ sutvā sāvesuṃ. Esa nayo sabbattha. Yāva brahmalokāti yāva akaniṭṭhabrahmalokā. Tacepi kulanti, amhākaṃ kulato nikkhamitvā ime kulaputtā pabbajitā evaṃ sīlavanto guṇavanto ācārasampannā kalyāṇadhammāti evaṃ tacepi kulaṃ ete tayo kulaputte pasannacittaṃ anussareyyāti evaṃ sabbattha attho daṭṭhabbo. Iti bhagavā yathānusandhināva desanaṃ niṭṭhapesīti.

Papacasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya

Cūḷagosiṅgasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.

331. Rồi Digha Parajana, một Yakkha (Trường quỷ Dạ-xoa) đến chỗ Thế Tn ở, sau khi đến, đảnh lễ Ngi v đứng một bn. Sau khi đứng một bn, Digha Parajana bạch Thế Tn:

-- Bạch Thế Tn, thật lợi ch thay cho dn chng Vajji (Bạt kỳ)! Thật kho lợi ch thay cho dn chng Vajji! V Thế Tn, bậc A-la-hn, Chnh ẳng Gic ở đy, v cả ba Thiện nam tử, Tn giả Anuruddha, Tn giả Nandiya v Tn giả Kimbila cũng vậy.

Sau khi nghe tiếng của Yakkha Digha Parajana, cc địa thần lm cho tiếng ny được nghe: "Chư Hiền giả, thật lợi ch thay cho dn chng Vajji! thật kho lợi ch cho dn chng Vajji! V Thế Tn, bậc A-la-hn, Chnh ẳng Gic ở đy v cả ba Thiện nam tử ny, Tn giả Anuruddha, Tn giả Nandiya v Tn giả Kimbila cũng vậy". Sau khi nghe tiếng của cc ịa thần, bốn Thin vương... (như trn)... ci trời Ba mươi ba... Dạ-ma thin... u-suất-đ thin... Ha lạc thin... Tha ha tự tại thin... Phạm chng thin lm cho tiếng ny được nghe: "Chư Hiền giả, thật lợi ch thay c dn chng Vajji! Thật kho lợi ch thay cho dn chng Vajji! V Thế Tn, bậc A-la-hn, Chnh ẳng Gic ở đy, v cả ba Thiện nam tử ny, Tn giả Anuruddha, Tn giả Nandiya, v Tn giả Kimbila cũng vậy". Như vậy, trong giờ pht ny, trong st-na ny, cc Tn giả ấy được biết cho đến Phạm thin.

-- Sự việc l như vậy, ny Digha, sự việc l như vậy, ny Digha, ny Digha, nếu gia đnh no, ba Thiện nam tử ny xuất gia, từ bỏ gia đnh, sống khng gia đnh, nghĩ đến ba Thiện nam tử ny với tm niệm hoan hỷ, th gia đnh ấy sẽ được an lạc, hạnh phc lu di. Ny Digha, nếu b con quyến thuộc của gia đnh m ba Thiện nam tử ny xuất gia, từ bỏ gia đnh, sống khng gia đnh, nghĩ đến ba Thiện nam tử ny với tm niệm hoan hỷ, th b con quyến thuộc của gia đnh m ba Thiện nam tử ny xuất gia, từ bỏ gia đnh, sống khng gia đnh, nghĩ đến ba Thiện nam tử ny với tm niệm hoan hỷ, th b con quyến thuộc của gia đnh ấy sẽ được an lạc, hạnh phc lu di. Ny Digha, nếu lng no... nếu x ấp no... nếu thnh phố no... nếu quốc độ no... nếu tất cả St đế lị... nếu tất cả B-la-mn... nếu tất cả Phệ x (Vessa)... nếu tất cả Thủ đ (Sudda)... Ny Digha, nếu thế giới với chư Thin, với c ma, với Phạm thin, với chng Sa-mn, B-la-mn, chư Thin v loi Người nhớ đến ba Tn giả ny với tm niệm hoan hỷ, th thế giới ấy với chư Thin, với c ma, với Phạm thin, với chng Sa-mn, B-la-mn, chư Thin v loi Người sẽ được an lạc, hạnh phc lu di. Ny Digha, hy xem ba Thiện nam tử ny sống như thế no? --V hạnh phc cho chng sanh, v an lạc cho chng sanh, v lng thương tưởng cho đời, v hạnh phc, v an lạc cho chư Thin v loi Người.

Thế Tn thuyết giảng như vậy. Dạ xoa Digha Parajana hoan hỷ, tn thọ lời Thế Tn dạy.

 

 

 

Mục Lục Kinh Trung Bộ Pali -Việt

 

Kinh Trung Bộ

 

 


 


Nguồn: (web Bnh Anson)
Phn đoạn Pali-Việt: Nhị Tường

KINH ĐIỂN 
Home