MAJJHIMANIKĀYA- TRUNG BỘ KINH

 

 

 

CHNH KINH PALI

CH GIẢI PALI

BẢN DỊCH VIỆT

4. Cūḷavedallasuttaṃ

 

4. Cūḷavedallasuttavaṇṇanā

 

44. Tiểu kinh Phương quảng
 

460. Evaṃ me sutaṃ ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Atha kho visākho upāsako yena dhammadinnā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā dhammadinnaṃ bhikkhuniṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho visākho upāsako dhammadinnaṃ bhikkhuniṃ etadavoca sakkāyo sakkāyoti, ayye, vuccati. Katamo nu kho, ayye, sakkāyo vutto bhagavatāti? Paca kho ime, āvuso visākha, upādānakkhandhā sakkāyo vutto bhagavatā, seyyathidaṃ rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viāṇupādānakkhandho. Ime kho, āvuso visākha, pacupādānakkhandhā sakkāyo vutto bhagavatāti.

Sādhayyeti kho visākho upāsako dhammadinnāya bhikkhuniyā bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā dhammadinnaṃ bhikkhuniṃ uttariṃ pahaṃ apucchi sakkāyasamudayo sakkāyasamudayoti, ayye, vuccati. Katamo nu kho, ayye, sakkāyasamudayo vutto bhagavatāti? Yāyaṃ, āvuso visākha, taṇhā ponobbhavikā nandīrāgasahagatā tatratatrābhinandinī, seyyathidaṃ kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā; ayaṃ kho, āvuso visākha, sakkāyasamudayo vutto bhagavatāti.

Sakkāyanirodho sakkāyanirodhoti, ayye, vuccati. Katamo nu kho, ayye, sakkāyanirodho vutto bhagavatāti?

Yo kho, āvuso visākha, tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo; ayaṃ kho, āvuso visākha, sakkāyanirodho vutto bhagavatāti.

Sakkāyanirodhagāminī paṭipadā sakkāyanirodhagāminī paṭipadāti, ayye, vuccati. Katamā nu kho, ayye, sakkāyanirodhagāminī paṭipadā vuttā bhagavatāti?

Ayameva kho, āvuso visākha, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo sakkāyanirodhagāminī paṭipadā vuttā bhagavatā, seyyathidaṃ  sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhīti.

Taeva nu kho, ayye, upādānaṃ te [teva (sī.)] pacupādānakkhandhā udāhu aatra pacahupādānakkhandhehi upādānanti? Na kho, āvuso visākha, taeva upādānaṃ te pacupādānakkhandhā, nāpi aatra pacahupādānakkhandhehi upādānaṃ. Yo kho, āvuso visākha, pacasu upādānakkhandhesu chandarāgo taṃ tattha upādānanti.

 

460.Evaṃme sutanti cūḷavedallasuttaṃ. Tattha visākho upāsakoti visākhoti evaṃnāmako upāsako. Yena dhammadinnāti yena dhammadinnā nāma bhikkhunī tenupasaṅkami. Ko panāyaṃ visākho? Kā dhammadinnā? Kasmā upasaṅkamīti? Visākho nāma dhammadinnāya gihikāle gharasāmiko. So yadā bhagavā sammāsambodhiṃ abhisambujjhitvā pavattavaradhammacakko yasādayo kulaputte vinetvā uruvelaṃ patvā tattha jaṭilasahassaṃ vinetvā purāṇajaṭilehi khīṇāsavabhikkhūhi saddhiṃ rājagahaṃ gantvā buddhadassanatthaṃ dvādasanahutāya parisāya saddhiṃ āgatassa bimbisāramahārājassa dhammaṃ desesi. Tadā raā saddhiṃ āgatesu dvādasanahutesu ekaṃ nahutaṃ upāsakattaṃ paṭivedesi, ekādasa nahutāni sotāpattiphale patiṭṭhahiṃsu saddhiṃ raā bimbisārena. Ayaṃ upāsako tesaṃ aataro, tehi saddhiṃ paṭhamadassaneva sotāpattiphale patiṭṭhāya, puna ekadivasaṃ dhammaṃ sutvā sakadāgāmiphalaṃ patvā, tato aparabhāgepi ekadivasaṃ dhammaṃ sutvā anāgāmiphale patiṭṭhito. So anāgāmī hutvā gehaṃ āgacchanto yathā aesu divasesu ito cito ca olokento sitaṃ kurumāno āgacchati, evaṃ anāgantvā santindriyo santamānaso hutvā agamāsi.

Dhammadinnā sīhapajaraṃ ugghāṭetvā vīthiṃ olokayamānā tassa āgamanākāraṃ disvā, kiṃ nu kho etanti cintetvā tassa paccuggamanaṃ kurumānā sopānasīse ṭhatvā olambanatthaṃ hatthaṃ pasāresi. Upāsako attano hatthaṃ samijesi. Sā pātarāsabhojanakāle jānissāmīti cintesi. Upāsako pubbe tāya saddhiṃ ekato bhujati. Taṃ divasaṃ pana taṃ anapaloketvā yogāvacarabhikkhu viya ekakova bhuji. Sā, sāyanhakāle jānissāmīti cintesi. Upāsako taṃdivasaṃ sirigabbhaṃ na pāvisi, aaṃ gabbhaṃ paṭijaggāpetvā kappiyamacakaṃ paapāpetvā nipajji. Upāsikā, kiṃ nu khvassa bahiddhā patthanā atthi, udāhu kenacideva paribhedakena bhinno, udāhu mayheva koci doso atthīti balavadomanassā hutvā, ekaṃ dve divase vasitakāle sakkā ātunti tassa upaṭṭhānaṃ gantvā vanditvā aṭṭhāsi.

Upāsako, kiṃ dhammadinne akāle āgatāsīti pucchi. Āma ayyaputta, āgatāmhi, na tvaṃ yathā purāṇo, kiṃ nu te bahiddhā patthanā atthīti? Natthi dhammadinneti. Ao koci paribhedako atthīti? Ayampi natthīti. Evaṃ sante mayheva koci doso bhavissatīti. Tuyhampi doso natthīti. Atha kasmā mayā saddhiṃ yathā pakatiyā ālāpasallāpamattampi na karothāti? So cintesi ayaṃ lokuttaradhammo nāma garu bhāriyo na pakāsetatabbo, sace kho panāhaṃ na kathessāmi, ayaṃ hadayaṃ phāletvā ettheva kālaṃ kareyyāti tassānuggahatthāya kathesi dhammadinne ahaṃ satthu dhammadesanaṃ sutvā lokuttaradhammaṃ nāma adhigato, taṃ adhigatassa evarūpā lokiyakiriyā na vaṭṭati. Yadi tvaṃ icchasi, tava cattālīsa koṭiyo mama cattālīsa koṭiyoti asītikoṭidhanaṃ atthi, ettha issarā hutvā mama mātiṭṭhāne vā bhaginiṭṭhāne vā ṭhatvā vasa. Tayā dinnena bhattapiṇḍamattakena ahaṃ yāpessāmi. Athevaṃ na karosi, ime bhoge gahetvā kulagehaṃ gaccha, athāpi te bahiddhā patthanā natthi, ahaṃ taṃ bhaginiṭṭhāne vā dhituṭṭhāne vā ṭhapetvā posessāmīti.

Sā cintesi pakatipuriso evaṃ vattā nāma natthi. Addhā etena lokuttaravaradhammo paṭividdho. So pana dhammo kiṃ puriseheva paṭibujjhitabbo, udāhu mātugāmopi paṭivijjhituṃ sakkotīti visākhaṃ etadavoca kiṃ nu kho eso dhammo puriseheva labhitabbo, mātugāmenapi sakkā laddhunti? Kiṃ vadesi dhammadinne, ye paṭipannakā, te etassa dāyādā, yassa yassa upanissayo atthi, so so etaṃ paṭilabhatīti. Evaṃ sante mayhaṃ pabbajjaṃ anujānāthāti. Sādhu bhadde, ahampi taṃ etasmiṃyeva magge yojetukāmo, manaṃ pana te ajānamāno na kathemīti tāvadeva bimbisārassa rao santikaṃ gantvā vanditvā aṭṭhāsi.

Rājā , kiṃ, gahapati, akāle āgatosīti pucchi. Dhammadinnā, mahārāja, pabbajissāmīti vadatīti. Kiṃ panassa laddhuṃ vaṭṭatīti? Aaṃ kici natthi, sovaṇṇasivikaṃ deva, laddhuṃ vaṭṭati nagaraca paṭijaggāpetunti. Rājā sovaṇṇasivikaṃ datvā nagaraṃ paṭijaggāpesi. Visākho dhammadinnaṃ gandhodakena nahāpetvā sabbālaṅkārehi alaṅkārāpetvā sovaṇṇasivikāya nisīdāpetvā ātigaṇena parivārāpetvā gandhapupphādīhi pūjayamāno nagaravāsanaṃ karonto viya bhikkhuniupassayaṃ gantvā, dhammadinnaṃ pabbājethāyyeti āha. Bhikkhuniyo ekaṃ vā dve vā dose sahituṃ vaṭṭati gahapatīti āhaṃsu. Natthayye koci doso, saddhāya pabbajatīti. Athekā byattā therī tacapacakakammaṭṭhānaṃ ācikkhitvā kese ohāretvā pabbājesi. Visākho, abhiramayye, svākkhāto dhammoti vanditvā pakkāmi.

Tassā pabbajitadivasato paṭṭhāya lābhasakkāro uppajji. Teneva palibuddhā samaṇadhammaṃ kātuṃ okāsaṃ na labhati. Athācariya-upajjhāyatheriyo gahetvā janapadaṃ gantvā aṭṭhatiṃsāya ārammaṇesu cittarucitaṃ kammaṭṭhānaṃ kathāpetvā samaṇadhammaṃ kātuṃ āraddhā, abhinīhārasampannattā pana nāticiraṃ kilamittha.

