MAJJHIMANIKĀYA- TRUNG BỘ KINH

 

 

 

CHNH KINH PALI

CH GIẢI PALI

BẢN DỊCH VIỆT

5. Jīvakasuttaṃ

5. Jīvakasuttavaṇṇanā

55. Kinh Jvaka

51. Evaṃ me sutaṃ

ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati jīvakassa komārabhaccassa ambavane.

Atha kho jīvako komārabhacco yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi . Ekamantaṃ nisinno kho jīvako komārabhacco bhagavantaṃ etadavoca

sutaṃ metaṃ, bhante samaṇaṃ gotamaṃ uddissa pāṇaṃ ārabhanti [ārambhanti (ka.)], taṃ samaṇo gotamo jānaṃ uddissakataṃ [uddissakaṭaṃ (sī. pī.)] maṃsaṃ paribhujati paṭiccakammanti.

Ye te, bhante, evamāhaṃsu samaṇaṃ gotamaṃ uddissa pāṇaṃ ārabhanti, taṃ samaṇo gotamo jānaṃ uddissakataṃ maṃsaṃ paribhujati paṭiccakammanti, kacci te, bhante, bhagavato vuttavādino, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkhanti, dhammassa cānudhammaṃ byākaronti, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchatīti?

51.Evaṃme sutanti jīvakasuttaṃ. Tattha jīvakassa komārabhaccassa ambavaneti ettha jīvatīti jīvako. Kumārena bhatoti komārabhacco. Yathāha kiṃ etaṃ bhaṇe kākehi samparikiṇṇanti? Dārako devāti. Jīvati bhaṇeti? Jīvati devāti. Tena hi bhaṇe taṃ dārakaṃ amhākaṃ antepuraṃ netvā dhātīnaṃ detha posetunti. Tassa jīvatīti jīvakoti nāmaṃ akaṃsu, kumārena posāpitoti komārabhaccoti nāmaṃ akaṃsūti (mahāva. 328). Ayamettha saṅkhepo. Vitthārena pana jīvakavatthu khandhake āgatameva. Vinicchayakathāpissa samantapāsādikāya vinayaṭṭhakathāya vuttā.

Ayaṃ pana jīvako ekasmiṃ samaye bhagavato dosābhisannaṃ kāyaṃ virecetvā sīveyyakaṃ dussayugaṃ datvā vatthānumodanapariyosāne sotāpattiphale patiṭṭhāya cintesi mayā divasassa dvattikkhattuṃ buddhupaṭṭhānaṃ gantabbaṃ, idaca veḷuvanaṃ atidūre, mayhaṃ uyyānaṃ ambavanaṃ āsannataraṃ, yaṃnūnāhamettha bhagavato vihāraṃ kāreyyanti. So tasmiṃ ambavane rattiṭṭhānadivāṭṭhānaleṇakuṭimaṇḍapādīni sampādetvā bhagavato anucchavikaṃ gandhakuṭiṃ kāretvā ambavanaṃ aṭṭhārasahatthubbedhena tambapaṭṭavaṇṇena pākārena parikkhipāpetvā buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ cīvarabhattena santappetvā dakkhiṇodakaṃ pātetvā vihāraṃ niyyātesi. Taṃ sandhāya vuttaṃ jīvakassa komārabhaccassa ambavaneti.

Ārabhantīti ghātenti. Uddissakatanti uddisitvā kataṃ. Paṭiccakammanti attānaṃ paṭicca kataṃ. Atha vā paṭiccakammanti nimittakammassetaṃ adhivacanaṃ, taṃ paṭicca kammamettha atthīti maṃsaṃ paṭiccakammanti vuttaṃ hoti yo evarūpaṃ maṃsaṃ paribhujati, sopi tassa kammassa dāyādo hoti, vadhakassa viya tassāpi pāṇaghātakammaṃ hotīti tesaṃ laddhi. Dhammassa cānudhammaṃ byākarontīti bhagavatā vuttakāraṇassa anukāraṇaṃ kathenti. Ettha ca kāraṇaṃ nāma tikoṭiparisuddhamacchamaṃsaparibhogo, anukāraṇaṃ nāma mahājanassa tathā byākaraṇaṃ. Yasmā pana bhagavā uddissakataṃ na paribhujati, tasmā neva taṃ kāraṇaṃ hoti, na titthiyānaṃ tathā byākaraṇaṃ anukāraṇaṃ. Sahadhammiko vādānuvādoti parehi vuttakāraṇena sakāraṇo hutvā tumhākaṃ vādo vā anuvādo vā viūhi garahitabbakāraṇaṃ koci appamattakopi kiṃ na āgacchati . Idaṃ vuttaṃ hoti kiṃ sabbākārenapi tumhākaṃ vāde gārayhaṃ kāraṇaṃ natthīti. Abbhācikkhantīti abhibhavitvā ācikkhanti.

