MAJJHIMANIKĀYA- TRUNG BỘ KINH

 

 

 

CHNH KINH PALI

CH GIẢI PALI

BẢN DỊCH VIỆT

5. Cūḷasaccakasuttaṃ

5. Cūḷasaccakasuttavaṇṇanā

35. Tiểu kinh Saccaka

353. Evaṃ me sutaṃ ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ.

Tena kho pana samayena saccako nigaṇṭhaputto vesāliyaṃ paṭivasati bhassappavādako paṇḍitavādo sādhusammato bahujanassa. So vesāliyaṃ parisati evaṃ vācaṃ bhāsati

nāhaṃ taṃ passāmi samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā, saṅghiṃ gaṇiṃ gaṇācariyaṃ, api arahantaṃ sammāsambuddhaṃ paṭijānamānaṃ, yo mayā vādena vādaṃ samāraddho na saṅkampeyya na sampakampeyya na sampavedheyya, yassa na kacchehi sedā mucceyyuṃ. Thūṇaṃ cepāhaṃ acetanaṃ vādena vādaṃ samārabheyyaṃ, sāpi mayā vādena vādaṃ samāraddhā saṅkampeyya sampakampeyya sampavedheyya. Ko pana vādo manussabhūtassāti?

Atha kho āyasmā assaji pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṃ piṇḍāya pāvisi. Addasā kho saccako nigaṇṭhaputto vesāliyaṃ jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamamāno anuvicaramāno āyasmantaṃ assajiṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna yenāyasmā assaji tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā assajinā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho saccako nigaṇṭhaputto āyasmantaṃ assajiṃ etadavoca kathaṃ pana, bho assaji, samaṇo gotamo sāvake vineti, kathaṃbhāgā ca pana samaṇassa gotamassa sāvakesu anusāsanī bahulā pavattatīti? Evaṃ kho, aggivessana, bhagavā sāvake vineti, evaṃbhāgā ca pana bhagavato sāvakesu anusāsanī bahulā pavattati rūpaṃ, bhikkhave, aniccaṃ, vedanā aniccā, saā aniccā, saṅkhārā aniccā, viāṇaṃ aniccaṃ. Rūpaṃ, bhikkhave, anattā, vedanā anattā, saā anattā, saṅkhārā anattā, viāṇaṃ anattā. Sabbe saṅkhārā aniccā, sabbe dhammā anattāti. Evaṃ kho, aggivessana, bhagavā sāvake vineti, evaṃbhāgā ca pana bhagavato sāvakesu anusāsanī bahulā pavattatīti. Dussutaṃ vata, bho assaji, assumha ye mayaṃ evaṃvādiṃ samaṇaṃ gotamaṃ assumha. Appeva nāma mayaṃ kadāci karahaci tena bhotā gotamena saddhiṃ samāgaccheyyāma , appeva nāma siyā kocideva kathāsallāpo, appeva nāma tasmā pāpakā diṭṭhigatā viveceyyāmāti.

353. Evaṃme sutanti cūḷasaccakasuttaṃ. Tattha mahāvane kūṭāgārasālāyanti mahāvanaṃ nāma sayaṃjātaṃ aropimaṃ saparicchedaṃ mahantaṃ vanaṃ. Kapilavatthusāmantā pana mahāvanaṃ himavantena saha ekābaddhaṃ aparicchedaṃ hutvā mahāsamuddaṃ āhacca ṭhitaṃ. Idaṃ tādisaṃ na hoti. Saparicchedaṃ mahantaṃ vananti mahāvanaṃ. Kūṭāgārasālā pana mahāvanaṃ nissāya kate ārāme kūṭāgāraṃ antokatvā haṃsavaṭṭakacchannena katā sabbākārasampannā buddhassa bhagavato gandhakuṭi veditabbā.

Saccakonigaṇṭhaputtoti pubbe kira eko nigaṇṭho ca nigaṇṭhī ca paca paca vādasatāni uggahetvā, vādaṃ āropessāmāti jambudīpe vicarantā vesāliyaṃ samāgatā. Licchavirājāno disvā, tvaṃ ko, tvaṃ kāti pucchiṃsu. Nigaṇṭho ahaṃ vādaṃ āropessāmīti jambudīpe vicarāmīti āha. Nigaṇṭhīpi tathā āha. Licchavino, idheva aamaaṃ vādaṃ āropethāti āhaṃsu. Nigaṇṭhī attanā uggahitāni pacavādasatāni pucchi, nigaṇṭho kathesi. Nigaṇṭhena pucchitepi nigaṇṭhī kathesiyeva. Ekassapi na jayo, na parājayo, ubho samasamāva ahesuṃ. Licchavino, tumhe ubhopi samasamā āhiṇḍitvā kiṃ karissatha, idheva vasathāti gehaṃ datvā baliṃ paṭṭhapesuṃ. Tesaṃ saṃvāsamanvāya catasso dhītaro jātā, ekā saccā nāma, ekā lolā nāma, ekā paṭācārā nāma, ekā ācāravatī nāma. Tāpi paṇḍitāva ahesuṃ, mātāpitūhi uggahitāni paca paca vādasatāni uggahesuṃ. Tā vayapattā mātāpitaro avocuṃ amhākaṃ ammā kule dārikā nāma hiraasuvaṇṇādīni datvā kulagharaṃ pesitapubbā nāma natthi. Yo pana agāriko tāsaṃ vādaṃ maddituṃ sakkoti, tassa pādaparicārikā honti. Yo pabbajito tāsaṃ maddituṃ sakkoti, tassa santike pabbajanti. Tumhe kiṃ karissathāti? Mayampi evameva karissāmāti. Catassopi paribbājikavesaṃ gahetvā, ayaṃ jambudīpo nāma jambuyā paāyatīti jambusākhaṃ gahetvā cārikaṃ pakkamiṃsu. Yaṃ gāmaṃ pāpuṇanti, tassa dvāre paṃsupuje vā vālikapuje vā jambudhajaṃ ṭhapetvā, yo vādaṃ āropetuṃ sakkoti, so imaṃ maddatūti vatvā gāmaṃ pavisanti. Evaṃ gāmena gāmaṃ vicarantiyo sāvatthiṃ pāpuṇitvā tatheva gāmadvāre jambudhajaṃ ṭhapetvā sampattamanussānaṃ ārocetvā antonagaraṃ paviṭṭhā.

Tena samayena bhagavā sāvatthiṃ nissāya jetavane viharati. Athāyasmā sāriputto gilāne pucchanto ajaggitaṭṭhānaṃ jagganto attano kiccamahantatāya aehi bhikkhūhi divātaraṃ gāmaṃ piṇḍāya pavisanto gāmadvāre jambudhajaṃ disvā, kimidanti dārake pucchi. Te tamatthaṃ ārocesuṃ. Tena hi maddathāti. Na sakkoma, bhante, bhāyāmāti. Kumārā mā bhāyatha, kena amhākaṃ jambudhajo maddāpitoti vutte, buddhasāvakena sāriputtattherena maddāpito, vādaṃ āropetukāmā jetavane therassa santikaṃ gacchathāti vadeyyāthāti āha. Te therassa vacanaṃ sutvā jambudhajaṃ madditvā chaḍḍesuṃ. Thero piṇḍāya caritvā vihāraṃ gato. Paribbājikāpi gāmato nikkhamitvā, amhākaṃ dhajo kena maddāpitoti pucchiṃsu. Dārakā tamatthaṃ ārocesuṃ. Paribbājikā puna gāmaṃ pavisitvā ekekaṃ vīthiṃ gahetvā, buddhasāvako kira sāriputto nāma amhehi saddhiṃ vādaṃ karissati, sotukāmā nikkhamathāti ārocesuṃ. Mahājano nikkhami, tena saddhiṃ paribbājikā jetavanaṃ agamiṃsu.

Thero amhākaṃ vasanaṭṭhāne mātugāmassa āgamanaṃ nāma aphāsukanti vihāramajjhe nisīdi. Paribbājikāyo gantvā theraṃ pucchiṃsu tumhehi amhākaṃ dhajo maddāpitoti? Āma, mayā maddāpitoti. Mayaṃ tumhehi saddhiṃ vādaṃ karissāmāti. Sādhu karotha, kassa pucchā kassa vissajjanaṃ hotūti? Pucchā nāma amhākaṃ pattā, tumhe pana mātugāmā nāma paṭhamaṃ pucchathāti āha. Tā catassopi catūsu disāsu ṭhatvā mātāpitūnaṃ santike uggahitaṃ vādasahassaṃ pucchiṃsu. Thero khaggena kumudanāḷaṃ chindanto viya pucchitaṃ pucchitaṃ nijjaṭaṃ niggaṇṭhiṃ katvā kathesi, kathetvā puna pucchathāti āha. Ettakameva, bhante, mayaṃ jānāmāti. Thero āha tumhehi vādasahassaṃ pucchitaṃ mayā kathitaṃ, ahaṃ pana ekaṃ yeva pahaṃ pucchissāmi, taṃ tumhe kathethāti. Tā therassa visayaṃ disvā, pucchatha, bhante, byākarissāmāti vattuṃ nāsakkhiṃsu. Vada, bhante, jānamānā byākarissāmāti puna āhaṃsu.

Thero ayaṃ pana kulaputte pabbājetvā paṭhamaṃ sikkhāpetabbapahoti vatvā, ekaṃ nāma kinti pucchi. Tā neva antaṃ, na koṭiṃ addasaṃsu. Thero kathethāti āha. Na passāma, bhanteti. Tumhehi vādasahassaṃ pucchitaṃ mayā kathitaṃ, mayhaṃ tumhe ekaṃ pahampi kathetuṃ na sakkotha, evaṃ sante kassa jayo kassa parājayoti? Tumhākaṃ, bhante, jayo, amhākaṃ parājayoti. Idāni kiṃ karissathāti? Tā mātāpitūhi vuttavacanaṃ ārocetvā, tumhākaṃ santike pabbajissāmāti āhaṃsu. Tumhe mātugāmā nāma amhākaṃ santike pabbajituṃ na vaṭṭati, amhākaṃ pana sāsanaṃ gahetvā bhikkhuniupassayaṃ gantvā pabbajathāti. Tā sādhūti therassa sāsanaṃ gahetvā bhikkhunisaṅghassa santikaṃ gantvā pabbajiṃsu. Pabbajitā ca pana appamattā ātāpiniyo hutvā nacirasseva arahattaṃ pāpuṇiṃsu.

Ayaṃ saccako tāsaṃ catunnampi kaniṭṭhabhātiko. Tāhi catūhipi uttaritarapao, mātāpitūnampi santikā vādasahassaṃ, tato bahutaraca bāhirasamayaṃ uggahetvā katthaci agantvā rājadārake sippaṃ sikkhāpento tattheva vesāliyaṃ vasati, paāya atipūritattā kucchi me bhijjeyyāti bhīto ayapaṭṭena kucchiṃ parikkhipitvā carati, imaṃ sandhāya vuttaṃ saccako nigaṇṭhaputtoti.

Bhassappavādakoti bhassaṃ vuccati kathāmaggo, taṃ pavadati kathetīti bhassappavādako. Paṇḍitavādoti ahaṃ paṇḍitoti evaṃ vādo. Sādhusammato bahujanassāti yaṃ yaṃ nakkhattacārena ādisati, taṃ taṃ yebhuyyena tatheva hoti, tasmā ayaṃ sādhuladdhiko bhaddakoti evaṃ sammato mahājanassa. Vādena vādaṃ samāraddhoti kathāmaggena dosaṃ āropito. Āyasmā assajīti sāriputtattherassa ācariyo assajitthero. Jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamamānoti tato tato licchavirājagehato taṃ taṃ gehaṃ gamanatthāya anucaṅkamamāno. Yenāyasmā assaji tenupasaṅkamīti kasmā upasaṅkami? Samayajānanatthaṃ.

