MAJJHIMANIKĀYA- TRUNG BỘ KINH

 

 

 

CHNH KINH PALI

CH GIẢI PALI

BẢN DỊCH VIỆT

5. Bhaddālisuttaṃ

5. Bhaddālisuttavaṇṇanā

65. Kinh Bhaddli

134. Evaṃ me sutaṃ

  ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi bhikkhavoti. Bhadanteti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca

ahaṃ kho, bhikkhave, ekāsanabhojanaṃ bhujāmi; ekāsanabhojanaṃ kho, ahaṃ, bhikkhave, bhujamāno appābādhataca sajānāmi appātaṅkataca lahuṭṭhānaca balaca phāsuvihāraca. Etha, tumhepi, bhikkhave, ekāsanabhojanaṃ bhujatha; ekāsanabhojanaṃ kho, bhikkhave, tumhepi bhujamānā appābādhataca sajānissatha appātaṅkataca lahuṭṭhānaca balaca phāsuvihāracāti.

Evaṃ vutte, āyasmā bhaddāli bhagavantaṃ etadavoca

ahaṃ kho, bhante, na ussahāmi ekāsanabhojanaṃ bhujituṃ; ekāsanabhojanahi me, bhante, bhujato siyā kukkuccaṃ, siyā vippaṭisāroti.

Tena hi tvaṃ, bhaddāli, yattha nimantito assasi tattha ekadesaṃ bhujitvā ekadesaṃ nīharitvāpi bhujeyyāsi. Evampi kho tvaṃ, bhaddāli, bhujamāno ekāsano yāpessasīti [bhujamāno yāpessasīti (sī. syā. kaṃ. pī.)].

Evampi kho ahaṃ, bhante, na ussahāmi bhujituṃ; evampi hi me, bhante, bhujato siyā kukkuccaṃ, siyā vippaṭisāroti.

Atha kho āyasmā bhaddāli bhagavatā sikkhāpade paāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesi. Atha kho āyasmā bhaddāli sabbaṃ taṃ temāsaṃ na bhagavato sammukhībhāvaṃ adāsi, yathā taṃ satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī.

134.Evaṃme sutanti bhaddālisuttaṃ. Tattha ekāsanabhojananti ekasmiṃ purebhatte asanabhojanaṃ, bhujitabbabhattanti attho. Appābādhatantiādīni kakacopame vitthāritāni. Na ussahāmīti na sakkomi. Siyā kukkuccaṃ siyā vippaṭisāroti evaṃ bhujanto yāvajīvaṃ brahmacariyaṃ carituṃ sakkhissāmi nu kho, na nu khoti iti me vippaṭisārakukkuccaṃ bhaveyyāti attho. Ekadesaṃ bhujitvāti porāṇakattherā kira patte bhattaṃ pakkhipitvā sappimhi dinne sappinā uṇhameva thokaṃ bhujitvā hatthe dhovitvā avasesaṃ bahi nīharitvā chāyūdakaphāsuke ṭhāne nisīditvā bhujanti. Etaṃ sandhāya satthā āha. Bhaddāli, pana cintesi sace sakiṃ pattaṃ pūretvā dinnaṃ bhattaṃ bhujitvā puna pattaṃ dhovitvā odanassa pūretvā laddhaṃ bahi nīharitvā chāyūdakaphāsuke ṭhāne bhujeyya, iti evaṃ vaṭṭeyya, itarathā ko sakkotīti. Tasmā evampi kho ahaṃ, bhante, na ussahāmīti āha. Ayaṃ kira atīte anantarāya jātiyā kākayoniyaṃ nibbatti. Kākā ca nāma mahāchātakā honti. Tasmā chātakatthero nāma ahosi. Tassa pana viravantasseva bhagavā taṃ madditvā ajjhottharitvā yo pana bhikkhu vikāle khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā khādeyya vā bhujeyya vā pācittiyanti (pāci. 248) sikkhāpadaṃ paapesi. Tena vuttaṃ atha kho āyasmā, bhaddāli,pe anussāhaṃ pavedesīti.

Yathātanti yathā aopi sikkhāya na paripūrakārī ekavihārepi vasanto satthu sammukhībhāvaṃ na dadeyya, tatheva na adāsīti attho. Neva bhagavato upaṭṭhānaṃ agamāsi, na dhammadesanaṭṭhānaṃ na vitakkamāḷakaṃ, na ekaṃ bhikkhācāramaggaṃ paṭipajji. Yasmiṃ kule bhagavā nisīdati, tassa dvārepi na aṭṭhāsi. Sacassa vasanaṭṭhānaṃ bhagavā gacchati, so puretarameva atvā aattha gacchati. Saddhāpabbajito kiresa kulaputto parisuddhasīlo. Tenassa na ao vitakko ahosi, mayā nāma udarakāraṇā bhagavato sikkhāpadapaāpanaṃ paṭibāhitaṃ, ananucchavikaṃ me katanti ayameva vitakko ahosi. Tasmā ekavihāre vasantopi lajjāya satthu sammukhībhāvaṃ nādāsi.

134. Như vầy ti nghe.

Một thời, Thế Tn tr tại Savatthi, Jetavana, tịnh x ng Anathapindika (Cấp C ộc).

Ở đy, Thế Tn gọi cc Tỷ-kheo: "Ny cc Tỷ-kheo". --"Bạch Thế Tn", cc Tỷ-kheo ấy vng đp Thế Tn. Thế Tn ni như sau:

-- Ny cc Tỷ-kheo, Ta ăn chỉ ngồi một lần (Ekasanabhojana). Ny cc Tỷ-kheo, do Ta ăn chỉ ngồi một lần, Ta cảm thấy t bệnh, t no, nhẹ nhng, c sức v lạc tr. Ny cc Tỷ-kheo, hy ăn chỉ ngồi một lần. Ny cc Tỷ-kheo, hy ăn chỉ ngồi một lần, v cc ng sẽ cảm thấy t bệnh, t no, nhẹ nhng, c sức v lạc tr.

Khi được ni vậy, Tn giả Bhaddali bạch Thế Tn:

-- Bạch Thế Tn, con khng c thể ăn chỉ ngồi một lần. Bạch Thế Tn, nếu con ăn chỉ ngồi một lần, thời con cảm thấy như l hối tiếc, như l hối hận.

-- Vậy ny Bhaddali, khi no ng được mời, hy ăn tại chỗ một phần ăn, rồi đem về một phần ăn để ăn sau. Như vậy, ny Bhaddali, ng c thể ăn như vậy v sống qua ngy khng?

-- Như vậy, bạch Thế Tn, con cũng khng c thể ăn được. Bạch Thế Tn, nếu con c ăn như vậy, con vẫn cảm thấy như l hối tiếc, như l hối hận.

Rồi Tn giả Bhaddali, trong khi chng Tỷ-kheo chấp hnh học giới đ được Thế Tn chế định, tuyn bố sự bất lực (của mnh). Rồi Tn giả Bhaddali, trong ba thng trn, khng diện kiến Thế Tn v khng thực hnh trọn vẹn học giới trong gio php bậc ạo Sư.

 

135. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū bhagavato cīvarakammaṃ karonti niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṃ pakkamissatīti. Atha kho āyasmā bhaddāli yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tehi bhikkhūhi saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ bhaddāliṃ te bhikkhū etadavocuṃ

idaṃ kho, āvuso bhaddāli, bhagavato cīvarakammaṃ karīyati [karaṇīyaṃ (ka.)]. Niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṃ pakkamissati. Iṅghāvuso bhaddāli, etaṃ dosakaṃ sādhukaṃ manasi karohi, mā te pacchā dukkarataraṃ ahosīti.

Evamāvusoti kho āyasmā bhaddāli tesaṃ bhikkhūnaṃ paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā bhaddāli bhagavantaṃ etadavoca

accayo maṃ, bhante, accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yohaṃ bhagavatā sikkhāpade paāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesiṃ. Tassa me, bhante, bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃ saṃvarāyāti.

Taggha tvaṃ, bhaddāli, accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yaṃ tvaṃ mayā sikkhāpade paāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesi.

Samayopi kho te, bhaddāli, appaṭividdho ahosi bhagavā kho sāvatthiyaṃ viharati, bhagavāpi maṃ jānissati bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārīti. Ayampi kho te, bhaddāli, samayo appaṭividdho ahosi.

Samayopi kho te, bhaddāli, appaṭividdho ahosi sambahulā kho bhikkhu sāvatthiyaṃ vassaṃ upagatā, tepi maṃ jānissanti bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārīti. Ayampi kho te, bhaddāli, samayo appaṭividdho ahosi.

Samayopi kho te, bhaddāli, appaṭividdho ahosi sambahulā kho bhikkhuniyo sāvatthiyaṃ vassaṃ upagatā, tāpi maṃ jānissanti bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārīti. Ayampi kho te, bhaddāli, samayo appaṭividdho ahosi.

Samayopi kho te, bhaddāli, appaṭividdho ahosi sambahulā kho upāsakā sāvatthiyaṃ paṭivasanti, tepi maṃ jānissanti bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārīti. Ayampi kho te, bhaddāli, samayo appaṭividdho ahosi.

Samayopi kho te, bhaddāli, appaṭividdho ahosi sambahulā kho upāsikā sāvatthiyaṃ paṭivasanti, tāpi maṃ jānissanti bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārīti. Ayampi kho te, bhaddāli , samayo appaṭividdho ahosi.

Samayopi kho te, bhaddāli, appaṭividdho ahosi sambahulā kho nānātitthiyā samaṇabrāhmaṇā sāvatthiyaṃ vassaṃ upagatā, tepi maṃ jānissanti bhaddāli nāma bhikkhu samaṇassa gotamassa sāvako theraataro bhikkhu sāsane sikkhāya aparipūrakārīti. Ayampi kho te, bhaddāli, samayo appaṭividdho ahosīti.

Accayo maṃ, bhante, accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yohaṃ bhagavatā sikkhāpade paāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesiṃ. Tassa me, bhante, bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃ saṃvarāyāti.

Taggha tvaṃ, bhaddāli, accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yaṃ tvaṃ mayā sikkhāpade paāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesi.