 

51. Như vầy ti nghe.

Một thời Thế Tn tr ở Rajagaha (Vương X), tại rừng xoi của Jivaka Komarabhacca.

Rồi Jivaka Komarabhacca đi đến chỗ Thế Tn ở, sau khi đến đảnh lễ Thế Tn, ngồi xuống một bn. Sau khi ngồi xuống một bn, Jivaka Komarabhacca bạch Thế Tn:

-- Bạch Thế Tn, con nghe ni như sau: "V Sa-mn Gotama, họ giết hại cc sinh vật. V Sa-mn Gotama tuy biết thế vẫn dng cc loại thịt được giết v mnh v được lm cho mnh".

Bạch Thế Tn, những ai ni như sau: "V Sa-mn Gotama, họ giết hại cc sinh vật. V Sa-mn Gotama tuy biết thế vẫn dng cc loại thịt được giết v mnh v được lm cho mnh", bạch Thế Tn, những người ấy c ni chnh lời Thế Tn, họ khng xuyn tạc Thế Tn khng đng sự thật, họ trả lời đng php, thuận php, v những ai như php, thuyết đng php, thuận php khng c thể quở trch?

52. Ye te, jīvaka, evamāhaṃsu samaṇaṃ gotamaṃ uddissa pāṇaṃ ārabhanti, taṃ samaṇo gotamo jānaṃ uddissakataṃ maṃsaṃ paribhujati paṭiccakammanti na me te vuttavādino, abbhācikkhanti ca maṃ te asatā abhūtena.

Tīhi kho ahaṃ, jīvaka, ṭhānehi maṃsaṃ aparibhoganti vadāmi. Diṭṭhaṃ, sutaṃ, parisaṅkitaṃ imehi kho ahaṃ, jīvaka , tīhi ṭhānehi maṃsaṃ aparibhoganti vadāmi. Tīhi kho ahaṃ, jīvaka, ṭhānehi maṃsaṃ paribhoganti vadāmi. Adiṭṭhaṃ, asutaṃ, aparisaṅkitaṃ imehi kho ahaṃ, jīvaka, tīhi ṭhānehi maṃsaṃ paribhoganti vadāmi.

52.Ṭhānehīti kāraṇehi. Diṭṭhādīsu diṭṭhaṃ nāma bhikkhūnaṃ atthāya migamacche vadhitvā gayhamānaṃ diṭṭhaṃ. Sutaṃ nāma bhikkhūnaṃ atthāya migamacche vadhitvā gahitanti sutaṃ. Parisaṅkitaṃ nāma diṭṭhaparisaṅkitaṃ sutaparisaṅkitaṃ tadubhayavimuttaparisaṅkitanti tividhaṃ hoti.

Tatrāyaṃ sabbasaṅgāhakavinicchayo idha bhikkhū passanti manusse jālavāgurādihatthe gāmato vā nikkhamante arae vā vicarante. Dutiyadivase ca nesaṃ taṃ gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭhānaṃ samacchamaṃsaṃ piṇḍapātaṃ abhiharanti. Te tena diṭṭhena parisaṅkanti bhikkhūnaṃ nu kho atthāya katanti, idaṃ diṭṭhaparisaṅkitaṃ nāma, etaṃ gahetuṃ na vaṭṭati. Yaṃ evaṃ aparisaṅkitaṃ, taṃ vaṭṭati. Sace pana te manussā kasmā, bhante, na gaṇhathāti pucchitvā tamatthaṃ sutvā nayidaṃ, bhante, bhikkhūnaṃ atthāya kataṃ, amhehi attano atthāya vā rājayuttādīnaṃ atthāya vā katanti vadanti, kappati.