Evaṃ kirassa ahosi ahaṃ samaṇassa gotamassa vādaṃ āropessāmīti āhiṇḍāmi, samayaṃ panassa na jānāmīti na āropesiṃ. Parassa hi samayaṃ atvā āropito vādo svāropito nāma hoti. Ayaṃ pana samaṇassa gotamassa sāvako paāyati assajitthero ; so attano satthu samaye kovido, etāhaṃ pucchitvā kathaṃ patiṭṭhāpetvā samaṇassa gotamassa vādaṃ āropessāmīti. Tasmā upasaṅkami. Vinetīti kathaṃ vineti, kathaṃ sikkhāpetīti pucchati. Thero pana yasmā dukkhanti vutte upārambhassa okāso hoti, maggaphalānipi pariyāyena dukkhanti āgatāni, ayaca dukkhanti vutte theraṃ puccheyya bho assaji, kimatthaṃ tumhe pabbajitāti. Tato maggaphalatthāyāti vutte, nayidaṃ, bho assaji, tumhākaṃ sāsanaṃ nāma, mahāāghātanaṃ nāmetaṃ, nirayussado nāmesa, natthi tumhākaṃ sukhāsā, uṭṭhāyuṭṭhāya dukkhameva jirāpentā āhiṇḍathāti dosaṃ āropeyya, tasmā paravādissa pariyāyakathaṃ kātuṃ na vaṭṭati. Yathā esa appatiṭṭho hoti, evamassa nippariyāyakathaṃ kathessāmīti cintetvā, rūpaṃ, bhikkhave, aniccanti imaṃ aniccānattavaseneva kathaṃ katheti. Dussutanti sotuṃ ayuttaṃ.

353. Như vầy ti nghe.

Một thời Thế Tn ở tại Vesali, rừng ại Lm, tại giảng đường Trng Cc.

Lc bấy giờ Niganthaputta Saccaka ở tại Vesali tnh ưa luận chiến, biện luận thiện xảo, được số đng tn knh. Vị ny thường tuyn bố cho hội chng ở Vesali:

 "Ta khng thấy một Sa-mn hay một B-la-mn no, l vị Hội chủ, l vị Gio trưởng, vị Sư trưởng Gio hội, dầu tự cho l bậc A-la-hn, Chnh ẳng Gic, khi đối thoại với ta, khng ai l khng run sợ, khng hoảng sợ, khng khiếp sợ, khng ai l khng tot mồ hi nch. Dầu ta c đối thoại với một cột trụ v tnh, cột trụ ấy khi đối thoại với ta cũng run sợ, cũng hoảng sợ, cũng khiếp sợ, huống nữa l một người thường".

Rồi Tn giả Assaji vo buổi sng đắp y, cầm bt vo Vesali để khất thực. Niganthaputta Saccaka, thường hay ngao du thin hạ, thấy Tn giả Assaji từ xa đi lại. Sau khi thấy, Niganthaputta Saccaka liền đến gần Tn giả Assaji, ni ln những lời hỏi thăm, cho đn, x giao rồi đứng một bn. Sau khi đứng một bn, Niganthaputta Saccaka ni với Tn giả Assaji:

-- Ny Tn giả Assaji, Sa-mn Gotama huấn luyện đệ tử như thế no? V c những bộ mn no m phần lớn Sa-mn Gotama giảng dạy được dnh cho đệ tử?

-- Ny Aggivessana, như thế ny, Thế Tn huấn luyện đệ tử. Với những bộ mn như thế ny, phần lớn Sa-mn Gotama giảng dạy được dnh cho đệ tử: "Ny cc Tỷ-kheo, sắc l v thường, thọ l v thường, tưởng l v thường, hnh l v thường, thức l v thường. Ny cc Tỷ-kheo, sắc l v ng, thọ l v ng, tưởng l v ng, hnh l v ng, thức l v ng. Tất cả hnh l v thường, tất cả php l v ng". Như vậy ny Aggivessana, Thế Tn huấn luyện cc đệ tử. Như vậy l cc bộ mn m phần lớn Thế Tn giảng dạy được dnh cho đệ tử.

-- Ny Tn giả Assaji, thật sự chng ti đ thất vọng khi nghe Sa-mn Gotama thuyết giảng như vậy. Rất c thể chng ti sẽ gặp Tn giả Gotama một thời no đ v tại một chỗ no đ. Rất c thể sẽ c một cuộc thảo luận. Rất c thể chng ti sẽ đoạn trừ c t kiến ấy.

354. Tena kho pana samayena pacamattāni licchavisatāni santhāgāre [sandhāgāre (ka.)] sannipatitāni honti kenacideva karaṇīyena. Atha kho saccako nigaṇṭhaputto yena te licchavī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te licchavī etadavoca abhikkamantu bhonto licchavī, abhikkamantu bhonto licchavī, ajja me samaṇena gotamena saddhiṃ kathāsallāpo bhavissati. Sace me samaṇo gotamo tathā patiṭṭhissati yathā ca me [yathāssa me (sī. pī.)] ātaatarena sāvakena assajinā nāma bhikkhunā patiṭṭhitaṃ, seyyathāpi nāma balavā puriso dīghalomikaṃ eḷakaṃ lomesu gahetvā ākaḍḍheyya parikaḍḍheyya samparikaḍḍheyya , evamevāhaṃ samaṇaṃ gotamaṃ vādena vādaṃ ākaḍḍhissāmi parikaḍḍhissāmi samparikaḍḍhissāmi. Seyyathāpi nāma balavā soṇḍikākammakāro mahantaṃ soṇḍikākiḷajaṃ gambhīre udakarahade pakkhipitvā kaṇṇe gahetvā ākaḍḍheyya parikaḍḍheyya samparikaḍḍheyya, evamevāhaṃ samaṇaṃ gotamaṃ vādena vādaṃ ākaḍḍhissāmi parikaḍḍhissāmi samparikaḍḍhissāmi. Seyyathāpi nāma balavā soṇḍikādhutto vālaṃ [thālaṃ (ka.)] kaṇṇe gahetvā odhuneyya niddhuneyya nipphoṭeyya [nicchādeyya (sī. pī. ka.), nicchoṭeyya (ka.), nippoṭheyya (syā. kaṃ.)] evamevāhaṃ samaṇaṃ gotamaṃ vādena vādaṃ odhunissāmi niddhunissāmi nipphoṭessāmi. Seyyathāpi nāma kujaro saṭṭhihāyano gambhīraṃ pokkharaṇiṃ ogāhetvā sāṇadhovikaṃ nāma kīḷitajātaṃ kīḷati, evamevāhaṃ samaṇaṃ gotamaṃ sāṇadhovikaṃ mae kīḷitajātaṃ kīḷissāmi. Abhikkamantu bhonto licchavī, abhikkamantu bhonto licchavī, ajja me samaṇena gotamena saddhiṃ kathāsallāpo bhavissatīti. Tatrekacce licchavī evamāhaṃsu kiṃ samaṇo gotamo saccakassa nigaṇṭhaputtassa vādaṃ āropessati, atha kho saccako nigaṇṭhaputto samaṇassa gotamassa vādaṃ āropessatīti? Ekacce licchavī evamāhaṃsu kiṃ so bhavamāno saccako nigaṇṭhaputto yo bhagavato vādaṃ āropessati, atha kho bhagavā saccakassa nigaṇṭhaputtassa vādaṃ āropessatīti? Atha kho saccako nigaṇṭhaputto pacamattehi licchavisatehi parivuto yena mahāvanaṃ kūṭāgārasālā tenupasaṅkami.

354.Santhāgāreti rājakulānaṃ atthānusāsanasanthāgārasālāyaṃ. Yena te licchavī tenupasaṅkamīti evaṃ kirassa ahosi ahaṃ pubbe samayaṃ ajānanabhāvena samaṇassa gotamassa vādaṃ na āropesiṃ, idāni panassa mahāsāvakena kathitaṃ samayaṃ jānāmi, ime ca mama antevāsikā pacasatā licchavī sannipatitā. Etehi saddhiṃ gantvā samaṇassa gotamassa vādaṃ āropessāmīti tasmā upasaṅkami. ātaatarenāti ātesu abhiātesu pacavaggiyattheresu aatarena. Patiṭṭhitanti yathā tena patiṭṭhitaṃ. Sace evaṃ patiṭṭhissati, atha pana aadeva vakkhati, tatra mayā kiṃ sakkā kātunti idāneva piṭṭhiṃ parivattento āha. Ākaḍḍheyyāti attano abhimukhaṃ kaḍḍheyya. Parikaḍḍheyyāti purato paṭipaṇāmeyya. Samparikaḍḍheyyāti kālena ākaḍḍheyya, kālena parikaḍḍheyya. Soṇḍikākilajanti surāghare piṭṭhakilajaṃ. Soṇḍikādhuttoti surādhutto. Vālaṃ kaṇṇe gahetvāti surāparissāvanatthavikaṃ dhovitukāmo kasaṭanidhunanatthaṃ ubhosu kaṇṇesu gahetvā. Odhuneyyāti adhomukhaṃ katvā dhuneyya. Niddhuneyyāti uddhaṃmukhaṃ katvā dhuneyya. Nipphoṭeyyāti punappunaṃ papphoṭeyya. Sāṇadhovikaṃ nāmāti ettha manussā sāṇasāṭakakaraṇatthaṃ sāṇavāke gahetvā muṭṭhiṃ muṭṭhiṃ bandhitvā udake pakkhipanti. Te tatiyadivase suṭṭhu kilinnā honti. Atha manussā ambilayāgusurādīni ādāya tattha gantvā sāṇamuṭṭhiṃ gahetvā, dakkhiṇato vāmato sammukhā cāti tīsu phalakesu sakiṃ dakkhiṇaphalake, sakiṃ vāmaphalake, sakiṃ sammukhaphalake paharantā ambilayāgusurādīni bhujantā pivantā khādantā dhovanti. Mahantā kīḷā hoti. Rao nāgo taṃ kīḷaṃ disvā gambhīraṃ udakaṃ anupavisitvā soṇḍāya udakaṃ gahetvā sakiṃ kumbhe sakiṃ piṭṭhiyaṃ sakiṃ ubhosu passesu sakiṃ antarasatthiyaṃ pakkhipanto kīḷittha. Tadupādāya taṃ kīḷitajātaṃ sāṇadhovikaṃ nāma vuccati , taṃ sandhāya vuttaṃ sāṇadhovikaṃ nāma kīḷitajātaṃ kīḷatīti. Kiṃ so bhavamāno saccako nigaṇṭhaputto, yo bhagavato vādaṃ āropessatīti yo saccako nigaṇṭhaputto bhagavato vādaṃ āropessati, so kiṃ bhavamāno kiṃ yakkho bhavamāno udāhu indo, udāhu brahmā bhavamāno bhagavato vādaṃ āropessati? Na hi sakkā pakatimanussena bhagavato vādaṃ āropetunti ayamettha adhippāyo.

354. Lc bấy giờ, c khoảng độ năm trăm vị Licchavi tập hợp tai giảng đường v một vi cng vụ. Rồi Niganthaputta Saccaka đến chỗ cc Licchavi ấy, sau khi đến, liền ni cc vị ấy như sau:

-- Hy đến, cc Tn giả Licchavi; hy đến cc Tn giả Licchavi. Hm nay sẽ c cuộc đm luận giữa Sa-mn Gotama với ta. Nếu Sa-mn Gotama đứng đối thoại với ta như Tỷ-kheo Assaji, một vị đệ tử danh tiếng của ng ta đ lm, th như một lực sĩ tay nắm chặt lng một con cừu c lng di, c thể ko tới, giật lui, vần quanh; cũng vậy, ta dng lời ni, ko tới, giật lui, vần quanh Sa-mn Gotama. Cũng như một người lực sĩ nấu rượu, sau khi nhận chm một thng rượu lớn xuống hồ nước su, nắm một gc thng c thể ko tới, giật lui, vần quanh; cũng vậy, ta dng lời ni, ko tới, giật lui, vần quanh Sa-mn Gotama. V cũng như một lực sĩ nghiện rượu, sống phng đng, sau khi nắm gc một ci sng, lắc qua lắc lại, lắc xoay quanh. Cũng vậy, ta sẽ dng lời ni, lắc qua lắc lại, lắc xoay quanh Sa-mn Gotama. V cũng như một con voi lớn su mươi tuổi, sau khi lặn xuống một hồ nước su, lại chơi tr phun nước; cũng vậy, ta nghĩ ta sẽ chơi tr chơi phun nước với Sa-mn Gotama. Hy đến, cc Tn giả Licchavi. Hy đến cc Tn giả Licchavi. Hm nay sẽ c cuộc đm luận giữa Sa-mn Gotama với ta.

Một số Licchavi ni như sau:

-- Lm sao Sa-mn Gotama c thể luận thắng Niganthaputta Saccaka? Niganthaputta Saccaka sẽ luận thắng Sa-mn Gotama.

Một số Licchavi lại ni như sau:

-- Lm sao chỉ l Niganthaputta Saccaka lại c thể luận thắng Thế Tn? Thế Tn sẽ luận thắng Niganthaputta Saccaka.

Rồi Niganthaputta Saccaka với khoảng năm trăm Licchavi vy quanh, cng đi đến ại Lm, giảng đường Trng Cc.

355. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū abbhokāse caṅkamanti. Atha kho saccako nigaṇṭhaputto yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca kahaṃ nu kho, bho, etarahi so bhavaṃ gotamo viharati? Dassanakāmā hi mayaṃ taṃ bhavantaṃ gotamanti . Esa, aggivessana, bhagavā mahāvanaṃ ajjhogāhetvā aatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisinnoti. Atha kho saccako nigaṇṭhaputto mahatiyā licchaviparisāya saddhiṃ mahāvanaṃ ajjhogāhetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Tepi kho licchavī appekacce bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, appekacce bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu, sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce yena bhagavā tenajaliṃ paṇāmetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, appekacce bhagavato santike nāmagottaṃ sāvetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṃ nisīdiṃsu.

355.Tena kho pana samayenāti yasmiṃ samaye saccako ārāmaṃ pāvisi, tasmiṃ. Kismiṃ pana samaye pāvisīti? Mahāmajjhanhikasamaye. Kasmā pana tasmiṃ samaye caṅkamantīti? Paṇītabhojanapaccayassa thinamiddhassa vinodanatthaṃ. Divāpadhānikā vā te. Tādisānahi pacchābhattaṃ caṅkamitvā nhatvā sarīraṃ utuṃ gaṇhāpetvā nisajja samaṇadhammaṃ karontānaṃ cittaṃ ekaggaṃ hoti. Yena te bhikkhūti so kira kuhiṃ samaṇo gotamoti pariveṇato pariveṇaṃ gantvā pucchitvā pavisissāmīti vilokento arae hatthī viya caṅkame caṅkamamāne paṃsukūlikabhikkhū disvā tesaṃ santikaṃ agamāsi. Taṃ sandhāya, yena te bhikkhūtiādi vuttaṃ. Kahaṃnu kho, bhoti katarasmiṃ āvāse vā maṇḍape vāti attho. Esa, aggivessana, bhagavāti tadā kira bhagavā paccūsakāle mahākaruṇā samāpattiṃ samāpajjitvā dasasahassacakkavāḷe sabbautaāṇajālaṃ pattharitvā bodhaneyyasattaṃ olokento addasa sve saccako nigaṇṭhaputto mahatiṃ licchaviparisaṃ gahetvā mama vādaṃ āropetukāmo āgamissatīti. Tasmā pātova sarīrapaṭijagganaṃ katvā bhikkhusaṅghaparivāro vesāliyaṃ piṇḍāya caritvā piṇḍapātapaṭikkanto mahāparisāya nisīdituṃ sukhaṭṭhāne nisīdissāmīti gandhakuṭiṃ apavisitvā mahāvane aatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Te bhikkhū bhagavato vattaṃ dassetvā āgatā, saccakena puṭṭhā dūre nisinnaṃ bhagavantaṃ dassentā, esa aggivessana bhagavāti āhaṃsu.

Mahatiyā licchaviparisāya saddhinti heṭṭhā pacamattehi licchavisatehi parivutoti vuttaṃ. Te etassa antevāsikāyeva, antovesāliyaṃ pana saccako pacamattāni licchavirājasatāni gahetvā, vādatthiko bhagavantaṃ upasaṅkamantoti sutvā dvinnaṃ paṇḍitānaṃ kathāsallāpaṃ sossāmāti yebhuyyena manussā nikkhantā, evaṃ sā parisā mahatī aparicchinnagaṇanā ahosi. Taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ. Ajaliṃ paṇāmetvāti ete ubhatopakkhikā, te evaṃ cintesuṃ sace no micchādiṭṭhikā codessanti, kasmā tumhe samaṇaṃ gotamaṃ vanditthāti, tesaṃ, kiṃ ajalimattakaraṇenapi vanditaṃ hotīti vakkhāma. Sace no sammādiṭṭhikā codessanti, kasmā bhagavantaṃ na vanditthāti, kiṃ sīsena bhūmiṃ paharanteneva vanditaṃ hoti, nanu ajalikammampi vandanā evāti vakkhāmāti. Nāma gottanti, bho gotama, ahaṃ asukassa putto datto nāma mitto nāma idha āgatoti vadantā nāmaṃ sāventi nāma. Bho gotama, ahaṃ vāsiṭṭho nāma kaccāno nāma idha āgatoti vadantā gottaṃ sāventi nāma. Ete kira daliddā jiṇṇakulaputtā parisamajjhe nāmagottavasena pākaṭā bhavissāmāti evaṃ akaṃsu. Ye pana tuṇhībhūtā nisīdiṃsu, te kerāṭikā ceva andhabālā ca. Tattha kerāṭikā, ekaṃ dve kathāsallāpe karonto vissāsiko hoti, atha vissāse sati ekaṃ dve bhikkhā adātuṃ na yuttanti tato attānaṃ mocentā tuṇhī nisīdanti. Andhabālā aāṇatāyeva avakkhittamattikāpiṇḍo viya yattha katthaci tuṇhībhūtā nisīdanti.

355. Lc bấy giờ một số đng cc Tỷ-kheo đang đi qua lại ngoi sn. Niganthaputta Saccaka đến cc Tỷ-kheo, sau khi đến, liền ni với cc vị ấy:

-- Chư Tn giả, nay Tn giả Gotama ở đu? Chng ti muốn yết kiến Tn giả Gotama.

-- Ny Aggivessana, Thế Tn sau khi đi su vo rừng ại Lm, đang ngồi dưới một gốc cy để nghỉ trưa.

Rồi Niganthaputta Saccaka cng với đại chng Licchavi, sau khi đi su vo rừng ại Lm, đến tại chỗ Thế Tn. Sau khi đến Niganthaputta Saccaka ni ln với Thế Tn những lời chc tụng, hỏi thăm x giao rồi ngồi xuống một bn. Một số Licchavi đảnh lễ Thế Tn rồi ngồi xuống một bn; một số Licchavi ni ln với Thế Tn những lời chc tụng, hỏi thăm x giao rồi ngồi xuống một bn; một số Licchavi chấp tay vi Thế Tn rồi ngồi xuống một bn; một số Licchavi xưng tn họ của mnh rồi ngồi xuống một bn; một số Licchavi im lặng ngồi xuống một bn.

356. Ekamantaṃ nisinno kho saccako nigaṇṭhaputto bhagavantaṃ etadavoca puccheyyāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ kicideva desaṃ, sace me bhavaṃ gotamo okāsaṃ karoti pahassa veyyākaraṇāyāti. Puccha, aggivessana , yadākaṅkhasīti . Kathaṃ pana bhavaṃ gotamo sāvake vineti, kathaṃbhāgā ca pana bhoto gotamassa sāvakesu anusāsanī bahulā pavattatīti? Evaṃ kho ahaṃ, aggivessana, sāvake vinemi, evaṃbhāgā ca pana me sāvakesu anusāsanī bahulā pavattati rūpaṃ, bhikkhave, aniccaṃ, vedanā aniccā, saā aniccā, saṅkhārā aniccā, viāṇaṃ aniccaṃ. Rūpaṃ, bhikkhave, anattā, vedanā anattā, saā anattā, saṅkhārā anattā, viāṇaṃ anattā. Sabbe saṅkhārā aniccā, sabbe dhammā anattāti. Evaṃ kho ahaṃ, aggivessana, sāvake vinemi, evaṃbhāgā ca pana me sāvakesu anusāsanī bahulā pavattatīti.

Upamā maṃ, bho gotama, paṭibhātīti. Paṭibhātu taṃ, aggivessanāti bhagavā avoca.

Seyyathāpi, bho gotama, ye kecime bījagāmabhūtagāmā vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjanti, sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya. Evamete bījagāmabhūtagāmā vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjanti. Seyyathāpi vā pana, bho gotama, ye kecime balakaraṇīyā kammantā karīyanti, sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya. Evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti. Evameva kho, bho gotama, rūpattāyaṃ purisapuggalo rūpe patiṭṭhāya puaṃ vā apuaṃ vā pasavati, vedanattāyaṃ purisapuggalo vedanāyaṃ patiṭṭhāya puaṃ vā apuaṃ vā pasavati, saattāyaṃ purisapuggalo saāyaṃ patiṭṭhāya puaṃ vā apuaṃ vā pasavati, saṅkhārattāyaṃ purisapuggalo saṅkhāresu patiṭṭhāya puaṃ vā apuaṃ vā pasavati, viāṇattāyaṃ purisapuggalo viāṇe patiṭṭhāya puaṃ vā apuaṃ vā pasavatīti.

Nanu tvaṃ, aggivessana, evaṃ vadesi rūpaṃ me attā, vedanā me attā, saā me attā, saṅkhārā me attā, viāṇaṃ me attāti? Ahahi, bho gotama , evaṃ vadāmi rūpaṃ me attā, vedanā me attā, saā me attā, saṅkhārā me attā, viāṇaṃ me attāti, ayaca mahatī janatāti.

Kihi te, aggivessana, mahatī janatā karissati? Iṅgha tvaṃ, aggivessana, sakaeva vādaṃ nibbeṭhehīti. Ahahi, bho gotama, evaṃ vadāmi rūpaṃ me attā, vedanā me attā, saā me attā, saṅkhārā me attā, viāṇaṃ me attāti.

356.Kicideva desanti kaci okāsaṃ kici kāraṇaṃ, athassa bhagavā pahapucchane ussāhaṃ janento āha  puccha, aggivessana, yadākaṅkhasīti. Tassattho puccha yadi ākaṅkhasi, na me pahavissajjane bhāro atthi. Atha vā puccha yaṃ ākaṅkhasi, sabbaṃ te vissajjessāmīti sabbaupavāraṇaṃ pavāresi asādhāraṇaṃ paccekabuddhaaggasāvamahāsāvakehi. Te hi yadākaṅkhasīti na vadanti, sutvā vedissāmāti vadanti. Buddhā pana pucchāvuso, yadākaṅkhasīti (saṃ. ni. 1.237) vā, puccha, mahārāja, yadākaṅkhasīti (dī. ni. 1.162) vā,

Puccha vāsava maṃ pahaṃ, yaṃ kici manasicchasi;

Tassa tasseva pahassa, ahaṃ antaṃ karomi te iti. (dī. ni. 2.356) vā,

Tena hi tvaṃ, bhikkhu, sake āsane nisīditvā puccha yadākaṅkhasīti (ma. ni. 3.85) vā,

Bāvarissa ca tuyhaṃ vā, sabbesaṃ sabbasaṃsayaṃ;

Katāvakāsā pucchavho, yaṃ kici manasicchathāti. (su. ni. 1036) vā,

Puccha maṃ sabhiya pahaṃ, yaṃ kici manasicchasi;

Tassa tasseva pahassa, ahaṃ antaṃ karomi te iti. (su. ni. 517) vā

Tesaṃ tesaṃ yakkhanarindadevasamaṇabrāhmaṇaparibbājakānaṃ sabbaupavāraṇaṃ pavārenti. Anacchariyacetaṃ, yaṃ bhagavā buddhabhūmiṃ patvā etaṃ pavāraṇaṃ pavāreyya. Yo bodhisattabhūmiyaṃ padesaāṇepi ṭhito

Koṇḍaa pahāni viyākarohi,

Yācanti taṃ isayo sādhurūpā;

Koṇḍaa eso manujesu dhammo,

Yaṃ vuddhamāgacchati esa bhāroti. (jā. 2.17.60)

Evaṃ sakkādīnaṃ atthāya isīhi yācito

Katāvakāsā pucchantu bhonto,

Yaṃ kici pahaṃ manasābhipatthitaṃ;

Ahahi taṃ taṃ vo viyākarissaṃ,

atvā sayaṃ lokamimaṃ paracāti. (jā. 2.17.61);

Evaṃ sarabhaṅgakāle, sambhavajātake ca sakalajambudīpaṃ tikkhattuṃ vicaritvā pahānaṃ antakaraṃ adisvā suciratena brāhmaṇena pahaṃ puṭṭho okāse kārite, jātiyā sattavasso rathikāyaṃ paṃsuṃ kīḷanto pallaṅkaṃ ābhujitvā antaravīthiyaṃ nisinnova

Taggha te ahamakkhissaṃ, yathāpi kusalo tathā;

Rājā ca kho taṃ jānāti, yadi kāhati vā na vāti. (jā. 1.16.172)

Sabbaupavāraṇaṃ pavāresi.

Evaṃ bhagavatā sabbaupavāraṇāya pavāritāya attamano pahaṃ pucchanto, kathaṃ pana, bho gotamātiādimāha.