 

135.Cīvarakammaṃ karontīti manussā bhagavato cīvarasāṭakaṃ adaṃsu, taṃ gahetvā cīvaraṃ karonti. Etaṃ dosakanti etaṃ okāsametaṃ aparādhaṃ, satthu sikkhāpadaṃ paapentassa paṭibāhitakāraṇaṃ sādhukaṃ manasi karohīti attho. Dukkarataranti vassahi vasitvā disāpakkante bhikkhū kuhiṃ vasitthāti pucchanti, tehi jetavane vasimhāti vutte, āvuso, bhagavā imasmiṃ antovasse kataraṃ jātakaṃ kathesi, kataraṃ suttantaṃ, kataraṃ sikkhāpadaṃ paapesīti pucchitāro honti. Tato vikālabhojanasikkhāpadaṃ paapesi, bhaddāli, nāma naṃ eko thero paṭibāhīti vakkhanti. Taṃ sutvā bhikkhū bhagavatopi nāma sikkhāpadaṃ paapentassa paṭibāhitaṃ ayuttaṃ akāraṇanti vadanti. Evaṃ te ayaṃ doso mahājanantare pākaṭo hutvā duppaṭikārataṃ āpajjissatīti maamānā evamāhaṃsu. Apica aepi bhikkhū pavāretvā satthu santikaṃ āgamissanti. Atha tvaṃ ethāvuso, mama satthāraṃ khamāpentassa sahāyā hothāti saṅghaṃ sannipātessasi. Tattha āgantukā pucchissanti, āvuso, kiṃ imināpi bhikkhunā katanti. Tato etamatthaṃ sutvā bhāriyaṃ kataṃ bhikkhunā, dasabalaṃ nāma paṭibāhissatīti ayuttametanti vakkhanti. Evampi te ayaṃ aparādho mahājanantare pākaṭo hutvā duppaṭikārataṃ āpajjissatīti maamānāpi evamāhaṃsu. Atha vā bhagavā pavāretvā cārikaṃ pakkamissati, atha tvaṃ gatagataṭṭhāne bhagavato khamāpanatthāya saṅghaṃ sannipātessasi. Tatra disāvāsino bhikkhū pucchissanti, āvuso, kiṃ iminā bhikkhunā katantipe duppaṭikārataṃ āpajjissatīti maamānāpi evamāhaṃsu.

Etadavocāti appatirūpaṃ mayā kataṃ, bhagavā pana mahantepi aguṇe alaggitvā mayhaṃ accayaṃ paṭiggaṇhissatīti maamāno etaṃ accayo maṃ, bhante,tiādivacanaṃ avoca. Tattha accayoti aparādho. Maṃ accagamāti maṃ atikkamma abhibhavitvā pavatto. Paṭiggaṇhātūti khamatu. Āyatiṃ saṃvarāyāti anāgate saṃvaraṇatthāya, puna evarūpassa aparādhassa dosassa khalitassa akaraṇatthāya. Tagghāti ekaṃsena. Samayopi kho te, bhaddālīti, bhaddāli, tayā paṭivijjhitabbayuttakaṃ ekaṃ kāraṇaṃ atthi, tampi te na paṭividdhaṃ na sallakkhitanti dasseti.

 

135. Sau một thời gian, một số đng Tỷ-kheo đang lm y cho Thế Tn (Civarakamma) v ni rằng: "Sau khi lm y xong, sau ba thng ny, Thế Tn sẽ du hnh". Rồi Tn giả Bhaddali đến tại chỗ cc vị Tỷ-kheo ấy, sau khi đến, ni ln với cc Tỷ-kheo ấy những lời cho hỏi thăm, sau khi ni ln những lời cho đn hỏi thăm thn hữu rồi ngồi xuống một bn. Những Tỷ-kheo ấy ni với Tn giả Bhaddali đang ngồi một bn:

-- Ny Hiền giả Bhaddali, tấm y ny đang được lm cho Thế Tn. Sau khi lm y xong, sau ba thng ny, Thế Tn sẽ du hnh. Ny Hiền giả Bhaddali, hy kho tư niệm đến trường hợp đặc biệt ny (Desakam). Chớ để về sau, lại cng kh khăn hơn cho Hiền giả.

-- Thưa vng, chư Hiền.

Tn giả Bhaddali vng đp cc Tỷ-kheo ấy, đi đến chỗ Thế Tn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tn rồi ngồi xuống một bn. Sau khi ngồi xuống một bn, Tn giả Bhaddali bạch Thế Tn:

-- Bạch Thế Tn, một lỗi lầm đ chiếm đoạt con, thật l ngu ngốc, thật l si m, thật l bất thiện. Trong khi chng Tỷ-kheo chấp hnh học giới đ được Thế Tn chế định, con đ tuyn bố sự bất lực của con. Bạch Thế Tn, mong Thế Tn chấp nhận cho con lỗi lầm ny l một lỗi lầm để c thể phng hộ trong tương lai.

-- Ny Bhaddali, thật sự một lỗi lầm đ chiếm đoạt ng, thật l ngu ngốc, thật l si m, thật l bất thiện. Trong khi chng Tỷ-kheo chấp hnh học giới đ được Như Lai chế định, ng đ tuyn bố sự bất lực của ng.

Ny Bhaddali, trong thời ấy, ng khng thức được điều ny: "Thế Tn tr tại Savatthi, Thế Tn sẽ biết ta như sau: "Tỷ-kheo tn Bhaddali khng thực hnh trọn vẹn học giới trong gio php bậc ạo Sư"". Ny Bhaddali, trong thời ấy, ng khng thức được như vậy.

Ny Bhaddali, trong thời ấy, ng khng thức được điều ny: "Một số đng Tỷ-kheo đến an cư vo ma mưa ở Savatthi. Cc vị ấy sẽ biết ta như sau: "Tỷ-kheo tn Bhaddali khng c thực hnh trọn vẹn học giới trong gio php bậc ạo Sư"". Ny Bhaddali, trong thời ấy, ng khng thức được như vậy.

Ny Bhaddali trong thời ấy, ng khng thức được điều ny: "Một số đng Tỷ-kheo-ni đến an cư vo ma mưa ở Savatthi. Cc vị ấy sẽ biết ta như sau: "... (như trn)... một số đng nam cư sĩ tr ở Savatthi, sẽ biết ta như sau: ... (như trn)... một số đng nữ cư sĩ tr ở Savatthi, sẽ biết ta như sau: "Tỷ-kheo tn Bhaddali khng c thực hnh trọn vẹn học giới trong gio php bậc ạo Sư"". Ny Bhaddali, trong thời ấy, ng khng thức được như vậy.

Ny Bhaddali, trong thời ấy, ng khng thức được điều ny: "Một số đng Sa-mn, B-la-mn ngoại đạo đến an cư vo ma mưa ở Savatthi. Cc vị ấy sẽ biết ta như sau: "Tỷ-kheo tn Bhaddali l đệ tử của Sa-mn Gotama, một bậc Thượng tọa, khng c thực hnh trọn vẹn học giới trong gio php bậc ạo Sư"". Ny Bhaddali, trong thời ấy, ng khng thức được như vậy.

-- Bạch Thế Tn, một lỗi lầm đ chiếm đoạt con, thật l ngu ngốc, thật l si m, thật l bất thiện. Trong khi chng Tỷ-kheo chấp hnh học giới đ được Thế Tn chế định, con đ tuyn bố sự bất lực của con. Bạch Thế Tn, mong Thế Tn chấp nhận cho con lỗi lầm ny l một lỗi lầm để c thể phng hộ trong tương lai.

-- Ny Bhaddali, thật sự một lỗi lầm đ chiếm đoạt ng, thật l ngu ngốc, thật l si m, thật l bất thiện. Trong khi chng Tỷ-kheo chấp hnh học giới đ được Ta chế định, ng đ tuyn bố sự bất lực của ng.

 

136. Taṃ kiṃ maasi, bhaddāli, idhassa bhikkhu ubhatobhāgavimutto, tamahaṃ evaṃ vadeyyaṃ ehi me tvaṃ, bhikkhu, paṅke saṅkamo hohīti, api nu kho so saṅkameyya vā aena vā kāyaṃ sannāmeyya, noti vā vadeyyāti?

No hetaṃ, bhante.

Taṃ kiṃ maasi, bhaddāli, idhassa bhikkhu paāvimutto kāyasakkhi diṭṭhippatto saddhāvimutto dhammānusārī saddhānusārī, tamahaṃ evaṃ vadeyyaṃ ehi me tvaṃ, bhikkhu, paṅke saṅkamo hohīti, api nu kho so saṅkameyya vā aena vā kāyaṃ sannāmeyya, noti vā vadeyyāti?

No hetaṃ, bhante.

Taṃ kiṃ maasi, bhaddāli, api nu tvaṃ, bhaddāli, tasmiṃ samaye ubhatobhāgavimutto vā hosi paāvimutto vā kāyasakkhi vā diṭṭhippatto vā saddhāvimutto vā dhammānusārī vā saddhānusārī vāti?

No hetaṃ, bhante.

Nanu tvaṃ, bhaddāli, tasmiṃ samaye ritto tuccho aparaddhoti?

Evaṃ , bhante. Accayo maṃ, bhante, accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yohaṃ bhagavatā sikkhāpade paāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesiṃ. Tassa me, bhante, bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃ saṃvarāyāti.

Taggha tvaṃ, bhaddāli, accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yaṃ tvaṃ mayā sikkhāpade paāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesi. Yato ca kho tvaṃ, bhaddāli, accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikarosi, taṃ te mayaṃ paṭiggaṇhāma. Vuddhihesā, bhaddāli, ariyassa vinaye yo accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikaroti, āyatiṃ saṃvaraṃ āpajjati.

 

136.Ubhatobhāgavimuttotiādīsu dhammānusārī, saddhānusārīti dve ekacittakkhaṇikā maggasamaṅgipuggalā. Ete pana sattapi ariyapuggale bhagavatāpi evaṃ āṇāpetuṃ na yuttaṃ, bhagavatā āṇatte tesampi evaṃ kātuṃ na yuttaṃ. Aṭṭhānaparikappavasena pana ariyapuggalānaṃ suvacabhāvadassanatthaṃ bhaddālittherassa ca dubbacabhāvadassanatthametaṃ vuttaṃ.