Na heva kho bhikkhū passanti, apica suṇanti manussā kira jālavāgurādihatthā gāmato vā nikkhamanti arae vā vicarantīti. Dutiyadivase ca nesaṃ taṃ gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭhānaṃ samacchamaṃsaṃ piṇḍapātaṃ abhiharanti. Te tena sutena parisaṅkanti bhikkhūnaṃ nu kho atthāya katanti, idaṃ sutaparisaṅkitaṃ nāma, etaṃ gahetuṃ na vaṭṭati. Yaṃ evaṃ aparisaṅkitaṃ, taṃ vaṭṭati. Sace pana te manussā kasmā, bhante, na gaṇhathāti pucchitvā tamatthaṃ sutvā nayidaṃ, bhante, bhikkhūnaṃ atthāya kataṃ, amhehi attano atthāya vā rājayuttādīnaṃ atthāya vā katanti vadanti, kappati.

Na heva kho pana passanti na suṇanti, apica tesaṃ gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭhānaṃ pattaṃ gahetvā samacchamaṃsaṃ piṇḍapātaṃ abhisaṅkharitvā abhiharanti. Te parisaṅkanti bhikkhūnaṃ nu kho atthāya katanti, idaṃ tadubhayavimuttaparisaṅkitaṃ nāma. Etampi gahetuṃ na vaṭṭati. Yaṃ evaṃ aparisaṅkitaṃ, taṃ vaṭṭati . Sace pana te manussā kasmā, bhante, na gaṇhathāti pucchitvā tamatthaṃ sutvā nayidaṃ, bhante, bhikkhūnaṃ atthāya kataṃ, amhehi attano atthāya vā rājayuttādīnaṃ atthāya vā kataṃ, pavattamaṃsaṃ vā kataṃ, kappiyameva labhitvā bhikkhūnaṃ atthāya sampāditanti vadanti, kappati.

Matānaṃ petakiccatthāya maṅgalādīnaṃ vā atthāya katepi eseva nayo. Yaṃ yahi bhikkhūnaṃyeva atthāya akataṃ, yattha ca nibbematikā honti, taṃ sabbaṃ kappati. Sace pana ekasmiṃ vihāre bhikkhū uddissa kataṃ hoti, te ca attano atthāya katabhāvaṃ na jānanti, ae jānanti. Ye jānanti, tesaṃ na vaṭṭati, itaresaṃ vaṭṭati. Ae na jānanti, teyeva jānanti, tesaṃyeva na vaṭṭati, aesaṃ vaṭṭati. Tepi amhākaṃ atthāya kataṃti jānanti aepi etesaṃ atthāya katanti jānanti, sabbesampi taṃ na vaṭṭati. Sabbe na jānanti, sabbesaṃ vaṭṭati. Pacasu hi sahadhammikesu yassa kassaci vā atthāya uddissa kataṃ sabbesaṃ na kappati.

Sace pana koci ekaṃ bhikkhuṃ uddissa pāṇaṃ vadhitvā tassa pattaṃ pūretvā deti, so ce attano atthāya katabhāvaṃ jānaṃyeva gahetvā aassa bhikkhuno deti, so tassa saddhāya paribhujati. Kassāpattīti? Dvinnampi anāpatti. Yahi uddissa kataṃ, tassa abhuttatāya anāpatti, itarassa ajānanatāya. Kappiyamaṃsassa hi paṭiggahaṇe āpatti natthi. Uddissakataca ajānitvā bhuttassa pacchā atvā āpattidesanākiccaṃ nāma natthi. Akappiyamaṃsaṃ pana ajānitvā bhuttena pacchā atvāpi āpatti desetabbā. Uddissakatahi atvā bhujatova āpatti, akappiyamaṃsaṃ ajānitvā bhuttassāpi āpattiyeva. Tasmā āpattibhīrukena rūpaṃ sallakkhentenāpi pucchitvāva maṃsaṃ paṭiggahetabbaṃ, paribhogakāle pucchitvā paribhujissāmīti vā gahetvā pucchitvāva paribhujitabbaṃ. Kasmā? Duvieyyattā. Acchamaṃsahi sūkaramaṃsasadisaṃ hoti, dīpimaṃsādīni ca migamaṃsasadisāni, tasmā pucchitvā gahaṇameva vaṭṭatīti vadanti.