Ito paṭṭhāya hi satasahassakappamatthake padumuttaro nāma satthā loke udapādi. Tadā esā ekasmiṃ kule dāsī hutvā attano kese vikkiṇitvā sujātattherassa nāma aggasāvakassa dānaṃ datvā patthanamakāsi. Sā tāya patthanābhinīhārasampattiyā nāticiraṃ kilamittha, katipāheneva arahattaṃ patvā cintesi ahaṃ yenatthena sāsane pabbajitā, so matthakaṃ patto, kiṃ me janapadavāsena, mayhaṃ ātakāpi puāni karissanti, bhikkhunisaṅghopi paccayehi na kilamissati, rājagahaṃ gacchāmīti bhikkhunisaṅghaṃ gahetvā rājagahameva agamāsi. Visākho, dhammadinnā kira āgatāti sutvā, pabbajitvā nacirasseva janapadaṃ gatā, gantvāpi nacirasseva paccāgatā, kiṃ nu kho bhavissati, gantvā jānissāmīti dutiyagamanena bhikkhuniupassayaṃ agamāsi. Tena vuttaṃ atha kho visākho upāsako yena dhammadinnā bhikkhunī tenupasaṅkamīti.

Etadavocāti etaṃ sakkāyotiādivacanaṃ avoca. Kasmā avocāti? Evaṃ kirassa ahosi abhiramasi nābhiramasi, ayyeti evaṃ pucchanaṃ nāma na paṇḍitakiccaṃ, pacupādānakkhandhe upanetvā pahaṃ pucchissāmi, pahabyākaraṇena tassā abhiratiṃ vā anabhiratiṃ vā jānissāmīti, tasmā avoca. Taṃ sutvāva dhammadinnā ahaṃ, āvuso visākha, acirapabbajitā sakāyaṃ vā parakāyaṃ vā kuto jānissāmīti vā, aattheriyo upasaṅkamitvā pucchāti vā avatvā upanikkhittaṃ sampaṭicchamānā viya, ekapāsakagaṇṭhiṃ mocentī viya gahanaṭṭhāne hatthimaggaṃ nīharamānā viya khaggamukhena samuggaṃ vivaramānā viya ca paṭisambhidāvisaye ṭhatvā pahaṃ vissajjamānā, paca kho ime, āvuso visākha, upādānakkhandhātiādimāha. Tattha pacāti gaṇanaparicchedo. Upādānakkhandhāti upādānānaṃ paccayabhūtā khandhāti evamādinā nayenettha upādānakkhandhakathā vitthāretvā kathetabbā. Sā panesā visuddhimagge vitthāritā evāti tattha vittāritanayeneva veditabbā. Sakkāyasamudayādīsupi yaṃ vattabbaṃ, taṃ heṭṭhā tattha tattha vuttameva.

Idaṃ pana catusaccabyākaraṇaṃ sutvā visākho theriyā abhiratabhāvaṃ aāsi. Yo hi buddhasāsane ukkaṇṭhito hoti anabhirato, so evaṃ pucchitapucchitapahaṃ saṇḍāsena ekekaṃ palitaṃ gaṇhanto viya, sinerupādato vālukaṃ uddharanto viya vissajjetuṃ na sakkoti. Yasmā pana imāni cattāri saccāni loke candimasūriyā viya buddhasāsane pākaṭāni, parisamajjhe gato hi bhagavāpi mahātherāpi saccāneva pakāsenti; bhikkhusaṅghopi pabbajitadivasato paṭṭhāya kulaputte cattāri nāma kiṃ, cattāri ariyasaccānīti pahaṃ uggaṇhāpeti. Ayaca dhammadinnā upāyakosalle ṭhitā paṇḍitā byattā nayaṃ gahetvā sutenapi kathetuṃ samatthā, tasmā na sakkā etissā ettāvatā saccānaṃ paṭividdhabhāvo ātuṃ, saccavinibbhogapahabyākaraṇena sakkā ātunti cintetvā heṭṭhā kathitāni dve saccāni paṭinivattetvā guḷhaṃ katvā gaṇṭhipahaṃ pucchissāmīti pucchanto taeva nu kho, ayyetiādimāha.

Tassa vissajjane na kho, āvuso visākha, taeva upādānanti upādānassa saṅkhārakkhandhekadesabhāvato na taṃyeva upādānaṃ te pacupādānakkhandhā, nāpi aatra pacahi upādānakkhandhehi upādānaṃ. Yadi hi taeva siyā, rūpādisabhāvampi upādānaṃ siyā. Yadi aatra siyā, parasamaye cittavippayutto anusayo viya paṇṇatti viya nibbānaṃ viya ca khandhavinimuttaṃ vā siyā, chaṭṭho vā khandho paapetabbo bhaveyya, tasmā evaṃ byākāsi. Tassā byākaraṇaṃ sutvā adhigatapatiṭṭhā ayanti visākho niṭṭhamagamāsi. Na hi sakkā akhīṇāsavena asambaddhena avitthāyantena padīpasahassaṃ jālentena viya evarūpo guḷho paṭicchanno tilakkhaṇāhato gambhīro paho vissajjetuṃ. Niṭṭhaṃ gantvā pana, ayaṃ dhammadinnā sāsane laddhapatiṭṭhā adhigatapaṭisambhidā vesārajjappattā bhavamatthake ṭhitā mahākhīṇāsavā, samatthā mayhaṃ pucchitapahaṃ kathetuṃ, idāni pana naṃ ovattikasāraṃ pahaṃ pucchissāmīti cintetvā taṃ pucchanto, kathaṃ panāyyetiādimāha.

 

460. Như vầy ti nghe.

Một thời Thế Tn ở Rajagaha (Vương X), tai Veluvana (Trc Lm), chỗ Kalandaka Nivapa. Rồi nam cư sĩ Visakha đến chỗ Tỷ-kheo-ni Dhammadinna ở, sau khi đến, đảnh lễ Tỷ-kheo-ni Dhammadinna rồi ngồi xuống một bn. Sau khi ngồi xuống một bn, nam cư sĩ Visakha thưa với Tỷ-kheo ni Dhammadinna:

(Tự thn)

-- Thưa Ni sư, tự thn, tự thn, (Sakkaya), được gọi l như vậy. Thưa Ni sư, Thế Tn gọi tự thn l như thế no?

-- Hiền giả Visakha, Thế Tn gọi năm thủ uẩn l tự thn, tức l sắc thủ uẩn, thọ thủ uẩn, tưởng thủ uẩn, hnh thủ uẩn v thức thủ uẩn. Hiền giả Visakha, năm thủ uẩn ny, Thế Tn gọi l tự thn.

-- Lnh thay, thưa Ni sư.

Nam cư sĩ Visakha hoan hỷ, tn thọ lời Tỷ-kheo-ni Dhammadinna ni, rồi hỏi Tỷ-kheo-ni Dhammadinna thm một cu hỏi nữa:

-- Tự thn tập khởi, tự thn tập khởi, thưa Ni sư, được gọi l như vậy. Thưa Ni sư, Thế Tn gọi tự thn tập khởi (Sakkaya samudaya) l như thế no?

-- Hiền giả Visakha, kht i ny đưa đến ti sanh, cu hữu với hỷ v tham, tm cầu hỷ lạc chỗ ny chỗ kia, tức l dục i, hữu i v phi hữu i. Hiền giả Visakha, kht i ny, Thế Tn gọi l tự thn tập khởi.

-- Tự thn diệt, tự thn diệt, thưa Ni sư, được gọi l như vậy. Thế Tn gọi tự thn diệt l như thế no?

-- Hiền giả Visakha, sự đoạn diệt, khng tham đắm, khng c dư tn của kht i ấy, sự xả ly, sự vất bỏ, sự giải thot, sự v chấp. Hiền giả Visakha, sự đoạn diệt ny, Thế Tn gọi l tự thn diệt.

-- Thưa Ni sư, tự thn diệt đạo, tự thn diệt đạo, được gọi l như vậy. Thưa Ni sư, Thế Tn gọi tự thn diệt đạo l như thế no?

-- Hiền giả Visakha, Con đường Thnh tm ngnh ny, Thế Tn gọi l tự thn diệt đạo, tức l chnh tri kiến, chnh tư duy, chnh ngữ, chnh nghiệp, chnh mạng, chnh tinh tấn, chnh niệm, chnh định.

-- Thưa Ni sư, thủ ny tức l năm thủ uẩn kia hay thủ ny khc với năm thủ uẩn?

-- Khng phải, Hiền giả Visakha. Thủ ny tức l năm thủ uẩn kia, thủ ny khng khc với năm thủ uẩn kia, Hiền giả Visakha, phm c dục tham đối với năm thủ uẩn, tức l (chấp) thủ đối với chng ở đy vậy.

 

 

461. Kathaṃ panāyye, sakkāyadiṭṭhi hotīti? Idhāvuso visākha, assutavā puthujjano, ariyānaṃ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto, sappurisānaṃ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto, rūpaṃ attato samanupassati, rūpavantaṃ vā attānaṃ, attani vā rūpaṃ, rūpasmiṃ vā attānaṃ. Vedanaṃpe saaṃ saṅkhāre viāṇaṃ attato samanupassati, viāṇavantaṃ vā attānaṃ, attani vā viāṇaṃ, viāṇasmiṃ vā attānaṃ. Evaṃ kho , āvuso visākha, sakkāyadiṭṭhi hotīti.

Kathaṃ panāyye, sakkāyadiṭṭhi na hotīti?