Athassa bhagavā, passatha, bho, aaṃ sāvakena kathitaṃ, aaṃ satthā katheti, nanu mayā paṭikacceva vuttaṃ, sace tathā patiṭṭhissati, yathāssa sāvakena patiṭṭhitaṃ, evāhaṃ vādaṃ āropessāmīti. Ayaṃ pana aameva katheti, tattha kiṃ mayā sakkā kātunti evaṃ nigaṇṭhassa vacanokāso mā hotūti heṭṭhā assajittherena kathitaniyāmeneva kathento, evaṃ kho ahaṃ, aggivessanātiādimāha. Upamā maṃ, bho gotama, paṭibhātīti, bho gotama, mayhaṃ ekā upamā upaṭṭhāti, āharāmi taṃ upamanti vadati. Paṭibhātu taṃ, aggivessanāti upaṭṭhātu te, aggivessana, āhara taṃ upamaṃ visatthoti bhagavā avoca. Balakaraṇīyāti bāhubalena kattabbā kasivāṇijjādikā kammantā. Rūpattāyaṃ purisapuggaloti rūpaṃ attā assāti rūpattā, rūpaṃ attāti gahetvā ṭhitapuggalaṃ dīpeti. Rūpe patiṭṭhāyāti tasmiṃ attāti gahitarūpe patiṭṭhahitvā. Puaṃ vā apuaṃ vā pasavatīti kusalaṃ vā akusalaṃ vā paṭilabhati. Vedanattādīsupi eseva nayo. Iminā kiṃ dīpeti? Ime pacakkhandhā imesaṃ sattānaṃ pathavī viya patiṭṭhā, te imesu pacasu khandhesu patiṭṭhāya kusalākusalakammaṃ nāma āyūhanti. Tumhe evarūpaṃ vijjamānameva attānaṃ paṭisedhento pacakkhandhā anattāti dīpethāti ativiya sakāraṇaṃ katvā upamaṃ āhari. Iminā ca nigaṇṭhena āhaṭaopammaṃ niyatameva , sabbaubuddhato ao tassa kathaṃ chinditvā vāde dosaṃ dātuṃ samattho nāma natthi. Duvidhā hi puggalā buddhaveneyyā ca sāvakaveneyyā ca. Sāvakaveneyye sāvakāpi vinenti buddhāpi. Buddhaveneyye pana sāvakā vinetuṃ na sakkonti, buddhāva vinenti. Ayampi nigaṇṭho buddhaveneyyo, tasmā etassa vādaṃ chinditvā ao dosaṃ dātuṃ samattho nāma natthi. Tenassa bhagavā sayameva vāde dosadassanatthaṃ nanu tvaṃ, aggivessanātiādimāha.

Atha nigaṇṭho cintesi ativiya samaṇo gotamo mama vādaṃ patiṭṭhapeti, sace upari koci doso bhavissati, mamaṃ ekakaṃyeva niggaṇhissati. Handāhaṃ imaṃ vādaṃ mahājanassāpi matthake pakkhipāmīti, tasmā evamāha  ahampi, bho gotama, evaṃ vadāmi rūpaṃ me attāpe viāṇaṃ me attāti, ayaca mahatī janatāti. Bhagavā pana nigaṇṭhato sataguṇenapi sahassaguṇenapi satasahassaguṇenapi vādīvarataro, tasmā cintesi ayaṃ nigaṇṭho attānaṃ mocetvā mahājanassa matthake vādaṃ pakkhipati, nāssa attānaṃ mocetuṃ dassāmi, mahājanato nivattetvā ekakaṃyeva naṃ niggaṇhissāmīti. Atha naṃ kihi te, aggivessanātiādimāha. Tassattho nāyaṃ janatā mama vādaṃ āropetuṃ āgatā, tvaṃyeva sakalaṃ vesāliṃ saṃvaṭṭitvā mama vādaṃ āropetuṃ āgato, tasmā tvaṃ sakameva vādaṃ niveṭhehi, mā mahājanassa matthake pakkhipasīti. So paṭijānanto ahahi, bho gotamātiādimāha.

356. Niganthaputta Saccaka sau khi ngồi xuống một bn ni với Thế Tn:

-- Ti muốn hỏi Tn giả Gotama một vấn đề, nếu Tn giả Gotama cho php ti được hỏi.

-- Ny Aggivessana, hy hỏi như ng muốn.

-- Tn giả Gotama huấn luyện đệ tử như thế no? Những bộ mn no m phần lớn Sa-mn Gotama giảng dạy được dnh cho đệ tử?

-- Ny Aggivessana, như thế ny Ta huấn luyện đệ tử. Với những bộ mn ny, phần lớn Ta giảng dạy được dnh cho đệ tử: "Ny cc Tỷ-kheo, sắc l v thường, thọ l v thường, tưởng l v thường, hnh l v thường, thức l v thường. Ny cc Tỷ-kheo, sắc l v ng, thọ l v ng, tưởng l v ng, hnh l v ng, thức l v ng. Tất cả hnh l v thường, tất cả php l v ng". Như vậy, ny Aggivessana, Ta huấn luyện cc đệ tử. Cc bộ mn như vậy, phần lớn ta giảng dạy được dnh cho đệ tử.

-- Ny Tn giả Gotama, ti c một v dụ.

Thế Tn ni:

-- Ny Aggivessana, hy ni ln v dụ ấy.

-- Như cc hột giống, cc cy cỏ ny được lớn ln, được trưởng thnh, được hưng thịnh l v tất cả chng đều y cứ vo đất, nương tựa vo đất. Nhờ vậy cc hột giống, cc cy cỏ ny được lớn ln, được trưởng thnh, được hưng thịnh. Tn giả Gotama, như cc cng nghiệp nặng nhọc ny được tạo tc, tất cả chng đều y cứ vo đất, nương tựa vo đất. Nhờ vậy, cc cng nghiệp nặng nhọc ny được tạo tc. Cũng vậy, ny Tn giả Gotama, như người ny m tự ng l sắc, nhờ nương tựa sắc lm thiện sự hay c sự; như người ny m tự ng l thọ, nhờ nương tựa thọ lm thiện sự hay c sự; như người ny m tự ng l tưởng, nhờ nương tựa tưởng lm thiện sự hay c sự; như người ny m tự ng l cc hnh, nhờ nương tựa cc hnh lm thiện sự hay c sự; như người ny m tự ng l thức, nhờ nương tựa thức lm thiện sự hay c sự.

-- Ny Aggivessana, như vậy c phải ng ni: "Sắc l tự ng của ta, thọ l tự ng của ta, tưởng l tự ng của ta, hnh l tự ng của ta, thức l tự ng của ta"?

-- Tn giả Gotama, như vậy ti ni: "Sắc l tự ng của ta, thọ l tự ng của ta, tưởng l tự ng của ta, hnh l tự ng của ta, thức l tự ng của ta". V như đại chng ny cũng vậy.

-- Ny Aggivessana, đại chng ny c quan hệ g với ng? Ny Aggivessana, hy giải thch lời ni của ng.

-- Tn giả Gotama, như vậy ti ni: "Sắc l tự ng của ta, thọ l tự ng của ta, tưởng l tự ng của ta, hnh l tự ng của ta, thức l tự ng của ta".

357. Tena hi, aggivessana, taevettha paṭipucchissāmi, yathā te khameyya tathā naṃ [tathā taṃ (ka.)] byākareyyāsi. Taṃ kiṃ maasi , aggivessana, vatteyya rao khattiyassa muddhāvasittassa sakasmiṃ vijite vaso ghātetāyaṃ vā ghātetuṃ, jāpetāyaṃ vā jāpetuṃ, pabbājetāyaṃ vā pabbājetuṃ, seyyathāpi rao pasenadissa kosalassa, seyyathāpi vā pana rao māgadhassa ajātasattussa vedehiputtassāti? Vatteyya, bho gotama, rao khattiyassa muddhāvasittassa sakasmiṃ vijite vaso ghātetāyaṃ vā ghātetuṃ, jāpetāyaṃ vā jāpetuṃ, pabbājetāyaṃ vā pabbājetuṃ, seyyathāpi rao pasenadissa kosalassa, seyyathāpi vā pana rao māgadhassa ajātasattussa vedehiputtassa. Imesampi hi, bho gotama, saṅghānaṃ gaṇānaṃ seyyathidaṃ, vajjīnaṃ mallānaṃ vattati sakasmiṃ vijite vaso ghātetāyaṃ vā ghātetuṃ, jāpetāyaṃ vā jāpetuṃ, pabbājetāyaṃ vā pabbājetuṃ. Kiṃ pana rao khattiyassa muddhāvasittassa, seyyathāpi rao pasenadissa kosalassa , seyyathāpi vā pana rao māgadhassa ajātasattussa vedehiputtassa? Vatteyya, bho gotama, vattituca marahatīti.

Taṃ kiṃ maasi, aggivessana, yaṃ tvaṃ evaṃ vadesi rūpaṃ me attāti, vattati te tasmiṃ rūpe vaso evaṃ me rūpaṃ hotu, evaṃ me rūpaṃ mā ahosīti? Evaṃ vutte, saccako nigaṇṭhaputto tuṇhī ahosi. Dutiyampi kho bhagavā saccakaṃ nigaṇṭhaputtaṃ etadavoca taṃ kiṃ maasi, aggivessana, yaṃ tvaṃ evaṃ vadesi rūpaṃ me attāti, vattati te tasmiṃ rūpe vaso evaṃ me rūpaṃ hotu, evaṃ me rūpaṃ mā ahosīti? Dutiyampi kho saccako nigaṇṭhaputto tuṇhī ahosi. Atha kho bhagavā saccakaṃ nigaṇṭhaputtaṃ etadavoca byākarohi dāni, aggivessana, na dāni te tuṇhībhāvassa kālo. Yo koci, aggivessana tathāgatena yāvatatiyaṃ sahadhammikaṃ pahaṃ puṭṭho na byākaroti, etthevassa sattadhā muddhā phalatīti.

Tena kho pana samayena vajirapāṇi yakkho āyasaṃ vajiraṃ ādāya ādittaṃ sampajjalitaṃ sajotibhūtaṃ saccakassa nigaṇṭhaputtassa uparivehāsaṃ ṭhito hoti sacāyaṃ saccako nigaṇṭhaputto bhagavatā yāvatatiyaṃ sahadhammikaṃ pahaṃ puṭṭho na byākarissati etthevassa sattadhā muddhaṃ phālessāmīti. Taṃ kho pana vajirapāṇiṃ yakkhaṃ bhagavā ceva passati saccako ca nigaṇṭhaputto. Atha kho saccako nigaṇṭhaputto bhīto saṃviggo lomahaṭṭhajāto bhagavantaṃyeva tāṇaṃ gavesī bhagavantaṃyeva leṇaṃ gavesī bhagavantaṃyeva saraṇaṃ gavesī bhagavantaṃ etadavoca pucchatu maṃ bhavaṃ gotamo, byākarissāmīti.

357. Iti bhagavā nigaṇṭhassa vādaṃ patiṭṭhapetvā, tena hi, aggivessanāti pucchaṃ ārabhi. Tattha tena hīti kāraṇatthe nipāto. Yasmā tvaṃ pacakkhandhe attato paṭijānāsi, tasmāti attho. Sakasmiṃ vijiteti attano raṭṭhe. Ghātetāyaṃ vā ghātetunti ghātārahaṃ ghātetabbayuttakaṃ ghātetuṃ . Jāpetāyaṃ vā jāpetunti dhanajānirahaṃ jāpetabbayuttaṃ jāpetuṃ jiṇṇadhanaṃ kātuṃ. Pabbājetāyaṃ vā pabbājetunti sakaraṭṭhato pabbājanārahaṃ pabbājetuṃ, nīharituṃ. Vattituca arahatīti vattati ceva vattituca arahati. Vattituṃ yuttoti dīpeti. Iti nigaṇṭho attano vādabhedanatthaṃ āhaṭakāraṇameva attano māraṇatthāya āvudhaṃ tikhiṇaṃ karonto viya visesetvā dīpeti, yathā taṃ bālo. Evaṃ me rūpaṃ hotūti mama rūpaṃ evaṃvidhaṃ hotu, pāsādikaṃ abhirūpaṃ alaṅkatappaṭiyattaṃ suvaṇṇatoraṇaṃ viya susajjitacittapaṭo viya ca manāpadassananti. Evaṃ me rūpaṃmā ahosīti mama rūpaṃ evaṃvidhaṃ mā hotu, dubbaṇṇaṃ dussaṇṭhitaṃ valitapalitaṃ tilakasamākiṇṇanti.