Adiṭṭhanti bhikkhūnaṃ atthāya vadhitvā gayhamānaṃ adiṭṭhaṃ. Asutanti bhikkhūnaṃ atthāya vadhitvā gahitanti asutaṃ. Aparisaṅkitanti diṭṭhaparisaṅkitādivasena aparisaṅkitaṃ. Paribhoganti vadāmīti imehi tīhi kāraṇehi parisuddhaṃ tikoṭiparisuddhaṃ nāma hoti, tassa paribhogo arae jātasūpeyyasākaparibhogasadiso hoti, tathārūpaṃ paribhujantassa mettāvihārissa bhikkhuno doso vā vajjaṃ vā natthi, tasmā taṃ paribhujitabbanti vadāmīti attho.

52. -- Ny Jivaka, những ai ni như sau: "V Sa-mn Gotama, họ giết hại cc sinh vật. V Sa-mn Gotama tuy biết thế vẫn dng cc loại thịt được giết v mnh được lm cho mnh", những người ấy khng ni chnh lời của Ta, họ xuyn tạc Ta, khng như chn, khng như thật.

Ny Jivaka, Ta ni trong ba trường hợp, thịt khng được thọ dụng: thấy, nghe v nghi v mnh m giết. Ny Jivaka, Ta ni trong ba trường hợp ny, thịt khng được thọ dụng. Ny Jivaka, Ta ni trong ba trường hợp, thịt được thọ dụng: khng thấy, khng nghe v khng nghi v mnh m giết. Ny Jivaka, Ta ni trong ba trường hợp ny, thịt được thọ dụng.

 

53. Idha, jīvaka, bhikkhu aataraṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharati. So mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ.

Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharati.

Tamenaṃ gahapati vā gahapatiputto vā upasaṅkamitvā svātanāya bhattena nimanteti. Ākaṅkhamānova [ākaṅkhamāno (syā. kaṃ.)], jīvaka, bhikkhu adhivāseti.

So tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena tassa gahapatissa vā gahapatiputtassa vā nivesanaṃ tenupasaṅkamati; upasaṅkamitvā paatte āsane nisīdati. Tamenaṃ so gahapati vā gahapatiputto vā paṇītena piṇḍapātena parivisati. Tassa na evaṃ hoti

sādhu vata māyaṃ [maṃ + ayaṃ = māyaṃ] gahapati vā gahapatiputto vā paṇītena piṇḍapātena pariviseyyāti! Aho vata māyaṃ gahapati vā gahapatiputto vā āyatimpi evarūpena paṇītena piṇḍapātena pariviseyyāti evampissa na hoti. So taṃ piṇḍapātaṃ agathito [agadhito (syā. kaṃ. ka.)] amucchito anajjhopanno [anajjhāpanno (syā. kaṃ. ka.)] ādīnavadassāvī nissaraṇapao paribhujati. Taṃ kiṃ maasi, jīvaka , api nu so bhikkhu tasmiṃ samaye attabyābādhāya vā ceteti, parabyābādhāya vā ceteti, ubhayabyābādhāya vā cetetīti?

No hetaṃ, bhante.

Nanu so, jīvaka, bhikkhu tasmiṃ samaye anavajjaṃyeva āhāraṃ āhāretīti?