Idhāvuso visākha, sutavā ariyasāvako, ariyānaṃ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhamme suvinīto, sappurisānaṃ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme suvinīto, na rūpaṃ attato samanupassati, na rūpavantaṃ vā attānaṃ, na attani vā rūpaṃ, na rūpasmiṃ vā attānaṃ. Na vedanaṃpe na saaṃ na saṅkhārepe na viāṇaṃ attato samanupassati, na viāṇavantaṃ vā attānaṃ , na attani vā viāṇaṃ, na viāṇasmiṃ vā attānaṃ. Evaṃ kho, āvuso visākha, sakkāyadiṭṭhi na hotīti.

 

461. Tassa vissajjane assutavātiādi mūlapariyāye vitthāritameva. Rūpaṃ attato samanupassatīti, idhekacco rūpaṃ attato samanupassati. Yaṃ rūpaṃ so ahaṃ, yo ahaṃ taṃ rūpanti rūpaca attaca advayaṃ samanupassati. Seyyathāpi nāma telappadīpassa jhāyato yā acci so vaṇṇo, yo vaṇṇo sā accīti accica vaṇṇaca advayaṃ samanupassati. Evameva idhekacco rūpaṃ attato samanupassatipe advayaṃ samanupassatīti (paṭi. ma. 1.131) evaṃ rūpaṃ attāti diṭṭhipassanāya passati. Rūpavantaṃ vā attānanti arūpaṃ attāti gahetvā chāyāvantaṃ rukkhaṃ viya taṃ attānaṃ rūpavantaṃ samanupassati. Attani vā rūpanti arūpameva attāti gahetvā pupphasmiṃ gandhaṃ viya attani rūpaṃ samanupassati. Rūpasmiṃ vā attānanti arūpameva attāti gahetvā karaṇḍāya maṇiṃ viya attānaṃ rūpasmiṃ samanupassati. Vedanaṃ attatotiādīsupi eseva nayo.

Tattha, rūpaṃ attato samanupassatīti suddharūpameva attāti kathitaṃ. Rūpavantaṃ vā attānaṃ, attani vā rūpaṃ, rūpasmiṃ vā attānaṃ. Vedanaṃ attato saaṃ saṅkhāre viāṇaṃ attato samanupassatīti imesu sattasu ṭhānesu arūpaṃ attāti kathitaṃ. Vedanāvantaṃ vā attānaṃ, attani vā vedanaṃ, vedanāya vā attānanti evaṃ catūsu khandhesu tiṇṇaṃ tiṇṇaṃ vasena dvādasasu ṭhānesu rūpārūpamissako attā kathito. Tattha rūpaṃ attato samanupassati vedanaṃ saaṃ saṅkhāre viāṇaṃ attato samanupassatīti imesu pacasu ṭhānesu ucchedadiṭṭhi kathitā, avasesesu sassatadiṭṭhīti. Evamettha pannarasa bhavadiṭṭhiyo, paca vibhavadiṭṭhiyo honti. Na rūpaṃ attatoti ettha rūpaṃ attāti na samanupassati. Aniccaṃ dukkhaṃ anattāti pana samanupassati. Na rūpavantaṃ attānaṃpe na viāṇasmiṃ attānanti ime pacakkhandhe kenaci pariyāyena attato na samanupassati, sabbākārena pana aniccā dukkhā anattāti samanupassati.

Ettāvatā theriyā, evaṃ kho, āvuso visākha, sakkāyadiṭṭhi hotīti evaṃ purimapahaṃ vissajjentiyā ettakena gamanaṃ hoti, āgamanaṃ hoti, gamanāgamanaṃ hoti, vaṭṭaṃ vattatīti vaṭṭaṃ matthakaṃ pāpetvā dassitaṃ. Evaṃ kho, āvuso visākha, sakkāyadiṭṭhi na hotīti pacchimaṃ pahaṃ vissajjentiyā ettakena gamanaṃ na hoti, āgamanaṃ na hoti, gamanāgamanaṃ na hoti, vaṭṭaṃ nāma na vattatīti vivaṭṭaṃ matthakaṃ pāpetvā dassitaṃ.

 

(Thn kiến)

461. -- Thưa Ni sư, thế no l thn kiến?

-- Ở đy, Hiền giả Visakha, kẻ v văn phm phu khng đến yết kiến cc bậc Thnh, khng thuần thục php cc bậc Thnh, khng tu tập php cc bậc Thnh, khng đến yết kiến cc bậc Chn nhn, khng thuần thục php cc bậc Chn nhn, khng tu tập php cc bậc Chn nhn, xem sắc l tự ng hay xem tự ng l c sắc, hay xem sắc l trong tự ng hay xem tự ng l trong sắc; xem thọ l tự ng, hay xem tự ng l c thọ, hay xem thọ l trong tự ng, hay xem tự ng l trong thọ; xem tưởng l tự ng, hay xem tự ng l c tưởng, hay xem tưởng l trong tự ng, hay xem tự ng l trong tưởng; xem hnh l tự ng, xem tự ng l c hnh, hay xem hnh l trong tự ng, hay xem tự ng l trong hnh; xem thức l tự ng, hay xem tự ng l c thức, hay xem thức l trong tự ng, hay xem tự ng l trong thức. Như vậy, Hiền giả Visakha, l thn kiến.

-- Thưa Ni sư, thế no l khng phải thn kiến?

-- Ở đy, Hiền giả Visakha, vị a văn Thnh đệ tử đến yết kiến cc bậc Thnh, thuần thục php cc bậc Thnh, tu tập php cc bậc Thnh, đến yết kiến cc bậc Chn nhn, thuần thục php cc bậc Chn nhn, tu tập php cc bậc Chn nhn, khng xem sắc l tự ng, khng xem tự ng l c sắc, khng xem sắc l trong tự ng, khng xem tự ng l trong sắc; khng xem thọ l tự ng, khng xem tự ng l c thọ, khng xem thọ l trong tự ng, khng xem tự ng l trong thọ; khng xem tưởng l tự ng, khng xem tự ng l c tưởng, khng xem tưởng l trong tự ng, khng xem tự ng l trong tưởng; khng xem cc hnh l tự ng, khng xem tự ng l c cc hnh, khng xem cc hnh l trong tự ng, khng xem tự ng l trong cc hnh; khng xem thức l tự ng, khng xem tự ng l c thức, khng xem thức l trong tự ng, khng xem tự ng l trong thức. Như vậy, Hiền giả Visakha, l khng c thn kiến.

 

462. Katamo panāyye, ariyo aṭṭhaṅgiko maggoti?

Ayameva kho, āvuso visākha, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhīti. Ariyo panāyye, aṭṭhaṅgiko maggo saṅkhato udāhu asaṅkhatoti?

Ariyo kho, āvuso visākha, aṭṭhaṅgiko maggo saṅkhatoti .

Ariyena nu kho, ayye, aṭṭhaṅgikena maggena tayo khandhā saṅgahitā udāhu tīhi khandhehi ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅgahitoti?

Na kho, āvuso visākha, ariyena aṭṭhaṅgikena maggena tayo khandhā saṅgahitā; tīhi ca kho, āvuso visākha, khandhehi ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅgahito. Yā cāvuso visākha, sammāvācā yo ca sammākammanto yo ca sammāājīvo ime dhammā sīlakkhandhe saṅgahitā. Yo ca sammāvāyāmo yā ca sammāsati yo ca sammāsamādhi ime dhammā samādhikkhandhe saṅgahitā. Yā ca sammādiṭṭhi yo ca sammāsaṅkappo, ime dhammā paākkhandhe saṅgahitāti.

Katamo panāyye, samādhi, katame dhammā samādhinimittā, katame dhammā samādhiparikkhārā, katamā samādhibhāvanāti?

Yā kho, āvuso visākha, cittassa ekaggatā ayaṃ samādhi; cattāro satipaṭṭhānā samādhinimittā; cattāro sammappadhānā samādhiparikkhārā. Yā tesaṃyeva dhammānaṃ āsevanā bhāvanā bahulīkammaṃ, ayaṃ ettha samādhibhāvanāti.

 

462.Katamo panāyye, ariyo aṭṭhaṅgiko maggoti ayaṃ paho theriyā paṭipucchitvā vissajjetabbo bhaveyya upāsaka, tayā heṭṭhā maggo pucchito, idha kasmā maggameva pucchasīti. Sā pana attano byattatāya paṇḍiccena tassa adhippāyaṃ sallakkhesi iminā upāsakena heṭṭhā paṭipattivasena maggo pucchito bhavissati, idha pana taṃ saṅkhatāsaṅkhatalokiyalokuttarasaṅgahitāsaṅgahitavasena pucchitukāmo bhavissatīti. Tasmā appaṭipucchitvāva yaṃ yaṃ pucchi, taṃ taṃ vissajjesi. Tattha saṅkhatoti cetito kappito pakappito āyūhito kato nibbattito samāpajjantena samāpajjitabbo. Tīhi ca kho, āvuso visākha, khandhehi ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅgahitoti ettha yasmā maggo sappadeso, tayo khandhā nippadesā, tasmā ayaṃ sappadesattā nagaraṃ viya rajjena nippadesehi tīhi khandhehi saṅgahito. Tattha sammāvācādayo tayo sīlameva, tasmā te sajātito sīlakkhandhena saṅgahitāti. Kicāpi hi pāḷiyaṃ sīlakkhandheti bhummena viya niddeso kato, attho pana karaṇavasena veditabbo. Sammāvāyāmādīsu pana tīsu samādhi attano dhammatāya ārammaṇe ekaggabhāvena appetuṃ na sakkoti. Vīriye pana paggahakiccaṃ sādhente satiyā ca apilāpanakiccaṃ sādhentiyā laddhūpakāro hutvā sakkoti.