Tuṇhī ahosīti nigaṇṭho imasmiṃ ṭhāne viraddhabhāvaṃ atvā, samaṇo gotamo mama vādaṃ bhindanatthāya kāraṇaṃ āhari, ahaṃ bālatāya tameva visesetvā dīpesiṃ, idāni naṭṭhomhi, sace vattatīti vakkhāmi, ime rājāno uṭṭhahitvā, aggivessana, tvaṃ mama rūpe vaso vattatīti vadasi, yadi te rūpe vaso vattati, kasmā tvaṃ yathā ime licchavirājāno tāvatiṃsadevasadisehi attabhāvehi virocanti abhirūpā pāsādikā, evaṃ na virocasīti. Sace na vattatīti vakkhāmi, samaṇo gotamo uṭṭhahitvā, aggivessana, tvaṃ pubbe vattati me rūpasmiṃ vasoti vatvā idāni paṭikkhipasīti vādaṃ āropessati. Iti vattatīti vuttepi eko doso, na vattatīti vuttepi eko dosoti tuṇhī ahosi. Dutiyampi bhagavā pucchi, dutiyampi tuṇhī ahosi. Yasmā pana yāvatatiyaṃ bhagavatā pucchite abyākarontassa sattadhā muddhā phalati, buddhā ca nāma sattānaṃyeva atthāya kappasatasahassādhikāni cattāri asaṅkhyeyyāni pāramīnaṃ pūritattā sattesu balavaanuddayā honti. Tasmā yāvatatiyaṃ apucchitvā atha kho bhagavā saccakaṃ nigaṇṭhaputtaṃ etadavoca etaṃ byākarohī dānītiādivacanaṃ avoca.

Tattha sahadhammikanti sahetukaṃ sakāraṇaṃ. Vajiraṃ pāṇimhi assāti vajirapāṇi. Yakkhoti na yo vā so vā yakkho, sakko devarājāti veditabbo. Ādittanti aggivaṇṇaṃ. Sampajjalitanti suṭṭhu pajjalitaṃ. Sajotibhūtanti samantato jotibhūtaṃ, ekaggijālabhūtanti attho. Ṭhito hotīti mahantaṃ sīsaṃ, kandalamakulasadisā dāṭhā, bhayānakāni akkhināsādīnīti evaṃ virūparūpaṃ māpetvā ṭhito. Kasmā panesa āgatoti? Diṭṭhivissajjāpanatthaṃ. Apica, ahaceva kho pana dhammaṃ deseyyaṃ, pare ca me na ājāneyyunti evaṃ dhammadesanāya appossukkabhāvaṃ āpanne bhagavati sakko mahābrahmunā saddhiṃ āgantvā, bhagavā dhammaṃ desetha, tumhākaṃ āṇāya avattamāne mayaṃ vattāpessāma, tumhākaṃ dhammacakkaṃ hotu, amhākaṃ āṇācakkanti paṭiamakāsi. Tasmā ajja saccakaṃ tāsetvā pahaṃ vissajjāpessāmīti āgato.

Bhagavāceva passati, saccako ca nigaṇṭhaputtoti yadi hi taṃ aepi passeyyuṃ. Taṃ kāraṇaṃ agaru assa, samaṇo gotamo saccakaṃ attano vāde anotarantaṃ atvā yakkhaṃ āvāhetvā dassesi, tato saccako bhayena kathesīti vadeyyuṃ. Tasmā bhagavā ceva passati saccako ca. Tassa taṃ disvāva sakalasarīrato sedā mucciṃsu, antokucchi viparivattamānā mahāravaṃ ravi. So aepi nu kho passantīti olokento kassaci lomahaṃsamattampi na addasa. Tato idaṃ bhayaṃ mameva uppannaṃ. Sacāhaṃ yakkhoti vakkhāmi, kiṃ tuyhameva akkhīni atthi, tvameva yakkhaṃ passasi, paṭhamaṃ yakkhaṃ adisvā samaṇena gotamena vādasaṅghāṭe khittova yakkhaṃ passasīti vadeyyunti cintetvā na dāni me idha aaṃ paṭisaraṇaṃ atthi, aatra samaṇā gotamāti maamāno, atha kho saccako nigaṇṭhaputtope bhagavantaṃ etadavoca. Tāṇaṃ gavesīti tāṇanti gavesamāno. Leṇaṃ gavesīti leṇanti gavesamāno. Saraṇaṃ gavesīti saraṇanti gavesamāno. Ettha ca tāyati rakkhatīti tāṇaṃ. Nilīyanti etthāti leṇaṃ. Saratīti saraṇaṃ, bhayaṃ hiṃsati viddhaṃsetīti attho.

357. -- Ny Aggivessana, Ta sẽ hỏi ng trở lại về vấn đề ny. ng c thể trả lời nếu ng muốn. Ny Aggivessana, ng nghĩ thế no? Một vị vua St-đế-lị đ lm lễ qun đảnh, như vua Pasenadi nước Kosala, vua Ajatasattu, con b Vedehi nước Magadha, vua ny c quyền hnh trong quốc gia của mnh, muốn giết những ai đng bị giết, muốn tước đoạt những ai đng bị tước đoạt, muốn tẩn xuất những ai đng bị tẩn xuất khng?

-- Tn giả Gotama, một vua St-đế-lị đ lm lễ qun đảnh, như vua Pasenadi nước Kosala, vua Ajatasattu, con b Vedehi nước Magadha, vua ny c quyền hnh trong quốc gia của mnh, muốn giết những ai đng bị giết, muốn tước đoạt những ai đng bị tước đoạt, muốn tẩn xuất những ai đng bị tẩn xuất. Ny Tn giả Gotama, cho đến cc gio đon, cc đon thể, như cc Vajji, cc Malla, vẫn c quyền hnh trong quốc gia của mnh, muốn giết những ai đng bị giết, muốn tước đoạt những ai đng bị tước đoạt, muốn tẩn xuất những ai đng bị tẩn xuất, cn ni g một vua St-đế-lị đ lm lễ qun đảnh, như vua Pasenadi nước Kosala, vua Ajatasattu, con b Vedehi nước Magadha. Ny Tn giả Gotama, vị ấy c quyền hnh ấy v xứng đng c quyền hnh ấy.

-- Ny Aggivessana, ng nghĩ thế no? Như ng ni: "Sắc l tự ng của ta", ng c quyền hnh g đối với sắc ấy v c ni được rằng: "Sắc của ti như thế ny, sắc của ti khng phải như thế ny" khng?

ược ni vậy Niganthaputta Saccaka giữ im lặng. Lần thứ hai, Thế Tn ni với Niganthaputta Saccaka:

-- Ny Aggivessana, ng nghĩ thế no? Như ng ni: "Sắc l tự ng của ta", ng c quyền hnh g đối với sắc ấy v c ni được rằng: "Sắc của ti phải như thế ny, sắc của ti khng phải như thế ny" khng?

Lần thứ hai, Niganthaputta Saccaka vẫn giữ im lặng.

Rồi Thế Tn ni với Niganthaputta Saccaka:

-- Ny Aggivessana, nay ng phải trả lời. Nay khng phải lc ng giữ im lặng nữa. Ny Aggivessana, ai được Như Lai hỏi đến lần thứ ba một cu hỏi hợp l m khng trả lời, thời đầu của người ấy sẽ bị bể ra lm bảy mảnh tại chỗ.

Lc bấy giờ thần Dạ xoa Vajirapani (Kim Cang Thủ) đang cầm một chy sắt to lớn, chy đỏ, sng chi, đứng trn khng trn đầu Niganthaputta Saccaka với định: "Nếu Thế Tn hỏi đến cu hỏi thứ ba, một cu hỏi hợp l m Niganthaputta Saccaka khng trả lời, th ta sẽ đnh bể đầu n ra lm bảy mảnh". Chỉ c Thế Tn v Niganthaputta Saccaka mới thấy thần Dạ xoa Vajirapani. Niganthaputta Saccaka sợ hi, hoảng hốt, lng tc dựng, ngược, chỉ tm thấy sự che chở nơi Thế Tn, chỉ tm thấy sự an ổn nơi Thế Tn, chỉ tm thấy sự nương tựa nơi Thế Tn, liền bạch Thế Tn:

-- Tn giả Gotama hy hỏi ti, ti sẽ trả lời.

358. Taṃ kiṃ maasi, aggivessana, yaṃ tvaṃ evaṃ vadesi rūpaṃ me attāti, vattati te tasmiṃ rūpe vaso evaṃ me rūpaṃ hotu, evaṃ me rūpaṃ mā ahosīti? No hidaṃ, bho gotama.

Manasi karohi, aggivessana; manasi karitvā kho, aggivessana, byākarohi. Na kho te sandhiyati purimena vā pacchimaṃ pacchimena vā purimaṃ. Taṃ kiṃ maasi, aggivessana, yaṃ tvaṃ evaṃ vadesi vedanā me attāti, vattati te tissaṃ vedanāyaṃ [tāyaṃ vedanāyaṃ (sī. syā.)] vaso evaṃ me vedanā hotu, evaṃ me vedanā mā ahosīti? No hidaṃ, bho gotama.

Manasi karohi, aggivessana; manasi karitvā kho, aggivessana, byākarohi. Na kho te sandhiyati purimena vā pacchimaṃ, pacchimena vā purimaṃ. Taṃ kiṃ maasi, aggivessana , yaṃ tvaṃ evaṃ vadesi saā me attāti, vattati te tissaṃ saāyaṃ vaso evaṃ me saā hotu, evaṃ me saā mā ahosīti? No hidaṃ, bho gotama.

Manasi karohi, aggivessana ; manasi karitvā kho, aggivessana, byākarohi. Na kho te sandhiyati purimena vā pacchimaṃ, pacchimena vā purimaṃ. Taṃ kiṃ maasi, aggivessana, yaṃ tvaṃ evaṃ vadesi saṅkhārā me attāti, vattati te tesu saṅkhāresu vaso evaṃ me saṅkhārā hontu, evaṃ me saṅkhārā mā ahesunti? No hidaṃ, bho gotama.

Manasi karohi, aggivessana; manasi karitvā kho, aggivessana, byākarohi. Na kho te sandhiyati purimena vā pacchimaṃ, pacchimena vā purimaṃ. Taṃ kiṃ maasi, aggivessana, yaṃ tvaṃ evaṃ vadesi viāṇaṃ me attāti, vattati te tasmiṃ viāṇe vaso evaṃ me viāṇaṃ hotu, evaṃ me viāṇaṃ mā ahosīti? No hidaṃ, bho gotama.

Manasi karohi, aggivessana; manasi karitvā kho, aggivessana, byākarohi. Na kho te sandhiyati purimena vā pacchimaṃ, pacchimena vā purimaṃ. Taṃ kiṃ maasi, aggivessana, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vāti? Aniccaṃ, bho gotama. Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vāti? Dukkhaṃ, bho gotama. Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ etaṃ mama, esohamasmi, eso me attāti? No hidaṃ, bho gotama.

Taṃ kiṃ maasi, aggivessana, vedanāpe saāpe saṅkhārāpe taṃ kiṃ maasi, aggivessana, viāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vāti? Aniccaṃ, bho gotama. Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vāti? Dukkhaṃ, bho gotama. Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ  etaṃ mama, esohamasmi, eso me attāti? No hidaṃ, bho gotama.

Taṃ kiṃ maasi, aggivessana, yo nu kho dukkhaṃ allīno dukkhaṃ upagato dukkhaṃ ajjhosito , dukkhaṃ etaṃ mama, esohamasmi, eso me attāti samanupassati, api nu kho so sāmaṃ vā dukkhaṃ parijāneyya, dukkhaṃ vā parikkhepetvā vihareyyāti? Kihi siyā, bho gotama? No hidaṃ, bho gotamāti.

Taṃ kiṃ maasi, aggivessana, nanu tvaṃ evaṃ sante dukkhaṃ allīno dukkhaṃ upagato dukkhaṃ ajjhosito, dukkhaṃ etaṃ mama, esohamasmi, eso me attāti samanupassasīti? Kihi no siyā, bho gotama? Evametaṃ bho gotamāti.

358.Manasi karitvāti manamhi katvā paccavekkhitvā upadhāretvā. Evaṃ me vedanā hotūti kusalāva hotu, sukhāva hotu. Evaṃ me saā hotūti kusalāva hotu, sukhāva hotu, somanassasampayuttāva hotūti. Saṅkhāraviāṇesupi eseva nayo. Mā ahosīti ettha pana vuttavipariyāyena attho veditabbo. Kallaṃ nūti yuttaṃ nu. Samanupassitunti etaṃ mama esohamasmi eso me attāti evaṃ taṇhāmānadiṭṭhivasena passituṃ. No hidaṃ, bho gotamāti na yuttametaṃ, bho gotama. Iti bhagavā yathā nāma cheko ahituṇḍiko sappadaṭṭhavisaṃ teneva sappena puna ḍaṃsāpetvā ubbāheyya, evaṃ tassaṃyeva parisati saccakaṃ nigaṇṭhaputtaṃ teneva mukhena pacakkhandhā aniccā dukkhā anattāti vadāpesi. Dukkhaṃ allīnoti imaṃ pacakkhandhadukkhaṃ taṇhādiṭṭhīhi allīno. Upagato ajjhositotipi taṇhādiṭṭhivaseneva veditabbo. Dukkhaṃ etaṃ mamātiādīsu pacakkhandhadukkhaṃ taṇhāmānadiṭṭhivasena samanupassatīti attho. Parijāneyyāti aniccaṃ dukkhaṃ anattāti tīraṇapariāya parito jāneyya. Parikkhepetvāti khayaṃ vayaṃ anuppādaṃ upanetvā.