Evaṃ, bhante. Sutaṃ metaṃ, bhante brahmā mettāvihārīti. Taṃ me idaṃ, bhante, bhagavā sakkhidiṭṭho; bhagavā hi, bhante, mettāvihārīti. Yena kho, jīvaka, rāgena yena dosena yena mohena byāpādavā assa so rāgo so doso so moho tathāgatassa pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato [anabhāvakato (sī. pī.), anabhāvaṃgato (syā. kaṃ.)] āyatiṃ anuppādadhammo. Sace kho te, jīvaka, idaṃ sandhāya bhāsitaṃ anujānāmi te etanti. Etadeva kho pana me, bhante, sandhāya bhāsitaṃ [bhāsitanti (syā.)].

 

53. Idāni tādisassa paribhoge mettāvihārinopi anavajjataṃ dassetuṃ idha, jīvaka, bhikkhūtiādimāha. Tattha kicāpi aniyametvā bhikkhūti vuttaṃ, atha kho attānameva sandhāya etaṃ vuttanti veditabbaṃ. Bhagavatā hi mahāvacchagottasutte, caṅkīsutte, imasmiṃ sutteti tīsu ṭhānesu attānaṃyeva sandhāya desanā katā. Paṇītenapiṇḍapātenāti heṭṭhā anaṅgaṇasutte yo koci mahaggho piṇḍapāto paṇītapiṇḍapātoti adhippeto, idha pana maṃsūpasecanova adhippeto. Agathitoti taṇhāya agathito. Amucchitoti taṇhāmucchanāya amucchito. Anajjhopannoti na adhiopanno, sabbaṃ ālumpitvā ekappahāreneva gilitukāmo kāko viya na hotīti attho. Ādīnavadassāvīti ekarattivāsena udarapaṭalaṃ pavisitvā navahi vaṇamukhehi nikkhamissatītiādinā nayena ādīnavaṃ passanto. Nissaraṇapao paribhujatīti idamatthamāhāraparibhogoti paāya paricchinditvā paribhujati. Attabyābādhāya vā cetetīti attadukkhāya vā citeti. Sutametanti sutaṃ mayā etaṃ pubbe, etaṃ mayhaṃ savanamattamevāti dasseti. Sace kho te, jīvaka, idaṃ sandhāya bhāsitanti, jīvaka, mahābrahmunā vikkhambhanappahānena byāpādādayo pahīnā, tena so mettāvihārī mayhaṃ samucchedappahānena, sace te idaṃ sandhāya bhāsitaṃ, evaṃ sante tava idaṃ vacanaṃ anujānāmīti attho. So sampaṭicchi.

 

53. Ở đy, ny Jivaka, Tỷ-kheo sống dựa vo một lng hay một thị trấn no, vị ấy biến mn một phương với tm c lng từ, v an tr; cũng vậy phương thứ hai, phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư.

Như vậy cng khắp thế giới, trn dưới bề ngang, hết thảy phương xứ, cng khắp v bin giới, vị ấy biến mn với tm cu hữu với từ, quảng đại, v bin, khng hận, khng sn v an tr.

 Một người cư sĩ hay con một người cư sĩ đến Tỷ-kheo ấy v mời ngy mai thọ trai v ny Jivaka, Tỷ-kheo ấy nhận lời.

Sau khi đm ấy đ qua, Tỷ-kheo ấy vo buổi sng đắp y, cầm y bt, đi đến chỗ người cư sĩ kia hay con người cư sĩ kia. Sau khi đến, vị ấy ngồi trn chỗ đ soạn sẵn. V vị cư sĩ, hay con vị cư sĩ ấy thỉnh vị ấy dng cc mn ăn khất thực thượng vị. Vị Tỷ-kheo ấy khng nghĩ:

"Thật tốt lnh thay, người cư sĩ ny, hay con người cư sĩ ny thỉnh ta dng cc mn ăn khất thực thượng vị. Mong rằng người cư sĩ ny, hay con người cư sĩ ny trong tương lai sẽ thỉnh ta dng cc mn khất thực thượng vị như vậy". Tỷ-kheo ấy khng nghĩ như vậy. Vị ấy thọ dụng cc mn ăn khất thực ấy, với tm khng tham trước, khng tham đắm, khng đam m, thấy r cc tai họa, thức r rệt sự xuất ly. Ny Jivaka, ng nghĩ thế no? Tỷ-kheo kia, trong thời gian ấy c nghĩ đến tự hại, hay nghĩ đến hại người, hay nghĩ đến hại cả hai?