Tatrāyaṃ upamā yathā hi nakkhattaṃ kīḷissāmāti uyyānaṃ paviṭṭhesu tīsu sahāyesu eko supupphitaṃ campakarukkhaṃ disvā hatthaṃ ukkhipitvāpi gahetuṃ na sakkuṇeyya. Athassa dutiyo onamitvā piṭṭhiṃ dadeyya, so tassa piṭṭhiyaṃ ṭhatvāpi kampamāno gahetuṃ na sakkuṇeyya . Athassa itaro aṃsakūṭaṃ upanāmeyya, so ekassa piṭṭhiyaṃ ṭhatvā ekassa aṃsakūṭaṃ olubbha yathāruci pupphāni ocinitvā piḷandhitvā nakkhattaṃ kīḷeyya. Evaṃsampadamidaṃ daṭṭhabbaṃ. Ekato uyyānaṃ paviṭṭhā tayo sahāyakā viya hi ekato jātā sammāvāyāmādayo tayo dhammā. Supupphitacampako viya ārammaṇaṃ. Hatthaṃ ukkhipitvāpi gahetuṃ asakkonto viya attano dhammatāya ārammaṇe ekaggabhāvena appetuṃ asakkonto samādhi. Piṭṭhiṃ datvā onatasahāyo viya vāyāmo. Aṃsakūṭaṃ datvā ṭhitasahāyo viya sati. Yathā tesu ekassa piṭṭhiyaṃ ṭhatvā ekassa aṃsakūṭaṃ olubbha itaro yathāruci pupphaṃ gahetuṃ sakkoti, evamevaṃ vīriye paggahakiccaṃ sādhente, satiyā ca apilāpanakiccaṃ sādhentiyā laddhupakāro samādhi sakkoti ārammaṇe ekaggabhāvena appetuṃ. Tasmā samādhiyevettha sajātito samādhikkhandhena saṅgahito. Vāyāmasatiyo pana kiriyato saṅgahitā honti.

Sammādiṭṭhisammāsaṅkappesupi paā attano dhammatāya aniccaṃ dukkhaṃ anattāti ārammaṇaṃ nicchetuṃ na sakkoti, vitakke pana ākoṭetvā ākoṭetvā dente sakkoti. Kathaṃ? Yathā hi heraiko kahāpaṇaṃ hatthe ṭhapetvā sabbabhāgesu oloketukāmo samānopi na cakkhudaleneva parivattetuṃ sakkoti, aṅgulipabbehi pana parivattetvā ito cito ca oloketuṃ sakkoti. Evameva na paā attano dhammatāya aniccādivasena ārammaṇaṃ nicchetuṃ sakkoti, abhiniropanalakkhaṇena pana āhananapariyāhananarasena vitakkena ākoṭentena viya parivattentena viya ca ādāyā dinnameva vinicchetuṃ sakkoti. Tasmā idhāpi sammādiṭṭhiyeva sajātito paākkhandhena saṅgahitā. Sammāsaṅkappo pana kiriyato saṅgahito hoti. Iti imehi tīhi khandhehi maggo saṅgahaṃ gacchati. Tena vuttaṃ tīhi ca kho, āvuso visākha, khandhehi ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅgahitoti.

Idāni ekacittakkhaṇikaṃ maggasamādhiṃ sanimittaṃ saparikkhāraṃ pucchanto, katamo panāyyetiādimāha. Tassa vissajjane cattāro satipaṭṭhānā maggakkhaṇe catukiccasādhanavasena uppannā sati, sā samādhissa paccayatthena nimittaṃ. Cattāro sammappadhānā catukiccasādhanavaseneva uppannaṃ vīriyaṃ, taṃ parivāraṭṭhena parikkhāro hoti. Tesaṃyeva dhammānanti tesaṃ maggasampayuttadhammānaṃ. Āsevanātiādīsu ekacittakkhaṇikāyeva āsevanādayo vuttāti.

Vitaṇḍavādī pana, ekacittakkhaṇiko nāma maggo natthi, evaṃ bhāveyya satta vassānīti hi vacanato sattapi vassāni maggabhāvanā hoti, kilesā pana lahu chijjantā sattahi āṇehi chijjantīti vadati. So suttaṃ āharāti vattabbo. Addhā aaṃ apassanto, yā tesaṃyeva dhammānaṃ āsevanā bhāvanā bahulīkammanti idameva suttaṃ āharitvā, aena cittena āsevati, aena bhāveti, aena bahulīkarotīti vakkhati. Tato vattabbo kiṃ panidaṃ, suttaṃ neyyatthaṃ nītatthanti. Tato vakkhati nītatthaṃ yathā suttaṃ tatheva atthoti. Tassa idaṃ uttaraṃ evaṃ sante ekaṃ cittaṃ āsevamānaṃ uppannaṃ, aparampi āsevamānaṃ, aparampi āsevamānanti evaṃ divasampi āsevanāva bhavissati, kuto bhāvanā, kuto bahulīkammaṃ? Ekaṃ vā bhāvayamānaṃ uppannaṃ aparampi bhāvayamānaṃ aparampi bhāvayamānanti evaṃ divasampi bhāvanāva bhavissati, kuto āsevanā kuto bahulīkammaṃ? Ekaṃ vā bahulīkarontaṃ uppannaṃ, aparampi bahulīkarontaṃ, aparampi bahulīkarontanti evaṃ divasampi bahulīkammameva bhavissati kuto āsevanā, kuto bhāvanāti.

Atha vā evaṃ vadeyya ekena cittena āsevati, dvīhi bhāveti, tīhi bahulīkaroti. Dvīhi vā āsevati, tīhi bhāveti, ekena bahulīkaroti . Tīhi vā āsevati, ekena bhāveti, dvīhi bahulīkarotīti. So vattabbo mā suttaṃ me laddhanti yaṃ vā taṃ vā avaca. Pahaṃ vissajjentena nāma ācariyassa santike vasitvā buddhavacanaṃ uggaṇhitvā attharasaṃ viditvā vattabbaṃ hoti. Ekacittakkhaṇikāva ayaṃ āsevanā, ekacittakkhaṇikā bhāvanā, ekacittakkhaṇikaṃ bahulīkammaṃ. Khayagāmilokuttaramaggo bahulacittakkhaṇiko nāma natthi, ekacittakkhaṇikoyevāti saāpetabbo. Sace sajānāti, sajānātu, no ce sajānāti, gaccha pātova vihāraṃ pavisitvā yāguṃ pivāhīti uyyojetabbo.

 

 

(Bt chnh đạo)

462.-- Thưa Ni sư, thế no l Thnh đạo Tm ngnh?

-- Hiền giả Visakha, đy l Thnh đạo Tm ngnh, tức l chnh tri kiến, chnh tư duy, chnh ngữ, chnh nghiệp, chnh mạng, chnh tinh tấn, chnh niệm, chnh định.

-- Thưa Ni sư, Thnh đạo Tm ngnh ny l hữu vi hay v vi?

-- Hiền giả Visakha, Thnh đạo Tm ngnh ny l hữu vi.

-- Thưa Ni sư, ba uẩn được Thnh đạo Tm ngnh thu nhiếp hay Thnh đạo Tm ngnh được ba uẩn thu nhiếp?

-- Hiền giả Visakha, ba uẩn khng bị Thnh đạo Tm ngnh thu nhiếp; Hiền giả Visakha, Thnh đạo Tm ngnh bị ba uẩn thu nhiếp. Hiền giả Visakha, chnh ngữ, chnh nghiệp v chnh mạng, những php ny được thu nhiếp trong giới uẩn. Chnh tinh tấn, chnh niệm v chnh định, những php ny được thu nhiếp trong định uẩn. Chnh tri kiến v chnh tư duy, những php ny được thu nhiếp trong tuệ uẩn

(ịnh)

-- Thưa Ni sư thế no l định, thế no l định tướng, thế no l định tư cụ, thế no l định tu tập?

-- Hiền giả Visakha, nhất tm l định, Bốn Niệm Xứ l định tướng, Bốn Tinh cần l định tư cụ, sự luyện tập, sự tu tập, sự ti tu tập của những php ấy l định tu tập ở đy vậy.

 

463. Kati panāyye, saṅkhārāti?

Tayome, āvuso visākha, saṅkhārā kāyasaṅkhāro, vacīsaṅkhāro, cittasaṅkhāroti.

Katamo panāyye, kāyasaṅkhāro, katamo vacīsaṅkhāro, katamo cittasaṅkhāroti?

Assāsapassāsā kho, āvuso visākha, kāyasaṅkhāro, vitakkavicārā vacīsaṅkhāro, saā ca vedanā ca cittasaṅkhāroti.

Kasmā panāyye, assāsapassāsā kāyasaṅkhāro, kasmā vitakkavicārā vacīsaṅkhāro, kasmā saā ca vedanā ca cittasaṅkhāroti?

Assāsapassāsā kho, āvuso visākha, kāyikā ete dhammā kāyappaṭibaddhā, tasmā assāsapassāsā kāyasaṅkhāro. Pubbe kho, āvuso visākha, vitakketvā vicāretvā pacchā vācaṃ bhindati, tasmā vitakkavicārā vacīsaṅkhāro. Saā ca vedanā ca cetasikā ete dhammā cittappaṭibaddhā, tasmā saā ca vedanā ca cittasaṅkhāroti.