358. -- Ny Aggivessana, ng nghĩ thế no? Như ng ni: "Sắc l tự ng của ta", th ng c quyền hnh g đối với sắc ấy v c ni được rằng: "Sắc của ti phải như thế ny, sắc của ti khng phải như thế ny" khng?

-- Thưa khng, Tn giả Gotama.

-- Hy suy nghiệm kỹ, ny Aggivessana. Sau khi suy nghiệm kỹ, ny Aggivessana, ng hy trả lời. Lời ni cuối của ng khng ph hợp lời ni đầu của ng, lời ni đầu của ng khng ph hợp lời ni cuối của ng. Ny Aggivessana, ng nghĩ thế no? Như ng ni: "Thọ l tự ng của ta", ng c quyền hnh g đối với thọ ấy v c ni được, rằng: "Thọ của ti phải như thế ny, thọ của ti khng phải như thế ny" khng?

-- Thưa khng, Tn giả Gotama.

-- Hy suy nghiệm kỹ, ny Aggivessana. Sau khi suy nghiệm kỹ, ny Aggivessana, ng hy trả lời. Lời ni cuối của ng khng ph hợp lời ni đầu của ng, lời ni đầu của ng khng ph hợp lời ni cuối của ng. Ny Aggivessana, ng nghĩ thế no? Như ng ni: "Tưởng l tự ng của ta", ng c quyền hnh g đối với tưởng ấy v c ni được rằng: "Tưởng của ti phải như thế ny, tưởng của ti khng phải như thế ny" khng?

-- Thưa khng, Tn giả Gotama.

-- Hy suy nghiệm kỹ, ny Aggivessana. Sau khi suy nghiệm kỹ, ny Aggivessana, ng hy trả lời. Lời ni cuối của ng khng ph hợp lời ni đầu của ng, lời ni đầu của ng khng ph hợp lời ni cuối của ng. Ny Aggivessana, ng nghĩ thế no? Như ng ni: "Cc hnh l tự ng của ta", ng quyền hnh g đối với tự ng ấy v c ni được rằng: "Cc hnh của ti phải như thế ny, cc hnh của ti khng phải như thế ny" khng?

-- Thưa khng, Tn giả Gotama.

-- Hy suy nghiệm kỹ, ny Aggivessana. Sau khi suy nghiệm kỹ, ny Aggivessana, ng hy trả lời. Lời ni cuối của ng khng ph hợp lời ni đầu của ng, lời ni đầu của ng khng ph hợp lời ni cuối của ng. Ny Aggivessana, ng nghĩ thế no? Như ng ni: "Thức l tự ng của ta", ng quyền hnh g đối với tự ng ấy v c ni được rằng: "Thức của ti phải như thế ny, thức của ti khng phải như thế ny" khng?

-- Thưa khng, Tn giả Gotama.

-- Hy suy nghiệm kỹ, ny Aggivessana. Sau khi suy nghiệm kỹ, ny Aggivessana, ng hy trả lời. Lời ni cuối của ng khng ph hợp lời ni đầu của ng, lời ni đầu của ng khng ph hợp lời ni cuối của ng. Ny Aggivessana, ng nghĩ thế no? Sắc l thường hay v thường?

-- V thường, Tn giả Gotama.

-- Ci g v thường th ci ấy l khổ hay lạc?

-- L khổ, Tn giả Gotama.

-- Ci g v thường, khổ, biến hoại; c hợp l chăng khi chnh qun ci ấy l: "Ci ny l của ti, ci ny l ti, ci ny l tự ng của ti"?

-- Thưa khng, Tn giả Gotama.

-- Ny Aggivessana, ng nghĩ thế no? Thọ... (như trn)... tưởng... (như trn)... cc hnh... (như trn)... Ny Aggivessana, ng nghĩ thế no? Thức l thường hay v thường?

-- V thường, Tn giả Gotama.

-- Ci g v thường l khổ hay lạc?

-- L khổ, Tn giả Gotama.

-- Ci g v thường, khổ, biến hoại; c hợp l chăng khi chnh qun ci ấy l: "Ci ny l của ti, ci ny l ti, ci ny l tự ng của ti"?

-- Thưa khng, Tn giả Gotama.

-- Ny Aggivessana, ng nghĩ thế no? Ai i luyến khổ, chấp trước khổ, tham đắm khổ, qun khổ v ni: "Ci ny l của ti, ci ny l ti, ci ny l tự ng của ti". Người ấy c thể liễu tri ci khổ của tự mnh hay c thể sống trừ diệt khổ khng?

-- Lm sao c thể được, Tn giả Gotama? Khng thể như vậy, Tn giả Gotama.

359. Seyyathāpi , aggivessana, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṃ caramāno tiṇhaṃ kuṭhāriṃ [kudhāriṃ (syā. kaṃ. ka.)] ādāya vanaṃ paviseyya. So tattha passeyya mahantaṃ kadalikkhandhaṃ ujuṃ navaṃ akukkukajātaṃ [akukkuṭajātaṃ (syā. kaṃ.)]. Tamenaṃ mūle chindeyya, mūle chetvā agge chindeyya, agge chetvā pattavaṭṭiṃ vinibbhujeyya [vinibbhujjeyya (ka.)]. So tattha pattavaṭṭiṃ vinibbhujanto pheggumpi nādhigaccheyya, kuto sāraṃ? Evameva kho tvaṃ, aggivessana, mayā sakasmiṃ vāde samanuyujiyamāno samanugāhiyamāno samanubhāsiyamāno ritto tuccho aparaddho. Bhāsitā kho pana te esā, aggivessana, vesāliyaṃ parisati vācā nāhaṃ taṃ passāmi samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā, saṅghiṃ gaṇiṃ gaṇācariyaṃ, api arahantaṃ sammāsambuddhaṃ paṭijānamānaṃ, yo mayā vādena vādaṃ samāraddho na saṅkampeyya na sampakampeyya na sampavedheyya, yassa na kacchehi sedā mucceyyuṃ. Thūṇaṃ cepāhaṃ acetanaṃ vādena vādaṃ samārabheyyaṃ sāpi mayā vādena vādaṃ samāraddhā saṅkampeyya sampakampeyya sampavedheyya. Ko pana vādo manussabhūtassāti? Tuyhaṃ kho pana, aggivessana, appekaccāni sedaphusitāni nalāṭā muttāni, uttarāsaṅgaṃ vinibhinditvā bhūmiyaṃ patiṭṭhitāni. Mayhaṃ kho pana, aggivessana, natthi etarahi kāyasmiṃ sedoti. Iti bhagavā tasmiṃ [tassaṃ (?)] parisati suvaṇṇavaṇṇaṃ kāyaṃ vivari. Evaṃ vutte, saccako nigaṇṭhaputto tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno nisīdi.

359.Navanti taruṇaṃ. Akukkukajātanti pupphaggahaṇakāle anto aṅguṭṭhappamāṇo eko ghanadaṇḍako nibbattati, tena virahitanti attho. Rittoti suo antosāravirahito. Rittattāva tucchoAparaddhoti parājito. Bhāsitā kho pana teti idaṃ bhagavā tassa mukharabhāvaṃ pakāsetvā niggaṇhanto āha. So kira pubbe pūraṇādayo cha satthāro upasaṅkamitvā pahaṃ pucchati. Te vissajjetuṃ na sakkonti. Atha nesaṃ parisamajjhe mahantaṃ vippakāraṃ āropetvā uṭṭhāya jayaṃ pavedento gacchati. So sammāsambuddhampi tatheva viheṭhessāmīti saāya upasaṅkamitvā

Ambho ko nāma yaṃ rukkho, sinnapatto sakaṇṭako;

Yattha ekappahārena, uttamaṅgaṃ vibhijjitanti.

Ayaṃ khadiraṃ āhacca asārakarukkhaparicito mudutuṇḍasakuṇo viya sabbautaāṇasāraṃ āhacca āṇatuṇḍabhedaṃ patto sabbautaāṇassa thaddhabhāvaṃ aāsi. Tadassa parisamajjhe pakāsento bhāsitā kho pana tetiādimāha. Natthi etarahīti upādinnakasarīre sedo nāma natthīti na vattabbaṃ, etarahi pana natthīti vadati. Suvaṇṇavaṇṇaṃ kāyaṃ vivarīti na sabbaṃ kāyaṃ vivari. Buddhā nāma gaṇṭhikaṃ paṭimucitvā paṭicchannasarīrā parisati dhammaṃ desenti. Atha bhagavā galavāṭakasammukhaṭṭhāne cīvaraṃ gahetvā caturaṅgulamattaṃ otāresi. Otāritamatte pana tasmiṃ suvaṇṇavaṇṇā rasmiyo pujapujā hutvā suvaṇṇaghaṭato rattasuvaṇṇarasadhārā viya, rattavaṇṇavalāhakato vijjulatā viya ca nikkhamitvā suvaṇṇamurajasadisaṃ mahākhandhaṃ uttamasiraṃ padakkhiṇaṃ kurumānā ākāse pakkhandiṃsu. Kasmā pana bhagavā evamakāsīti? Mahājanassa kaṅkhāvinodanatthaṃ. Mahājano hi samaṇo gotamo mayhaṃ sedo natthīti vadati, saccakassa tāva nigaṇṭhaputtassa yantāruḷhassa viya sedā paggharanti. Samaṇo pana gotamo ghanadupaṭṭacīvaraṃ pārupitvā nisinno, anto sedassa atthitā vā natthitā vā kathaṃ sakkā ātunti kaṅkhaṃ kareyya, tassa kaṅkhāvinodanatthaṃ evamakāsi. Maṅkubhūtoti nittejabhūto. Pattakkhandhoti patitakkhandho. Appaṭibhānoti uttari appassanto. Nisīdīti pādaṅguṭṭhakena bhūmiṃ kasamāno nisīdi.

359. -- Ny Aggivessana, như một người muốn được li cy, tm cầu li cy, đi chỗ ny chỗ kia tm kiếm li cy. Người ấy cầm một ci ba sắc bn, đi vo rừng. Người ấy c thể thấy ở đy thn một cy chuối lớn thẳng đứng, cn trẻ, khng c khc đốt. Người ấy c thể chặt gốc cy ấy. Sau khi chặt gốc cy, người ấy chặt ngọn cy. Sau khi chặt ngọn cy, người ấy c thể lột ra cc l cuộn trn. Nhưng khi lột ra cc l cuộn trn, người ấy khng tm được gic cy, cn ni g đến li cy. Cũng vậy ny Aggivessana, khi được Ta hỏi, Ta cật vấn, Ta chất vấn về những lời của ng, ng đ tự tỏ ra trống rỗng, trống khng, thất bại. Nhưng ny Aggivessana, những lời ni m ng tuyn bố cho hội chng ở Vesali: "Ta khng thấy một Sa-mn hay B-la-mn no, l vị Hội chủ, l vị Gio trưởng, vị Sư trưởng Gio hội, dầu c tự cho l bậc A-la-hn, Chnh ẳng Gic, khi đối thoại với Ta, khng ai l khng run sợ, khng hoảng sợ, khng khiếp sợ, khng ai l khng bị tot mồ hi nch. Dầu Ta c đối thoại với một cột trụ v tnh, cột trụ ấy khi đối thoại với ta cũng run sợ, cũng hoảng sợ, cũng khiếp sợ, huống nữa l một người thường". Nhưng chnh từ nơi trn của ng, ny một người thường. Nhưng chnh từ nơi trn của ng, ny Aggivessana, những giọt mồ hi đang chảy xuống, sau khi thấm qua thượng y, đang rơi xuống đất. Cn Ta, ny Aggivessana, nay khng c mồ hi no trn thn Ta.

Rồi Thế Tn để lộ kim thn cho Hội chng ấy thấy. Khi nghe ni vậy, Niganthaputta Saccaka im lặng, hổ thẹn, thụt vai, ci đầu, ngồi bng hong, khng ni một lời.