Api nu tvaṃ tasmiṃ samaye ubhatobhāgavimuttoti desanaṃ kasmā ārabhi? Bhaddālissa niggahaṇatthaṃ. Ayahettha adhippāyo bhaddāli, ime satta ariyapuggalā loke dakkhiṇeyyā mama sāsane sāmino, mayi sikkhāpadaṃ paapente paṭibāhitabbayutte kāraṇe sati etesaṃ paṭibāhituṃ yuttaṃ. Tvaṃ pana mama sāsanato bāhirako, mayi sikkhāpadaṃ paapente tuyhaṃ paṭibāhituṃ na yuttanti.

Ritto tucchoti anto ariyaguṇānaṃ abhāvena rittako tucchako, issaravacane kici na hoti. Yathādhammaṃ paṭikarosīti yathā dhammo ṭhito, tatheva karosi, khamāpesīti vuttaṃ hoti. Taṃ te mayaṃ paṭiggaṇhāmāti taṃ tava aparādhaṃ mayaṃ khamāma. Vuḍḍhi hesā, bhaddāli, ariyassa vinayeti esā, bhaddāli, ariyassa vinaye buddhassa bhagavato sāsane vuḍḍhi nāma. Katamā? Accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikaritvā āyatiṃ saṃvarāpajjanā. Desanaṃ pana puggalādhiṭṭhānaṃ karonto yo accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikaroti, āyatiṃ saṃvaraṃ āpajjatīti āha.

 

136. Ny Bhaddali, ng nghĩ thế no? Ở đy, c Tỷ-kheo cu phần giải thot. Ta ni với vị ấy như sau: "Ny Tỷ-kheo, hy đến v tự lm cầu cho Ta qua khỏi đm bn". Vị ấy tự đến lm cầu, hay trnh n thn chỗ khc, hay ni: "Khng"?

-- Khng phải vậy, bạch Thế Tn.

-- Ny Bhaddali, ng nghĩ thế no? Ở đy, c vị Tỷ-kheo tuệ giải thot... thn chứng... kiến ch... tn thắng giải... ty php hnh... ty tn hnh. Ta ni với vị ấy như sau: "Ny Tỷ-kheo, hy đến v tự lm cầu cho Ta qua khỏi đm bn". Vị ấy tự đến lm cầu, hay trnh n thn chỗ khc, hay ni: "Khng"?

-- Khng phải vậy, bạch Thế Tn.

-- Ny Bhaddali, ng nghĩ thế no? Ny Bhaddali, trong thời gian ấy ng c phải l cu phần giải thot, hay huệ giải thot hay thn chứng, hay kiến ch, hay tn thắng giải, hay ty php hnh, hay ty tn hnh?

-- Thưa khng, bạch Thế Tn.

-- Ny Bhaddali, c phải trong thời gian ấy, ng trống khng, rỗng khng, phạm lỗi?

-- Thưa vng, bạch Thế Tn. Bạch Thế Tn, một lỗi lầm đ chiếm đoạt con, thật l ngu ngốc, thật l si m, thật l bất thiện. Trong khi chng Tỷ-kheo chấp hnh học giới đ được Thế Tn chế định, con đ tuyn bố sự bất lực của con. Bạch Thế Tn, mong Thế Tn chấp nhận cho con lỗi lầm ny l một lỗi lầm, để c thể phng hộ trong tương lai.

-- Ny Bhaddali, thật sự một lỗi lầm đ chiếm đoạt ng, thật l ngu ngốc, thật l si m, thật l bất thiện. Trong khi chng Tỷ-kheo chấp hnh học giới đ được Ta chế định, ng đ tuyn bố sự bất lực của ng. Ny Bhaddali, nếu ng sau khi thấy một lỗi lầm l một lỗi lầm, v như php pht lộ, chng ta sẽ chấp nhận cho ng. V rằng, ny Bhaddali, như vậy l sự lớn mạnh trong giới luật của bậc Thnh, nghĩa l bất cứ ai, sau khi thấy một lỗi lầm l một lỗi lầm, phải như php pht lộ v phng hộ trong tương lai.

 

137. Idha, bhaddāli, ekacco bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī hoti. Tassa evaṃ hoti yaṃnūnāhaṃ vivittaṃ senāsanaṃ bhajeyyaṃ araaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapujaṃ. Appeva nāmāhaṃ uttari [uttariṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] manussadhammā alamariyaāṇadassanavisesaṃ sacchikareyyanti.

So vivittaṃ senāsanaṃ bhajati araaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapujaṃ. Tassa tathāvūpakaṭṭhassa viharato satthāpi upavadati, anuviccapi viū sabrahmacārī upavadanti, devatāpi upavadanti, attāpi attānaṃ upavadati. So satthārāpi upavadito, anuviccapi viūhi sabrahmacārīhi upavadito, devatāhipi upavadito, attanāpi attānaṃ upavadito na uttari manussadhammā alamariyaāṇadassanavisesaṃ sacchikaroti. Taṃ kissa hetu? Evahi taṃ, bhaddāli, hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya aparipūrakārissa.

 

137.Satthāpiupavadatīti asukavihāravāsī asukassa therassa saddhivihāriko asukassa antevāsiko itthannāmo nāma bhikkhu lokuttaradhammaṃ nibbattetuṃ araaṃ paviṭṭhoti sutvā kiṃ tassa araavāsena, yo mayhaṃ pana sāsane sikkhāya aparipūrakārīti evaṃ upavadati, sesapadesupi eseva nayo, apicettha devatā na kevalaṃ upavadanti, bheravārammaṇaṃ dassetvā palāyanākārampi karonti. Attanāpi attānanti sīlaṃ āvajjantassa saṃkiliṭṭhaṭṭhānaṃ pākaṭaṃ hoti, cittaṃ vidhāvati, na kammaṭṭhānaṃ allīyati. So kiṃ mādisassa araavāsenāti vippaṭisārī uṭṭhāya pakkamati. Attāpi attānaṃ upavaditoti attanāpi attā upavadito, ayameva vā pāṭho. Sukkapakkho vuttapaccanīkanayena veditabbo. Sovivicceva kāmehītiādi evaṃ sacchikarotīti dassanatthaṃ vuttaṃ.

 

137. Ở đy, ny Bhaddali, c Tỷ-kheo khng thực hnh trọn vẹn học giới trong gio php của bậc ạo Sư. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Ta hy sống tại một tr xứ xa vắng, khu rừng, gốc cy, sườn ni, chỗ hoang d, hang ni, nghĩa địa, tng lm, ngoi trời, đống rơm. V ta c thể chứng được thượng nhn php, tri kiến th thắng, xứng đng bậc Thnh".

Vị ấy sống tại một tr xứ xa vắng, khu rừng, gốc cy, sườn ni, chỗ hoang d, hang ni, nghĩa địa, tng lm, ngoi trời, đống rơm. Khi vị ấy sống viễn ly như vậy, bậc ạo Sư quở trch, cc vị đồng Phạm hạnh c tr sau khi qun st quở trch, chư Thin quở trch, tự mnh quở trch mnh. Vị ny bị bậc ạo Sư quở trch, bị cc vị đồng Phạm hạnh c tr sau khi qun st quở trch, bị chư Thin quở trch, bị tự mnh quở trch mnh, nn khng chứng được thượng nhn php, tri kiến th thắng xứng đng bậc Thnh. Tại sao vậy? Sở dĩ như vậy, ny Bahaddali, l v vị ấy khng thực hnh trọn vẹn học giới trong gio php bậc ạo Sư.

 

138. Idha pana, bhaddāli, ekacco bhikkhu satthusāsane sikkhāya paripūrakārī hoti. Tassa evaṃ hoti yaṃnūnāhaṃ vivittaṃ senāsanaṃ bhajeyyaṃ araaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapujaṃ. Appeva nāmāhaṃ uttari manussadhammā alamariyaāṇadassanavisesaṃ sacchikareyyanti.

So vivittaṃ senāsanaṃ bhajati araaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapujaṃ. Tassa tathāvūpakaṭṭhassa viharato satthāpi na upavadati, anuviccapi viū sabrahmacārī na upavadanti, devatāpi na upavadanti, attāpi attānaṃ na upavadati. So satthārāpi anupavadito , anuviccapi viūhi sabrahmacārīhi anupavadito, devatāhipi anupavadito, attanāpi attānaṃ anupavadito uttari manussadhammā alamariyaāṇadassanavisesaṃ sacchikaroti.

So vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Taṃ kissa hetu? Evahi taṃ, bhaddāli, hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa.

 

 

138. Nhưng ở đy, ny Bhaddali, c Tỷ-kheo thực hnh trọn vẹn học giới trong gio php bậc ạo Sư. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Ta hy sống tại một tr xứ xa vắng, khu rừng, gốc cy, sườn ni, chỗ hoang d, hang ni, nghĩa địa, tng lm, ngoi trời, đống rơm. V ta c thể chứng được thượng nhn php, tri kiến th thắng xứng đng bậc Thnh".

Vị ấy sống tại một tr xứ xa vắng, khu rừng, gốc cy, sườn ni, chỗ hoang d, hang ni, nghĩa địa, tng lm, ngoi trời, đống rơm. Khi vị ấy sống viễn ly như vậy, bậc ạo Sư khng quở trch, cc vị đồng Phạm hạnh c tr sau khi qun st khng quở trch, chư Thin khng quở trch, tự mnh khng quở trch mnh. Vị ny khng bị bậc ạo Sư quở trch, khng bị cc đồng Phạm hạnh sau khi qun st quở trch, khng bị chư Thin quở trch, khng bị mnh quở trch mnh, nn chứng được thượng nhn php, tri kiến th thắng xứng đng bậc Thnh. Tại sao vậy? Sở dĩ như vậy, ny Bhaddali, l v vị ấy thực hnh trọn vẹn học giới trong gio php bậc ạo Sư.

Vị ấy ly dục, ly bất thiện php, chứng v tr Thiền thứ nhất, một trạng thi hỷ lạc do ly dục sanh, c tầm, c tứ. V sao vậy? Sở dĩ như vậy, ny Bhaddali, l v vị ấy thực hnh trọn vẹn học giới trong gio php bậc ạo Sư.

   

 

139. Puna caparaṃ, bhaddāli, bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Taṃ kissa hetu? Evahi taṃ, bhaddāli, hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa.

Puna caparaṃ, bhaddāli, bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati, sato ca sampajāno sukhaca kāyena paṭisaṃvedeti, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti upekkhako satimā sukhavihārīti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Taṃ kissa hetu? Evahi taṃ, bhaddāli, hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa.