463.Kati panāyye saṅkhārāti idha kiṃ pucchati? Ye saṅkhāre nirodhetvā nirodhaṃ samāpajjati, te pucchissāmīti pucchati. Tenevassa adhippāyaṃ atvā therī, puābhisaṅkhārādīsu anekesu saṅkhāresu vijjamānesupi, kāyasaṅkhārādayova ācikkhantī, tayomeāvusotiādimāha. Tattha kāyapaṭibaddhattā kāyena saṅkharīyati karīyati nibbattīyatīti kāyasaṅkhāro. Vācaṃ saṅkharoti karoti nibbattetīti vacīsaṅkhāro. Cittapaṭibaddhattā cittena saṅkharīyati karīyati nibbattīyatīti cittasaṅkhāro. Katamo panāyyeti idha kiṃ pucchati? Ime saṅkhārā aamaamissā āluḷitā avibhūtā duddīpanā. Tathā hi, kāyadvāre ādānagahaṇamucanacopanāni pāpetvā uppannā aṭṭha kāmāvacarakusalacetanā dvādasa akusalacetanāti evaṃ kusalākusalā vīsati cetanāpi assāsapassāsāpi kāyasaṅkhārātveva vuccanti. Vacīdvāre hanusaṃcopanaṃ vacībhedaṃ pāpetvā uppannā vuttappakārāva vīsati cetanāpi vitakkavicārāpi vacīsaṅkhārotveva vuccanti. Kāyavacīdvāresu copanaṃ apattā raho nisinnassa cintayato uppannā kusalākusalā ekūnatiṃsa cetanāpi saā ca vedanā cāti ime dve dhammāpi cittasaṅkhārotveva vuccanti. Evaṃ ime saṅkhārā aamaamissā āluḷitā avibhūtā duddīpanā. Te pākaṭe vibhūte katvā kathāpessāmīti pucchati.

Kasmā panāyyeti idha kāyasaṅkhārādināmassa padatthaṃ pucchati. Tassa vissajjane kāyappaṭibaddhāti kāyanissitā, kāye sati honti, asati na honti. Cittappaṭibaddhāti cittanissitā, citte sati honti, asati na honti.

 

 

 

(Hnh)

463.-- Thưa Ni sư, c bao nhiu hnh?

-- Hiền giả, c ba loại hnh ny: thn hnh, khẩu hnh, v tm hnh.

-- Thưa Ni sư, thế no l thn hnh, thế no l khẩu hnh, thế no l tm hnh?

-- Thở v, thở ra, Hiền giả Visakha, l thn hnh, tầm tứ l khẩu hnh, tưởng v thọ l tm hnh.

-- Thưa Ni sư, v sao thở v thở ra l thn hnh, v sao tầm tứ l khẩu hnh, v sao tưởng v thọ l tm hnh?

-- Thở v, thở ra, Hiền giả Visakha, thuộc về thn, những php ny lệ thuộc với thn, nn thở v thở ra thuộc về thn hnh. Hiền giả Visakha, trước phải tầm v tứ rồi sau mới pht lời ni, nn tầm tứ thuộc về khẩu hnh. Tưởng v thọ v tm sở, cc php ny lệ thuộc với tm, nn tưởng v thọ thuộc về tm hnh.

 

464. Kathaṃ panāyye, saāvedayitanirodhasamāpatti hotīti?

Na kho, āvuso visākha, saāvedayitanirodhaṃ samāpajjantassa bhikkhuno evaṃ hoti ahaṃ saāvedayitanirodhaṃ samāpajjissanti vā, ahaṃ saāvedayitanirodhaṃ samāpajjāmīti vā, ahaṃ saāvedayitanirodhaṃ samāpannoti vā. Atha khvāssa pubbeva tathā cittaṃ bhāvitaṃ hoti yaṃ taṃ tathattāya upanetīti.

Saāvedayitanirodhaṃ samāpajjantassa panāyye, bhikkhuno katame dhammā paṭhamaṃ nirujjhanti yadi vā kāyasaṅkhāro, yadi vā vacīsaṅkhāro, yadi vā cittasaṅkhāroti? Saāvedayitanirodhaṃ samāpajjantassa kho, āvuso visākha, bhikkhuno paṭhamaṃ nirujjhati vacīsaṅkhāro, tato kāyasaṅkhāro, tato cittasaṅkhāroti.

Kathaṃ panāyye, saāvedayitanirodhasamāpattiyā vuṭṭhānaṃ hotīti?

Na kho, āvuso visākha, saāvedayitanirodhasamāpattiyā vuṭṭhahantassa bhikkhuno evaṃ hoti ahaṃ saāvedayitanirodhasamāpattiyā vuṭṭhahissanti vā, ahaṃ saāvedayitanirodhasamāpattiyā vuṭṭhahāmīti vā, ahaṃ saāvedayitanirodhasamāpattiyā vuṭṭhitoti vā. Atha khvāssa pubbeva tathā cittaṃ bhāvitaṃ hoti yaṃ taṃ tathattāya upanetīti.

Saāvedayitanirodhasamāpattiyā vuṭṭhahantassa panāyye, bhikkhuno katame dhammā paṭhamaṃ uppajjanti yadi vā kāyasaṅkhāro, yadi vā vacīsaṅkhāro, yadi vā cittasaṅkhāroti? Saāvedayitanirodhasamāpattiyā vuṭṭhahantassa kho, āvuso visākha, bhikkhuno paṭhamaṃ uppajjati cittasaṅkhāro, tato kāyasaṅkhāro, tato vacīsaṅkhāroti.

Saāvedayitanirodhasamāpattiyā vuṭṭhitaṃ panāyye, bhikkhuṃ kati phassā phusantīti? Saāvedayitanirodhasamāpattiyā vuṭṭhitaṃ kho, āvuso visākha, bhikkhuṃ tayo phassā phusanti suato phasso, animitto phasso, appaṇihito phassoti.

Saāvedayitanirodhasamāpattiyā vuṭṭhitassa panāyye, bhikkhuno kiṃninnaṃ cittaṃ hoti kiṃpoṇaṃ kiṃpabbhāranti? Saāvedayitanirodhasamāpattiyā vuṭṭhitassa kho, āvuso visākha, bhikkhuno vivekaninnaṃ cittaṃ hoti, vivekapoṇaṃ vivekapabbhāranti.

 

464. Idāni kiṃ nu kho esā saāvedayitanirodhaṃ valajeti, na valajeti. Ciṇṇavasī vā tattha no ciṇṇavasīti jānanatthaṃ pucchanto, kathaṃ panāyye, saāvedayitanirodhasamāpatti hotītiādimāha. Tassa vissajjane samāpajjissanti vā samāpajjāmīti vā padadvayena nevasaānāsaāyatanasamāpattikālo kathito. Samāpannoti padena antonirodho. Tathā purimehi dvīhi padehi sacittakakālo kathito, pacchimena acittakakālo. Pubbeva tathā cittaṃ bhāvitaṃ hotīti nirodhasamāpattito pubbe addhānaparicchedakāleyeva, ettakaṃ kālaṃ acittako bhavissāmīti addhānaparicchedacittaṃ bhāvitaṃ hoti. Yaṃ taṃ tathattāya upanetīti yaṃ evaṃ bhāvitaṃ cittaṃ, taṃ puggalaṃ tathattāya acittakabhāvāya upaneti.

Paṭhamaṃ nirujjhati vacīsaṅkhāroti sesasaṅkhārehi paṭhamaṃ dutiyajjhāneyeva nirujjhati. Tato kāyasaṅkhāroti tato paraṃ kāyasaṅkhāro catutthajjhāne nirujjhati. Tato cittasaṅkhāroti tato paraṃ cittasaṅkhāro antonirodhe nirujjhati. Vuṭṭhahissanti vā vuṭṭhahāmīti vā padadvayena antonirodhakālo kathito. Vuṭṭhitoti padena phalasamāpattikālo. Tathā purimehi dvīhi padehi acittakakālo kathito, pacchimena sacittakakālo. Pubbeva tathā cittaṃ bhāvitaṃ hotīti nirodhasamāpattito pubbe addhānaparicchedakāleyeva ettakaṃ kālaṃ acittako hutvā tato paraṃ sacittako bhavissāmīti addhānaparicchedacittaṃ bhāvitaṃ hoti. Yaṃ taṃ tathattāya upanetīti yaṃ evaṃ bhāvitaṃ cittaṃ, taṃ puggalaṃ tathattāya sacittakabhāvāya upaneti. Iti heṭṭhā nirodhasamāpajjanakālo gahito, idha nirodhato vuṭṭhānakālo.

Idāni nirodhakathaṃ kathetuṃ vāroti nirodhakathā kathetabbā siyā, sā panesā, dvīhi balehi samannāgatattā tayo ca saṅkhārānaṃ paṭippassaddhiyā soḷasahi āṇacariyāhi navahi samādhicariyāhi vasībhāvatāpaā nirodhasamāpattiyā āṇanti mātikaṃ ṭhapetvā sabbākārena visuddhimagge kathitā. Tasmā tattha kathitanayeneva gahetabbā . Ko panāyaṃ nirodho nāma? Catunnaṃ khandhānaṃ paṭisaṅkhā appavatti. Atha kimatthametaṃ samāpajjantīti. Saṅkhārānaṃ pavatte ukkaṇṭhitā sattāhaṃ acittakā hutvā sukhaṃ viharissāma, diṭṭhadhammanibbānaṃ nāmetaṃ, yadidaṃ nirodhoti etadatthaṃ samāpajjanti.