360. Atha kho dummukho licchaviputto saccakaṃ nigaṇṭhaputtaṃ tuṇhībhūtaṃ maṅkubhūtaṃ pattakkhandhaṃ adhomukhaṃ pajjhāyantaṃ appaṭibhānaṃ viditvā bhagavantaṃ etadavoca upamā maṃ, bhagavā, paṭibhātīti. Paṭibhātu taṃ, dummukhāti bhagavā avoca. Seyyathāpi, bhante, gāmassa vā nigamassa vā avidūre pokkharaṇī. Tatrāssa kakkaṭako. Atha kho, bhante, sambahulā kumārakā vā kumārikā vā tamhā gāmā vā nigamā vā nikkhamitvā yena sā pokkharaṇī tenupasaṅkameyyuṃ; upasaṅkamitvā taṃ pokkharaṇiṃ ogāhetvā taṃ kakkaṭakaṃ udakā uddharitvā thale patiṭṭhāpeyyuṃ. Yaadeva hi so, bhante, kakkaṭako aḷaṃ abhininnāmeyya taṃ tadeva te kumārakā vā kumārikā vā kaṭṭhena vā kathalena vā sachindeyyuṃ sambhajeyyuṃ sampalibhajeyyuṃ. Evahi so, bhante, kakkaṭako sabbehi aḷehi sachinnehi sambhaggehi sampalibhaggehi abhabbo taṃ pokkharaṇiṃ puna otarituṃ, seyyathāpi pubbe. Evameva kho, bhante, yāni saccakassa nigaṇṭhaputtassa visūkāyitāni visevitāni vipphanditāni tānipi sabbāni [vipphanditāni kānici kānici tāni (sī. syā. kaṃ. pī.)] bhagavatā sachinnāni sambhaggāni sampalibhaggāni; abhabbo ca dāni, bhante, saccako nigaṇṭhaputto puna bhagavantaṃ upasaṅkamituṃ yadidaṃ vādādhippāyoti. Evaṃ vutte, saccako nigaṇṭhaputto dummukhaṃ licchaviputtaṃ etadavoca āgamehi tvaṃ, dummukha, āgamehi tvaṃ, dummukha ( ) [(mukharosi tvaṃ dummukha) (syā. kaṃ.)] na mayaṃ tayā saddhiṃ mantema, idha mayaṃ bhotā gotamena saddhiṃ mantema.

 

360.Dummukhoti na virūpamukho, abhirūpo hi so pāsādiko. Nāmaṃ panassa etaṃ. Abhabbo taṃ pokkharaṇiṃ puna otaritunti sabbesaṃ aḷānaṃ bhaggattā pacchinnagamano otarituṃ abhabbo, tattheva kākakulalādīnaṃ bhattaṃ hotīti dasseti. Visūkāyikānīti diṭṭhivisūkāni. Visevitānīti diṭṭhisacaritāni. Vipphanditānīti diṭṭhivipphanditāni. Yadidaṃ vādādhippāyoti ettha yadidanti nipātamattaṃ; vādādhippāyo hutvā vādaṃ āropessāmīti ajjhāsayena upasaṅkamituṃ abhabbo; dhammassavanāya pana upasaṅkameyyāti dasseti. Dummukhaṃ licchaviputtaṃ etadavocāti kasmā avoca ? Dummukhassa kirassa upamāharaṇakāle sesa licchavikumārāpi cintesuṃ iminā nigaṇṭhena amhākaṃ sippuggahaṇaṭṭhāne ciraṃ avamāno kato, ayaṃ dāni amittassa piṭṭhiṃ passituṃ kālo. Mayampi ekekaṃ upamaṃ āharitvā pāṇippahārena patitaṃ muggarena pothento viya tathā naṃ karissāma, yathā na puna parisamajjhe sīsaṃ ukkhipituṃ sakkhissatīti, te opammāni karitvā dummukhassa kathāpariyosānaṃ āgamayamānā nisīdiṃsu. Saccako tesaṃ adhippāyaṃ atvā, ime sabbeva gīvaṃ ukkhipitvā oṭṭhehi calamānehi ṭhitā; sace paccekā upamā harituṃ labhissanti, puna mayā parisamajjhe sīsaṃ ukkhipituṃ na sakkā bhavissati, handāhaṃ dummukhaṃ apasādetvā yathā aassa okāso na hoti, evaṃ kathāvāraṃ pacchinditvā samaṇaṃ gotamaṃ pahaṃ pucchissāmīti tasmā etadavoca. Tattha āgamehīti tiṭṭha, mā puna bhaṇāhīti attho.

360. Rồi Dummukha, một người con Licchavi, biết được Niganthaputta Saccaka im lặng, hổ thẹn, thụt vai, ci đầu, ngồi bng hong, khng ni một lời, liền bạch Thế Tn:

-- Bạch Thế Tn, con c một v dụ.

Thế Tn ni:

-- Ny Dummukha, hy ni ln v dụ ấy.

-- Bạch Thế Tn, như một hồ sen khng xa lng hay thị trấn bao nhiu, ở đy c con cua. Bạch Thế Tn, rồi một số đng con trai hay con gi đi ra khỏi lng hay thị trấn ấy, đến tại hồ sen kia, sau khi đến, lặn xuống hồ nước ấy bắt con cua ln v đặt n trn đất kh. Bạch Thế Tn, khi con cua ny th ra ci cng no, th cc đứa con trai hay con gi ấy, với ci gậy hay miếng snh, chặt, bẻ gy v đập nt ci cng ấy. Như vậy, bạch Thế Tn, con cua ấy bị chặt, bị bẻ gy, bị đập nt tất cả cng, khng thể lội xuống hồ sen ấy như trước. Cũng vậy, bạch Thế Tn, mọi khc thuyết, gian kế, tranh luận của Niganthaputta Saccaka đ bị Thế Tn chặt đứt, bẻ gy, đập tan. V nay, bạch Thế Tn, Niganthaputta Saccaka, khng thể đến gặp Thế Tn, chớ đừng ni l c định đm luận.

Khi được nghe ni vậy, Niganthaputta Saccaka ni với Licchavi Dummukha:

-- ng hy ngừng ni, Dummukha! ng hy ngừng ni, Dummukha! Chng ti khng đm luận với ng. Chng ti đang đm luận với Tn giả Gotama.

361. Tiṭṭhatesā, bho gotama, amhākaceva aesaca puthusamaṇabrāhmaṇānaṃ vācā. Vilāpaṃ vilapitaṃ mae. Kittāvatā ca nu kho bhoto gotamassa sāvako sāsanakaro hoti ovādapatikaro tiṇṇavicikiccho vigatakathaṃkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthusāsane viharatīti? Idha, aggivessana, mama sāvako yaṃ kici rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ rūpaṃ netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attāti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaāya passati; yā kāci vedanāpe yā kāci saāpe ye keci saṅkhārāpe yaṃ kici viāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā, yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ viāṇaṃ netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attāti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaāya passati. Ettāvatā kho, aggivessana, mama sāvako sāsanakaro hoti ovādapatikaro tiṇṇavicikiccho vigatakathaṃkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthusāsane viharatīti.

Kittāvatā pana, bho gotama, bhikkhu arahaṃ hoti khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaā vimuttoti? Idha, aggivessana, bhikkhu yaṃ kici rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā sabbaṃ rūpaṃ netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attāti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaāya disvā anupādā vimutto hoti; yā kāci vedanāpe yā kāci saāpe ye keci saṅkhārāpe yaṃ kici viāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā sabbaṃ viāṇaṃ netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attāti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaāya disvā anupādā vimutto hoti. Ettāvatā kho, aggivessana, bhikkhu arahaṃ hoti khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaā vimutto. Evaṃ vimuttacitto kho, aggivessana, bhikkhu tīhi anuttariyehi samannāgato hoti dassanānuttariyena, paṭipadānuttariyena, vimuttānuttariyena. Evaṃ vimuttacitto kho, aggivessana, bhikkhu tathāgataeva sakkaroti garuṃ karoti māneti pūjeti buddho so bhagavā bodhāya dhammaṃ deseti, danto so bhagavā damathāya dhammaṃ deseti, santo so bhagavā samathāya dhammaṃ deseti, tiṇṇo so bhagavā taraṇāya dhammaṃ deseti, parinibbuto so bhagavā parinibbānāya dhammaṃ desetīti.

361.Tiṭṭhatesā, bho gotamāti, bho gotama, esā amhākaceva aesaca puthusamaṇabrāhmaṇānaṃ vācā tiṭṭhatu. Vilāpaṃ vilapitaṃ maeti etahi vacanaṃ vilapitaṃ viya hoti, vippalapitamattaṃ hotīti attho. Atha vā tiṭṭhatesāti ettha kathāti āharitvā vattabbā. Vācāvilāpaṃ vilapitaṃ maeti ettha panidaṃ vācānicchāraṇaṃ vilapitamattaṃ mae hotīti attho.

Idāni pahaṃ pucchanto kittāvatātiādimāha. Tattha vesārajjapattoti āṇapatto. Aparappaccayoti aparappattiyo. Athassa bhagavā pahaṃ vissajjento idha, aggivessanātiādimāha, taṃ uttānatthameva. Yasmā panettha passatīti vuttattā sekkhabhūmi dassitā. Tasmā uttari asekkhabhūmiṃ pucchanto dutiyaṃ pahaṃ pucchi, tampissa bhagavā byākāsi . Tattha dassanānuttariyenātiādīsu dassanānuttariyanti lokiyalokuttarā paā. Paṭipadānuttariyanti lokiyalokuttarā paṭipadā. Vimuttānuttariyanti lokiyalokuttarā vimutti. Suddhalokuttarameva vā gahetvā dassanānuttariyanti arahattamaggasammādiṭṭhi. Paṭipadānuttariyanti sesāni maggaṅgāni. Vimuttānuttariyanti aggaphalavimutti. Khīṇāsavassa vā nibbānadassanaṃ dassanānuttariyaṃ nāma. Maggaṅgāni paṭipadānuttariyaṃ. Aggaphalaṃ vimuttānuttariyanti veditabbaṃ. Buddho so bhagavāti so bhagavā sayampi cattāri saccāni buddho. Bodhāyāti paresampi catusaccabodhāya dhammaṃ deseti. Dantotiādīsu dantoti nibbisevano. Damathāyāti nibbisevanatthāya. Santoti sabbakilesavūpasamena santo. Samathāyāti kilesavūpasamāya. Tiṇṇoti caturoghatiṇṇo. Taraṇāyāti caturoghataraṇāya. Parinibbutoti kilesaparinibbānena parinibbuto. Parinibbānāyāti kilesaparinibbānatthāya.

361. Tn giả Gotama, hy để yn những lời ni của chng ti v lời ni của cc Sa-mn, B-la-mn khc. Ti nghĩ cuộc đm luận v bổ ny thật đng hối tiếc! Cho đến mức độ no, một đệ tử Thanh văn của Tn giả Gotama trở thnh tun phụng gio điển, chấp nhận giảng huấn, nghi ngờ được đoạn trừ, do dự được diệt tận, thnh tựu v y, sống trong gio hội Bổn Sư, khỏi phải nương tựa một ai?

-- Ở đy, ny Aggivessana, đệ tử Thanh văn của Ta, đối với mọi sắc php, qu khứ, tương lai, hiện tại, nội hay ngoại, th hay tế, liệt hay thắng, xa hay gần, thấy như thật với chnh tr tuệ l: "Ci ny khng phải của ti, ci ny khng phải l ti, ci ny khng phải tự ng của ti". ối với mọi cảm thọ... đối với mọi tưởng... đối với mọi hnh... đối với mọi thức, qu khứ, tương lai, hiện tại, nội hay ngoại, th hay tế, liệt hay thắng, xa hay gần, thấy như thật với chnh tr tuệ l: "Ci ny khng phải của ti, ci ny khng phải l ti, ci ny khng phải tự ng của ti". Cho đến mức độ như vậy, ny Aggivessana, một đệ tử Thanh văn của Ta trở thnh tun phụng gio điển, chấp nhận giảng huấn, nghi ngờ được đoạn trừ, do dự được diệt tn, thnh tựu v y, sống trong gio hội Bổn sư, khỏi phải nương tựa một ai.

-- Cho đến mức độ no, ny Tn giả Gotama, Tỷ-kheo l bậc A-la-hn, cc lậu hoặc đ tận, tu hnh thnh mn, cc việc nn lm đ lm, đ đặt gnh nặng xuống, cc mục tiu đ đạt, hữu kiết sử đ đoạn trừ, được chnh tr giải thot?