Puna caparaṃ, bhaddāli, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Taṃ kissa hetu? Evahi taṃ, bhaddāli, hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa.

So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite ānejappatte pubbenivāsānussatiāṇāya cittaṃ abhininnāmeti. So anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ ekampi jātiṃ dvepi jātiyope iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. Taṃ kissa hetu? Evahi taṃ, bhaddāli, hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa.

So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite ānejappatte sattānaṃ cutūpapātaāṇāya cittaṃ abhininnāmeti. So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatāpe vinipātaṃ nirayaṃ upapannā; ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatāpe sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannāti iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakenape yathākammūpage satte pajānāti. Taṃ kissa hetu? Evahi taṃ, bhaddāli, hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa.

So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite ānejappatte āsavānaṃ khayaāṇāya cittaṃ abhininnāmeti. So idaṃ dukkhanti yathābhūtaṃ pajānāti, ayaṃ dukkhasamudayoti yathābhūtaṃ pajānāti, ayaṃ dukkhanirodhoti yathābhūtaṃ pajānāti, ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṃ pajānāti; ime āsavāti yathābhūtaṃ pajānāti, ayaṃ āsavasamudayoti yathābhūtaṃ pajānāti, ayaṃ āsavanirodhoti yathābhūtaṃ pajānāti, ayaṃ āsavanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṃ pajānāti. Tassa evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṃ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṃ vimuccati. Vimuttasmiṃ vimuttamiti āṇaṃ hoti. Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānāti. Taṃ kissa hetu? Evahi taṃ, bhaddāli, hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissāti.

 

 

139. V lại nữa, ny Bhaddali, Tỷ-kheo diệt tầm v tứ, chứng v tr Thiền thứ hai, một trạng thi hỷ lạc do định sanh, khng tầm, khng tứ, nội tĩnh nhất tm. V sao vậy? Sở dĩ như vậy, ny Bhaddali, l v vị ấy thực hnh trọn vẹn học giới trong gio php bậc ạo Sư.

V lại nữa ny Bhaddali, Tỷ-kheo ly hỷ tr xả, chnh niệm tỉnh gic, thn cảm sự lạc thọ m cc bậc Thnh gọi l xả niệm lạc tr, chứng v tr Thiền thứ ba. V sao vậy? Sở dĩ như vậy, ny Bhaddali, l v vị ấy thực hnh trọn vẹn học giới trong gio php bậc ại Sư.

V lại nữa, ny Bhaddali, Tỷ-kheo xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đ cảm thọ trước, chứng v tr Thiền thứ tư, khng khổ, khng lạc, xả niệm, thanh tịnh. V sao vậy? Sở dĩ như vậy, ny Bhaddali, l v vị ấy thực hnh trọn vẹn học giới trong gio php bậc ạo Sư.

Với tm định tĩnh, thuần tịnh, khng cấu nhiễm, khng phiền no, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bnh tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tm hướng tm đến tc mạng minh. Vị ấy nhớ đến cc đời sống qu khứ, như một đời, hai đời,..., vị ấy nhớ đến nhiều đời sống qu khứ cng với cc nt đại cương v cc chi tiết. V sao vậy? Sở dĩ như vậy, ny Bhaddali, l v vị ấy thực hnh trọn vẹn học giới trong gio php bậc ạo Sư.

Vị ấy với tm định tĩnh, thuần tịnh, khng cấu nhiễm, khng phiền no, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bnh tĩnh như vậy, dẫn tm hướng tm đến tr tuệ về sanh tử của chng sanh. Vị ấy với thin nhn thuần tịnh, siu nhn, thấy sự sống v sự chết của chng sanh. Vị ấy biết r rằng, chng sanh l người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ th xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh... đều do hạnh nghiệp của họ? V sao vậy? Sở dĩ như vậy, ny Bhaddali, l v vị ấy thực hnh trọn vẹn học giới trong gio php của bậc ạo Sư.

Vị ấy với tm định tĩnh, thuần tịnh, khng cấu nhiễm, khng phiền no, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bnh tĩnh như vậy, dẫn tm, hướng tm đến lậu tận tr. Vị ấy biết như thật: "y l khổ", ... biết như thật: "y l con đường đưa đến diệt khổ", biết như thật: "y l những lậu hoặc".... ...biết như thật: "y l con đường đưa đến sự diệt trừ cc lậu hoặc".

Nhờ biết như vậy, như vậy, tm của vị ấy thot khỏi dục lậu, thot khỏi hữu lậu, thot khỏi v minh lậu. ối với tự thn đ giải thot như vậy, vị ấy khởi ln sự hiểu biết: "Ta đ giải thot". Vị ấy biết: "Sanh đ tận, Phạm hạnh đ thnh, việc cần lm đ lm, sau đời hiện tại, khng c đời sống no khc nữa". V sao vậy? Sở dĩ như vậy, ny Bhaddali, l v vị ấy thực hnh trọn vẹn học giới trong gio php bậc ạo Sư.

 

140. Evaṃ vutte, āyasmā bhaddāli bhagavantaṃ etadavoca

  ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo yena midhekaccaṃ bhikkhuṃ pasayha pasayha [pavayha pavayha (sī. syā. kaṃ. pī.)] kāraṇaṃ karonti? Ko pana, bhante, hetu, ko paccayo yena midhekaccaṃ bhikkhuṃ no tathā pasayha pasayha kāraṇaṃ karontīti?

Idha, bhaddāli, ekacco bhikkhu abhiṇhāpattiko hoti āpattibahulo. So bhikkhūhi vuccamāno aenaaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ apanāmeti, kopaca dosaca appaccayaca pātukaroti, na sammā vattati, na lomaṃ pāteti, na netthāraṃ vattati, yena saṅgho attamano hoti taṃ karomīti nāha.

 Tatra, bhaddāli, bhikkhūnaṃ evaṃ hoti ayaṃ kho, āvuso, bhikkhu abhiṇhāpattiko āpattibahulo. So bhikkhūhi vuccamāno aenaaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ apanāmeti, kopaca dosaca appaccayaca pātukaroti, na sammā vattati, na lomaṃ pāteti, na netthāraṃ vattati, yena saṅgho attamano hoti taṃ karomīti nāha. Sādhu vatāyasmanto imassa bhikkhuno tathā tathā upaparikkhatha yathāssidaṃ [yathayidaṃ (syā. kaṃ. ka.)] adhikaraṇaṃ na khippameva vūpasameyyāti. Tassa kho evaṃ, bhaddāli, bhikkhuno bhikkhū tathā tathā upaparikkhanti yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ na khippameva vūpasammati.

 

140.Pasayha pasayha kāraṇaṃ karontīti appamattakepi dose niggahetvā punappunaṃ kārenti. No tathāti mahantepi aparādhe yathā itaraṃ, evaṃ pasayha na kārenti. So kira, āvuso, bhaddāli, mā cintayittha, evarūpaṃ nāma hoti, ehi satthāraṃ khamāpehīti bhikkhusaṅghatopi, kaci bhikkhuṃ pesetvā attano santikaṃ pakkosāpetvā, bhaddāli, mā cintayittha, evarūpaṃ nāma hotīti evaṃ satthusantikāpi anuggahaṃ paccāsīsati. Tato bhikkhusaṅghenāpi na samassāsito, satthārāpīti cintetvā evamāha.

Atha bhagavā bhikkhusaṅghopi satthāpi ovaditabbayuttameva ovadati, na itaranti dassetuṃ idha, bhaddāli, ekaccotiādimāha. Tattha aenāantiādīni anumānasutte vitthāritāni. Na sammā vattatīti sammā vattampi na vattati. Na lomaṃ pātetīti anulomavatte na vattati, vilomameva gaṇhāti. Na nitthāraṃ vattatīti nitthāraṇakavattamhi na vattati, āpattivuṭṭhānatthaṃ turitaturito chandajāto na hoti. Tatrāti tasmiṃ tassa dubbacakaraṇe. Abhiṇhāpattikoti nirantarāpattiko. Āpattibahuloti sāpattikakālovassa bahu, suddho nirāpattikakālo appoti attho. Na khippameva vūpasammatīti khippaṃ na vūpasammati, dīghasuttaṃ hoti. Vinayadharā pādadhovanakāle āgataṃ gacchāvuso, vattavelāti vadanti. Puna kālaṃ maitvā āgataṃ gacchāvuso, tuyhaṃ vihāravelā, gacchāvuso, sāmaṇerādīnaṃ uddesadānavelā, amhākaṃ nhānavelā, therūpaṭṭhānavelā, mukhadhovanavelātiādīni vatvā divasabhāgepi rattibhāgepi āgataṃ uyyojentiyeva. Kāya velāya, bhante, okāso bhavissatīti vuttepi gacchāvuso, tvaṃ imameva ṭhānaṃ jānāsi, asuko nāma vinayadharatthero sinehapānaṃ pivati, asuko virecanaṃ kāreti, kasmā turitosītiādīni vatvā dīghasuttameva karonti.

 

140. ược nghe ni vậy, Tn giả Bhaddali bạch Thế Tn:

-- Bạch Thế Tn, do nhn g, do duyn g, ở đy (chng Tăng) lun lun kết tội Tỷ-kheo? Bạch Thế Tn, lại do nhn g, do duyn g ở đy, (chng Tăng) khng lun lun kết tội Tỷ-kheo như vậy?

-- Ny Bhaddali, ở đy, c Tỷ-kheo thường hay phạm giới tội, phạm nhiều giới tội, khi bị cc Tỷ-kheo ni, trnh n cu hỏi bằng một cu hỏi khc, hướng cu chuyện ra ngoi vấn đề, hiện khởi phẫn nộ, sn hận, v bất mn, khng xử sự chơn chnh, khng c lắng dịu, khng c chấm dứt giới tội, khng c ni: "Ti phải lm g để chng Tăng hoan hỷ?"