Paṭhamaṃ uppajjati cittasaṅkhāroti nirodhā vuṭṭhahantassa hi phalasamāpatticittaṃ paṭhamaṃ uppajjati. Taṃsampayuttaṃ saaca vedanaca sandhāya, paṭhamaṃ uppajjati cittasaṅkhāroti āha. Tato kāyasaṅkhāroti tato paraṃ bhavaṅgasamaye kāyasaṅkhāro uppajjati. Kiṃ pana phalasamāpatti assāsapassāse na samuṭṭhāpetīti? Samuṭṭhāpeti. Imassa pana catutthajjhānikā phalasamāpatti, sā na samuṭṭhāpeti. Kiṃ vā etena phalasamāpatti paṭhamajjhānikā vā hotu, dutiyatatiyacatutthajjhānikā vā, santāya samāpattiyā vuṭṭhitassa bhikkhuno assāsapassāsā abbohārikā honti. Tesaṃ abbohārikabhāvo sajīvattheravatthunā veditabbo. Sajīvattherassa hi samāpattito vuṭṭhāya kiṃsukapupphasadise vītaccitaṅgāre maddamānassa gacchato cīvare aṃsumattampi na jhāyi, usumākāramattampi nāhosi, samāpattiphalaṃ nāmetanti vadanti. Evamevaṃ santāya samāpattiyā vuṭṭhitassa bhikkhuno assāsapassāsā abbohārikā hontīti bhavaṅgasamayenevetaṃ kathitanti veditabbaṃ.

Tato vacīsaṅkhāroti tato paraṃ kiriyamayapavattavaḷajanakāle vacīsaṅkhāro uppajjati. Kiṃ bhavaṅgaṃ vitakkavicāre na samuṭṭhāpetīti? Samuṭṭhāpeti. Taṃsamuṭṭhānā pana vitakkavicārā vācaṃ abhisaṅkhātuṃ na sakkontīti kiriyamayapavattavaḷajanakālenevataṃ kathitaṃ. Suato phassotiādayo saguṇenāpi ārammaṇenāpi kathetabbā. Saguṇena tāva suatā nāma phalasamāpatti, tāya sahajātaṃ phassaṃ sandhāya suato phassoti vuttaṃ. Animittāpaṇihitesupieseva nayo. Ārammaṇena pana nibbānaṃ rāgādīhi suattā suaṃ nāma, rāganimittādīnaṃ abhāvā animittaṃ, rāgadosamohappaṇidhīnaṃ abhāvā appaṇihitaṃ. Suataṃ nibbānaṃ ārammaṇaṃ katvā uppannaphalasamāpattiyaṃ phasso suato nāma. Animittāpaṇihitesupi eseva nayo.

Aparā āgamaniyakathā nāma hoti, suatā, animittā, appaṇihitāti hi vipassanāpi vuccati. Tattha yo bhikkhu saṅkhāre aniccato pariggahetvā aniccato disvā aniccato vuṭṭhāti, tassa vuṭṭhānagāminivipassanā animittā nāma hoti. Yo dukkhato pariggahetvā dukkhato disvā dukkhato vuṭṭhāti, tassa appaṇihitā nāma. Yo anattato pariggahetvā anattato disvā anattato vuṭṭhāti, tassa suatā nāma. Tattha animittavipassanāya maggo animitto nāma, animittamaggassa phalaṃ animittaṃ nāma. Animittaphalasamāpattisahajāte phasse phusante animitto phasso phusatīti vuccati. Appaṇihitasuatesupi eseva nayo. Āgamaniyena kathite pana suato vā phasso animitto vā phasso appaṇihito vā phassoti vikappo āpajjeyya, tasmā saguṇena ceva ārammaṇena ca kathetabbaṃ. Evahi tayo phassā phusantīti sameti.

Vivekaninnantiādīsu nibbānaṃ viveko nāma, tasmiṃ viveke ninnaṃ onatanti vivekaninnaṃ. Aato āgantvā yena viveko, tena vaṅkaṃ viya hutvā ṭhitanti vivekapoṇaṃ. Yena viveko, tena patamānaṃ viya ṭhitanti vivekapabbhāraṃ.

 

 

(Diệt định)

464. -- Thưa Ni sư, như thế no l chứng nhập Diệt thọ tưởng định?

-- Hiền giả Visakha, Tỷ-kheo chứng nhập Diệt thọ tưởng định, vị ấy khng nghĩ rằng: "Ti sẽ chứng nhập Diệt thọ tưởng định", hay "Ti đang chứng nhập Diệt thọ tưởng định" hay "Ti đ chứng nhập Diệt thọ tưởng định". V rằng, tm của vị ny trước đ được tu tập như vậy nn đưa đến trạng thi như vậy.

-- Thưa Ni sư, Tỷ-kheo chứng nhập Diệt thọ tưởng định, những php g diệt trước, thn hnh, hay khẩu hnh, hay tm hnh?

-- Hiền giả Visakha, vị Tỷ-kheo chứng nhập Diệt thọ tưởng định, khẩu hnh diệt trước, rồi đến thn hnh, rồi đến tm hnh.

-- Thưa Ni sư, lm thế no xuất khởi Diệt thọ tưởng định?

-- Hiền giả Visakha, vị Tỷ-kheo xuất khởi Diệt thọ tưởng định, khng c nghĩ rằng: "Ti sẽ xuất khởi Diệt thọ tưởng định", hay "Ti đang xuất khởi Diệt thọ tưởng định", hay "Ti đ xuất khởi Diệt thọ tưởng định". V rằng tm của vị ny trước đ tu tập như vậy nn đưa đến trạng thi như vậy.

-- Thưa Ni sư, Tỷ-kheo xuất khởi Diệt thọ tưởng định, những php no khởi ln trước, thn hnh, hay khẩu hnh hay tm hnh?

-- Hiền giả Visakha, Tỷ-kheo xuất khởi Diệt thọ tưởng định, tm hnh khởi ln trước nhất, rồi đến thn hnh, rồi đến khẩu hnh.

-- Thưa Ni sư, khi Tỷ-kheo xuất khởi Diệt thọ tưởng định, vị ấy cảm gic những xc no?

-- Hiền giả Visakha, khi Tỷ-kheo xuất khởi Diệt thọ tưởng định, vị ấy cảm gic ba loại xc: khng xc, v tướng xc, v nguyện xc.

-- Thưa Ni sư, khi Tỷ-kheo xuất khởi Diệt thọ tưởng định, tm của vị ấy thin về g, hướng về g, khuynh hướng về g?

-- Hiền giả Visakha, khi Tỷ-kheo xuất khởi Diệt thọ tưởng định, tm của vị ấy thin về độc cư, hướng về độc cư, khuynh hướng về độc cư.

 

 

465. Kati panāyye, vedanāti?

Tisso kho imā, āvuso visākha, vedanā sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanāti.

Katamā panāyye, sukhā vedanā, katamā dukkhā vedanā, katamā adukkhamasukhā vedanāti?

Yaṃ kho, āvuso visākha, kāyikaṃ vā cetasikaṃ vā sukhaṃ sātaṃ vedayitaṃ ayaṃ sukhā vedanā. Yaṃ kho, āvuso visākha, kāyikaṃ vā cetasikaṃ vā dukkhaṃ asātaṃ vedayitaṃ ayaṃ dukkhā vedanā. Yaṃ kho, āvuso visākha, kāyikaṃ vā cetasikaṃ vā neva sātaṃ nāsātaṃ vedayitaṃ ayaṃ adukkhamasukhā vedanāti.

Sukhā panāyye, vedanā kiṃsukhā kiṃdukkhā, dukkhā vedanā kiṃsukhā kiṃdukkhā, adukkhamasukhā vedanā kiṃsukhā kiṃdukkhāti?

Sukhā kho, āvuso visākha, vedanā ṭhitisukhā vipariṇāmadukkhā; dukkhā vedanā ṭhitidukkhā vipariṇāmasukhā ; adukkhamasukhā vedanā āṇasukhā aāṇadukkhāti.

Sukhāya panāyye, vedanāya kiṃ anusayo anuseti, dukkhāya vedanāya kiṃ anusayo anuseti, adukkhamasukhāya vedanāya kiṃ anusayo anusetīti?

Sukhāya kho, āvuso visākha, vedanāya rāgānusayo anuseti, dukkhāya vedanāya paṭighānusayo anuseti, adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayo anusetīti.

Sabbāya nu kho, ayye, sukhāya vedanāya rāgānusayo anuseti, sabbāya dukkhāya vedanāya paṭighānusayo anuseti, sabbāya adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayo anusetīti?

Na kho, āvuso visākha, sabbāya sukhāya vedanāya rāgānusayo anuseti, na sabbāya dukkhāya vedanāya paṭighānusayo anuseti, na sabbāya adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayo anusetīti.

Sukhāya panāyye, vedanāya kiṃ pahātabbaṃ, dukkhāya vedanāya kiṃ pahātabbaṃ, adukkhamasukhāya vedanāya kiṃ pahātabbanti?

Sukhāya kho, āvuso visākha, vedanāya rāgānusayo pahātabbo, dukkhāya vedanāya paṭighānusayo pahātabbo, adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayo pahātabboti.

Sabbāya nu kho, ayye, sukhāya vedanāya rāgānusayo pahātabbo, sabbāya dukkhāya vedanāya paṭighānusayo pahātabbo, sabbāya adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayo pahātabboti?

Na kho, āvuso visākha, sabbāya sukhāya vedanāya rāgānusayo pahātabbo, na sabbāya dukkhāya vedanāya paṭighānusayo pahātabbo , na sabbāya adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayo pahātabbo. Idhāvuso visākha, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Rāgaṃ tena pajahati, na tattha rāgānusayo anuseti. Idhāvuso visākha, bhikkhu iti paṭisacikkhati kudāssu nāmāhaṃ tadāyatanaṃ upasampajja viharissāmi yadariyā etarahi āyatanaṃ upasampajja viharantīti? Iti anuttaresu vimokkhesu pihaṃ upaṭṭhāpayato uppajjati pihāppaccayā domanassaṃ. Paṭighaṃ tena pajahati, na tattha paṭighānusayo anuseti. Idhāvuso visākha, bhikkhu sukhassa ca pahānā, dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā, adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Avijjaṃ tena pajahati, na tattha avijjānusayo anusetīti.