-- Thưa khng, bạch Thế Tn.

-- Ny Jivaka, Tỷ-kheo kia, trong thời gian ấy c phải dng cc mn ăn khng c lỗi lầm?

-- Thưa vng, bạch Thế Tn. Bạch Thế Tn, con nghe như sau: "Cao thượng thay, an tr lng từ! Bạch Thế Tn, Thế Tn diện kiến thn chứng cho con điểm ny. Bạch Thế Tn, Thế Tn an tr lng từ.

-- Ny Jivaka, ci gọi l tham, l sn, l si, do đ sn hận khởi ln, tham ấy, sn ấy, si ấy được Như Lại đoạn trừ, chặt cho đến tận gốc, lm cho như thn cy tala, khiến khng thể ti sanh, khng thể sanh khởi trong tương lai. Ny Jivaka, nếu như vậy l nghĩa ng muốn ni, thời Ta đồng với ng.

-- Bạch Thế Tn, như vậy thật l nghĩa con muốn ni.

 

54. Idha, jīvaka, bhikkhu aataraṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharati. So karuṇāsahagatena cetasāpe muditāsahagatena cetasāpe upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ. Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharati. Tamenaṃ gahapati vā gahapatiputto vā upasaṅkamitvā svātanāya bhattena nimanteti. Ākaṅkhamānova, jīvaka, bhikkhu adhivāseti.

So tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena gahapatissa vā gahapatiputtassa vā nivesanaṃ tenupasaṅkamati; upasaṅkamitvā paatte āsane nisīdati. Tamenaṃ so gahapati vā gahapatiputto vā paṇītena piṇḍapātena parivisati. Tassa na evaṃ hoti sādhu vata māyaṃ gahapati vā gahapatiputto vā paṇītena piṇḍapātena pariviseyyāti! Aho vata māyaṃ gahapati vā gahapatiputto vā āyatimpi evarūpena paṇītena piṇḍapātena pariviseyyāti evampissa na hoti.

So taṃ piṇḍapātaṃ agathito amucchito anajjhopanno ādīnavadassāvī nissaraṇapao paribhujati.

Taṃ kiṃ maasi, jīvaka, api nu so bhikkhu tasmiṃ samaye attabyābādhāya vā ceteti, parabyābādhāya vā ceteti, ubhayabyābādhāya vā cetetīti?

No hetaṃ, bhante.

Nanu so, jīvaka, bhikkhu tasmiṃ samaye anavajjaṃyeva āhāraṃ āhāretīti?

Evaṃ, bhante. Sutaṃ metaṃ, bhante brahmā upekkhāvihārīti. Taṃ me idaṃ, bhante, bhagavā sakkhidiṭṭho; bhagavā hi, bhante, upekkhāvihārīti. Yena kho, jīvaka, rāgena yena dosena yena mohena vihesavā assa arativā assa paṭighavā assa so rāgo so doso so moho tathāgatassa pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo. Sace kho te, jīvaka, idaṃ sandhāya bhāsitaṃ, anujānāmi te etanti. Etadeva kho pana me, bhante, sandhāya bhāsitaṃ.

 

54. Athassa bhagavā sesabrahmavihāravasenāpi uttari desanaṃ vaḍḍhento idha, jīvaka, bhikkhūtiādimāha. Taṃ uttānatthameva.

 

54. -- Ở đy, ny Jivaka, Tỷ-kheo sống dựa vo một lng no hay một thị trấn no. Vị ấy biến mn một phương với tm c lng bi... với tm c lng hỷ... với tm c lng xả v an tr; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cng khắp thế giới, trn dưới bề ngang, hết thảy phương xứ, cng khắp v bin giới, vị ấy, biến mn với tm c lng xả, quảng đại, v bin, khng hận, khng sn v an tr. Một cư sĩ hay con một người cư sĩ đến Tỷ-kheo ấy v mời ngy mai thọ trai. V ny Jivaka, Tỷ-kheo ấy nhận lời.