Ở đy, ny Bhaddali, cc Tỷ-kheo nghĩ như sau: "Ny chư Hiền, Tỷ-kheo ny thường hay phạm giới tội, phạm nhiều giới tội, khi bị cc Tỷ-kheo ni, trnh n cu hỏi bằng một cu hỏi khc, hướng cu chuyện ra ngoi vấn đề, hiện khởi phẫn nộ, sn hận v bất mn, khng xử sự chơn chnh, khng c lắng dịu, khng c chấm dứt giới tội, khng c ni: "Ti phải lm g để chng Tăng hoan hỷ?" Tốt lnh thay, nếu chư Tn giả, sau khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo ny, chớ c giải tội ấy một cch mau chng". Như vậy, ny Bhaddali, cc Tỷ-kheo, sau khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo ấy, khng giải tội ấy một cch mau chng.

 

141. Idha pana, bhaddāli, ekacco bhikkhu abhiṇhāpattiko hoti āpattibahulo. So bhikkhūhi vuccamāno nāenaaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ na apanāmeti, na kopaca dosaca appaccayaca pātukaroti, sammā vattati, lomaṃ pāteti, netthāraṃ vattati, yena saṅgho attamano hoti taṃ karomīti āha. Tatra, bhaddāli, bhikkhūnaṃ evaṃ hoti ayaṃ kho, āvuso, bhikkhu abhiṇhāpattiko āpattibahulo. So bhikkhūhi vuccamāno nāenaaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ na apanāmeti, na kopaca dosaca appaccayaca pātukaroti, sammā vattati, lomaṃ pāteti, netthāraṃ vattati, yena saṅgho attamano hoti taṃ karomīti āha. Sādhu vatāyasmanto, imassa bhikkhuno tathā tathā upaparikkhatha yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ khippameva vūpasameyyāti. Tassa kho evaṃ, bhaddāli, bhikkhuno bhikkhū tathā tathā upaparikkhanti yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ khippameva vūpasammati.

 

141.Khippameva vūpasammatīti lahuṃ vūpasammati, na dīghasuttaṃ hoti. Ussukkāpannā bhikkhū āvuso, ayaṃ subbaco bhikkhu, janapadavāsino nāma gāmantasenāsane vasanaṭṭhānanisajjanādīni na phāsukāni honti, bhikkhācāropi dukkho hoti, sīghamassa adhikaraṇaṃ vūpasamemāti sannipatitvā āpattito vuṭṭhāpetvā suddhante patiṭṭhāpenti.

 

141. Nhưng ở đy, ny Bhaddali, lại c Tỷ-kheo, thường hay phạm giới tội, phạm nhiều giới tội, khi bị cc Tỷ-kheo ni, khng trnh n cu hỏi bằng một cu hỏi khc, khng hướng cu chuyện ra ngoi vấn đề, khng hiện khởi phẫn nộ, sn hận v bất mn, xử sự chơn chnh, c tự lắng dịu, c chấm dứt giới tội, c ni: "Ti phải lm g để chng Tăng hoan hỷ?" Ở đy, ny Bhaddali, cc Tỷ-kheo nghĩ như sau: "Ny chư Hiền, Tỷ-kheo ny thường hay phạm giới tội, phạm nhiều giới tội, khi bị cc Tỷ-kheo ni, khng trnh n cu hỏi bằng một cu hỏi khc, khng hướng cu chuyện ra ngoi vấn đề, khng hiện khởi phẫn nộ, sn hận v bất mn, xử sự chơn chnh, c tự lắng dịu, c chấm dứt giới tội, c ni: "Ti phải lm g để chng Tăng hoan hỷ?" Tốt lnh thay, nếu chư Tn giả, sau khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo ny, hy giải tội ấy một cch mau chng". Như vậy, ny Bhaddali, cc Tỷ-kheo, sau khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo ấy, giải tội ấy một cch mau chng.

 

142. Idha, bhaddāli, ekacco bhikkhu adhiccāpattiko hoti anāpattibahulo. So bhikkhūhi vuccamāno aenaaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ apanāmeti, kopaca dosaca appaccayaca pātukaroti, na sammā vattati, na lomaṃ pāteti, na netthāraṃ vattati, yena saṅgho attamano hoti taṃ karomīti nāha. Tatra, bhaddāli, bhikkhūnaṃ evaṃ hoti ayaṃ kho, āvuso, bhikkhu adhiccāpattiko anāpattibahulo . So bhikkhūhi vuccamāno aenaaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ apanāmeti, kopaca dosaca appaccayaca pātukaroti, na sammā vattati, na lomaṃ pāteti, na netthāraṃ vattati, yena saṅgho attamano hoti taṃ karomīti nāha. Sādhu vatāyasmanto, imassa bhikkhuno tathā tathā upaparikkhatha yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ na khippameva vūpasameyyāti. Tassa kho evaṃ, bhaddāli, bhikkhuno bhikkhū tathā tathā upaparikkhanti yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ na khippameva vūpasammati.

 

142.Adhiccāpattikoti kadāci kadāci āpattiṃ āpajjati. So kicāpi lajjī hoti pakatatto, dubbacattā panassa bhikkhū tatheva paṭipajjanti.

 

142. Ở đy, ny Bhaddali, c Tỷ-kheo khng thường phạm giới tội, khng phạm nhiều giới tội, khi bị cc Tỷ-kheo ni, trnh n cu hỏi ny bằng một cu hỏi khc, hướng cu chuyện ra ngoi vấn đề, hiện khởi phẫn nộ, sn hận v bất mn, khng xử sự chơn chnh, khng c tự lắng dịu, khng c chấm dứt giới tội, khng c ni "Ti phải lm g để chng Tăng hoan hỷ?" Ở đy, ny Bhaddali, cc Tỷ-kheo nghĩ như sau: "Ny chư Hiền, Tỷ-kheo ny khng thường phạm giới tội, khng phạm nhiều giới tội, khi bị cc Tỷ-kheo ni, trnh n cu hỏi ny bằng một cu hỏi khc, hướng cu chuyện ra ngoi vấn đề, hiện khởi phẫn nộ, sn hận v bất mn, khng xử sự chơn chnh, khng c tự lắng dịu, khng c chấm dứt giới tội, khng c ni: "Ti phải lm g để chng Tăng hoan hỷ?" Tốt lnh thay, nếu chư Tn giả, sau khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo ny, chớ c giải tội một cch mau chng". Như vậy, ny Bhaddali, cc Tỷ-kheo, sau khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo ấy, khng giải tội ấy một cch mau chng.

 

143. Idha pana, bhaddāli, ekacco bhikkhu adhiccāpattiko hoti anāpattibahulo. So bhikkhūhi vuccamāno nāenaaṃ paṭicarati, na bahiddhā kathaṃ apanāmeti, na kopaca dosaca appaccayaca pātukaroti, sammā vattati, lomaṃ pāteti, netthāraṃ vattati, yena saṅgho attamano hoti taṃ karomīti āha. Tatra, bhaddāli, bhikkhūnaṃ evaṃ hoti ayaṃ kho, āvuso, bhikkhu adhiccāpattiko anāpattibahulo. So bhikkhūhi vuccamāno nāenaaṃ paṭicarati, na bahiddhā kathaṃ apanāmeti, na kopaca dosaca appaccayaca pātukaroti, sammā vattati, lomaṃ pāteti, netthāraṃ vattati, yena saṅgho attamano hoti taṃ karomīti āha. Sādhu vatāyasmanto, imassa bhikkhuno tathā tathā upaparikkhatha yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ khippameva vūpasameyyāti. Tassa kho evaṃ, bhaddāli, bhikkhuno bhikkhū tathā tathā upaparikkhanti yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ khippameva vūpasammati.

 

 

143. Nhưng ở đy, ny Bhaddali, lại c Tỷ-kheo khng thường phạm giới tội, khng phạm nhiều giới tội, khi bị cc Tỷ-kheo ni, khng trnh n cu hỏi ny bằng một cu hỏi khc, khng hướng cu chuyện ra ngoi vấn đề, khng hiện khởi phẫn nộ, sn hận v bất mn, xử sự chơn chnh, c tự lắng dịu, c chấm dứt giới tội, c ni: "Ti phải lm g để chng Tăng hoan hỷ?" Ở đy, ny Bahaddali, cc Tỷ-kheo nghĩ như sau: "Chư Hiền, Tỷ-kheo ny khng thường phạm giới tội, khng phạm nhiều giới tội, khi bị cc Tỷ-kheo ni, khng trnh n cu hỏi ny bằng một cu hỏi khc, khng hướng cu chuyện ra ngoi vấn đề, khng hiện khởi phẫn nộ, sn hận v bất mn, xử sự chơn chnh, c tự lắng dịu, c chấm dứt giới tội, c ni: "Ti phải lm g để chng Tăng hoan hỷ?" Tốt lnh thay, nếu chư Tn giả, sau khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo ny, hy giải tội ny một cch mau chng". Như vậy, ny Bhaddali, cc Tỷ-kheo, sau khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo ấy, giải tội ấy một cch mau chng.

 

144. Idha , bhaddāli, ekacco bhikkhu saddhāmattakena vahati pemamattakena. Tatra, bhaddāli, bhikkhūnaṃ evaṃ hoti ayaṃ kho, āvuso, bhikkhu saddhāmattakena vahati pemamattakena. Sace mayaṃ imaṃ bhikkhuṃ pasayha pasayha kāraṇaṃ karissāma mā yampissa taṃ saddhāmattakaṃ pemamattakaṃ tamhāpi parihāyīti. Seyyathāpi, bhaddāli, purisassa ekaṃ cakkhuṃ, tassa mittāmaccā ātisālohitā taṃ ekaṃ cakkhuṃ rakkheyyuṃ mā yampissa taṃ ekaṃ cakkhuṃ tamhāpi parihāyīti; evameva kho, bhaddāli, idhekacco bhikkhu saddhāmattakena vahati pemamattakena. Tatra, bhaddāli, bhikkhūnaṃ evaṃ hoti ayaṃ kho, āvuso, bhikkhu saddhāmattakena vahati pemamattakena. Sace mayaṃ imaṃ bhikkhuṃ pasayha pasayha kāraṇaṃ karissāma mā yampissa taṃ saddhāmattakaṃ pemamattakaṃ tamhāpi parihāyīti.

Ayaṃ kho, bhaddāli, hetu ayaṃ paccayo yena midhekaccaṃ bhikkhuṃ pasayha pasayha kāraṇaṃ karonti. Ayaṃ pana, bhaddāli, hetu ayaṃ paccayo, yena midhekaccaṃ bhikkhuṃ no tathā pasayha pasayha kāraṇaṃ karontīti.