 

465. Idāni yā vedanā nirodhetvā nirodhasamāpattiṃ samāpajjati, tā pucchissāmīti pucchanto kati panāyye, vedanāti āha. Kāyikaṃ vātiādīsu pacadvārikaṃ sukhaṃ kāyikaṃ nāma, manodvārikaṃ cetasikaṃ nāmāti veditabbaṃ. Tattha sukhanti sabhāvaniddeso. Sātanti tasseva madhurabhāvadīpakaṃ vevacanaṃ. Vedayitanti vedayitabhāvadīpakaṃ, sabbavedanānaṃ sādhāraṇavacanaṃ. Sesapadesupi eseva nayo. Ṭhitisukhā vipariṇāmadukkhātiādīsu sukhāya vedanāya atthibhāvo sukhaṃ, natthibhāvo dukkhaṃ. Dukkhāya vedanāya atthibhāvo dukkhaṃ, natthibhāvo sukhaṃ. Adukkhamasukhāya vedanāya jānanabhāvo sukhaṃ, ajānanabhāvo dukkhanti attho.

Kiṃ anusayo anusetīti katamo anusayo anuseti. Appahīnaṭṭhena sayito viya hotīti anusayapucchaṃ pucchati. Na kho, āvuso visākha, sabbāya sukhāya vedanāya rāgānusayo anusetīti na sabbāya sukhāya vedanāya rāgānusayo anuseti. Na sabbāya sukhāya vedanāya so appahīno, na sabbaṃ sukhaṃ vedanaṃ ārabbha uppajjatīti attho. Esa nayo sabbattha. Kiṃ pahātabbanti ayaṃ pahānapucchā nāma.

Rāgaṃ tena pajahatīti ettha ekeneva byākaraṇena dve pucchā vissajjesi. Idha bhikkhu rāgānusayaṃ vikkhambhetvā paṭhamajjhānaṃ samāpajjati, jhānavikkhambhitaṃ rāgānusayaṃ tathā vikkhambhitameva katvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā anāgāmimaggena samugghāteti. So anāgāmimaggena pahīnopi tathā vikkhambhitattāva paṭhamajjhāne nānuseti nāma. Tenāha na tattha rāgānusayo anusetīti. Tadāyatananti taṃ āyatanaṃ, paramassāsabhāvena patiṭṭhānabhūtaṃ arahattanti attho. Iti anuttaresūti evaṃ anuttarā vimokkhāti laddhanāme arahatte. Pihaṃ upaṭṭhāpayatoti patthanaṃ paṭṭhapentassa. Uppajjati pihāpaccayā domanassanti patthanāya paṭṭhapanamūlakaṃ domanassaṃ uppajjati. Taṃ panetaṃ na patthanāya paṭṭhapanamūlakaṃ uppajjati, patthetvā alabhantassa pana alābhamūlakaṃ uppajjamānaṃ, uppajjati pihāpaccayāti vuttaṃ. Tattha kicāpi domanassaṃ nāma ekantena akusalaṃ, idaṃ pana sevitabbaṃ domanassaṃ vaṭṭatīti vadanti. Yogino hi temāsikaṃ chamāsikaṃ vā navamāsikaṃ vā paṭipadaṃ gaṇhanti. Tesu yo taṃ taṃ paṭipadaṃ gahetvā antokālaparicchedeyeva arahattaṃ pāpuṇissāmīti ghaṭento vāyamanto na sakkoti yathāparicchinnakālena pāpuṇituṃ, tassa balavadomanassaṃ uppajjati, āḷindikavāsimahāphussadevattherassa viya assudhārā pavattanti. Thero kira ekūnavīsativassāni gatapaccāgatavattaṃ pūresi. Tassa, imasmiṃ vāre arahattaṃ gaṇhissāmi, imasmiṃ vāre visuddhipavāraṇaṃ pavāressāmīti mānasaṃ bandhitvā samaṇadhammaṃ karontasseva ekūnavīsativassāni atikkantāni. Pavāraṇādivase āgate therassa assupātena muttadivaso nāma nāhosi. Vīsatime pana vasse arahattaṃ pāṇuṇi.

Paṭighaṃtena pajahatīti ettha domanasseneva paṭighaṃ pajahati. Na hi paṭigheneva paṭighappahānaṃ, domanassena vā domanassappahānaṃ nāma atthi. Ayaṃ pana bhikkhu temāsikādīsu aataraṃ paṭipadaṃ gahetvā iti paṭisacikkhati passa bhikkhu, kiṃ tuyhaṃ sīlena hīnaṭṭhānaṃ atthi, udāhu vīriyena, udāhu paāya, nanu te sīlaṃ suparisuddhaṃ vīriyaṃ supaggahitaṃ paā sūrā hutvā vahatīti. So evaṃ paṭisacikkhitvā, na dāni puna imassa domanassassa uppajjituṃ dassāmīti vīriyaṃ daḷhaṃ katvā antotemāse vā antochamāse vā antonavamāse vā anāgāmimaggena taṃ samugghāteti. Iminā pariyāyena paṭigheneva paṭighaṃ, domanasseneva domanassaṃ pajahati nāma.

Na tattha paṭighānusayo anusetīti tattha evarūpe domanasse paṭighānusayo nānuseti. Na taṃ ārabbha uppajjati, pahīnova tattha paṭighānusayoti attho. Avijjaṃ tena pajahatīti idha bhikkhu avijjānusayaṃ vikkhambhetvā catutthajjhānaṃ samāpajjati, jhānavikkhambhitaṃ avijjānusayaṃ tathā vikkhambhitameva katvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattamaggena samugghāteti. So arahattamaggena pahīnopi tathā vikkhambhitattāva catutthajjhāne nānuseti nāma. Tenāha na tattha avijjānusayo anusetīti.

 

(Thọ)

465. -- Thưa Ni sư, c bao nhiu thọ?

-- Hiền giả Visakha, c ba thọ ny, lạc thọ, khổ thọ, bất khổ bất lạc thọ.

-- Thưa Ni sư, thế no l lạc thọ, thế no l khổ thọ, thế no l bất khổ bất lạc thọ?

-- Hiền giả Visakha, ci g được cảm thọ bởi thn hay tm, một cch khoi lạc, khoi cảm, như vậy l lạc thọ. Hiền giả Visakha, ci g được cảm thọ bởi thn hay tm, một cch đau khổ, khng khoi cảm, như vậy l khổ thọ. Hiền giả Visakha, ci g được cảm thọ bởi thn hay tm khng khoi cảm, khng khoi cảm như vậy l bất khổ bất lạc thọ.

-- Thưa Ni sư, đối với lạc thọ, ci g lạc, ci g khổ? ối với khổ thọ, ci g khổ, ci g lạc? ối với bất khổ bất lạc thọ, ci g lạc, ci g khổ?

-- Hiền giả Visakha, đối với lạc thọ, ci g tr l lạc, ci g biến hoại l khổ. ối với khổ thọ, ci g tr l khổ, ci g biến hoại l lạc. ối với bất khổ bất lạc thọ, c tr l lạc, v tr l khổ.

(Ty min)

-- Thưa Ni sư, trong lạc thọ, c ty min g tồn tại; trong khổ thọ, c ty min g tồn tại; trong bất khổ bất lạc thọ, c ty min g tồn tại?

-- Hiền giả Visakha, trong lạc thọ, tham ty min tồn tại; trong khổ thọ, sn ty min tồn tại; trong tất cả bất khổ bất lạc thọ, v minh ty min tồn tại.

-- Thưa Ni sư, c phải trong tất cả lạc thọ, tham ty min tồn tại; trong tất cả khổ thọ, sn ty min tồn tại; trong tất cả bất khổ bất lạc thọ, v minh ty min tồn tại?

-- Hiền giả Visakha, khng phải trong tất cả lạc thọ, tham ty min tồn tại; khng phải trong tất cả khổ thọ, sn ty min tồn tại; khng phải trong tất cả bất khổ bất lạc thọ, v minh ty min tồn tại.

-- Thưa Ni sư, trong lạc thọ, ci g phải từ bỏ. Trong khổ thọ, ci g phải từ bỏ. Trong bất khổ bất lạc thọ, ci g phải từ bỏ?

-- Hiền giả Visakha, trong lạc thọ, tham ty min phải từ bỏ. Trong khổ thọ, sn ty min phải từ bỏ. Trong bất khổ bất lạc thọ, v minh ty min phải từ bỏ.

-- Thưa Ni sư, c phải trong tất cả lạc thọ, tham ty min phải từ bỏ. Trong tất cả khổ thọ, sn ty min phải từ bỏ. Trong tất cả bất khổ bất lạc thọ, v minh ty min phải từ bỏ?

-- Hiền giả Visakha, khng phải trong tất cả lạc thọ, tham ty min phải từ bỏ; trong tất cả khổ thọ, sn ty min phải từ bỏ; trong tất cả bất khổ bất lạc thọ, v minh ty min phải từ bỏ. Ở đy, Hiền giả Visakha, vị Tỷ-kheo ly dục, ly bất thiện php, chứng v an tr Thiền thứ nhất, một trạng thi hỷ lạc do ly dục sanh, c tầm v tứ. Do vậy tham đ được từ bỏ, khng cn tham ty min tồn tại ở đy.

Ở đy, Hiền giả Visakha, vị Tỷ-kheo suy tư như sau: "Chắc chắn ta sẽ chứng v an tr trong tr xứ m nay cc vị Thnh đang an tr". V muốn pht nguyện hướng đến cc cảnh giải thot v thượng, do ước nguyện ấy, khởi ln ưu tư. Do vậy, sn được từ bỏ, khng cn sn ty min tồn tại ở đy.