Sau khi đm ấy đ qua, vị ấy vo buổi sng đắp y, cầm y bt, đi đến chỗ người cư sĩ kia, hay con của người cư sĩ kia. Sau khi đến, vị ấy ngồi trn chỗ đ soạn sẵn. V vị cư sĩ, hay con vị cư sĩ ấy thỉnh vị ấy dng cc mn ăn khất thực thượng vị. Tỷ-kheo ấy khng nghĩ: "Thật tốt lnh thay, người cư sĩ ny, hay con người cư sĩ ny thỉnh ta dng cc mn ăn khất thực thượng vị. Mong rằng vị cư sĩ ny, hay con vị cư sĩ ny trong tương lai sẽ thỉnh ta dng cc mn ăn khất thực thượng vị như vậy". Tỷ-kheo ấy khng nghĩ như vậy.

Vị ấy thọ dụng cc mn ăn khất thực ấy với tm khng tham trước, khng tham đắm, khng đam m, thấy r cc tai họa, thức r rệt sự xuất ly.

Ny Jivaka, ng nghĩ thế no? Tỷ-kheo kia, trong thời gian ấy c nghĩ đến hại mnh, hay nghĩ đến hại người, hay nghĩ đến hại cả hai?

-- Thưa khng, bạch Thế Tn.

-- Ny Jivaka, vị Tỷ-kheo kia, trong thời gian ấy, c phải dng cc mn ăn khng c lỗi lầm?

-- Thưa vng, bạch Thế Tn. Bạch Thế Tn, con nghe như sau: "Cao thượng thay, an tr lng xả! Bạch Thế Tn, Thế Tn diện kiến thn chứng cho con điểm ny. Bạch Thế Tn, Thế Tn an tr lng xả.

-- Ny Jivaka, ci gọi l tham, l sn, l si, do đ sn hận khởi ln, tham ấy, sn ấy, si ấy được Như Lại đoạn trừ, chặt cho đến tận gốc, lm cho như thn cy tala, khiến khng thể ti sanh, khng thể sanh khởi trong tương lai. Ny Jivaka, nếu như vậy l nghĩa ng muốn ni, thời ta đồng với ng.

-- Bạch Thế Tn, như vậy thật l nghĩa con muốn ni.

 

55. Yo kho, jīvaka, tathāgataṃ vā tathāgatasāvakaṃ vā uddissa pāṇaṃ ārabhati so pacahi ṭhānehi bahuṃ apuaṃ pasavati. Yampi so, gahapati, evamāha gacchatha, amukaṃ nāma pāṇaṃ ānethāti, iminā paṭhamena ṭhānena bahuṃ apuaṃ pasavati.

Yampi so pāṇo galappaveṭhakena [galappavedhakena (bahūsu)] ānīyamāno dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti, iminā dutiyena ṭhānena bahuṃ apuaṃ pasavati.

Yampi so evamāha gacchatha imaṃ pāṇaṃ ārabhathāti, iminā tatiyena ṭhānena bahuṃ apuaṃ pasavati.

Yampi so pāṇo ārabhiyamāno dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti , iminā catutthena ṭhānena bahuṃ apuaṃ pasavati.

Yampi so tathāgataṃ vā tathāgatasāvakaṃ vā akappiyena āsādeti, iminā pacamena ṭhānena bahuṃ apuaṃ pasavati.

Yo kho, jīvaka, tathāgataṃ vā tathāgatasāvakaṃ vā uddissa pāṇaṃ ārabhati so imehi pacahi ṭhānehi bahuṃ apuaṃ pasavatīti.

Evaṃ vutte, jīvako komārabhacco bhagavantaṃ etadavoca acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! Kappiyaṃ vata, bhante, bhikkhū āhāraṃ āhārenti ; anavajjaṃ vata, bhante, bhikkhū āhāraṃ āhārenti. Abhikkantaṃ, bhante, abhikkantaṃ, bhantepe upāsakaṃ maṃ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatanti.

Jīvakasuttaṃ niṭṭhitaṃ pacamaṃ.