 

144.Saddhāmattakena vahati pemamattakenāti ācariyupajjhāyesu appamattikāya gehassitasaddhāya appamattakena gehassitapemena yāpeti. Paṭisandhiggahaṇasadisā hi ayaṃ pabbajjā nāma, navapabbajito pabbajjāya guṇaṃ ajānanto ācariyupajjhāyesu pemamattena yāpeti, tasmā evarūpā saṅgaṇhitabbā. Appamattakampi hi saṅgahaṃ labhitvā pabbajjāya ṭhitā abhiāpattā mahāsamaṇā bhavissanti. Ettakena kathāmaggena ovaditabbayuttakaṃ ovadanti, na itaranti imameva bhagavatā dassitaṃ.

 

144. Ở đy, ny Bhaddali, c Tỷ-kheo cn sống (trong Tăng chng) với một t lng tin, với một t lng thương. Ở đy, ny Bhaddali, cc Tỷ-kheo suy nghĩ như sau: "Chư Hiền, Tỷ-kheo ny cn sống (trong Tăng chng) với một t lng tin, với một t lng thương. Nếu chng ta thường hay kết tội Tỷ-kheo ny, thời cht t lng tin, cht t lng thương của vị ấy sẽ đi đến đoạn diệt. Vậy chng ta hy đừng để cho cht t lng tin, cht t lng thương của vị ấy đoạn diệt". V như, ny Bhaddali, một người chỉ c một mắt, cc thn hữu b con huyết thống bảo vệ con mắt cn lại ấy v suy nghĩ như sau: "Chớ để cho con mắt cn lại ny bị đoạn diệt". Cũng vậy, ny Bhaddali, ở đy Tỷ-kheo cn sống (trong Tăng chng) với một t lng tin, với một t lng thương. Ở đy, ny Bhaddali, cc Tỷ-kheo suy nghĩ như sau: "Chư Hiền, Tỷ-kheo ny cn sống (trong Tăng chng) với một t lng tin, với một t lng thương. Nếu chng ta thường hay kết tội Tỷ-kheo ny, thời cht t lng tin, cht t lng thương của vị ấy sẽ đi đến đoạn diệt. Vậy chng ta hy đừng để cho cht t lng tin, cht t lng thương của vị ấy bị đoạn diệt".

Ny Bhaddali, do nhn ny, do duyn ny, ở đy (chng Tăng) lun lun kết tội Tỷ-kheo. Do nhn ny, do duyn ny, ở đy, (chng Tăng) khng lun lun kết tội vị Tỷ-kheo.

 

145. Ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo yena pubbe appatarāni ceva sikkhāpadāni ahesuṃ bahutarā ca bhikkhū aāya saṇṭhahiṃsu? Ko pana, bhante, hetu, ko paccayo yena etarahi bahutarāni ceva sikkhāpadāni honti appatarā ca bhikkhū aāya saṇṭhahantīti?

Evametaṃ, bhaddāli, hoti sattesu hāyamānesu, saddhamme antaradhāyamāne, bahutarāni ceva sikkhāpadāni honti appatarā ca bhikkhū aāya saṇṭhahantīti.

Na tāva, bhaddāli, satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paāpeti yāva na idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti.

Yato ca kho, bhaddāli, idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti, atha satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paāpeti tesaṃyeva āsavaṭṭhānīyānaṃ dhammānaṃ paṭighātāya.

Na tāva, bhaddāli, idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti yāva na saṅgho mahattaṃ patto hoti.

Yato ca kho, bhaddāli, saṅgho mahattaṃ patto hoti, atha idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti. Atha satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paāpeti tesaṃyeva āsavaṭṭhānīyānaṃ dhammānaṃ paṭighātāya. Na tāva, bhaddāli, idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti yāva na saṅgho lābhaggaṃ patto hoti, yasaggaṃ patto hoti, bāhusaccaṃ patto hoti, rattautaṃ patto hoti. Yato ca kho, bhaddāli, saṅgho rattautaṃ patto hoti, atha idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti, atha satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paāpeti tesaṃyeva āsavaṭṭhānīyānaṃ dhammānaṃ paṭighātāya.

 

 

145.Aāyasaṇṭhahiṃsūti arahatte patiṭṭhahiṃsu. Sattesu hāyamānesūti paṭipattiyā hāyamānāya sattā hāyanti nāma. Saddhamme antaradhāyamāneti paṭipattisaddhamme antaradhāyamāne. Paṭipattisaddhammopi hi paṭipattipūrakesu sattesu asati antaradhāyati nāma . Āsavaṭṭhānīyāti āsavā tiṭṭhanti etesūti āsavaṭṭhānīyā. Yesu diṭṭhadhammikasamparāyikā parūpavādavippaṭisāravadhabandhanādayo ceva apāyadukkhavisesabhūtā ca āsavā tiṭṭhantiyeva. Yasmā nesaṃ te kāraṇaṃ hontīti attho. Te āsavaṭṭhānīyā vītikkamadhammā yāva na saṅghe pātubhavanti, na tāva satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paapetīti ayamettha yojanā.

Evaṃ akālaṃ dassetvā puna kālaṃ dassetuṃ yato ca kho, bhaddālītiādimāha. Tattha yatoti yadā, yasmiṃ kāleti vuttaṃ hoti. Sesaṃ vuttānusāreneva veditabbaṃ. Ayaṃ vā ettha saṅkhepattho yasmiṃ kāle āsavaṭṭhānīyā dhammāti saṅkhaṃ gatā vītikkamadosā saṅghe pātubhavanti, tadā satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paapeti. Kasmā? Tesaṃyeva āsavaṭṭhānīyadhammasaṅkhātānaṃ vītikkamadosānaṃ paṭighātāya.

Evaṃ āsavaṭṭhānīyānaṃ dhammānaṃ anuppattiṃ sikkhāpadapaattiyā akālaṃ, uppattica kālanti vatvā idāni tesaṃ dhammānaṃ anuppattikālaca uppattikālaca dassetuṃ na tāva, bhaddāli, idhekaccetiādimāha. Tattha mahattanti mahantabhāvaṃ. Saṅgho hi yāva na theranavamajjhimānaṃ vasena mahattaṃ patto hoti, tāva senāsanāni pahonti, sāsane ekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā na uppajjanti. Mahattaṃ patte pana te uppajjanti, atha satthā sikkhāpadaṃ paapeti. Tattha mahattaṃ patte saṅghe paattasikkhāpadāni

Yo pana bhikkhu anupasampannena uttaridvirattatirattaṃ sahaseyyaṃ kappeyya pācittiyaṃ (pāci. 51). Yā pana bhikkhunī anuvassaṃ vuṭṭhāpeyya pācittiyaṃ (pāci. 1171). Yā pana bhikkhunī ekavassaṃ dve vuṭṭhāpeyya pācittiyanti (pāci. 1175).

Iminā nayena veditabbāni.

Lābhagganti lābhassa aggaṃ. Saṅgho hi yāva na lābhaggapatto hoti, na tāva lābhaṃ paṭicca āsavaṭṭhānīyā dhammā uppajjanti. Patte pana uppajjanti, atha satthā sikkhāpadaṃ paapeti

Yo pana bhikkhu acelakassa vā paribbājakassa vā paribbājikāya vā sahatthā khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā dadeyya pācittiyanti (pāci. 270).

Idahi lābhaggapatte saṅghe sikkhāpadaṃ paattaṃ.

Yasagganti yasassa aggaṃ. Saṅgho hi yāva na yasaggapatto hoti, na tāva yasaṃ paṭicca āsavaṭṭhānīyā dhammā uppajjanti. Patte pana uppajjanti, atha satthā sikkhāpadaṃ paapeti surāmerayapāne pācittiyanti (pāci. 327). Idahi yasaggapatte saṅghe sikkhāpadaṃ paattaṃ.

Bāhusaccanti bahussutabhāvaṃ. Saṅgho hi yāva na bāhusaccapatto hoti, na tāva āsavaṭṭhānīyā dhammā uppajjanti. Bāhusaccapatte pana yasmā ekaṃ nikāyaṃ dve nikāye pacapi nikāye uggahetvā ayoniso ummujjamānā puggalā rasena rasaṃ saṃsandetvā uddhammaṃ ubbinayaṃ satthu sāsanaṃ dīpenti, atha satthā yo pana bhikkhu evaṃ vadeyya tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi (pāci. 418)pe samaṇuddesopi ce evaṃ vadeyyātiādinā (pāci. 429) nayena sikkhāpadaṃ paapeti.

Rattautaṃ pattoti ettha rattiyo jānantīti rattaū. Attano pabbajitadivasato paṭṭhāya bahū rattiyo jānanti, cirapabbajitāti vuttaṃ hoti. Rattaūnaṃ bhāvaṃ rattautaṃ. Tatra rattautaṃ patte saṅghe upasenaṃ vaṅgantaputtaṃ ārabbha sikkhāpadaṃ paattanti veditabbaṃ. So hāyasmā ūnadasavasse bhikkhū upasampādente disvā ekavasso saddhivihārikaṃ upasampādesi. Atha bhagavā sikkhāpadaṃ paapesi na, bhikkhave, ūnadasavassena upasampādetabbo, yo upasampādeyya āpatti dukkaṭassāti (mahāva. 75). Evaṃ paatte sikkhāpade puna bhikkhū dasavassamhā dasavassamhāti bālā abyattā upasampādenti. Atha bhagavā aparampi sikkhāpadaṃ paapesi na, bhikkhave, bālena abyattena upasampādetabbo, yo upasampādeyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, byattena bhikkhunā paṭibalena dasavassena vā atirekadasavassena vā upasampādetunti. Iti rattautaṃ pattakāle dve sikkhāpadāni paattāni.

 

145-- Bạch Thế Tn, do nhn g, do duyn g, lc xưa cc học giới tuy t hơn, nhưng cc Tỷ-kheo đ ngộ nhập chnh tr nhiều hơn. Bạch Thế Tn, lại do nhn g, do duyn g, ngy nay cc học giới nhiều hơn, nhưng cc Tỷ-kheo ngộ nhập chnh tr t hơn?

-- Ny Bhaddali, khi cc loi hữu tnh bị thối thất, khi diệu php bị diệt mất, thời cc học giới c nhiều hơn v cc vị Tỷ-kheo ngộ nhập chnh tr t hơn.