-- Ở đy, ny Aggivessana, Tỷ-kheo đối với bất cứ sắc php no, qu khứ, tương lai, hiện tại, nội hay ngoại, th hay tế, liệt hay thắng, xa hay gần, tất cả cc sắc php, sau khi như thật qun st với chnh tr tuệ: "Ci ny khng phải của ti, ci ny khng phải l ti, ci ny khng phải tự ng của ti", chứng được v chấp thủ giải thot. ối với bất cứ thọ no... bất cứ tưởng no... bất cứ hnh no... đối với bất cứ thức no, qu khứ, tương lai, hiện tại, nội hay ngoại, th hay tế, liệt hay thắng, xa hay gần, tất cả cc thức, sau khi như thật qun st với chnh tr tuệ: "Ci ny khng phải của ti, ci ny khng phải l ti, ci ny khng phải tự ng của ti", chứng được v chấp thủ giải thot. Cho đến mức độ ny, ny Aggivessana, Tỷ-kheo l bậc A-la-hn, cc lậu hoặc đ tận, tu hnh thnh mn, cc việc nn lm đ lm, đ đặt gnh nặng xuống, cc mục tiu đ đạt, hữu kiết sử đ đoạn trừ, được chnh tr giải thot.

Với tm giải thot như vậy, ny Aggivessana, Tỷ-kheo thnh tựu ba php v thượng: Kiến v thượng, ạo v thượng, Giải thot v thượng. ược giải thot như vậy, ny Aggivessana, vị ấy chỉ knh lễ, tn trọng, đảnh lễ, cng dường Như Lai: "Thế Tn đ gic ngộ, Ngi thuyết php để gic ngộ. Thế Tn đ điều phục, Ngi thuyết php để điều phục. Thế Tn đ tịch tĩnh, Ngi thuyết php để tịch tĩnh. Thế Tn đ vượt qua, Ngi thuyết php để vượt qua. Thế Tn đ chứng Niết-bn, Ngi thuyết php để chứng Niết-bn".

362. Evaṃ vutte, saccako nigaṇṭhaputto bhagavantaṃ etadavoca  mayameva, bho gotama, dhaṃsī, mayaṃ pagabbā, ye mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ vādena vādaṃ āsādetabbaṃ amaimha. Siyā hi, bho gotama, hatthiṃ pabhinnaṃ āsajja purisassa sotthibhāvo, na tveva bhavantaṃ gotamaṃ āsajja siyā purisassa sotthibhāvo. Siyā hi, bho gotama, pajjalitaṃ [jalantaṃ (sī. pī.)] aggikkhandhaṃ āsajja purisassa sotthibhāvo , na tveva bhavantaṃ gotamaṃ āsajja siyā purisassa sotthibhāvo. Siyā hi, bho gotama, āsīvisaṃ ghoravisaṃ āsajja purisassa sotthibhāvo, na tveva bhavantaṃ gotamaṃ āsajja siyā purisassa sotthibhāvo. Mayameva, bho gotama, dhaṃsī, mayaṃ pagabbā, ye mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ vādena vādaṃ āsādetabbaṃ amaimha. Adhivāsetu [adhivāsetu ca (pī. ka.)] me bhavaṃ gotamo svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenāti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.

362.Dhaṃsīti guṇadhaṃsakā. Pagabbāti vācāpāgabbiyena samannāgatā. Āsādetabbanti ghaṭṭetabbaṃ. Āsajjāti ghaṭṭetvā. Natveva bhavantaṃ gotamanti bhavantaṃ gotamaṃ āsajja kassaci attano vādaṃ anupahataṃ sakalaṃ ādāya pakkamituṃ thāmo natthīti dasseti. Na hi bhagavā hatthiādayo viya kassaci jīvitantarāyaṃ karoti. Ayaṃ pana nigaṇṭho imā tisso upamā na bhagavato ukkaṃsanatthaṃ āhari, attukkaṃsanatthameva āhari. Yathā hi rājā kaci paccatthikaṃ ghātetvā evaṃ nāma sūro evaṃ thāmasampanno puriso bhavissatīti paccatthikaṃ thomentopi attānameva thometi. Evameva sopi siyā hi, bho gotama, hatthiṃ pabhinnantiādīhi bhagavantaṃ ukkaṃsentopi mayameva sūrā mayaṃ paṇḍitā mayaṃ bahussutāyeva evaṃ pabhinnahatthiṃ viya, jalitaaggikkhandhaṃ viya, phaṇakataāsīvisaṃ viya ca vādatthikā sammāsambuddhaṃ upasaṅkamimhāti attānaṃyeva ukkaṃseti. Evaṃ attānaṃ ukkaṃsetvā bhagavantaṃ nimantayamāno adhivāsetu metiādimāha. Tattha adhivāsetūti sampaṭicchatu. Svātanāyāti yaṃ me tumhesu kāraṃ karoto sve bhavissati puaca pītipāmojjaca, tadatthāya. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvenāti bhagavā kāyaṅgaṃ vā vācaṅgaṃ vā acopetvā abbhantareyeva khantiṃ dhārento tuṇhībhāvena adhivāsesi. Saccakassa anuggahakaraṇatthaṃ manasāva sampaṭicchīti vuttaṃ hoti.

362. ược nghe ni vậy, Niganthaputta bạch với Thế Tn:

-- Tn giả Gotama, chng ti thật l lỗ mng, chng ti thật l khinh suất. Chng ti đ dm nghĩ dng lời ni để luận chiến với Tn giả Gotama! Ny Tn giả Gotama, rất c thể cn c sự an ton cho một người chiến đấu với con voi đin, nhưng khng thể c sự an ton cho một người chiến đấu chống Tn giả Gotama! Ny Tn giả Gotama, rất c thể cn c sự an ton cho một người chiến đấu chống đm lửa hừng, nhưng khng thể c sự an ton cho một người chiến đấu chống Tn giả Gotama! Ny Tn giả Gotama, rất c thể cn c sự an ton cho một người chiến đấu với con rắn độc dữ tợn, nhưng khng thể c sự an ton cho một người chiến đấu với Tn giả Gotama! Tn giả Gotama, chng ti thật lỗ mng, chng ti thật l khinh xuất. Chng ti đ dm nghĩ, dng lời ni để luận chiến với Tn giả Gotama! Mong Tn giả Gotama nhận lời, ngy mai dng bữa ăn của ti cng với chng Tỷ-kheo!

Thế Tn im lặng nhận lời.

363. Atha kho saccako nigaṇṭhaputto bhagavato adhivāsanaṃ viditvā te licchavī āmantesi suṇantu me bhonto licchavī, samaṇo me gotamo nimantito svātanāya saddhiṃ bhikkhusaṅghena. Tena me abhihareyyātha yamassa patirūpaṃ maeyyāthāti. Atha kho te licchavī tassā rattiyā accayena saccakassa nigaṇṭhaputtassa pacamattāni thālipākasatāni bhattābhihāraṃ abhihariṃsu. Atha kho nigaṇṭhaputto sake ārāme paṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṃ ārocāpesi kālo, bho gotama, niṭṭhitaṃ bhattanti. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena saccakassa nigaṇṭhaputtassa ārāmo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paatte āsane nisīdi saddhiṃ bhikkhusaṅghena. Atha kho saccako nigaṇṭhaputto buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi. Atha kho saccako nigaṇṭhaputto bhagavantaṃ bhuttāviṃ onītapattapāṇiṃ aataraṃ nīcaṃ āsanaṃ gahetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho saccako nigaṇṭhaputto bhagavantaṃ etadavoca yamidaṃ, bho gotama, dāne puaca puamahī ca taṃ dāyakānaṃ sukhāya hotūti. Yaṃ kho, aggivessana, tādisaṃ dakkhiṇeyyaṃ āgamma avītarāgaṃ avītadosaṃ avītamohaṃ, taṃ dāyakānaṃ bhavissati. Yaṃ kho, aggivessana, mādisaṃ dakkhiṇeyyaṃ āgamma vītarāgaṃ vītadosaṃ vītamohaṃ, taṃ tuyhaṃ bhavissatīti.

Cūḷasaccakasuttaṃ niṭṭhitaṃ pacamaṃ.

363.Yamassa patirūpaṃ maeyyāthāti te kira licchavī tassa pacathālipākasatāni niccabhattaṃ āharanti . Tadeva sandhāya esa sve tumhe yaṃ assa samaṇassa gotamassa patirūpaṃ kappiyanti maeyyātha, taṃ āhareyyātha; samaṇassa hi gotamassa tumhe paricārakā kappiyākappiyaṃ yuttāyuttaṃ jānāthāti vadati. Bhattābhihāraṃ abhihariṃsūti abhiharitabbaṃ bhattaṃ abhihariṃsu. Paṇītenāti uttamena. Sahatthāti sahatthena. Santappetvāti suṭṭhu tappetvā, paripuṇṇaṃ suhitaṃ yāvadatthaṃ katvā. Sampavāretvāti suṭṭhu pavāretvā, alaṃ alanti hatthasaāya paṭikkhipāpetvā. Bhuttāvinti bhuttavantaṃ. Onītapattapāṇinti pattato onītapāṇiṃ, apanītahatthanti vuttaṃ hoti. Onittapattapāṇintipi pāṭho, tassattho, onittaṃ nānābhūtaṃ pattaṃ pāṇito assāti onittapattapāṇī. Taṃ onittapattapāṇiṃ, hatthe ca pattaca dhovitvā ekamante pattaṃ nikkhipitvā nisinnanti attho. Ekamantaṃ nisīdīti bhagavantaṃ evaṃbhūtaṃ atvā ekasmiṃ okāse nisīdīti attho. Puacāti yaṃ imasmiṃ dāne puaṃ, āyatiṃ vipākakkhandhāti attho. Puamahīti vipākakkhandhānaṃyeva parivāro. Taṃ dāyakānaṃ sukhāya hotūti taṃ imesaṃ licchavīnaṃ sukhatthāya hotu. Idaṃ kira so ahaṃ pabbajito nāma, pabbajitena ca na yuttaṃ attano dānaṃ niyyātetunti tesaṃ niyyātento evamāha. Atha bhagavā yasmā licchavīhi saccakassa dinnaṃ, na bhagavato. Saccakena pana bhagavato dinnaṃ, tasmā tamatthaṃ dīpento yaṃ kho, aggivessanātiādimāha. Iti bhagavā nigaṇṭhassa matena vināyeva attano dinnaṃ dakkhiṇaṃ nigaṇṭhassa niyyātesi, sā cassa anāgate vāsanā bhavissatīti.

Papacasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya

Cūḷasaccakasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.

363. Rồi Niganthaputta Saccaka, sau khi biết Thế Tn đ nhận lời, liền ni với cc Licchavi:

-- Cc Tn giả Licchavi hy nghe ti. Sa-mn Gotama ngy mai được mời ăn với chng Tỷ-kheo. Hy đem đến cho ti những g qu vị nghĩ l hợp thời.

Rồi những Licchavi ấy, sau khi đm ấy đ mn cho đem đến Niganthaputta Saccaka khoảng năm trăm phần cơm cng dường nấu với sữa. Rồi Niganthaputta Saccaka, tại vườn của mnh, cho soạn cc mn ăn thịnh soạn, loại cứng v loại mềm, rồi cho bo tin giờ cho Thế Tn:

-- Tn giả Gotama, nay đ đến giờ. Cơm đ sửa soạn xong.

Rồi Thế Tn vo buổi sng đắp y, cầm y bt, đi đến khu vườn của Niganthaputta Saccaka, sau khi đến, Ngi ngồi trn chỗ đ soạn sẵn cng với chng Tỷ-kheo. Rồi Niganthaputta Saccaka, tự tay hầu hạ cc mn ăn thịnh soạn loại cứng v loại mềm cho chng Tỷ-kheo, cầm đầu l đức Phật. Rồi Niganthaputta sau khi biết Thế Tn dng bữa ăn đ xong, tay đ rời khỏi bt, liền lấy một chiếc ghế thấp khc v ngồi xuống một bn. Sau khi ngồi xuống một bn, Niganthaputta Saccaka bạch Thế Tn:

-- Ny Tn giả Gotama, trong cuộc bố th ny, nếu c cng đức v cng đức địa, mong rằng những vị bố th sẽ được hưởng hạnh phc.

-- Ny Aggivessana, sẽ c (cng đức) cho những người bố th, đối với người đng được cng dường như ng, dầu ng khng phải l khng c tham, khng phải l khng c sn, khng phải l khng c si; sẽ c (cng đức) cho ng, ny Aggivessana, đối với người đng được cng dường như Ta, v Ta l người khng c tham, khng c sn, khng c si.

Ha thượng Thch Minh Chu dịch Việt

 

Mục Lục Kinh Trung Bộ Pali -Việt

 

Kinh Trung Bộ

 

 


 


Nguồn: (web Bnh Anson)
Phn đoạn Pali-Việt: Nhị Tường

KINH ĐIỂN 
Home