     

 

55.Yokho jīvakāti ayaṃ pāṭiekko anusandhi. Imasmihi ṭhāne bhagavā dvāraṃ thaketi, sattānuddayaṃ dasseti. Sace hi kassaci evamassa ekaṃ rasapiṇḍapātaṃ datvā kappasatasahassaṃ saggasampattiṃ paṭilabhanti, yaṃkici katvā paraṃ māretvāpi rasapiṇḍapātova dātabboti, taṃ paṭisedhento yo kho, jīvaka, tathāgataṃ vātiādimāha.

Tattha iminā paṭhamena ṭhānenāti iminā āṇattimatteneva tāva paṭhamena kāraṇena. Galappavedhakenāti yottena gale bandhitvā kaḍḍhito galena pavedhentena. Ārabhiyamānoti māriyamāno. Akappiyena āsādetīti acchamaṃsaṃ sūkaramaṃsanti, dīpimaṃsaṃ vā migamaṃsanti khādāpetvā tvaṃ kiṃ samaṇo nāma, akappiyamaṃsaṃ te khāditanti ghaṭṭeti. Ye pana dubbhikkhādīsu vā byādhiniggahaṇatthaṃ vā acchamaṃsaṃ nāma sūkaramaṃsasadisaṃ, dīpimaṃsaṃ migamaṃsasadisanti jānantā sūkaramaṃsaṃ idaṃ, migamaṃsaṃ idanti vatvā hitajjhāsayena khādāpenti, na te sandhāyetaṃ vuttaṃ. Tesahi bahupuameva hoti. Esāhaṃ, bhante, bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammaca bhikkhusaṅghacāti ayaṃ āgataphalo viātasāsano diṭṭhasacco ariyasāvako. Imaṃ pana dhammadesanaṃ ogāhanto pasādaṃ uppādetvā dhammakathāya thutiṃ karonto evamāha. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.

Papacasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya

Jīvakasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.

    

 

55. -- Ny Jivaka, người no v Như Lai, hay v đệ tử Như Lai m giết hại sinh vật, người ấy chất chứa nhiều phi cng đức do năm nguyn nhn. Khi người ấy ni như sau: "Hy đi v dắt con th ny đến", đ l nguyn nhn thứ nhứt, người ấy chất chứa nhiều phi cng đức.

Con th ấy, khi bị dắt đi, v bị ko li nơi cổ, nn cảm thọ khổ ưu, đ l nguyn nhn thứ hai, người ấy chất chứa nhiều phi cng đức.

Khi người ấy ni: "Hy đi v giết con th ny", đ l nguyn nhn thứ ba, người ấy chất chứa nhiều phi cng đức.

Khi con th ấy bị giết, cảm thọ khổ ưu, đy l nguyn nhn thứ tư, người ấy chất chứa nhiều phi cng đức.

 Khi người ấy cng dường Như Lai hay đệ tử Như Lai một cch phi php, đ l nguyn nhn thứ năm, người ấy chất chứa nhiều phi cng đức.

Ny Jivaka, người no v Như Lai, hay v đệ tử Như Lai m giết hại sinh vật, người ấy sẽ chất chứa nhiều phi cng đức do năm nguyn nhn ny.

Khi nghe ni vậy, Jivaka Komarabhacca bạch Thế Tn:

-- Thật vi diệu thay, bạch Thế Tn! Thật hy hữu thay, bạch Thế Tn! Bạch Thế Tn, cc Tỷ-kheo thật sự thọ dụng cc mn ăn một cch hợp php. Bạch Thế Tn, cc Tỷ-kheo thật sự thọ dụng cc mn ăn khng c khuyết phạm. Thật vi diệu thay, bạch Thế Tn! Thật vi diệu thay, bạch Thế Tn! ... Mong Thế Tn nhận con lm cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

Ha thượng Thch Minh Chu dịch Việt

     

 

Mục Lục Kinh Trung Bộ Pali -Việt

 

Kinh Trung Bộ

 

 


 


Nguồn: (web Bnh Anson)
Phn đoạn Pali-Việt: Nhị Tường

KINH ĐIỂN 
Home