Ny Bhaddali, khi no một số hữu lậu php  chưa hiện khởi trong Tăng chng, khi ấy bậc ạo Sư vẫn khng chế định một học giới cho cc đệ tử.

V ny Bhaddali, ở đy, chỉ khi no một số hữu lậu php hiện khởi trong Tăng chng, chỉ khi ấy bậc ạo Sư mới chế định học giới cho cc đệ tử để đối trị lại cc php hữu lậu ấy.

Ny Bhaddali, ở đy, khi no Tăng chng chưa lớn mạnh, khi ấy một số hữu lậu php chưa hiện khởi trong Tăng chng.

V ny Bhaddali, chỉ khi no Tăng chng đ được lớn mạnh, thời ở đy một số hữu lậu php hiện khởi trong Tăng chng, khi ấy bậc ạo Sư mới chế định học giới cho cc đệ tử để đối trị lại cc php hữu lậu ấy. Ny Bhaddali, ở đy, khi no Tăng chng chưa đạt được quyền lợi tối thượng... chưa đạt được danh xưng tối thượng... chưa đạt được đa văn... chưa đạt được địa vị kỳ cựu, khi ấy một số hữu lậu php chưa hiện khởi trong Tăng chng. V ny Bhaddali, ở đy, chỉ khi no Tăng chng đ đạt được địa vị kỳ cựu, thời ở đy một số hữu lậu php hiện khởi trong Tăng chng, khi ấy bậc ạo Sư mới chế định học giới cho cc đệ tử để đối trị lại cc php hữu lậu ấy.

 

146. Appakā kho tumhe, bhaddāli, tena samayena ahuvattha yadā vo ahaṃ ājānīyasusūpamaṃ dhammapariyāyaṃ desesiṃ. Taṃ sarasi [sarasi tvaṃ (sī. pī.), sarasi taṃ (?)] bhaddālīti ?

No hetaṃ, bhante.

Tatra, bhaddāli, kaṃ hetuṃ paccesīti?

So hi nūnāhaṃ, bhante, dīgharattaṃ satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī ahosinti.

Na kho, bhaddāli, eseva hetu, esa paccayo. Api ca me tvaṃ, bhaddāli, dīgharattaṃ cetasā cetoparicca vidito na cāyaṃ moghapuriso mayā dhamme desiyamāne aṭṭhiṃ katvā manasi katvā sabbacetaso [sabbaṃ cetaso (ka.)] samannāharitvā ohitasoto dhammaṃ suṇātīti. Api ca te ahaṃ, bhaddāli, ājānīyasusūpamaṃ dhammapariyāyaṃ desessāmi. Taṃ suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi ; bhāsissāmīti. Evaṃ, bhanteti kho āyasmā bhaddāli bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca

 

 

146.Ājānīyasusūpamaṃdhammapariyāyaṃ desesinti taruṇājānīyaupamaṃ katvā dhammaṃ desayiṃ. Tatrāti tasmiṃ asaraṇe. Na kho, bhaddāli, eseva hetūti na esa sikkhāya aparipūrakārībhāvoyeva eko hetu.

 

146. Ny Bhaddali, cc ng cn số t, khi Ta giảng cho cc ng php mn v dụ lương chủng m. Ny Bhaddali, ng c nhớ khng?

-- Bạch Thế Tn, khng.

-- Ở đy, ny Bhaddali, do nhn g, ng xem sự việc xảy ra như vậy?

-- Bạch Thế Tn, v con trong một thời gian di, đ khng thực hnh trọn vẹn học giới trong gio php bậc ạo Sư.

-- Ny Bhaddali, khng phải chỉ c nhn như vậy, chỉ c duyn như vậy. V rằng, trong một thời gian kh di, ny Bhaddali, Ta biết tm ng với tm của Ta (Ta biết rằng): Khi Ta thuyết php, kẻ ngu si ny khng c để tm, khng c tc , khng dng nhứt thiết tm để tư niệm, khng c nghe php với (hai) tai sẵn sng. V ny Bhaddali, Ta sẽ giảng cho ng php mn v dụ lương chủng m. Hy nghe v suy nghiệm kỹ, Ta sẽ giảng.

-- Thưa vng, bạch Thế Tn.

Tn giả Bhaddali, vng đp Thế Tn. Thế Tn giảng như sau:

 

147. Seyyathāpi, bhaddāli, dakkho assadamako bhadraṃ assājānīyaṃ labhitvā paṭhameneva mukhādhāne kāraṇaṃ kāreti. Tassa mukhādhāne kāraṇaṃ kāriyamānassa hontiyeva visūkāyitāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici, yathā taṃ akāritapubbaṃ kāraṇaṃ kāriyamānassa. So abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbāyati.

Yato kho, bhaddāli, bhadro assājānīyo abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbuto hoti, tamenaṃ assadamako uttari kāraṇaṃ kāreti yugādhāne. Tassa yugādhāne kāraṇaṃ kāriyamānassa hontiyeva visūkāyitāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici, yathā taṃ akāritapubbaṃ kāraṇaṃ kāriyamānassa. So abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbāyati.

Yato kho, bhaddāli, bhadro assājānīyo abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbuto hoti, tamenaṃ assadamako uttari kāraṇaṃ kāreti anukkame maṇḍale khurakāse [khurakāye (sī. pī.)] dhāve davatte [ravatthe (sī. syā. kaṃ. pī.)] rājaguṇe rājavaṃse uttame jave uttame haye uttame sākhalye. Tassa uttame jave uttame haye uttame sākhalye kāraṇaṃ kāriyamānassa hontiyeva visūkāyitāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici, yathā taṃ akāritapubbaṃ kāraṇaṃ kāriyamānassa. So abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbāyati. Yato kho, bhaddāli, bhadro assājānīyo abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbuto hoti, tamenaṃ assadamako uttari vaṇṇiyaca pāṇiyaca [valiyaca (sī. pī.), baliyaca (syā. kaṃ.)] anuppavecchati. Imehi kho, bhaddāli, dasahaṅgehi samannāgato bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo rao aṅganteva saṅkhyaṃ gacchati.

Evameva kho, bhaddāli, dasahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo ajalikaraṇīyo anuttaraṃ puakkhettaṃ lokassa. Katamehi dasahi? Idha, bhaddāli, bhikkhu asekhāya sammādiṭṭhiyā samannāgato hoti, asekhena sammāsaṅkappena samannāgato hoti, asekhāya sammāvācāya samannāgato hoti, asekhena sammākammantena samannāgato hoti, asekhena sammāājīvena samannāgato hoti, asekhena sammāvāyāmena samannāgato hoti , asekhāya sammāsatiyā samannāgato hoti, asekhena sammāsamādhinā samannāgato hoti, asekhena sammāāṇena samannāgato hoti, asekhāya sammāvimuttiyā samannāgato hoti imehi kho, bhaddāli, dasahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo ajalikaraṇīyo anuttaraṃ puakkhettaṃ lokassāti.

Idamavoca bhagavā. Attamano āyasmā bhaddāli bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.

Bhaddālisuttaṃ niṭṭhitaṃ pacamaṃ.

 

 

 

147.Mukhādhāne kāraṇaṃ kāretīti khalīnabandhādīhi mukhaṭṭhapane sādhukaṃ gīvaṃ paggaṇhāpetuṃ kāraṇaṃ kāreti. Visūkāyitānītiādīhi visevanācāraṃ kathesi. Sabbāneva hetāni aamaavevacanāni. Tasmiṃ ṭhāneti tasmiṃ visevanācāre. Parinibbāyatīti nibbisevano hoti, taṃ visevanaṃ jahatīti attho. Yugādhāneti yugaṭṭhapane yugassa sādhukaṃ gahaṇatthaṃ.

Anukkameti cattāropi pāde ekappahāreneva ukkhipane ca nikkhipane ca. Parasenāya hi āvāṭe ṭhatvā asiṃ gahetvā āgacchantassa assassa pāde chindanti. Tasmiṃ samaye esa ekappahāreneva cattāropi pāde ukkhipissatīti rajjubandhanavidhānena etaṃ kāraṇaṃ karonti. Maṇḍaleti yathā asse nisinnoyeva bhūmiyaṃ patitaṃ āvudhaṃ gahetuṃ sakkoti, evaṃ karaṇatthaṃ maṇḍale kāraṇaṃ kāreti. Khurakāseti aggaggakhurehi pathavīkamane. Rattiṃ okkantakaraṇasmihi yathā padasaddo na suyyati, tadatthaṃ ekasmiṃ ṭhāne saaṃ datvā aggaggakhurehiyeva gamanaṃ sikkhāpenti. Taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ. Javeti sīghavāhane. Dhāvetipi pāṭho. Attano parājaye sati palāyanatthaṃ, paraṃ palāyantaṃ anubandhitvā gahaṇatthaca etaṃ kāraṇaṃ kāreti. Davatteti davattāya, yuddhakālasmihi hatthīsu vā kocanādaṃ karontesu assesu vā hasantesu rathesu vā nighosantesu yodhesu vā ukkuṭṭhiṃ karontesu tassa ravassa abhāyitvā parasenapavesanatthaṃ ayaṃ kāraṇā karīyati.

Rājaguṇeti raā jānitabbaguṇe. Kūṭakaṇṇarao kira guḷavaṇṇo nāma asso ahosi. Rājā pācīnadvārena nikkhamitvā cetiyapabbataṃ gamissāmīti kalambanadītīraṃ sampatto. Asso tīre ṭhatvā udakaṃ otarituṃ na icchati, rājā assācariyaṃ āmantetvā aho tayā asso sikkhāpito udakaṃ otarituṃ na icchatīti āha. Ācariyo susikkhāpito deva asso, evamassa hi cittaṃ sacāhaṃ udakaṃ otarissāmi, vālaṃ temissati, vāle tinte rao aṅge udakaṃ pāteyyāti evaṃ tumhākaṃ sarīre udakapātanabhayena na otarati, vālaṃ gaṇhāpethāti āha. Rājā tathā kāresi. Asso vegena otaritvā pāraṃ gato. Etadatthaṃ ayaṃ kāraṇā karīyati. Rājavaṃseti assarājavaṃse. Vaṃso ceso assarājānaṃ, tathārūpena pahārena chinnabhinnasarīrāpi assārohaṃ parasenāya apātetvā bahi nīharantiyeva. Etadatthaṃ kāraṇaṃ kāretīti attho.