Ở đy, Hiền giả Visakha, vị Tỷ-kheo xả lạc v xả khổ, diệt hỷ ưu đ cảm thọ trước, chứng v tr Thiền thứ tư, khng khổ, khng lạc, xả niệm thanh tịnh. Do vậy v minh đ được từ bỏ, khng cn v minh ty min tồn tại ở đy.

 

466. Sukhāya panāyye, vedanāya kiṃ paṭibhāgoti?

Sukhāya kho, āvuso visākha, vedanāya dukkhā vedanā paṭibhāgoti.

Dukkhāya pannāyye, vedanāya kiṃ paṭibhāgoti?

Dukkhāya kho, āvuso visākha, vedanāya sukhā vedanā paṭibhāgoti.

Adukkhamasukhāya panāyye, vedanāya kiṃ paṭibhāgoti?

Adukkhamasukhāya kho, āvuso visākha, vedanāya avijjā paṭibhāgoti.

Avijjāya panāyye, kiṃ paṭibhāgoti?

Avijjāya kho, āvuso visākha, vijjā paṭibhāgoti.

Vijjāya panāyye, kiṃ paṭibhāgoti?

Vijjāya kho, āvuso visākha, vimutti paṭibhāgoti.

Vimuttiyā panāyye , kiṃ paṭibhāgoti?

Vimuttiyā kho, āvuso visākha, nibbānaṃ paṭibhāgoti.

Nibbānassa panāyye, kiṃ paṭibhāgoti? Accayāsi, āvuso [accasarāvuso (sī. pī.), accassarāvuso (syā. kaṃ.)] visākha, pahaṃ, nāsakkhi pahānaṃ pariyantaṃ gahetuṃ. Nibbānogadhahi, āvuso visākha, brahmacariyaṃ, nibbānaparāyanaṃ nibbānapariyosānaṃ. Ākaṅkhamāno ca tvaṃ, āvuso visākha, bhagavantaṃ upasaṅkamitvā etamatthaṃ puccheyyāsi, yathā ca te bhagavā byākaroti tathā naṃ dhāreyyāsīti.

 

466. Idāni paṭibhāgapucchaṃ pucchanto sukhāya panāyyetiādimāha. Tassa vissajjane yasmā sukhassa dukkhaṃ, dukkhassa ca sukhaṃ paccanīkaṃ, tasmā dvīsu vedanāsu visabhāgapaṭibhāgo kathito. Upekkhā pana andhakārā avibhūtā duddīpanā, avijjāpi tādisāvāti tenettha sabhāgapaṭibhāgo kathito. Yattakesu pana ṭhānesu avijjā tamaṃ karoti, tattakesu vijjā tamaṃ vinodetīti visabhāgapaṭibhāgo kathito. Avijjāya kho, āvusoti ettha ubhopete dhammā anāsavā lokuttarāti sabhāgapaṭibhāgova kathito. Vimuttiyā kho, āvusoti ettha anāsavaṭṭhena lokuttaraṭṭhena abyākataṭṭhena ca sabhāgapaṭibhāgova kathito. Accayāsīti ettha pahaṃ atikkamitvā gatosīti attho. Nāsakkhi pahānaṃ pariyantaṃ gahetunti pahānaṃ paricchedapamāṇaṃ gahetuṃ nāsakkhi, appaṭibhāgadhammassa paṭibhāgaṃ pucchi. Nibbānaṃ nāmetaṃ appaṭibhāgaṃ , na sakkā nīlaṃ vā pītakaṃ vāti kenaci dhammena saddhiṃ paṭibhāgaṃ katvā dassetuṃ. Taca tvaṃ iminā adhippāyena pucchasīti attho.

Ettāvatā cāyaṃ upāsako yathā nāma sattame ghare salākabhattaṃ labhitvā gato bhikkhu satta gharāni atikkamma aṭṭhamassa dvāre ṭhito sabbānipi satta gehāni viraddhova na aāsi, evamevaṃ appaṭibhāgadhammassa paṭibhāgaṃ pucchanto sabbāsupi sattasu sappaṭibhāgapucchāsu viraddhova hotīti veditabbo. Nibbānogadhanti nibbānabbhantaraṃ nibbānaṃ anupaviṭṭhaṃ. Nibbānaparāyananti nibbānaṃ paraṃ ayanamassa parā gati, na tato paraṃ gacchatīti attho. Nibbānaṃ pariyosānaṃ avasānaṃ assāti nibbānapariyosānaṃ.

 

(ối tc)

466.-- Thưa Ni sư, lạc thọ lấy g lm tương đương?

-- Hiền giả Visakha, lạc thọ lấy khổ thọ lm tương đương.

-- Thưa Ni sư, khổ thọ lấy g lm tương đương?

-- Hiền giả Visakha, khổ thọ lấy lạc thọ lm tương đương.

-- Thưa Ni sư, bất khổ bất lạc thọ lấy g lm tương đương?

-- Hiền giả Visakha, bất khổ bất lạc thọ lấy v minh lm tương đương.

-- Thưa Ni sư, v minh lấy g lm tương đương?

-- Hiền giả Visakha, v minh lấy minh lm tương đương.

-- Thưa Ni sư, minh lấy g lm tương đương?

-- Hiền giả Visakha, minh lấy giải thot lm tương đương.

-- Thưa Ni sư, giải thot lấy g lm tương đương?

-- Hiền giả Visakha, giải thot lấy Niết-bn lm tương đương?

-- Thưa Ni sư, Niết-bn lấy g lm tương đương?

-- Hiền giả Visakha, cu hỏi đi qu xa, vượt ra ngoi giới hạn cu trả lời. Hiền giả Visakha, phạm hạnh l để thể nhập vo Niết-bn, để vượt qua đến Niết-bn, để đạt cứu cnh Niết-bn. Hiền giả Visakha, nếu Hiền giả muốn, hy đến chỗ Thế Tn ở, v hỏi nghĩa ny. V Thế Tn trả lời cho Hiền giả như thế no, hy như vậy thọ tr.

 

467. Atha kho visākho upāsako dhammadinnāya bhikkhuniyā bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā dhammadinnaṃ bhikkhuniṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho visākho upāsako yāvatako ahosi dhammadinnāya bhikkhuniyā saddhiṃ kathāsallāpo taṃ sabbaṃ bhagavato ārocesi. Evaṃ vutte, bhagavā visākhaṃ upāsakaṃ etadavoca paṇḍitā, visākha, dhammadinnā bhikkhunī, mahāpaā, visākha, dhammadinnā bhikkhunī. Maṃ cepi tvaṃ, visākha, etamatthaṃ puccheyyāsi, ahampi taṃ evamevaṃ byākareyyaṃ, yathā taṃ dhammadinnāya bhikkhuniyā byākataṃ. Eso cevetassa [esovetassa (syā. kaṃ.)] attho. Evaca naṃ [evametaṃ (sī. syā. kaṃ.)] dhārehīti.

Idamavoca bhagavā. Attamano visākho upāsako bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.

Cūḷavedallasuttaṃ niṭṭhitaṃ catutthaṃ.

 

467.Paṇḍitāti paṇḍiccena samannāgatā, dhātukusalā āyatanakusalā paṭiccasamuppādakusalā ṭhānāṭṭhānakusalāti attho. Mahāpaāti mahante atthe mahante dhamme mahantā niruttiyo mahantāni paṭibhānāni pariggaṇhanasamatthāya paāya samannāgatā. Yathā taṃ dhammadinnāyāti yathā dhammadinnāya bhikkhuniyā byākataṃ, ahampi taṃ evamevaṃ byākareyyanti. Ettāvatā ca pana ayaṃ suttanto jinabhāsito nāma jāto, na sāvakabhāsito. Yathā hi rājayuttehi likhitaṃ paṇṇaṃ yāva rājamuddikāya na lachitaṃ hoti, na tāva rājapaṇṇanti saṅkhyaṃ gacchati; lachitamattaṃ pana rājapaṇṇaṃ nāma hoti, tathā, ahampi taṃ evameva byākareyyanti imāya jinavacanamuddikāya lachitattā ayaṃ suttanto āhaccavacanena jinabhāsito nāma jāto. Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti.

Papacasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya

Cūḷavedallasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.

 

 

(Kết luận)

467.Rồi nam cư sĩ Visakha hoan hỷ, tn thọ lời Tỷ-kheo-ni Dhammadinna giảng, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Tỷ-kheo ni Dhammadinna, thn bn phải hướng về pha Tỷ-kheo-ni rồi từ biệt, đi đến chỗ Thế Tn ở. Sau khi đến, đảnh lễ Thế Tn rồi ngồi xuống một bn. Ngồi một bn, nam cư sĩ Visakha thuật lại cho Thế Tn tất cả cu chuyện đm đạo với Tỷ-kheo-ni Dhammadinna. Khi nghe ni vậy, Thế Tn ni với nam cư sĩ Visakha:

-- Ny Visakha, Tỷ-kheo-ni Dhammadinna l bậc Hiền tr! Ny Visakha, Tỷ-kheo-ni Dhammadinna l bậc ại tuệ. Ny Visakha, nếu ng hỏi Ta nghĩa ấy, Ta cũng trả lời như Tỷ-kheo-ni Dhammadinna đ trả lời. ng đối với nghĩa ny, hy như vậy thọ tr.

Thế Tn thuyết giảng như vậy. Nam cư sĩ Visakha hoan hỷ, tn thọ lời Thế Tn dạy.

Ha thượng Thch Minh Chu dịch Việt

 

Mục Lục Kinh Trung Bộ Pali -Việt

 

Kinh Trung Bộ

 

 


 


Nguồn: (web Bnh Anson)
Phn đoạn Pali-Việt: Nhị Tường

KINH ĐIỂN 
Home