Uttame javeti javasampattiyaṃ, yathā uttamajavo hoti, evaṃ kāraṇaṃ kāretīti attho. Uttame hayeti uttamahayabhāve, yathā uttamahayo hoti, evaṃ kāraṇaṃ kāretīti attho. Tattha pakatiyā uttamahayova uttamahayakāraṇaṃ arahati, na ao. Uttamahayakāraṇāya eva ca hayo uttamajavaṃ paṭipajjati, na aoti.

Tatridaṃ vatthu eko kira rājā ekaṃ sindhavapotakaṃ labhitvā sindhavabhāvaṃ ajānitvāva imaṃ sikkhāpehīti ācariyassa adāsi. Ācariyopi tassa sindhavabhāvaṃ ajānanto taṃ māsakhādakaghoṭakānaṃ kāraṇāsu upaneti. So attano ananucchavikattā kāraṇaṃ na paṭipajjati. So taṃ dametuṃ asakkonto kūṭasso ayaṃ mahārājāti vissajjāpesi.

Athekadivasaṃ eko assācariyapubbako daharo upajjhāyassa bhaṇḍakaṃ gahetvā gacchanto taṃ parikhāpiṭṭhe carantaṃ disvā anaggho, bhante, sindhavapotakoti upajjhāyassa kathesi. Sace rājā jāneyya, maṅgalassaṃ naṃ kareyyāti. Thero āha micchādiṭṭhiko, tāta, rājā appeva nāma buddhasāsane pasīdeyya rao kathehīti. So gantvā, mahārāja, anaggho sindhavapotako atthīti kathesi. Tayā diṭṭho , tātāti? Āma, mahārājāti. Kiṃ laddhuṃ vaṭṭatīti? Tumhākaṃ bhujanakasuvaṇṇathāle tumhākaṃ bhujanakabhattaṃ tumhākaṃ pivanakaraso tumhākaṃ gandhā tumhākaṃ mālāti. Rājā sabbaṃ dāpesi. Daharo gāhāpetvā agamāsi.

Asso gandhaṃ ghāyitvāva mayhaṃ guṇajānanakaācariyo atthi maeti sīsaṃ ukkhipitvā olokento aṭṭhāsi. Daharo gantvā bhattaṃ bhujāti accharaṃ pahari. Asso āgantvā suvaṇṇathāle bhattaṃ bhuji, rasaṃ pivi. Atha naṃ gandhehi vilimpitvā rājapiḷandhanaṃ piḷandhitvā purato purato gacchāti accharaṃ pahari. So daharassa purato purato gantvā maṅgalassaṭṭhāne aṭṭhāsi. Daharo ayaṃ te, mahārāja, anaggho sindhavapotako, imināva naṃ niyāmena katipāhaṃ paṭijaggāpehīti vatvā nikkhami.

Atha katipāhassa accayena āgantvā assassa ānubhāvaṃ passissasi, mahārājāti. Sādhu ācariya kuhiṃ ṭhatvā passāmāti? Uyyānaṃ gaccha, mahārājāti. Rājā assaṃ gāhāpetvā agamāsi. Daharo accharaṃ paharitvā etaṃ rukkhaṃ anupariyāhīti assassa saaṃ adāsi. Asso pakkhanditvā rukkhaṃ anuparigantvā āgato. Rājā neva gacchantaṃ na āgacchantaṃ addasa. Diṭṭho te, mahārājāti? Na diṭṭho, tātāti. Valajakadaṇḍaṃ etaṃ rukkhaṃ nissāya ṭhapethāti vatvā accharaṃ pahari valajakadaṇḍaṃ gahetvā ehīti. Asso pakkhanditvā mukhena gahetvā āgato. Diṭṭhaṃ, mahārājāti. Diṭṭhaṃ, tātāti.

Puna accharaṃ pahari uyyānassa pākāramatthakena caritvā ehīti. Asso tathā akāsi. Diṭṭho, mahārājāti. Na diṭṭho, tātāti. Rattakambalaṃ āharāpetvā assassa pāde bandhāpetvā tatheva saaṃ adāsi. Asso ullaṅghitvā pākāramatthakena anupariyāyi. Balavatā purisena āvichanaalātaggisikhā viya uyyānapākāramatthake paāyittha. Asso gantvā samīpe ṭhito. Diṭṭhaṃ, mahārājāti. Diṭṭhaṃ, tātāti. Maṅgalapokkharaṇipākāramatthake anupariyāhīti saaṃ adāsi.

Puna pokkharaṇiṃ otaritvā padumapattesu cārikaṃ carāhīti saaṃ adāsi. Pokkharaṇiṃ otaritvā sabbapadumapatte caritvā agamāsi, ekaṃ pattampi anakkantaṃ vā phālitaṃ vā chinditaṃ vā khaṇḍitaṃ vā nāhosi. Diṭṭhaṃ, mahārājāti. Diṭṭhaṃ, tātāti. Accharaṃ paharitvā taṃ hatthatalaṃ upanāmesi. Dhātūpatthaddho laṅghitvā hatthatale aṭṭhāsi. Diṭṭhaṃ, mahārājāti? Diṭṭhaṃ, tātāti. Evaṃ uttamahayo eva uttamakāraṇāya uttamajavaṃ paṭipajjati.

Uttame sākhalyeti muduvācāya. Muduvācāya hi, tāta, tvaṃ mā cintayi, rao maṅgalasso bhavissasi, rājabhojanādīni labhissasīti uttamahayakāraṇaṃ kāretabbo. Tena vuttaṃ uttame sākhalyeti. Rājabhoggoti rao upabhogo. Rao aṅganteva saṅkhaṃ gacchatīti yattha katthaci gacchantena hatthaṃ viya pādaṃ viya anohāyeva gantabbaṃ hoti. Tasmā aṅganti saṅkhaṃ gacchati, catūsu vā senaṅgesu ekaṃ aṅgaṃ hoti.

Asekhāya sammādiṭṭhiyāti arahattaphalasammādiṭṭhiyā. Sammāsaṅkappādayopi taṃsampayuttāva. Sammāāṇaṃ pubbe vuttasammādiṭṭhiyeva. Ṭhapetvā pana aṭṭha phalaṅgāni sesā dhammā vimuttīti veditabbā. Sesaṃ sabbattha uttānameva. Ayaṃ pana desanā ugghaṭitaūpuggalassa vasena arahattanikūṭaṃ gahetvā niṭṭhāpitāti.

Papacasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya

Bhaddālisuttavaṇṇanā niṭṭhitā.

147. -- Ny Bhaddali, v như một người điều m sư thiện xảo, c nhận được một con lương m hiền thiện, trước hết phải huấn luyện con ngựa ấy cho quen với dy cương. Trong khi huấn luyện n cho quen với dy cương, nếu n c vng vẫy, nhảy chồm, nhảy ngược, chống cự, v chưa quen sự huấn luyện trước kia chưa lm. Con ngựa ấy do sự huấn luyện thường xuyn, do sự huấn luyện tiếp tục, được thuần thục về phương diện ấy.

Ny Bhaddali, khi con lương m hiền thiện do huấn luyện thường xuyn, do sự huấn luyện tiếp tục, đ được thuần thục về phương diện ấy, thời người điều m sư lại huấn luyện thm con ngựa ấy cho quen với yn ngựa. Trong khi huấn luyện n cho quen với yn ngựa, nếu n c vng vẫy, nhảy chồm, nhảy ngược, chống cự v chưa quen sự huấn luyện trước đy chưa lm. Con ngựa ấy do sự huấn luyện thường xuyn, do sự huấn luyện tiếp tục, được thuần thục về phương diện ấy.

Ny Bhaddali, khi con lương m hiền thiện do huấn luyện thường xuyn, do huấn luyện tiếp tục, đ được thuần thục về phương diện ấy, thời người điều m sư lại huấn luyện thm con ngựa ấy cho quen với sự diễn hnh, đi vng quanh, đi đầu mng chn, chạy phi, h, cc tr chơi vương giả, vương lực, tối thượng tốc lực, tối thượng nhanh nhẹn, tối thượng thiện hnh. Trong khi huấn luyện cho n quen với tối thượng tốc lực, tối thượng nhanh nhẹn, tối thượng thiện hnh, nếu n c vng vẫy, nhảy chồm, nhảy ngược, chống cự v chưa quen sự huấn luyện trước đy chưa lm. Con ngựa ấy do sự huấn luyện thường xuyn, do sự huấn luyện tiếp tục, được thuần thục về phương diện ấy.

Ny Bhaddali, khi con lương m hiền thiện, do huấn luyện thường xuyn, do huấn luyện tiếp tục, đ được thuần phục về phương diện ấy, thời người điều m sư lại gip thm con ngựa ấy về phần sắc đẹp v trang sức. Ny Bhaddali, con lương m, hiền thiện được thnh tựu mười đặc tnh ny trở thnh xứng đng cho bậc vua cha, trở thnh bu vật của vua, được liệt vo một ấn tướng của vua.

Cũng vậy, ny Bhaddali, một Tỷ-kheo thnh tựu được mười php trở thnh đng được knh trọng, đng được tn knh, đng được cng dường, đng được chấp tay, l phước điền v thượng ở đời. Thế no l mười? Ở đy, ny Bhaddali, Tỷ-kheo thnh tựu v học chnh tri kiến, thnh tựu v học chnh tư duy, thnh tựu v học chnh ngữ, thnh tựu v học chnh nghiệp, thnh tựu v học chnh mạng, thnh tựu v học chnh tinh tấn, thnh tựu v học chnh niệm, thnh tựu v học chnh định, thnh tựu v học chnh tr, thnh tựu v học chnh giải thot. Ny Bhaddali, Tỷ-kheo thnh tựu mười php ny trở thnh đng được knh trọng, đng được tn knh, đng được cng dường, đng được chấp tay, l phước điền v thượng ở đời.

Thế Tn thuyết giảng như vậy. Tn giả Bhaddali hoan hỷ tn thọ lời Thế Tn dạy.

Ha thượng Thch Minh Chu dịch Việt

 

Mục Lục Kinh Trung Bộ Pali -Việt

 

Kinh Trung Bộ

 

 


 


Nguồn: (web Bnh Anson)
Phn đoạn Pali-Việt: Nhị Tường

KINH ĐIỂN 
Home